|
ÖZET: Bu karar, başvuranın 01.06.2020 – 21.12.2020 tarihleri arasında Denizli ilinde geçici görevde bulunduğu süre için harcırah ve yolluk talebinin reddine ilişkindir. Başvuran, 204 günlük harcırah ve yolluğunun ödenmesini, gecikmeden doğan yasal faizlerin iade edilmesini ve yasal konumunun bildirilmesini talep etmiştir. Ancak, 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 42. maddesi gereğince, geçici görevlerde harcırah ödemesi 180 gün ile sınırlıdır. Başvuranın harcırah talebi, 180 günden fazla süre için yapılmış olduğundan, talebin karşılanma imkanı bulunmamaktadır.
İdare, başvuranın harcırah bildirimini yanlış vermesi nedeniyle ödemenin geç yapılmasında bir kusur taşımadığını belirtmiştir. Ayrıca, İstanbul Müzik Müzesi Müdürlüğü’nün harcırah ödemesinin gerçekleşmemesi, müdürlüğün başka bir genel müdürlüğe bağlanmasından kaynaklanmıştır. İdare, ödemenin hangi birim tarafından yapılacağının tespitinin sürecin doğal bir parçası olduğunu ve bu nedenle faiz ödenmesine gerek olmadığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi hukuka uygun bulunarak reddedilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/4198-S.22.6362
BAŞVURU NO : 2021/16995
KARAR TARİHİ : 25/03/2022
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI
Harcırah talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 06/10/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran ; Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel
Müdürlüğü’nün 22/05/2020 tarih E. sayılı yazıları ile Denizli İli Laodikeia Kazısında Bakanlık
Temsilcisi olarak görev yaptığını, geçici görev dönüşünde 21/12/2020 tarihinde İstanbul Müzik
Müzesindeki görevine başladığı, hak ettiği görev yolluğu ve harcırah için 25/12/2020 tarihinde İstanbul İl
Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne müracaat ettiğini, ancak bugüne kadar hak ettiği harcırah ve yolluğu alamadığını, kazıda görev yaptığı sırada ilk 90 günün sonunda ilgili Genel Müdürlüğü aradığını, kalmak istediğini belirttiği, “pandemi nedeniyle bir ay kadar göreve devam edebileceğini sonra görevlendirmenin bitirileceği” söylendiği halde ikinci 90 günün sonunda dahi görevlendirme bitirilmediği, ilk 90 günün sonunda ikinci bir onay ile görevlendirme devam etseydi tam olarak ücretini alabilecekken 180 günden fazlası için ödeme yapılmadığını ayrıca 180 günlük hak ettiği ücret dahi ödenmediği, görevlendirme ile beraber görev yaptığı sürenin 180+24 günlük süre içinde görev tanımının net olmadığını ifade ederek Genel
Müdürlük onayı ile görev yaptığı toplam 204 günlük harcırah ve yolluğunun tarafına ödenmesi, başvuruda bulunduğu 25/12/2020 tarihi itibariyle gecikmeden doğan yasal faiz ve kanuni haklarının iade edilmesi 180+24 günlük süre içindeki yasal konumunun ne olduğunun tarafına bildirilmesi (görevli izinli vs), şahsına herhangi bir ödeme yapılmadan çalıştığı sürenin angarya olarak değerlendirildiği takdirde yasal hak ve sorumluluklarının tarafına iadesini talep etmektedir.
2. Başvuru ekinde yer alan belgelerin; 2.1. İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün 28.05.2020 tarihli yazısı: “Başvuranın İstanbul Müzik
Müzesinde Bakanlık Uzmanı olarak görevlendirildiği, kazı çalışmalarının 01.06.2020 tarihinde başlanacağı, başvuranın 29.05.2020 tarihine kadar raporlu olduğu”,
2.2. Başvuranın Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’ne vermiş olduğu 29.09.2021 tarihli dilekçesinde: “22/05/2020 tarih 94949537-160.01.01.-E. sayılı onay ile Denizli ilindeki Laodikeia
Antik Kenti’nde 01/06/2020 -21/12/2020 tarihleri arasında Bakanlık Yetkili Uzmanı olarak geçici görev ile görevlendirildiği, “başvuranın düzenlediği harcırah formunda 180 TL. olarak belirttiği yol ücretinin 100
TL. olarak ödenebileceği”nin İdari Mali İşler Şube Müdürlüğü tarafından bildirildiği, 2.3. Başvurana ait 21.12.2020 tarihli yurtiçi görev yolluğu bildirimi: “İstanbul ile Denizli’deki görev yeri arasında çeşitli kalemlerde toplam 333,5 TL., 89 günlük görev için 3858 TL., 109 günlük görev için 3150
TL., Denizli – İstanbul ilindeki ikameti arası çeşitli kalemlerde toplam 308,90 TL. olmak üzere toplamda
7600,50 TL.”,
2.4. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 30.07.2021 tarihli yazısında: “6245 sayılı Harcırah Kanununun ‘Geçici görev gündeliğinin verilebileceği azami süre’ başlıklı 42’nci maddesine değinilerek ilgili personele 180 gün üzerinden harcırah hesaplanarak ödenebileceği”, 2.5. İstanbul İl Kültür Turizm Müdürlüğü’nün 26.05.2021 tarihli yazısında: “Başvuranın Laodikeia Antik
Kentinde görevine katılmak üzere 01.06.2020 tarihinde görevinden ayrıldığı”,
2.6. Kültür ve Turizm Bakanlığı İstanbul Müzik Müzesi Müdürlüğü’nün 02.02.2021 tarihli yazısında:
“İstanbul Müzik Müzesi Müdürlüğü’nün Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü’ne bağlanması ve Mal
Müdürlüğü kaydı bulunmaması nedeniyle başvuranın harcırah talebinin karşılanamadığı”, olduğu görülmüştür.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 28.10.2021 tarihli cevabi yazısı ve ekindeki belgelerde:
3.1. 28.06.2021 tarihli ve 2021 yılına ait Başvuran için düzenlenen Ödeme Emri Belgesinde: “Geçici Görev
Yolluğu olarak Başvurana ödenmesi gereken tutarın 7.542,81 TL.” olduğu, 3.2. Başvurana ait 28.09.2021 tarihli yurtiçi görev yolluğu bildirimi: “İstanbul ile Denizli Görev Yeri arasında çeşitli kalemlerde toplam 248 TL., 89 günlük görev için 2.572,10 TL., 89 günlük görev için 3.580
TL., Denizli – İstanbul ikameti arası çeşitli kalemlerde toplam 218 TL. olmak üzere toplamda 6.909,50
TL.”,
3.3. 18.10.2021 tarihli ve 2021 yılına ait başvuran için düzenlenen Ödeme Emri Belgesinde: “Geçici Görev
Yolluğu olarak başvurana ödenmesi gereken tutar 6.857,16 TL.” olduğu, 3.4. İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün “Başvuranın Yurtiçi Geçici Görev Yolluğu Bildirimimde gün sayısının 180 günden fazla olduğu, Harcırah Kanununun 42. Maddesi göz önünde bulundurularak ilgili bildirimin tekrardan kontrol edilmesi gerektiğini” belirten yazısı, 3.5. İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün Kültür ve Turizm Bakanlığı’na gönderdiği yazıda; “Başvurana ait harcırahın İstanbul Müzik Müzesi Müdürlüğünce ödenmesi gerektiği belirtilerek dilekçe ve ekleri ilgili Müze Müdürlüğü’ne gönderildiği, İstanbul Müzik Müzesi Müdürlüğü ilgi yazısında
‘Müdürlüklerinin Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü’ne bağlanması ve Mal Müdürlüğü kaydı bulunmaması nedeniyle Seher GERDAN’ın harcırah talebinin karşılanamadığı’, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel
Müdürlüğü’nün 25.06.2021 tarihli yazısında ise ‘İstanbul Müzik Müzesinin Güzel Sanatlar Genel
Müdürlüğüne bağlanması sebebi ile başvurana ait harcırah ödemesinin İstanbul İl Kültür ve Turizm
Müdürlüğü tarafından yapılması gerektiği’ ifade edildiği,”
Görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 10.02.1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun 42 nci Maddesinde: “Geçici bir görev ile
başka bir yere gönderilenlere, görev mahalline varış tarihinden itibaren bu Kanuna göre verilen gündelikler:
a. Yurtiçinde bir yıllık dönem zarfında aynı yerde, aynı iş için ve aynı şahsa 180 günden fazla verilemez.
İlk 90 gün için tam, takibeden 90 gün için 2/3 oranında ödenir…”, hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran; 01.06.2020 – 21.12.2020 tarihleri arasında geçici olarak görevlendirildiği Denizli ili için yolluk ve harcırah alamadığını ifade ederek toplam 204 günlük harcırah ve yolluğunun tarafına ödenmesi, başvuruda bulunduğu 25/12/2020 tarihi itibariyle gecikmeden doğan yasal faiz ve kanuni haklarının iade edilmesi, 180+24 günlük süre içindeki yasal konumunun ne olduğunun tarafına bildirilmesi, şahsına herhangi bir ödeme yapılmadan çalıştığı sürenin angarya olarak değerlendirildiği takdirde yasal hak ve sorumluluklarının tarafına iadesini talep etmektedir
9. Başvuranla yapılan telefon görüşmesinde “yolluk ve harcırahın 180 gün üzerinden ödendiği” başvuran tarafından ifade edildiği, İdare tarafından gönderilen 27.10.2021 tarihli Ödeme Emri Belgesinde 6.915,81
TL. ödeme yapılması gereken tutar olarak belirtildiği görülmüştür.
10. Yukarıda belirtilen ilgili belgelerde başvuranın mezkur tarihlerde geçici olarak görevlendirildiği, başvuranın “maaş ve özlük haklarını almadığı” gibi bir iddiasının bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda mezkur görevlendirmenin angarya olarak değerlendirilme imkanının bulunmadığı anlaşılmıştır.
11. Mezkur bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, somut olayda; Başvuran 27.05.2020 tarihinde
İstanbul Müzik Müzesi Müdürlüğü’nde görevlendirildiği akabinde ise Denizli İlindeki kazı çalışmalarına
01.06.2020 – 21.12.2020 tarihleri arasında Bakanlık temsilcisi olarak çalışmak üzere geçici olarak
görevlendirildiği, geçici görevinin bitmesi üzerine İstanbul Müzik Müzesi Müdürlüğü’nde görevine başladığı, görevine başlaması akabinde harcırah bildiriminde bulunduğu ancak harcırah bildiriminde geçici
görevlendirmeye tabi gün sayısını 180 günden fazla bildirmesi, 6245 sayılı Harcırah Kanununun 42 nci
Maddesinde geçici görevlerde harcırah ödenmesinde 180 gün sınırı bulunması, neticesinde harcırah bildiriminin iade edildiği, akabinde başvuran 28.09.2021 tarihinde toplam 178 gün için verdiği harcırah bildiriminin İstanbul Müzik Müzesi Müdürlüğü tarafından ödenmesi gerektiği ancak “İstanbul Müzik
Müzesi Müdürlüğü’nün Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü’ne bağlanması ve Mal Müdürlüğü kaydı bulunmaması” nedeniyle harcırah ödemesinin gerçekleşemediği, ödemenin kimin tarafından yapılacağı hususunun 02.02.2021 tarihinde Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’ne intikal ettirildiği, Kültür
Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün 25.06.2021 tarihli yazısında ‘mezkur ödemenin İstanbul İl
Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından yapılması gerektiği’nin ifade edildiği” anlaşılmıştır.
11.1. İlgili mevzuatın incelenmesi neticesinde; 6245 sayılı Kanunun ilgili maddesine göre, Geçici bir görev ile yurtiçinde başka bir yerde görevlendirilen kamu personeli 180 günden fazla süre için harcırah alamadığı, ilgili madde gereğince başvuranın geçici görevlendirilmesi için 180 günden fazla ödeme yapılması hususundaki talebinin karşılanma imkânının bulunmadığı,
11.2. Diğer taraftan, başvuranın geçici görevlendirme için vermiş olduğu yolluk bildiriminde 180 günden fazla bir süre için ödeme yapılmasını talep ettiği bu bağlamda yapılan bildirimin iade edildiği ve başvuranın tekrardan ilgili bildirimi doldurarak gönderdiği göz önünde bulundurulduğunda bildirimin yanlış verilmesi neticesinde ödemenin geç yapılması hususunda İdare’nin bir kusuru bulunmadığı, ancak, akabinde ödemenin İstanbul İl Müzik Müzesi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilmesi gerekirken ‘ilgili Müdürlüğün
Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü’ne bağlanması ve Mal Müdürlüğü kaydı bulunmaması’ nedeniyle ödemenin gerçekleşmediği, yapılan yazışmalar neticesinde İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından ödemenin yapılması gerektiğinin anlaşılması neticesinde ödemenin gerçekleştiği, ilgili süreç göz önünde bulundurulduğunda, İdare’nin kasıtlı olarak ödemeyi geciktirme durumunun olmadığı, ödemenin yapılacak birimin tespiti amacıyla ilgili sürecin gerçekleştiği, ödemenin hangi birim tarafından gerçekleşeceği hususunun tespitinin ödeme sürecinin doğal bir parçası olduğu, bu bağlamda yapılan ödeme için faiz ödenmesine gerek olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde
“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA, KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞINA ve İSTANBUL İL KÜLTÜR VE
TURİZM MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi