Yargıtay’ın 7179 sayılı Askeralma Kanunu’na aykırı idari para cezasının hukuka aykırılığı ve yoklama kaçağı değerlendirmesi üzerine yaptığı hukuki tespitler (Yargıtay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk
onecikan-yargitay

ÖZET: Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 7179 sayılı Askeralma Kanunu’na aykırı davranış nedeniyle uygulanan idari para cezasının hukuka aykırı olduğuna karar vermiştir. Somut olayda, muterizin kamu görevinden çıkarılması ve askerlik işlemlerinin ertelenmesi nedeniyle, yoklama kaçağı olarak değerlendirilen durumunun geçersiz olduğu tespit edilmiştir. Antalya 2. Sulh Ceza Hâkimliği, başvuruyu reddetmiş ancak Yargıtay, bu kararın hukuka uygun olmadığını belirlemiştir.

Yargıtay, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca, kanun yararına bozma talebinin yerinde olduğunu ve idari yaptırım kararının konusuz kaldığını vurgulamıştır. İdari para cezasının uygulanması için gerekli şartların oluşmadığı, dolayısıyla muteriz hakkında uygulanan cezanın kaldırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, Yargıtay, Antalya 2. Sulh Ceza Hâkimliği’nin kararını kanun yararına bozmuş ve idari para cezasının kaldırılmasına hükmetmiştir. Bu karar, askerlik işlemlerinin ertelenmesi durumunda yoklama kaçağına ilişkin uygulamaların hukuki çerçevesini netleştirmiştir.

7. Ceza Dairesi         2023/20338 E.  ,  2024/11290 K.

    “İçtihat Metni”

    MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği
    SAYISI : 2022/4696 D. İş
    KARAR : İtirazın reddi
    KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
    TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

    7179 sayılı Askeralma Kanunu’na (7179 sayılı Kanun) aykırı davranmak eyleminden dolayı kabahatli … hakkında yoklama kaçağı fiili nedeniyle 1.826,37 TL idari para cezası uygulanmasına dair Kepez Askerlik Şubesi Başkanlığının 13.05.2022 tarihli ve 2022/984 sayılı idarî yaptırım kararına karşı yapılan başvurunun; Antalya 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 04.04.2023 tarihli ve 2022/4696 D.İş sayılı kararıyla kesin olarak reddine karar verildiği belirlenmiştir.

    Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 10.11.2023 tarihli ve 94660652-105-07-14259-2023-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 14.12.2023 tarihli ve KYB – 2023/122669 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

    I. İSTEM
    Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 14.12.2023 tarihli ve KYB – 2023/122669 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
    “Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 07/11/2018 tarihli ve 2018/4328 esas, 2018/11499 karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, 08/02/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6109 sayılı Askerlik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 1. maddesi ile 1111 sayılı Askerlik Kanunu’na eklenen ek 7/1. maddesinde yer alan, “Emniyet Teşkilatı kadrolarında kadro ve/veya rütbeleri ile ilişkisi devam eden Emniyet Hizmetleri Sınıfına mensup personel ile polis eğitim ve öğretim kurumlarında öğrenim görenler veya bu kurumların giriş sınavlarını kazananlardan askerlik hizmetini yapmamış olanların her türlü askerlik işlemleri ertelenir.” şeklindeki ve aynı Kanun’a eklenen geçici 44. maddesinde yer alan, “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle, ek 7 nci maddenin birinci fıkrası kapsamına giren personelden halen askerlik hizmetini yerine getirmekte olanlar, askerlik hizmetleri durdurularak terhis edilir ve görevlerine iade edilir. Bu madde ile ek 7 nci maddenin birinci ve ikinci fıkra hükümlerinden yararlanan yükümlüler hakkında; saklı, yoklama kaçağı ve bakaya suçlarından adli takibat yapılmaz ve bu suçları işlediklerinden dolayı adli tahkikata başlanılmış olanların işlemleri ile bu suçlara ilişkin kesinleşmiş kararların infazı durdurulur.” şeklindeki düzenlemeler nazara alındığında,
    Somut olayda, polis olan muterizin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 27/06/2020 tarihinde kamu görevinden çıkarıldığı ve 01/01/2021 tarihinden itibaren yoklama kaçağı olarak aranmaya başlandığı,
    01/01/2021-01/10/2021 tarihleri arasında yoklamasını zamanında yaptırmadığından yoklama kaçağı durumuna düştüğünden bahisle idarî yaptırım uygulanmasına karar verilmiş ise de; Erzurum 2. İdare Mahkemesinin 24/02/2021 tarihli ve 2020/799 esas, 2021/460 sayılı kararı ile muterizin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin dava konusunun iptaline yönelik kararının, Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 08/03/2022 tarihli ve 2021/1569 esas, 2022/613 sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, muterizin askerlik işlemlerinin 31/12/2022 tarihine kadar ertelendiği ve idari yaptırım kararının konusuz kaldığı anlaşıldığından, itirazın bu yönden kabulüne karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, başvurunun kabulü yerine, yazılı şekilde reddine verilmesinde isabet görülmemiştir.” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

    II. GEREKÇE
    Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrasındaki “Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.” şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

    III. KARAR
    1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

    2. Antalya 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 04.04.2023 tarihli ve 2022/4696 D. İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

    5271 sayılı Kanun’un 309/4-d maddesi uyarınca muteriz hakkında uygulanan İDARİ PARA CEZASININ KALDIRILMASINA, dosyanın Hâkimliğine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.12.2024 tarihinde karar verildi.