|
ÖZET: Başvuran, Gaziantep adliyesinde icra kâtibi olarak çalışmakta olup, eşinin Ankara’da özel sektörde çalıştığını ve kayınvalidesinin %70 görme engelli olduğunu belirterek, aile birliğinin bozulmaması amacıyla naklen atanma talebinde bulunmuştur. Ancak Adalet Bakanlığı, başvuranın talebini, eşinin özel sektörde çalışması ve atanmak istediği yerde boş pozisyon olmaması gibi gerekçelerle reddetmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar uyarınca, sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği için belirli şartların yerine getirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Başvuran, vizeli olduğu birimde en az bir yıl çalışmış olmasına rağmen, eşinin kamu personeli olmaması ve sağlık sebebiyle gerekli belgeleri sunamaması nedeniyle talebinin reddedilmesinde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, başvuranın naklen atanma talebinin reddi, ilgili mevzuat çerçevesinde hukuka uygun bulunmuş ve başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/17833-S.21.28566
BAŞVURU NO : 2021/16375
KARAR TARİHİ : 21/12/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI
Aile birliğinin bozulmaması için naklen atamasının yapılması talebi
BAŞVURUNUN KONUSU :
hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 26/09/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Gaziantep adliyesinde icra kâtibi olarak çalışmakta olduğunu, Haziran ayında evlendiğini, eşinin Ankara ilinde uzun bir süreden beri özel sektörde çalışmakta olduğunu, kendisine ait işletmesi bulunduğunu, annesinin bakıma muhtaç olması ve Gaziantep iline gelmesinin mümkün olmaması dolayısıyla tayininin yapılması için dilekçe yazmasına rağmen talebinin reddedildiğini ifade ederek aile birliğinin bozulmaması için naklen tayininin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden Adalet Bakanlığının 19.11.2021 tarihli ve – / sayılı cevabi yazısında; hakkında yapılan incelemede, adı geçenin 02.03.2020 tarihinde Gaziantep Sözleşmeli İcra Kâtibi olarak göreve başladığı, 03.06.2021 tarihinde evlendiği ve 07.06.2021 ve 05.08.2021 tarihli dilekçeleri ile eşinin Ankara ilinde özel sektörde kendi işletmesinin bulunduğu ve kayın validesinin %70 görme engelli olduğu beyanıyla Ankara İcra
Dairesine naklen atanma talebinde bulunduğu, bu taleplerin 02.07.2021 ve 17.09.2021 tarihli yazıları ile uygun görülmediği, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların “Kurum içi yer değişikliği” başlıklı Ek Madde 3 maddesine uygun olarak işlem yapıldığı, ilgilinin eşinin kamu personeli olmayıp özel sektörde çalışıyor olması, sağlık sebebine ilişkin talebinin Yönetmelik esasları çerçevesinde bulunmaması ve atanmak istediği yerde boş pozisyon olmaması hususları dikkate alınarak naklen atanmasının mümkün olmadığı ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü amirdir.
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde, “Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür.
…
B) Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.” hükmü düzenlenmiştir.
6. 06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli
Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların “Kurum içi yer değişikliği” başlıklı Ek 3’üncü maddesinde, “Sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliği yapılamaz.
Sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği ise aşağıdaki hallerde Kurumca gerçekleştirilebilir.
a) Kurumun hizmet icapları dikkate alınarak, aynı unvan ve hizmet niteliklerini haiz sözleşmeli personelin kurum içi karşılıklı yer değiştirme talepleri, pozisyonunun vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olmaları şartıyla yerine getirilebilir.
b) Personelin eş durumuna bağlı kurum içi yer değişikliği talebi; vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması, geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması ve kamu personeli olan eşin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması kaydıyla yerine getirilebilir.
c) Sağlık sebebine bağlı kurum içi yer değişikliği talebi; mazeret süresince geçerli olmak üzere, personelin geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması, pozisyonunun bulunduğu ildeki Devlet ve üniversite hastanesinde kendisi, eşi ve çocukları ile mevzuat uyarınca bakmakla yükümlü olduğu ana ve babasının hastalığının tedavisinin mümkün olmadığına ilişkin sağlık kurulu raporunu kuruma ibraz etmesi halinde yerine getirilebilir. Sağlık mazeretinin sona ermesi durumunda, eski pozisyonun bulunduğu il sınırları içerisindeki aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyona yeniden atama yapılır.
ç) Aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması halinde, eşi şehit olan personelin kurum içi yer değişiklik talebi, bir defaya mahsus olmak üzere yerine getirilir.
d) (Ek:12/5/2011-2011/1802) Pozisyonunun bulunduğu yerde, kendisinin, eşinin veya bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının can güvenliğinin tehlikeye düştüğü adli veya mülki makamlarca belgelendirilen personel ile eşi vefat eden personelin kurum içi yer değişikliği talebi; geçiş yapacağı birimde aynı unvan ve niteliğe haiz boş pozisyon bulunması kaydıyla kurumun hizmet gerekleri dikkate alınarak yerine getirilebilir.
e) (Ek:12/5/2011-2011/1802) Kamu idareleri adına vizeli boş pozisyonlara sözleşmeli personel alımı yapılmadan önce yılda bir kez, pozisyonun vizeli olduğu ilde en az üç yıl hizmet süresi bulunan personelin
geçiş yapmak istediği birimde aynı unvan ve niteliğe haiz boş pozisyona kurum içi yer değişikliği talebi, ilgili idarece hizmet gereklerine göre belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirilebilir.
İdareler, il gruplarından oluşan görev bölgeleri ve bu bölgeler için üç yıldan başlamak üzere farklı hizmet süreleri belirleyebilir.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Gaziantep adliyesinde icra kâtibi olarak çalışmakta olan başvuran, Haziran ayında evlendiğini, eşinin
Ankara ilinde uzun bir süreden beri özel sektörde çalışmakta olduğunu, eşinin kendisine ait işletmesi bulunduğunu, eşinin annesinin bakıma muhtaç olması ve Gaziantep iline gelmesinin mümkün olmaması dolayısıyla Ankara iline tayininin yapılması için dilekçe yazmasına rağmen talebinin reddedildiğini ifade ederek aile birliğinin bozulmaması için naklen tayininin yapılmasını talep etmektedir.
9. Başvuranın 02.03.2020 tarihinde Gaziantep Sözleşmeli İcra Kâtibi olarak görevine başladığı,
03.06.2021 tarihinde evlendiği ve 07.06.2021 ve 05.08.2021 tarihli dilekçeleri ile eşinin Ankara ilinde özel
sektörde kendi işletmesinin bulunduğu ve kayın validesinin %70 görme engelli olduğu beyanıyla Ankara
İcra Dairesine naklen atanma talebinde bulunduğu, bu taleplerin mevzuata göre uygun görülmediği ve atanmak istediği yerde boş pozisyon olmadığı dikkate alınarak başvuranın naklen atanmasının mümkün olmadığı savunulmuştur.
10. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.
11. Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgelerden, sözleşmeli personel statüsünde bulunan başvuranın eşinin Ankara’da özel sektörde kendi işletmesinin bulunduğu ve kayın validesinin %70 görme engelli olduğu; başvuran, eş durumu nedeniyle Ankara Adliyesine atanmak üzere kurum içi yer değişikliği talebinde bulunduğu; Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünce Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esasların “Kurum içi yer değişikliği” başlıklı Ek Madde 3 maddesine uygun olarak işlem yapıldığı, ilgilinin eşinin kamu personeli olmayıp özel sektörde çalışıyor olması, sağlık sebebine ilişkin talebinin Yönetmelik esasları çerçevesinde bulunmaması ve atanmak istediği yerde boş pozisyon olmaması hususları dikkate alınarak naklen atanmasının mümkün olmadığı ve talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır.
12. İlgili mevzuat incelendiğinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 4/B maddesinde tanımına yer verilen ve istihdam şekilleri arasında sayılan sözleşmeli personelin, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına
İlişkin Esaslar gereğince kurum içi yer değişikliğinin yapılabilmesi için ilgili personelin vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması, geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması ve kamu personeli olan eşin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması gerektiği düzenlenmiş bulunmaktadır.
13. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın 02.03.2020 tarihinde
Gaziantep Sözleşmeli İcra Kâtibi olarak görevine başladığı dolayısıyla vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olma şartını yerine getirdiği ancak idarenin yapmış olduğu açıklamalardan geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunmadığı, öte yandan mevzuata göre sağlık sebebine bağlı olarak pozisyonunun bulunduğu ildeki Devlet ve üniversite hastanesinde kendisi, eşi ve çocukları ile mevzuat uyarınca bakmakla yükümlü olduğu ana ve babasının hastalığının tedavisinin mümkün olmadığına ilişkin sağlık kurulu raporunu kuruma ibraz etmesi gerektiği ancak başvuranın eşinin annesinin %70 engelli olmakla birlikte eşinin annesine bakmakla yükümlü olduğuna ilişkin bir belge sunamadığı gibi hastalığının tedavisinin Gaziantep ilinde mümkün olmadığına ilişkin sağlık kurulu raporunun da söz konusu olmadığı, ayrıca ilgilinin eşinin kamu personeli olmadığı, eşin özel sektörde çalışıyor olması ile ilgili olarak sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği hususunda mevzuatta bir düzenleme olmadığı dolayısıyla başvuranın eş durumu nedeniyle yer değişikliği talebinin idarece reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret
Kararının başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve ADALET BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi