|
ÖZET: Başvuran, Sağlık Teknikeri (Röntgen) kadrosundan Sağlık Teknikeri (Tıbbi Sekreter) kadrosuna sınavsız geçiş talep etmiştir. Ancak, Sağlık Bakanlığı, başvuranın talebini, bulunduğu ilin sağlık teknikeri (röntgen) ihtiyacının fazla olması gerekçesiyle reddetmiştir. Sağlık Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde, unvan değişikliği sınavına tabi kadrolar ve geçiş şartları belirlenmiştir. Yönetmelik, aynı hizmet grubunda bulunan unvanlar arasında sınavsız geçiş yapılabileceğini öngörse de, idarenin bu konuda takdir yetkisi bulunmaktadır.
Başvuranın, Sağlık Teknikeri (Tıbbi Sekreter) unvanını kazanmış olması, idarenin takdir yetkisini kullanmasını engellemiyor. İdare, kamu yararı ve hizmet gereklerini göz önünde bulundurarak, başvuranın talebini reddetme hakkına sahiptir. Dolayısıyla, başvuranın geçiş talebinin reddi, hukuka uygun bulunmuş ve bu durum, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. İdarenin kararında hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum tespit edilmemiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/4892-S.22.7420
BAŞVURU NO : 2021/20932
KARAR TARİHİ : 08/04/2022
RET KARARI 78
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Sağlık Teknikeri (Röntgen) başvuranın Sağlık Teknikeri (Tıbbi
BAŞVURUNUN KONUSU :
Sekreter) kadrosuna sınavsız geçişinin bulunduğu ile yapılması talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 09/12/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Sağlık Bakanlığına bağlı Devlet Hastanesinde sağlık teknikeri (Röntgen) olarak istihdam edilmekte olduğunu, 04.06.2021 tarihinde Tıbbi Dokümantasyon ve
Sekreterlik bölümünden mezun olduğunu, Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Sağlık Teknikeri (Tıbbi Sekreter)
kadrosunun gerekliliklerinden olan tüm genel ve özel şartları sağladığını, Sağlık Teknikeri (Röntgen) olan kadrosundan Sağlık Teknikeri (Tıbbi Sekreter) kadrosuna sınavsız geçiş talebinin Bakanlık tarafından reddedildiğini iddia ederek, görev yapmakta olduğu Sağlık Teknikeri (Röntgen) kadrosundan, Sağlık
Teknikeri (Tıbbi Sekreter) kadrosuna sınavsız geçişinin bulunduğu ile yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Sağlık Bakanlığı
Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 31/12/2021 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Sağlık teknikeri (röntgen) kadrosu ile aynı hizmet grubunda yer alan kadrolara ilişkin bilgilerin, Sağlık
Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 9. maddesinde yer aldığı,
2.2. Başvuranın görev yaptığı Adana ilinde sağlık teknikeri (röntgen) unvanında Kadro Standartları
Yönetmeliğine göre Standart: 795 Çalışan: 294, aynı ilin sağlık teknikeri (tıbbi sekreter) unvanında Kadro
Standartları Yönetmeliğine göre Standart: 870 Çalışan: 416 olduğundan ve anılan ilin sağlık teknikeri
/
(röntgen) ihtiyacının fazla olması nedeniyle ilgilinin sağlık teknikeri (tıbbi sekreter) olarak atanmasının uygun görülmediği,
2.3. Şikâyet konusu talebe ilişkin olarak başvuran veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış bir dava bulunmadığı,
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 17.04.2014 tarihli 28975 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Sağlık Bakanlığı Personeli Görevde
Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin,
5.1. “Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına tabi kadrolar” başlıklı 5 inci maddesinde, “(1)
Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir.
…
(3) Unvan değişikliğine tabi kadrolar şunlardır:
a) Uzman tabip, uzman (T.U.T.G.), uzman diş tabibi, tabip, diş tabibi, eczacı, avukat, mühendis, mimar, veteriner hekim, matematikçi, istatistikçi, kimyager, fizikçi, sağlık fizikçisi, çocuk gelişimcisi, biyolog, psikolog, sosyolog, antropolog, sosyal çalışmacı, diyetisyen, fizyoterapist, fizikoterapist, iş ve uğraşı terapisti (ergo terapist), perfüzyonist, dil ve konuşma terapisti, tercüman, mütercim, kütüphaneci, tekniker, teknik ressam, ressam, grafiker, şehir plancısı, programcı, tıbbî teknolog, sağlık teknikeri, hemşire, hemşire yardımcısı, ebe, sağlık memuru, sağlık teknisyeni, laborant, diş protez teknisyeni, odyolog, teknisyen ve imam hatip. ”
5.2. “Unvan değişikliği sınavına tâbi olarak atanacaklarda aranacak şartlar” başlıklı 9 uncu maddesinde, “(1) Unvan değişikliği sınavına tâbi olarak yapılacak atamalarda unvan değişikliği sınavında başarılı olmanın yanında aşağıdaki şartlar aranır.
…
b) Mühendis, mimar, matematikçi, istatistikçi, kimyager, fizikçi, veteriner hekim, biyolog, psikolog, sosyal çalışmacı, diyetisyen, fizyoterapist, fizikoterapist, odyolog, sağlık fizikçisi, çocuk gelişimcisi, sosyolog, antropolog, iş ve uğraşı terapisti, perfüzyonist, dil ve konuşma terapisti, tıbbî teknolog, kütüphaneci, sağlık teknikeri, tekniker, hemşire, ebe, sağlık memuru, sağlık teknisyeni, laborant, diş protez teknisyeni, hemşire yardımcısı, sağlık savaş memuru, teknisyen, teknik ressam, ressam, grafiker, şehir plancısı, kameraman ve imam hatip kadrolarına atanabilmek için;
1) Öğrenim durumu itibarıyla atanacağı kadro unvanını ihraz etmiş olmak,
… ”, /
5.3. “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20 nci maddesinde, “(1) Bu Yönetmelikteki hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır.
a) Aynı hizmet grubunda kalmak kaydıyla, atanılacak kadronun gerektirdiği genel ve özel şartları taşıyanlar aynı düzey unvana veya bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara veya daha alt unvanlara sınavsız naklen atanabilirler.
… ”,
5.4. “Kazanılmış haklar” başlıklı 25 inci maddesinde, “(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren unvanları, ilgili mevzuatı uyarınca ihraz etmiş olanların kazanılmış hakları saklıdır.”,
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, Sağlık Teknikeri (Röntgen) kadrosundan, Sağlık Teknikeri (Tıbbi Sekreter) kadrosuna sınavsız geçişinin bulunduğu ile yapılmasını talep etmektedir.
8. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın talebinin, bulunduğu ilin sağlık teknikeri (röntgen) ihtiyacının fazla olması nedeniyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
9. Sağlık Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 5 inci maddesinde, unvan değişikliğine tabi kadrolar tahdidi olarak düzenlenmekte, 9’uncu maddesinde, unvan değişikliği sınavına tâbi olarak yapılacak atamalarda unvan değişikliği sınavında başarılı olmanın yanında sağlık teknikeri kadrolarına atanabilmek için; öğrenim durumu itibarıyla atanılacak kadro unvanının ihraz edilmiş olması gerektiği hüküm altına alınmakta, 20 nci maddesinde, aynı hizmet grubunda kalmak kaydıyla, atanılacak kadronun gerektirdiği genel ve özel şartları taşıyanların aynı düzey unvana veya bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara veya daha alt unvanlara sınavsız naklen atanabileceği öngörülmekte, 25 inci maddesinde ise, bu Yönetmelik kapsamına giren unvanları, ilgili mevzuatı uyarınca ihraz etmiş olanların kazanılmış haklarının saklı olduğu hükme bağlanmaktadır.
10. Somut olayda, her ne kadar başvuranın yukarıda yer verilen Yönetmeliğin 25’inci maddesi uyarınca, Yönetmelik kapsamında bulunan Sağlık Teknikeri (Tıbbi Sekreter) unvanını ilgili mevzuatı uyarınca ihraz ettiği ve kazanılmış hakkının saklı olduğu anlaşılmakta ise de, Sağlık Teknikeri (Röntgen) unvanı ile Sağlık
Teknikeri (Tıbbi Sekreter) unvanının aynı hizmet grubunda aynı düzey unvan olduğu ve Sağlık
Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 25 nci maddesi hükmü metninde yer alan “…atanabilirler.” ibaresinden de anlaşılacağı üzere, ilgili idarenin başvuranı, unvan değişikliği sınavına tabi tutmaksızın Sağlık Teknikeri (Tıbbi Sekreter) unvanına ataması hususunda takdir yetkisi bulunmaktadır.
/
11. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil Kalabalık, İdare
Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk
Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
12. Bu itibarla, İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idarenin takdir yetkisi, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. Bir başka deyişle, idareye yasalarla tanınan takdir yetkisinin mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğunu da belirtmek gerekmektedir. (Danıştay 2. Dairesinin, 17/09/2015 tarihli E. 2015/2662, K. 2015/7471 sayılı kararı).
13. Yukarıda takdir yetkisi kapsamında anlatılanlar ışığında, başvuranın talebinin başvuranın görev yaptığı
Adana ilinde sağlık teknikeri (röntgen) unvanında Kadro Standartları Yönetmeliğine göre Standart: 795
Çalışan: 294, aynı ilin sağlık teknikeri (tıbbi sekreter) unvanında Kadro Standartları Yönetmeliğine göre
Standart: 870 Çalışan: 416 olması, bir başka deyişle, anılan ilin sağlık teknikeri (röntgen) ihtiyacının fazla olması nedeniyle reddedildiği, bu kapsamda, ilgili idarece takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri kriterleri dikkate alınmak suretiyle kullanıldığı değerlendirilmektedir.
14. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri kapsamında yapılan açıklamalar doğrultusunda, ilgili idarenin başvuranın talebinin reddi yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Adana İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
/
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/