ÖZET: Sayıştay, hastane tesisatı imalatında yapılmayan iş kalemlerinin bedelinin hakedişten düşülmemesi nedeniyle yükleniciye tazmin hükmü vermiştir. İdarenin, bazı malzemelerin yapımından vazgeçtiği ve bu malzemelerin yurtdışından ithal edildiği belirtilmiştir. Yüklenici, yapılan imalatların bedelinin ödenmesi gerektiğini savunmuş, ancak bilirkişi raporları, eksik yapılan veya hiç yapılmayan imalatların tespit edilmesi üzerine tazmin hükmünün verildiğini ortaya koymuştur.

Sayıştay, idarenin kararının hukuka uygun olup olmadığını değerlendirirken, Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve Borçlar Kanunu hükümlerine atıfta bulunmuştur. İdarenin, proje değişiklikleri ile ilgili yetkileri çerçevesinde, yapılmayan iş kalemlerinin bedellerinin düşülmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, tazmin hükmü bozulmuş ve konunun yeniden değerlendirilmesi için dosyanın ilgili daireye gönderilmesine karar verilmiştir. Bu durum, kamu zararı iddialarının hukuki çerçevede yeniden ele alınmasını gerektirmiştir.

Kamu İdaresi Türü Yüksek Öğretim Kurumları
Yılı 2013
Dairesi 2
Karar No 43487
İlam No 46595
Tutanak Tarihi 11.9.2019
Kararın Konusu

İkmal inşaatı kapsamındaki yapım işinde; hastane tesisatı imalatına ilişkin olarak yapılmayan bazı iş kalemlerinin bedelinin hakedişten minha edilmemesi;

4- 359 sayılı Ek İlamın 2. maddesinin (E) bendiyle; … yükleniminde bulunan “… Üniversitesi … İkmal İnşaatı İşi”nde; hastane tesisatı imalatına ilişkin olarak yapılmayan bazı iş kalemlerinin bedelinin hakedişten minha edilmediği gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Yukarıda adı geçen sorumlu ve ahiz vekilleri, temyiz dilekçesinde özetle; İlamın 2. maddesinin tüm bentleri için yapmış olduğu genel açıklamalar dışında temyize konu işbu bendi için (yine yukarıda adı geçen sorumlunun kendi iddiaları doğrultusunda) teknik yönden;

Hastane Tesisatı İmalatlarından;

Sıra No 1-2-3-4-5:

NO POZ NO YAPILAN İŞİN CİNSİ MİKTARI BİRİMİ B.FİYAT TUTAR

1 694-1701 Oksijen Prizi 370 ad … … TL

2 694-1702 Vakum Prizi 370 ad … … TL

3 694-1703 Azot Protoksit Prizi 19 ad … … TL

4 694-1704 Basınçlı Hava Prizi 185 ad … … TL

5 694-1705 Anestatik Gaz Tahliye Prizi 16 ad … … TL

TOPLAM … TL

Fazla Ödeme Tutarı + Fiyat Farkı katsayısı = … x 0,07934

Fiyat Farkı Dahil Toplam Fazla Ödeme Tutarı = … TL KDV Dahil Kamu Zararı Tutarı = … TL

Yukarıda belirtilen malzemelerin revizyon projeye göre yurt dışından ithal edildiğini, ancak daha sonra İdare yetkilileri tarafından bazı ameliyathane ve doktor odalarında yapımından vazgeçildiğini, çünkü ameliyathanelerde kullanılacak olan pendantların alımının ve montajının tıbbi özelliklerine göre … yetkilileri tarafından alınması yönünde karar alındığını, pendantların yüklenici sözleşme bedelinden minha edildiğini, pendantlarda kullanılacak olan prizlerin de … yetkilileri tarafından alındığını, pendant sistemlerinin ameliyathanede en son kurulan tıbbi cihazlar olduğunu, işin geçici kabulü aşamasında yapılmaya başlanıldığını, yüklenici firmanın almış olduğu medikal gaz prizlerinin pendantlara ve bazı doktor odalarına taktırılmadığının, bunların … yetkilileri tarafından yapıldığının tespit edildiğini, İdare ve … yetkililerinin yurt dışından ithal edilen ve İdare tarafından yapımından vazgeçilen bu malzeme bedellerinin “anahtar teslimi götürü bedel” sözleşme kapsamında değerlendirilmesinin uygun olacağını, sözleşmenin “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 33. maddesinde; “33.1. Bu sözleşme ve eklerinde hüküm bulunmayan hallerde ilgisine göre 4734 sayılı Kanunun, 4735 sayılı Kanun hükümleri ve kanunlarda hüküm bulunmaması halinde ise Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.” denildiğini, öte yandan 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesindeki “Bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu Hükümleri uygulanır.” hükmünün delaletiyle gözetilmesi gereken (mülga) Borçlar Kanununun 365 nci maddesinin son fıkrasında götürü bedel taahhütler açısından getirilen; “Yapılacak şey evvelce tahmin edilen miktardan daha az bir say (emek) ile vücuda gelmiş ise iş sahibi bedeli tamamen vermeye mecburdur.” hükmünün de bu düşünceyi destekler mahiyette olduğunu, keza mal alımı ve hizmet alımı tip sözleşmesinin “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı maddesine ait dip not hükmünde de “Götürü bedel sözleşmelerde bu madde boş bırakılacaktır.” denilmek suretiyle iş azalışına ilişkin düzenlemenin götürü bedel işleri kapsamadığı şeklinde bir sonuç ortaya konulduğunu, proje revizyonu sonucu yapılan mukayeseli keşif çalışmalarına göre bazı iş kalemlerinde artış olurken bazı iş kalemlerinde de azalmalar olduğunun görüldüğünü, bilirkişi raporunda sadece yapımından vazgeçilen iş kalemleri için tespit yapılmış olup proje revizyonu sonucunda yapımından vazgeçilen imalatların yerine fazladan yapılan iş kalemlerinin dikkate alınmadığını, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 13 üncü maddesinde;

“(Değişik 22.06.2005-25853 R.G/84 Md) İdare sözleşme konusu işlerle ilgili proje ve teknik belgelerde değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkansız olduğu hallerde işin sözleşmesinde belirtilen niteliğe uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak şekilde gerekli değişiklikleri yapmaya yetkilidir.

Yüklenici işlerin devamı sırasında gerekli görülecek bu değişikliklere uygun olarak işe devam etmek zorundadır. Proje değişiklikleri ile ilk projeye göre hazırlanmış malzemenin terk edilmesini, değiştirilmesini veya başka bir yerde kullanılmasını gerektirirse bu yüzden doğacak fazla işçilik ve giderleri idare yükleniciye öder. Proje değişikliği işin süresini etkileyecek nitelikte ise yüklenicinin bu husustaki talebi de idare tarafından dikkate alınır.”

Denilmekte olduğunu, revize proje sonucunda Ameliyathane, Yoğun Bakım, İzole Odalar gibi bölümlerin sayısının arttığını, buna paralel olarak medikal gaz boru metrajının da arttığını,

REVİZE PROJEYE GÖRE YAPILAN MEDİKAL GAZ BORULARI VE TUTARI

Sözleşme Bedeli Dışında yapılan ek iş kalemleri uygulama yılı birim fiyatlarına göre ödenmesi gerektiğinden 2013 yılı fiyatları ile fiyatlandırmak gerekir.

Buna göre; Yaklaşık maliyette olup ödemesi yapılan medikal gaz boru miktarları ve tutarları:

NO POZ NO YAPILAN İŞİN CİNSİ MİKTARI BİRİMİ B.FİYAT TUTAR

19 694-902 Medikal bakır Boru dış çap 12 mm et kalınlığı 1.0 mm 12.164 mt … … TL

20 694-903 Medikal bakır Boru dış çap 15 mm et kalınlığı 1.0 mm 5.705 mt … … TL

21 694-904 Medikal bakır Boru dış çap 22 mm et kalınlığı 1.0 mm 4.743 mt … … TL

22 694-905 Medikal bakır Boru dış çap 28 mm et kalınlığı 1.0 mm 839 mt … … TL

23 694-906 Medikal bakır Boru dış çap 35 mm et kalınlığı 1.5 mm 534 mt … …. TL

24 694-907 Medikal bakır Boru dış çap 42 mm et kalınlığı 1.5 mm 110 mt … …. TL

25 694-908 Medikal bakır Boru dış çap 54 mm et kalınlığı 2.0 mm 40 mt … … TL

26 694-909 Medikal bakır Boru dış çap 76 mm et kalınlığı 2.0 mm 150 mt … … TL

TOPLAM … TL

Revize proje sonucu yapılan toplam medikal gaz boru mukayese tutarı:

NO POZ NO YAPILAN İŞİN CİNSİ MİKTARI BİRİMİ B.FİYAT TUTAR

19 694-902 Medikal bakır Boru dış çap 12 mm et kalınlığı 1.0 mm -5.361,45 TL mt … TL -… TL

20 694-903 Medikal bakır Boru dış çap 15 mm et kalınlığı 1.0 mm 5.637,45 TL mt … TL … TL

21 694-904 Medikal bakır Boru dış çap 22 mm et kalınlığı 1.0 mm -449,45 TL mt … TL -… TL

22 694-905 Medikal bakır Boru dış çap 28 mm et kalınlığı 1.0 mm 829,40 TL mt … TL … TL

23 694-906 Medikal bakır Boru dış çap 35 mm et kalınlığı 1.0 mm 312,70 TL mt … TL … TL

24 694-907 Medikal bakır Boru dış çap 42 mm et kalınlığı 1.5 mm 85,90 TL mt … TL … TL

25 694-908 Medikal bakır Boru dış çap 54 mm et kalınlığı 2.0 mm 216,00 TL mt … TL … TL

26 694-909 Medikal bakır Boru dış çap 76 mm et kalınlığı 2.0 mm -3,50 TL mt … TL -… TL

TOPLAM … TL

Sözleşme haricinde yapılan medikal boru miktarları:

POZ NO YAPILAN İŞİN CİNSİ BİRİMİ Yaklaşık maliyet Miktarı Yapılan İş Miktarı Fark

694-902 Medikal bakır Boru dış çap 12 mm et kalınlığı 1.0 mm mt 12.164,00 … TL -… TL

694-903 Medikal bakır Boru dış çap 15 mm et kalınlığı 1.0 mm mt 5.705,00 … TL … TL

694-904 Medikal bakır Boru dış çap 22 mm et kalınlığı 1.0 mm mt 4.743,00 … TL -… TL

694-905 Medikal bakır Boru dış çap 28 mm et kalınlığı 1.0 mm mt 839,00 … TL … TL

694-906 Medikal bakır Boru dış çap 35 mm et kalınlığı 1.0 mm mt 534,00 … TL … TL

694-907 Medikal bakır Boru dış çap 42 mm et kalınlığı 1.5 mm mt 110,00 … TL … TL

694-908 Medikal bakır Boru dış çap 54 mm et kalınlığı 2.0 mm mt 40,00 … TL … TL

694-909 Medikal bakır Boru dış çap 76 mm et kalınlığı 2.0 mm mt 150,00 … TL -… TL

Yaklaşık maliyette bulunan 108 mm çaplı 2,5 mm et kalınlığındaki bakır borunun hakediş ödemelerinden minha edildiğini, görüldüğü üzere revize projeye göre yapılan medikal gaz borularının ihale projesine göre arttığını, yapılan imalat tutarı ile ödenen tutar arasında … TL eksik ödeme yapıldığının tespit edildiğini, aradaki farkın ödenmediğinin tespit edildiğini, kesin hesapta ödenmesi gerektiğini, uygulama projesine dayalı biçimde ihale edilen anahtar teslimi götürü bedel işlerde idarece işin devamı sırasında gerçekleştirilecek proje değişikliklerinin mahiyeti ve sınırlarının tayininin önemli bir tartışma konusunu oluşturmakta olduğunu, konuyu düzenleyen Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 13 üncü maddesinde; “(Değişik: 22.06.2005-25853 R.G/84md): idare sözleşme konusu işlerle ilgili proje vb. teknik belgelerde değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkânsız olduğu hallerde işin sözleşmede belirtilen niteliğine uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak şekilde gerekli değişiklikleri yapmaya yetkilidir. Yüklenici işlerin devamı sırasında gerekli görülecek bu değişikliklere uygun olarak işe devam etmek zorundadır. Proje değişiklikleri ilk projeye göre hazırlanmış malzemenin terk edilmesi veya değiştirilmesini veya başka yerde kullanılmasını gerektirirse bu yüzden doğacak fazla işçilik ve giderleri idare yükleniciye öder. Proje değişiklikleri işin süresini etkileyecek nitelikte ise yüklenicinin bu husustaki süre talebi de idare tarafından dikkate alınır.” denilmekte olduğunu, Uzman Görüşüne göre de; “Bu çerçevede idare YİGŞ’nin 13 üncü maddesinde öngörülen kurallar dâhilinde teknik gerekçelerini oluşturmak suretiyle projelerde değişiklik yapabilecek ve bu değişiklik bir kısım imalatların yapımından vazgeçilmesi ve/veya yeni bir kısım imalatların yapılması zaruretini ortaya koyabilecektir.” (Yaşar Gök – Yapım Sözleşmeleri Uygulama Esasları – Sayfa 311) denildiği de dikkate alındığında; İdare ile yüklenicinin kabulü ile yapılan ödemenin kamu zararı olmadığının görüleceğini dile getirmişlerdir.

Yukarıda adı geçen sorumlu ve ahiz vekilleri, ek açıklama dosyası olarak sonradan gönderdikleri temyiz dilekçesinde hastane tesisatı imalatları ile ilgili olarak özetle; bilirkişi raporunda özetle yapılan araştırmada yüklenicinin alınan poz nolu malzemelerinin revizyon projeye göre yurtdışından ithal etmiş olduğunun belirlendiğini, ancak daha sonra İdarenin kendi kararıyla revize proje ile yapılmasına karar verilen ameliyathane ve doktor odalarındaki prizlerin yapımından vazgeçtiğinin belirlendiğini, kullanımından vazgeçilen bu malzeme bedellerinin anahtar teslimi götürü bedel kapsamında değerlendirilmesinin uygundur denildiğini, İdarenin kendi kararıyla bazı ameliyathane ve bazı doktor odalarında prizlerin yapımından vazgeçtiğinin ve imalatın yapılmadığının belirtildiğini, ancak Yüksek Fen Kurulu Başkanlığının 22.01.2014 tarihi ve 2014/10 sayılı Kararına göre yapılmayan imalat nedeniyle yüklenici firmaya KDV hariç … TL fazla/yersiz ödeme yapıldığı gerekçesiyle tazmin hükmü verildiğini, burada yapılmayan imalatın sadece montaj olduğunu, prizlerin satın alındığını, maliyetlerinin oluştuğunu, düşülecekse sadece montaj bedellerinin düşülebileceğini, bu tutarın … TL x % 20 = … TL olduğunu, ayrıca Hastane Tesisatı kapsamında olan bakır boru tesisatının ihale sonrası yapılan revizyonda boru miktarının tutarının … TL olarak ciddi oranda arttığını, ancak bu alacağın son hakedişe girmediğini, kesin hesaba kaldığını, yüklenici nin … TL – .. TL = … TL+fiyat farkı+KDV alacaklı olduğunu, Hastane tesisatı bazında yüklenici firmanın alacaklı konumunda olduğunu, aşağıda tablolara göre kamu zararı bulunmadığını:

Poz No Yapılan işin cinsi Birimi Yaklaşık Maliyet Miktarı Son revize ile yapılan iş miktarı Fark

694-902 Medikal bakır boru dış çap 12mm et kalınlığı l.Omm mt 12.164,00 6.802,00 -5.362,00

694-903 Medikal bakır boru dış çap lSmm et kalınlığı l.Omm mt 5.705,00 11.342,45 5.637,45

694-904 Medikal bakır boru dış çap 22mm et kalınlığı l.Omm mt 4.743,00 4.293,55 -449,45

694-905 Medikal bakır boru dış çap 23mm et kalınlığı l.Omm mt 839,00 1.668,40 829,40

694-906 Medikal bakır boru dış çap 35mm et kalınlığı 1.0mm mt 534,00 864,70 330,70

694-907 Medikal bakır boru dış çap 42mm et kalınlığı 1.5mm mt 110,00 195,90 85,90

694-908 Medikal bakır boru dış çap 54mm et kalınlığı 2.0mm mt 40,00 256,00 216,00

694-909 Medikal bakır boru dış çap 76mm et kalınlığı 2.0mm mt 150,00 146,50 -3,50

Poz No Yapılan işin cinsi Miktarı Birimi Birim Fiyatı Tutarı

694-902 Medikal bakır boru dış çap 12mm et kalınlığı l.Omm -5.361,45 mt … –…

694-903 Medikal bakır boru dış çap 15mm et kalınlığı l.Omm 5.637,45 mt … …

694-904 Medikal bakır boru dış çap 22mm et kalınlığı l.Omm -449,45 mt … -…

694-905 Medikal bakır boru dış çap 28mm et kalınlığı l.Omm 829,40 mt … …

694-906 Medikal bakır boru dış çap 35mm et kalınlığı l.Omm 312,70 mt … …

694-907 Medikal bakır boru dış çap 42mm et kalınlığı 1.5mm 85,90 mt … …

694-908 Medikal bakır boru dış çap 54mm et kalınlığı 2.0mm 216,00 mt … …

694-909 Medikal bakır boru dış çap 76mm et kalınlığı 2.0mm -3,50 mt … -…

TOPLAM …

Poz No Yapılan işin cinsi Miktarı Birimi Birim Fiyatı Tutarı

694-1701 Oksijen prizi 370,00 Ad … …

694-1702 Vakum prizi 370,00 Ad … …

694-1703 Azot Protoksit Prizi 19,00 Ad … …

694-1704 Basınçlı Flava prizi 185,00 Ad … …

694-1705 Anestatik Gaz Tahliye prizi 16,00 Ad … …

TOPLAM …

İfade etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaası, yukarıda işbu tutanağın 1. maddesinde İlamın 2. maddesinin (A) bendine ilişkin mütalaada belirtildiği gibidir.

İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlu …, fer’i müdahale talebi üzerine duruşmaya katılmasına izin verilen ahiz …’yi temsilen … ve …, sorumlu ve ahiz vekili olarak Av. … ve yine sorumlu vekili olarak Av. … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Sorumluluk Yönünden İnceleme:

Yukarıda işbu tutanağın 1. maddesinde (İlamın 2-A maddesine yönelik) Sorumluluk Yönünden İnceleme Bölümünde yapılan açıklamalar bu madde için de geçerlidir.

Konunun Esası Yönünden İnceleme:

(Ek) İlamda tazmin hükmü, Sayıştay Başkanlığınca görevlendirilen bilirkişilerce hazırlanan 18.05.2015 tarihli Bilirkişi Raporunun “B-Makine Tesisat” bölümündeki “İdare yetkilileri ile birlikte tutanak altına alınan projede hastane tesisatı kapsamında yapılması öngörülen 5 adet iş kaleminin yerinde yapılan sayımı sonucunda bu imalatların eksik yapıldığı veya hiç yapılmadığı” tespiti üzerine kurulmuş, savunmada yüklenicinin bu malzemeleri yurtdışından ithal ettiği, İdarenin kararı ile bu imalatın yapılmasından vazgeçilmesi nedeniyle yükleniciye imalatın bedelinin ödenmesi gerektiği ve savunma ekinde yer alan … Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından görevlendirilen bilirkişi raporunun ekinde söz konusu malzemelere ait irsaliyelerin gönderildiği belirtilmiş ise de, bilirkişi raporunun ekinde yer alan ve irsaliye olduğu ifade edilen belgelerdeki malzemelerin sorgu konusu malzemeler olup olmadığı ve bu malzemelerin söz konusu işle ilgisinin bulunup bulunmadığının anlaşılamadığı, savunmada ayrıca … Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından görevlendirilen bilirkişi raporunda düzenlenen tabloya göre hastane tesisatında artan ve azalan miktarlar değerlendirildiğinde yüklenici firmanın alacağı olduğu ifade edilmişse de, hakediş raporlarında yer almayan dolayısıyla resmi belgelere dayanmayan artan imalatlar ile ilgili iddianın kabulünün mümkün olmadığı, nitekim … Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından görevlendirilen bilirkişi raporu ile savunmalarda prizlerin yapımından vazgeçildiğinin kabul edilmiş olduğu, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesindeki “sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılmayan ancak yeni durumları idare tarafından kabul edilen işlerin bedellerinin işin boyutları, malzemesi, emeğin değerine göre hesaplanarak ödenmesi gerektiği” hükmüne göre de kesinti yapılması gerektiği, ayrıca yapılmadığı tespit edilen bu imalatların yerine yapılan imalatların tutarının daha fazla olduğu ve anılan nedenle yükleniciye eksik ödeme yapıldığı savının da tutanak, mukayeseli keşif icmali ya da herhangi bir kanıtlayıcı belge ile net olarak ortaya konulamadığı ifade edilmiştir.

Yukarıda işbu tutanağın 1. maddesinde (İlamın 2-A maddesine yönelik) belirtilen mevzuat hükümleri ve kararlar ile yapılan açıklamalar bağlamında ihtilaf konusu olay değerlendirilecek olursa;

(Ek) İlamda tazmin hükmü, Sayıştay Başkanlığınca görevlendirilen bilirkişilerce hazırlanan 18.05.2015 tarihli Bilirkişi Raporunun “B-Makine Tesisat” bölümündeki “İdare yetkilileri ile birlikte tutanak altına alınan projede hastane tesisatı kapsamında yapılması öngörülen 5 adet iş kaleminin yerinde yapılan sayımı sonucunda bu imalatların eksik yapıldığı veya hiç yapılmadığı” tespiti üzerine kurulmuş, savunmada yüklenicinin bu malzemeleri yurtdışından ithal ettiği, İdarenin kararı ile bu imalatın yapılmasından vazgeçilmesi nedeniyle yükleniciye imalatın bedelinin ödenmesi gerektiği ve savunma ekinde yer alan … Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından görevlendirilen bilirkişi raporunun ekinde söz konusu malzemelere ait irsaliyelerin gönderildiği belirtilmiş ise de, bilirkişi raporunun ekinde yer alan ve irsaliye olduğu ifade edilen belgelerdeki malzemelerin sorgu konusu malzemeler olup olmadığı ve bu malzemelerin söz konusu işle ilgisinin bulunup bulunmadığının anlaşılamadığı, savunmada ayrıca … Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından görevlendirilen bilirkişi raporunda düzenlenen tabloya göre hastane tesisatında artan ve azalan miktarlar değerlendirildiğinde yüklenici firmanın alacağı olduğu ifade edilmişse de, hakediş raporlarında yer almayan dolayısıyla resmi belgelere dayanmayan artan imalatlar ile ilgili iddianın kabulünün mümkün olmadığı, nitekim … Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından görevlendirilen bilirkişi raporu ile savunmalarda prizlerin yapımından vazgeçildiğinin kabul edilmiş olduğu, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesindeki “sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılmayan ancak yeni durumları idare tarafından kabul edilen işlerin bedellerinin işin boyutları, malzemesi, emeğin değerine göre hesaplanarak ödenmesi gerektiği” hükmüne göre de kesinti yapılması gerektiği, ayrıca yapılmadığı tespit edilen bu imalatların yerine yapılan imalatların tutarının daha fazla olduğu ve anılan nedenle yükleniciye eksik ödeme yapıldığı savının da tutanak, mukayeseli keşif icmali ya da herhangi bir kanıtlayıcı belge ile net olarak ortaya konulamadığı ifade edilmiştir.

Görüldüğü üzere tazmin hükmü, “projede hastane tesisatı kapsamında yapılması öngörülen 5 adet iş kaleminin yapılmadığı” gerekçesiyle verilmiş olmasına karşın gerek temyiz dilekçesindeki iddialar gerekse de bilirkişi raporlarındaki açıklamalar karşısında söz konusu malzemelerin İdarenin elinde olup olmadığı veyahut yerine uygulatılıp uygulatılmadığı konusunda tereddüt hâsıl olmuştur.

Diğer taraftan, duruşma sırasında … Cumhuriyet Başsavcılığında devam etmekte olan soruşturmaya eklenen yeni bir bilirkişi raporu ve kesin hesap dosyasına esas imalat miktarlarını gösterdiği belirtilen belgeler Kurulumuzun bilgisine arz edilmiştir. Dolayısıyla, temyize konu ihtilafın açıklığa kavuşturulmasında söz konusu bu rapor ve belgelerin de dikkate alınması gerekmektedir.

Sonuç itibariyle, 359 sayılı Ek İlamın 2. maddesinin (E) bendiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususları karşılayacak şekilde tekrar değerlendirme yapılmasını (gerekirse yeniden bir bilirkişi heyeti görevlendirilmesini) ve bu değerlendirmeye göre kamu zararı olduğu kanaatine varılırsa tutarının yeniden hesaplanmasını teminen dosyanın ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (…. Daire Başkanı … ile Üye …, Üye … ve Üye …’ün aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 11.09.2019 tarih ve 46595 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

…. Daire Başkanı … ile Üye …:

Sayıştayca görevlendirilen bilirkişi raporundaki remi belgelere dayalı ölçümlere itibar edilerek, temyiz dilekçesindeki iddiaların reddi ile (Ek) İlamdaki gerekçelerle tazmin hükmünün tasdiki gerekir.

Üye …:

… Cumhuriyet Başsavcılığı ve … Bilirkişi raporlarındaki detaylı tespitlere göre ihale projesindeki yerlere uygulamada yapılan imalatlar neticesinde kamu zararına sebebiyet verilmediği hatta bazı imalatlarda yüklenicinin alacaklı olduğu görülmektedir.

Bu itibarla, temyiz dilekçesindeki iddiaların kabul edilerek tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.

Üye …:

Her ne kadar hastane tesisatında yapılmadığı tespit edilen oksijen prizi, vakum prizi, azot protoksit prizi, basınçlı hava prizi ve anestetik gaz tahliye prizi bedelleri üzerinden tazmin hükmü kurulmuşsa da; gerek sorumlu ve ahiz vekilleri iddialarından gerekse de Sayıştay tarafından görevlendirilen heyetin düzenlediği yukarıda sözü edilen rapor sonucunda Sayıştay tarafından suç duyurusunda bulunulması üzerine … Cumhuriyet Başsavcılığının teşkil ettirdiği bilirkişi heyetinin ve yüklenicinin talebi üzerine … Üniversitesinden görevlendirilen bilirkişi heyetinin tespitlerinden; yüklenicinin revizyon projeye göre malzemeleri yurtdışından ithal ettiği ancak daha sonra İdarenin kararı ile ameliyathane ve bazı doktor odalarında gaz prizlerinin yapımından vazgeçildiği, …ye gelen tüm malzemelerin firma tarafından satın alındığı ve karar değişikliği ile kullanılmamış olması nedeniyle yüklenicinin almış olduğu malzeme bedellerinin hakedişe giremediği anlaşılmakta olup, bu bağlamda söz konusu malzeme bedellerinin yükleniciye ödenmesi gerekmektedir.

Dolayısıyla, fiilen …de mevcut olan malzeme bedellerinin kamu zararı olarak değerlendirilmesi hukuken isabetsiz olmakla beraber bu malzemelerin montajı gerçekleştirmemiş olduğundan sadece bu imalatların bedellerine % 20 oranında dâhil olan montaj bedellerinin kamu zararı olarak değerlendirilmesi gerekir.

Bu itibarla, sadece imalatların –haliyle kabul edilen- montaj bedelleri üzerinden yapılan hesaplama doğrultusunda (… TL x % 20 = …); 359 sayılı Ek İlamın 2. maddesinin (E) bendiyle verilen … TL tutarındaki tazmin hükmünden mevzuata uygun olarak ödenen … TL’nin düşülerek, geriye kalan ve mevzuata aykırı olarak ödenen … TL’nin münferiden Kontrol Görevlisi (Şube Müdürü) …’ın uhdesinde kalmak üzere, hükmün … TL olarak düzeltilerek tasdikine karar verilmesi gerekir.