|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın görevden uzaklaştırma işleminin özlük dosyasından silinmesi talebi incelenmiştir. Başvuran, 22.07.2016 tarihinde FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat iddiasıyla görevden uzaklaştırılmış, 20.10.2016 tarihinde ise bu tedbir kaldırılmıştır. İlgili mevzuat ve KHK hükümleri gereği, görevden uzaklaştırma işleminin özlük dosyası haricindeki sistemlerden silinmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Kararda, görevden uzaklaştırma bilgileri ile ilgili düzenlemelerin eksikliği ve bu bilgilerin tutulmasının, başvuran üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği vurgulanmıştır. Kamu görevlilerinin özlük dosyalarının, memuriyet süresince uygulanan tüm işlemleri kapsaması gerektiği belirtilmiş, bu nedenle başvuranın özlük dosyası dışında kalan kayıtların silinmesi gerektiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş, ancak özlük dosyası haricindeki kayıtların silinmesi için Milli Eğitim Bakanlığına tavsiyede bulunulmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/5580-S.22.8491
BAŞVURU NO : 2021/19725
KARAR TARİHİ : 21/04/2022
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Görevden uzaklaştırma işleminin özlük dosyası, hizmet cetveli, HİTAP, personel bilgi sistemi vb. elektronik sistemlerden silinmesi talebi.
BAŞVURU TARİHİ : 17/11/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Maarif Müfettişi olarak görev yaptığını, 22.07.2016 tarihinde FETÖ/PDY terör örgütüne irtibat ve iltisak iddiasıyla görevden uzaklaştırıldığını, ancak 3 ay sonrasında 20.10.2016 tarihinde hakkında uygulanan görevden uzaklaşma tedbirinin kaldırılarak göreve döndüğünü belirterek; “görevden uzaklaştırma” ve “görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılması” ibarelerinin hizmet belgesinden silinmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında Milli Eğitim Bakanlığına yönelik bilgi ve belge talep yazımıza istinaden, 13/01/2022 tarih ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Ankara Millî Eğitim Müdürlüğünde Eğitim Müfettişi olarak görev yaparken 22.07.2016 tarihinde görevden uzaklaştırılan ve 20.10.2016 tarihinde ise görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılan başvuranın, görevden uzaklaştırma bilgilerinin MEBBİS e-Personel Modülü ile Hizmet Takip Programından silinmesine ilişkin başvurusuna ilişkin olarak; 2.2. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Görevden uzaklaştırma” başlıklı 137 nci maddesinde; “Görevden uzaklaştırma, Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek Devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbirdir. Görevden uzaklaştırma tedbiri, soruşturmanın herhangi bir safhasında da alınabilir.” 141 inci maddesinde; “Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir. Bu gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam ederler…” aynı Kanunun “Tedbirin kaldırılması” başlıklı 142 nci maddesinde ise;
“Soruşturma sonunda disiplin yönünden memurluktan çıkarma veya cezai bir işlem uygulanmasına lüzum kalmayan Devlet memurları için alınmış olan görevden uzaklaştırma tedbiri, 138 nci maddedeki yetkililerce (Müfettişler tarafından görevden uzaklaştırılanlar hakkında atamaya yetkili amirlerce) derhal kaldırılır…” hükümlerine yer verildiği, 2.3. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Memur bilgi sistemi, özlük dosyası” başlıklı 109 uncu maddesinde; Memurların Türkiye Cumhuriyeti Kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunacağı, her memur için bir özlük dosyası tutulacağı, özlük dosyasına memurun mesleki bilgileri, mal bildirimleri; varsa inceleme, soruşturma, denetim raporları, disiplin cezaları ile ödül ve başarı belgesi verilmesine ilişkin bilgi ve belgelerin konulacağı, memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişiklerinin kesilmesinde, hizmet gerekleri yanında özlük dosyalarının göz önünde bulundurulacağı ve özlük dosyalarının tutulma esasları ile özlük dosyalarında yer alacak belgelere ilişkin usul ve esasların Devlet Personel Başkanlığınca belirleneceğinin hüküm altına alındığı; bu çerçevede 15/04/2011 tarih ve 27906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren (Seri No:2) Kamu
Personeli Genel Tebliğinin (D) bendi ile özlük dosyası tutulmasına ilişkin usul ve esasların belirlendiği, 2.4. Anılan Tebliğ ile memurların, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunacakları, her memur için bir özlük dosyası tutulacağı, özlük dosyalarının itina ile doğru ve tarafsız bir şekilde tutulmasından personel birimlerinin sorumlu olduğu, özlük dosyalarının memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde göz önünde bulundurulacağı, özlük dosyasının sekiz bölümden oluşucağı; birinci bölümde; ilk-yeniden-naklen atamaya ilişkin belgeler, ikinci bölümde; öğrenim durumu, bildiği yabancı diller ve derecesi, yaptığı lisansüstü eğitim-staj ve incelemeleri ile ilgili belgeler, katıldığı her türlü eğitim faaliyetine ilişkin belgeler, kendisi tarafından verilen yayın ve eserlerine ilişkin bilgiler, üçüncü bölümde; memurun kullandığı izinlere ilişkin belgeler, dördüncü bölümde; memur hakkında yapılan disiplin soruşturmalarına ilişkin evraklar ile verilen disiplin cezaları, yargı organlarınca memur hakkında verilmiş karar örnekleri, görevden uzaklaştırmaya ilişkin belgeler ile varsa inceleme, soruşturma ve denetim raporları, beşinci bölümde; kurumlarca gerekli görülmesi halinde memurun maaş, ücret, harcırah ve sair parasal haklarına ilişkin belgeler, emeklilik durumuna ilişkin belgeler, bakmakla yükümlü olduğu kişilere ilişkin bildirimler, mal beyannameleri ile sendika üyeliğine ilişkin belgeler, altıncı bölümde; memurun adaylık ve asli memurluğa atanmasına ilişkin belgeler, derece ve kademe ilerlemeleri, sınıf, yer, unvan, görev değişiklikleri ile ilgili belgeler, geçici görevlendirilmesine ilişkin belgeler, yedinci bölümde; ödül, başarı ve üstün başarı belgesi verilmesine ilişkin bilgi ve belgeler, sekizinci bölümde; askerlik durumu, mecburi hizmet yükümlülüğü ve özürlülük durumuna ilişkin belgeler ile yukarıdaki bölümler kapsamına girmeyen memurun hizmet durumuna ilişkin diğer mesleki bilgi ve belgelerin saklanacağı; belgelerin özlük dosyasının ilgili bölümüne, eski tarihli olan altta olacak şekilde, kronolojik sıraya göre yerleştirileceği görevi herhangi bir şekilde sona eren memurların özlük dosyalarının kurumlarınca saklanacağı, özlük dosyalarının tutulması ve muhafazasında özel hayatın gizliliği ilkesine riayet edileceği, özlük dosyası içeriği hakkında soruşturma ve kovuşturmaya yetkili merciler dışındakilere açıklama yapılamayacağı ve bilgi verilemeyeceğinin belirtildiği, 2.5. Devlet Personel Başkanlığı (mülga) görüş yazısında “İhraç edilme veya görevden uzaklaştırma ile görevine iade edilme durumlarına ait işlem bilgi, belge ve kayıtlarının; bu bilgilerinin mevzuat hükümlerinin gereklerinin yerine getirilmesinin hukukî bir sonucu ve delili olma vasfını taşıması; ilgililerin mali ve sosyal hakları ile diğer özlük işleri hakkında tesis edilen ya da tesis edilecek işlemlere dayanak teşkil etmesi; işlemlerin dava konusu olması durumda itilafların çözümünde önem taşıyacağı, böylelikle ilgililerin haklarının korunmasının da teminatı olabileceği hususları gözönüne alındığında özlük dosyasında tutulması gerektiği; Kamu görevinden ihraç edilmeye (ihraç sonrası kanun hükmünde kararnamelerle göreve iade hali hariç), görevden uzaklaştırmaya, ihraç sonrası Olağanüstü Hal İşlemleri
İnceleme Komisyonu kararıyla göreve iade edilmeye dair işlem bilgi, belge ve kayıtlarından hizmet gerekleri çerçevesinde Bakanlığınızca uygun görülenlere elektronik ortamda özlük modülleri üzerinde ya da hizmet cetvelinde yer verilmesinin mümkün bulunduğu” denildiği, 2.6. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının ilgi yazısında; “… Devlet Personel Başkanlığının 21.04.2019 tarihli ve 31292642-62.02-E.2675 sayılı yazısında, ….”1-Soruşturma esnasında veya sonrasında 657 Sayılı
Kanuna göre görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılmasını gerektiren durumların gerçekleşmesi sebebiyle haklarındaki görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılanların aylıklarından kesilmiş olan üçte birlik tutarın kendilerine ödenmesi ve görevden uzakta geçirdikleri sürelerin, derecelerindeki kademe ilerlemesinde ve bu sürenin derece yükselmesi için gerekli en az bekleme süresini aşan kısmının, üst dereceye yükselmeleri halinde, bu derece kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilmesi gerektiği, 2- söz konusu Kanunun görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılanlar hakkında uygulanan ihtiyatî tedbiri tüm hüküm ve sonuçlarıyla ortadan kaldırılmaması sebebiyle Olağanüstü Hal Dönemi içerisinde görevden uzaklaştırılan ve Kanun Hükmünde Kararnameler ile kamu görevinden çıkarılmadan görevine iade edilen
Devlet memurlarının hizmet cetveline (ilgi yazıda belirtilen söz konusu işlemler sebebiyle) girilen bilgilerin silinmesinin uygun olmadığı, 3- görevden uzaklaştırmaya ilişkin belgelerin ilgililerin özlük dosyasında da bulundurulması gerektiğinin mütalaa edildiği” belirtilmiştir. Bu nedenle, Kurumunuz personelinin görevden uzaklaştırılması ve görevine iade edilmesine ilişkin bilgilerinin Hizmet Takip Programındaki hizmet cetveli ve açık süreler bölümünden silinmemesi gerekmekte olup, daha önce silinmiş olan kayıtlar var ise yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı tekrar girişinin yapılması gerekmektedir.” ibaresine yer verildiği, 2.7. Diğer taraftan özlük dosyaları bakanlık personeli olması halinde bakanlıkta, taşra personeli olması halinde ise il ve ilçe millî eğitim müdürlüklerinde tutulmakta olup anılan mevzuat hükümleri uyarınca, devlet memurları hakkında yapılan her işlemin kronolojik sıraya göre özlük dosyasına kaydı zorunlu olup, uzaklaştırma tedbiri işlemi de bu zorunluluğun sonucu olarak personel bilgi sistemine işlendiği, 2.8. MEBBİS e-Personel Modülünün elektronik özlük dosyası niteliğinde olduğu, görevden uzaklaştırma ekranında ayrılma başlama tarihi dışında bilgi bulunmadığı, bu modülün dışa kapalı kişiye özel bir sistem olup her kullanıcının yetkili kılındığı kadar veriyi görme ve işlem yapma yetkisi bulunduğu, Bakanlıkça veri güvenliğine ilişkin tedbirler alınmakta olup, yetkilendirilen personelin veri güvenliği açısından birinci derecede sorumlu olduğu, ayrıca yetkisi bulunan personel ile ilgili kişinin kendisi dışında bu verilerin 3.
kişilerle idari ve hukuki işlemler dışında paylaşılmadığı, bu bağlamda 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun “Memur bilgi sistemi, özlük dosyası” başlıklı 109 uncu maddesi hükmüne göre memurların özlük dosyasında yer verilen bilgileri MEBBİS e-Personel Modülünde yer aldığı, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Genel İlkeler başlıklı 128 inci maddesinde “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Memur bilgi sistemi, özlük dosyası” başlıklı 109 uncu maddesinde; “Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar.
Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyasına, memurun mesleki bilgileri, mal bildirimleri; varsa inceleme, soruşturma, denetim raporları, disiplin cezaları ile ödül ve başarı belgesi verilmesine ilişkin bilgi ve belgeler konulur.
Memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde, hizmet gerekleri yanında özlük dosyaları göz önünde bulundurulur.
Özlük dosyalarının tutulma esasları ile özlük dosyalarında yer alacak belgelere ilişkin usûl ve esaslar
Devlet Personel Başkanlığınca belirlenir.” 6. 15/04/2011 tarihli ve 27906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Personeli Genel Tebliği (Seri
No:2) “Özlük Dosyası Tutulmasına İlişkin Usul ve Esaslar” başlığı altında; 1- Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar. Burada memurun adı, soyadı, cinsiyeti, doğum tarihi ve yeri, öğrenimi, kadro unvanı ve derecesi, memuriyete başlama tarihi, memuriyetten ayrılma tarihi ve sebebi, sendika üyeliğine ilişkin bilgiler ile gerekli görülecek diğer mesleki bilgiler kaydedilir. …
3- Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyalarının itina ile doğru ve tarafsız bir şekilde tutulmasından personel birimleri sorumludur.
4- Özlük dosyaları memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde göz önünde bulundurulur.
5- Özlük dosyası sekiz bölümden oluşur: … Dördüncü bölümde; memur hakkında yapılan disiplin soruşturmalarına ilişkin evraklar ile verilen disiplin cezaları, yargı organlarınca memur hakkında verilmiş karar örnekleri, görevden uzaklaştırmaya ilişkin belgeler ile varsa inceleme, soruşturma ve denetim raporları… diğer mesleki bilgi ve belgeler saklanır….
7- Bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşları, özlük dosyasında yer alan bilgilerden istihdam politikalarının tespiti ve uygulanmasında gerekli gördüklerini merkezde elektronik ortamda tutarlar…
7. 29/03/2017 tarihli ve 30022 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 7087 sayılı
“Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun” ile kabul edilen 688 sayılı Olağanüstü Hal
Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin; “İade hükümleri” başlıklı 1 inci maddesinde; “(1) Ekli listede yer alan kamu görevlileri, ilgili kanun hükmünde kararnamenin eki listelerin ilgili sıralarından çıkarılmıştır.
(2) İlgili kanun hükmünde kararname hükümleri, birinci fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılır. Söz konusu personelden bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren on gün içerisinde göreve başlamayanlar çekilmiş sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.
Bu personelin görevlerine iadesi, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihte bulundukları yöneticilik görevi dışında öğrenim durumları ve kazanılmış hak aylık derecelerine uygun kadro ve pozisyonlara atanmak suretiyle de yerine getirilebilir. Bu maddeye ilişkin işlemler ilgili bakanlık ve kurumlar tarafından yürütülür.” 8. 01/02/2018 tarihli ve 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun
“Kararların uygulanması” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilenlere ilişkin başvurunun kabulü
hâlinde … İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır.” hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın, hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma işleminin özlük dosyasından silinmesi talebinin reddi; başvuran hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma işleminin, özlük dosyası haricinde tutulan hizmet cetveli, HİTAP, personel bilgi sistemi ve benzeri elektronik sistemlerden silinmesi yönünde işlem tesis etmesi için tavsiyede bulunulması yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran, Ankara Millî Eğitim Müdürlüğünde Eğitim Müfettişi olarak görev yaparken 22.07.2016 tarihinde görevden uzaklaştırıldığını ve 20.10.2016 tarihinde ise görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırıldığını belirterek; “görevden uzaklaştırma” ve “görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılması” ibarelerinin hizmet belgesinden silinmesini talep etmektedir.
11. Bilindiği gibi 15 Temmuz 2016 tarihinde Devletimize ve milletimize karşı başlatılan hain darbe girişimi nedeniyle kamu düzeni ve güvenliği açasından Anayasanın 120 inci maddesi ve 2935 sayılı Olağanüstü
Hal Kanununu uyarınca ülke genelinde olağanüstü hal ilan edilmesine karar verilmiştir. Bu kapsamda 23/07/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı Olağanüstü
Hal Kapsamanda Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname (KHK), 29/10/2016 tarihli ve
29872 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere
İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun ile kanunlaşmıştır.
12. Alınan tedbirler çerçevesinde Anayasa ile kurulan demokrasi düzeninin korumak amacıyla terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; vakıf, dernek, televizyon ve sair birçok müessese kapatılmış ve birçok kamu görevlisi de ihraç edilerek başta FETO/PDY olmak üzere terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı yahut bunlarla irtibatlı olduğu değerlendirilen kişiler kamu kurum ve kuruluşlarından çıkarılmış kamu görevlilerinin görevinden çıkarılmasına yönelik süreç içerisinde de kamu kurumlarınca farklı usuller benimsenerek, yapılan inceleme/soruşturmaya göre idari işlemle; inceleme ve soruşturma aşamasında görevden uzaklaştırma sonrasında KHK hükümleriyle veya doğrudan KHK yoluyla, kamu görevinden çıkarma gibi yöntemler uygulandığı görülmüştür.
13. Ancak sonraki süreçte anılan terör örgütleri, yapı, oluşum veya guruplara üyeliği olmadığı halde ihraç edilen kamu görevlilerinin mağduriyetlerini gidermek amacıyla da yine OHAL KHK hükümleriyle bazı kamu görevlilerinin doğrudan kamu görevine iadesine karar verilerek ihraç KHK’larında belirtilen tüm hüküm ve sonuçların ortadan kalkacağı hüküm altına alınmış; diğer yandan bu süreçte doğrudan KHK hükümleri ile ihraç olup kamu görevine iadesine karar verilmeyenler için görevden ihraç kararlarına karşı itirazda bulunmak, hak arama hürriyetini kullanmak, varsa hataların düzeltilmesini sağlamak için 23/01/2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu
Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurularak bir kısım kamu görevlileri de Komisyonun vermiş olduğu karara istinaden görevine iade edilmiştir.
14. Başvuruya konu dosyanın incelenmesinden; başvuranın, Ankara Millî Eğitim Müdürlüğünde Eğitim
Müfettişi olarak görev yaparken 22.07.2016 tarihinde görevden uzaklaştırıldığı ve 20.10.2016 tarihinde ise
Bakan Olur’u ile görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırıldığı anlaşılmıştır.
15. İlgili mevzuat ve idarenin açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde, örneğin KHK hükümlerine istinaden görevinden ihraç edilen kamu görevlilerinin, görevlerine dönmesini öngören iade KHK’larında kişilerin ihracına yönelik tüm hüküm ve sonuçların ortadan kalkacağı, bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakların ödeneceği hükmü karşısında kamu görevine iade edilenlere İdarece tüm mali ve sosyal hakların ödendiği, çıkarmaya ilişkin KHK’nın diğer etki ve sonuçlarını da ortadan kaldırmak amacıyla kamu görevinden çıkarmaya ilişkin bilgilerin kişiye ait hizmet belgesi, hizmet cetveli, sicil hareketleri vb.
sistemlerden silindiği; buna rağmen, sadece görevden uzaklaştırma işlemine dair bilgilerin silinmesine yönelik ise herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı görülmektedir.
16. Bu doğrultuda, başvuran hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma işleminin OHAL ilan edilmesine ilişkin konulara dayandığı, OHAL döneminde yürürlüğe konulan KHK’lar ile ihraç edilen kamu personellerinden milli güvenliğe karşı faaliyette bulunan örgütlere üyelik, mensubiyet, irtibat veya iltisakı bulunmadığı değerlendirilenlerin görevlerine iade edilmeleri sonrasında tüm özlük ve mali hakları yanında diğer etki ve sonuçları olarak değerlendirilen kayıtların silinebildiği, buna göre, kamu görevinden ihraç işleminin yanında, idari tedbir olarak uygulanan görevden uzaklaştırma işlemi sonrası göreve dönen kamu personellerinin özlük dosyası haricindeki kayıtlarının silinebilmesi için bir düzenlenme ihtiyacı aranmasının hakkaniyete uygun olmadığı değerlendirilmektedir.
17. Görevden uzaklaştırma tedbirine ilişkin bilgilerin HİTAP ve personel bilgi sistemi gibi kayıt alanlarında tutulmasının işlem yapmaya yetkili/yetkili olmayan veya ilgili/ilgisiz kişilerin bu bilgilere ulaşmasını mümkün kılabileceği, aynı zamanda, bu durumun başvuran ve benzer durumda olan kamu personeli hakkında olumsuz algılara yol açarak çalışma huzurunu olumsuz etkileyebileceği ve kişilerde maddi ve manevi zarara yola açabileceği değerlendirilmektedir.
18. Benzer konuda (kamu görevinden çıkarılan ancak mahkeme kararı gereği göreve başlayan başvuranın
HİTAP kayıtlarının silinmesi talebi ile) Kurumumuza yapılmış olan 22/08/2019 tarihli ve 2019/14377 numaralı başvuruya ilişkin verilen 20/02/2020 tarihli Tavsiye Kararında; “OHAL süreci içerisinde birbirinin devamı niteliğinde tesis edilen açığa alma işlemi ve akabinde Yönetim Kurulu Kararı ile gerçekleştirilen ihraç işlemi sonrasında birinci derece mahkemesi kararı ile kamu görevine iade edilen başvuranın ihraç edildikten sonra göreve iade edilen kişilerde olduğu gibi özlük dosyası haricinde tutulan, hizmet belgelerinde, KYK, HİTAP bilgileri vb. sistemlerde görevden uzaklaştırıldığına dair kayıtların silinmesi gerektiği, bunun aksine yönelik idari işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı” gerekçesiyle, başvuranın personel özlük dosyası haricinde tutulan, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip
Programı (HİTAP) vb. elektronik veri tabanlarında tutulan görevden uzaklaştırılmaya ve görevden çıkarılmaya ilişkin kayıtların silinmesi hususunda tavsiyede bulunulmasına karar verilmiştir.
19. Tüm bu açıklamalar, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve Kurumumuzca daha önce benzer konuda verilmiş emsal karar birlikte değerlendirildiğinde; Özlük dosyasının memuriyetin başlangıcından herhangi bir sebeple sona ermesine kadar geçen sürede memur hakkında uygulanan tüm işlem ve kayıtların tutulduğu iz dosyası niteliğinde olması nedeniyle, başvuranın özlük dosyası hariç, hizmet cetveli, SGK hizmet dökümleri (HİTAP), personel bilgi sistemi ve benzeri elektronik sistemlerde yer alan görevden uzaklaştırmaya ilişkin kayıtların silinmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)
dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle; Başvuranın, hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma işleminin özlük dosyasından silinmesi talebinin
REDDİNE,
Başvuran hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma işleminin, özlük dosyası haricinde tutulan hizmet cetveli, HİTAP, personel bilgi sistemi ve benzeri elektronik sistemlerden silinmesi yönünde işlem tesis etmesi için Milli Eğitim Bakanlığına TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Milli Eğitim Bakanlığınca, bu karar üzerine
tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza ve başvurana bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve Milli Eğitim Bakanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi