Engelli memurun unvan değişikliği talebinin kadro imkanları çerçevesinde değerlendirilmesi ve Hakkari’de Tekniker (Tarım) kadrosunun bulunmaması durumu (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/4885-S.22.7413

BAŞVURU NO : 2021/18116

KARAR TARİHİ : 08/04/2022

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Tekniker (Tarım) olarak atamasının yapılması taleplidir.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 25/10/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1) Başvuran özetle; Elazığ Orman Bölge Müdürlüğü Hakkâri Orman İşletme Müdürlüğü emrinde

Bilgisayar İşletmeni olarak görev yapmaktayken, Orman Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmenliği uyarınca, yapılan sınav sonucunda başarılı olarak tercihleri doğrultusunda Mersin Orman Bölge Müdürlüğü Mersin Orman Fidanlık Müdürlüğü emrine (Tarım)

Teknikeri olarak atandığını ve bir yıl çalıştığını, %40 oranında engelli raporu olduğu için Hakkâri’de olan ailesinden uzakta çok zor şartlar altında çalıştığını, Hakkâri Orman İşletme Müdürlüğü Ağaçlandırma ve

Toprak Muhafaza Şefliği emrine 21/08/2020 tarihinde mazeret tayin talebinde bulunduğunu, Kurum

Müdürünün uygun görüş vermesine rağmen -Orman Genel Müdürlüğünün 28/09/2020 tarihli yazısına istinaden- standart norm kadro bulunmadığından talebinin reddedildiğini, 04/02/2021 tarihli bir dilekçeyle tekrar tayin talebinde bulunduğunu, ancak; dilekçesinde hem Tarım Teknikeri hem de önceden çalıştığı

Bilgisayar İşletmeni kadrolarının yazılmaması halinde talebinin reddedileceği uyarısı üzerine, unvanını kaybetmek istemese de bu dilekçeye imza attığını, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle

Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 3 üncü maddesi hükmüne rağmen Orman Genel Müdürlüğü tarafından kazanmış olduğu Teknikerlik unvanıyla değil Bilgisayar İşletmeni unvanıyla 08/03/2021 tarihli

Olur ile tayininin Hakkâri Orman İşletme Müdürlüğü emrine yapıldığını ve 657 sayılı Kanunun 45 inci maddesi hükmüne rağmen sınıfı değiştirilerek hakkının ihlal edildiğini belirtmiş olup, engelli bir memur olarak Teknikerlik unvanının tarafına geri verilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2) Kurumumuzun 08/11/2021 tarihli ve – sayılı bilgi ve belge talebine istinaden

Orman Genel Müdürlüğü tarafından gönderilmiş olan 06/12/2021 tarihli ve – – sayılı yazıda özetle;

2.1) Adı geçen personelin, Elazığ Orman Bölge Müdürlüğü Hakkâri Orman İşletme Müdürlüğü emrinde

Bilgisayar İşletmeni olarak görev yapmaktayken 10/12/2013 tarihli ve 28847 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Orman Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 8,11 ve 12 nci maddeleri hükmü uyarınca 19/10/2019 tarihinde Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi tarafından yapılan Unvan Değişikliği yazılı sınavı ile 06-10/01/2020 tarihleri arasında yapılan sözlü sınav sonucunda başarılı olması nedeniyle, 11/02/2020 tarihli tercihi doğrultusunda 28/02/2020 tarihli ve sayılı olur ile birinci tercihi olan Mersin Orman Bölge Müdürlüğü Mersin Orman Fidanlık Müdürlüğü emrine Tekniker (Tarım) olarak atamasının yapıldığı,

2.2) 21/08/2021 tarihli dilekçesi ile %40 Engelli Raporunun bulunması, bakmakla yükümlü olduğu anne

ve babasının yaşlı ve bakıma muhtaç olduğu, babasının sağlık raporunun bulunması ve ayrıca Gazi yakını olması nedeniyle, Elazığ Orman Bölge Müdürlüğü Hakkari Orman İşletme Müdürlüğü Hakkari

Ağaçlandırma ve Toprak Muhafaza Şefliği emrine naklen tayin talebinde bulunduğu, ancak; 28/09/2020 tarihli ve sayılı yazıyla anılan İşletme Müdürlüğü emrinde Genel Müdürlük standart kadro cetveline göre Tarım Teknikeri standart kadrosu bulunmadığından ilgilinin tayin talebinin uygun görülmediği,

2.3) Orman Genel Müdürlüğü Personelinin Atama ve Yer Değiştirme Esaslarına İlişkin Yönetmelikte

Bilgisayar İşletmeni kadrosunda görev yapan personelin zorunlu yer değiştirmeye tabi olmadığı, ayrıca

Orman Genel Müdürlüğü standart kadro çalışmalarında Elazığ Orman Bölge Müdürlüğü Hakkari Orman

İşletme Müdürlüğünde Tarım Teknikeri standardının yer almadığı,

2.4) Başvuranın 04/02/2021 tarihli dilekçesiyle %40 Engelli Raporunun bulunması, anne ve babasının

sağlık sorunları nedeniyle kadro imkânları çerçevesinde Tekniker kadrosu ile Elazığ Orman Bölge

Müdürlüğü Hakkari Orman İşletme Müdürlüğü Hakkari Ağaçlandırma ve Toprak Muhafaza Şefliği emrine; bunun mümkün olmaması halinde ise daha önce görev yaptığı Bilgisayar İşletmeni kadrosu ile Hakkari

Orman İşletme Müdürlüğü emrine naklen tayin talebinde bulunduğu, adı geçen personelin Tekniker olarak atanma talebinin, Genel Müdürlük standart kadro cetveline göre Hakkari Orman İşletme Müdürlüğü bünyesinde Tarım Teknikeri kadrosu bulunmadığı gerekçesiyle uygun görülmediği, 04/02/2021 tarihli dilekçesine istinaden sağlık durumu mazereti nedeniyle 08/03/2021 tarihli ve sayılı olur ile halen görev yaptığı birim olan Hakkari Orman İşletme Müdürlüğü emrine Bilgisayar İşletmeni olarak atamasının yapılmış olduğu,

2.5) Adı geçen personelin naklen tayin talebinde bulunduğu Elazığ Orman Bölge Müdürlüğü Hakkari

Orman İşletme Müdürlüğü Hakkari Ağaçlandırma ve Toprak Muhafaza Şefliği emrinde Tarım Teknikeri kadrosu bulunmadığından Tekniker olarak anılan birim emrine atanmasının mümkün olmadığı açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”

başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,

4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin

birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;

5.1) “Memurun başka sınıfta ve derecesinin altında bir görevde çalıştırılmıyacağı” başlıklı 45 inci

maddesinin birinci fıkrasında “Hiç bir memur sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamaz.”,

5.2) “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde “…İlgili mevzuatı uyarınca

verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır…”,

6) Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin;

6.1) “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde “Bu Yönetmelik; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 2

sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 2 nci maddesi ve aynı Kanunun 2670 sayılı Kanunla değişik

72 nci maddesine dayanılarak, Devlet Memurlarının aynı kurum içinde yer değiştirme suretiyle

atanmalarını sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.”,

6.2) “Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarda Gözönünde Bulundurulacak Hususlar” başlıklı 9 uncu

maddesinin birinci fıkrasında “Yer değiştirme suretiyle atanmalar, Devlet Memurlarının dengeli bir şekilde dağılımını sağlamak için öğrenimi, uzmanlığı, iş tecrübesi, mesleki bilgisi gibi özellikleri ile boş kadro durumu gözönünde bulundurularak kurumlarınca hazırlanan bir plan dahilinde yapılır.”,

6.3) Ek 3 üncü maddesinde “İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk

oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir. Bu kapsamdaki talepler bu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkanları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır ve bu

haktan bir defadan fazla yararlanılmaz.(Danıştay İkinci Dairesinin 21/3/2018 tarihli ve E.: 2016/9697, K.:

2018/1891 sayılı Kararı ile, bu maddede yer alan “bir defadan fazla” ibaresi iptal edilmiştir.),

7) 10/12/2013 tarihli ve 28847 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Orman Genel Müdürlüğü Personeli

Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin (20/03/2021 tarihli ve 31429 sayılı Resmî

Gazete’de yayımlanan Orman Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği

Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılmıştır.);

7.1) “Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranılacak şartlar” başlıklı 8 inci maddesinde “(1)

Bu maddede belirtilen kadrolara unvan değişikliği suretiyle yapılacak atamalarda unvan değişikliği

sınavında başarılı olma şartının yanı sıra aşağıdaki şartlar aranır:

a) Mühendis, mimar, arkeolog, jeolog, jeomorfolog, kimyager, istatistikçi, ekonomist, fizyoterapist, biyolog, psikolog, diyetisyen, tekniker, sağlık teknisyeni, çocuk gelişimcisi, mütercim, hemşire, laborant, sağlık memuru, çocuk eğitimcisi, teknisyen kadrolarına atanabilmek için;

1) Fakülte, yüksekokul ve liselerin ilgili bölümlerinden mezun olup öğrenim durumu itibarıyla atanacağı

unvanı ihraz etmiş olmak,…”,

7.2) “Görevde yükselme suretiyle atama” başlıklı 17 nci maddesinin birinci fıkrasında “(1) Atanmaya

hak kazanan personel, başarı sıralaması listesinin kesinleşmesini müteakip başarı puanlarına göre üç ay içinde tercihleri doğrultusunda atanır. Tercihlere ilişkin hususlar başarı sıralaması listesinin ilan metninde belirtilir…” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, başvurunun reddi yönünde

hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

9) Hakkari Orman İşletme Müdürlüğü bünyesinde Bilgisayar İşletmeni olarak çalışmakta olan ve %40

oranında Engelli Raporu bulunan başvuran, Hakkari Orman İşletme Müdürlüğü emrine Tekniker (Tarım)

olarak atamasının yapılmasını talep etmektedir (§1).

10) 657 sayılı Kanunun 72 nci maddesinde (§5.2); ilgili mevzuat uyarınca verilecek rapora göre kendisi

engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılacağı öngörülmüş ve bu doğrultuda Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle

Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 3 üncü maddesinde (§6.3); ilgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurların, engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabileceği ve bu kapsamdaki taleplerin söz konusu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanacağı düzenlenmiştir. Anılan Yönetmelikte; yer değiştirme suretiyle atanmaların, Devlet memurlarının dengeli bir şekilde dağılımını sağlamak için öğrenimi, uzmanlığı, iş tecrübesi, mesleki bilgisi gibi özellikleri ile boş kadro durumu göz önünde bulundurularak kurumlarınca hazırlanan bir plan dahilinde yapılacağı hususuna da yer verilmiştir. Ayrıca; Orman Genel

Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde (§7), görevde yükselme suretiyle atanmaya hak kazanan personelin başarı puanlarına göre tercihleri doğrultusunda atanacakları düzenlenmiştir.

11) Dosya kapsamından başvuranın; 25/09/2019 tarihli ve %40 oranında 5 yıl geçerli Engellilik Sağlık

Kurulu Raporunun olduğu, Hakkâri Orman İşletme Müdürlüğü emrinde Bilgisayar İşletmeni olarak görev yapmaktayken unvan değişikliği sınavı sonucunda 28/02/2020 tarihli olur ile tercihi doğrultusunda birinci tercihi olan Mersin Orman Fidanlık Müdürlüğü emrine Tekniker (Tarım) olarak atamasının yapıldığı, daha sonra -%40 oranında Engelli Raporu bulunması ile anne ve babasının sağlık sorunları nedeniyle- talebine istinaden 08/03/2021 tarihli olur ile Hakkari Orman İşletme Müdürlüğü emrine Bilgisayar İşletmeni olarak atandığı anlaşılmıştır. Ayrıca; Orman Genel Müdürlüğü Hakkari Orman İşletme Müdürlüğü ‘Standart

Kadro Cetveli’nden, Hakkari Orman İşletme Müdürlüğü bünyesinde Tekniker (Tarım) alanında standart kadro bulunmadığı görülmüştür.

12) Bu kapsamda; başvuranın unvan değişikliği sınavına ailesinin şartlarını bilerek kendi isteğiyle girdiği

ve Tekniker (Tarım) unvanını kazandığı, kendi talebi doğrultusunda Hakkari Orman İşletme Müdürlüğüne

Bilgisayar İşletmeni olarak atamasının yapılmış olduğu, mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurların engellilik durumu nedeniyle yer değiştirme taleplerinin kurumların kadro imkanları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanması gerektiği, Hakkari

Orman İşletme Müdürlüğü bünyesinde ise Tekniker (Tarım) alanında standart kadro bulunmadığı, 657 sayılı Kanun gereği memurun sınıfının dışında çalıştırılamayacağı, ancak başvuranın kendi isteği doğrultusunda atamasının yapıldığı ve talepte bulunurken hâlihazırda oluşan durumu öngörmesi gerektiği ve ayrıca Tekniker (Tarım) alanında standart kadro bulunan bir birimde her zaman görev talep edebileceği anlaşılmakla başvuru konusuna ilişkin idarenin işlemlerinin mevzuat çerçevesinde tesis edildiği değerlendirilmiştir.

13) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın, Hakkari Orman İşletme Müdürlüğü

emrine Tekniker (Tarım) olarak atamasının yapılması talepli başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

14) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi

Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, ancak idarenin başvurana hitaplı 06/10/2021 tarihli cevabi yazıda hangi sürede ve hangi mercie başvurulabileceği gösterilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespitiyle idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ

tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Van İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,

Kararın BAŞVURAN ile ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi