|
ÖZET: Bu karar, Süleyman Demirel Üniversitesi Rektörlüğü tarafından görevden uzaklaştırılan bir kamu görevlisinin, görevden uzaklaştırma kaydının silinmesi talebine ilişkindir. Başvuran, 657 sayılı Kanun’un 137. maddesi gereğince görevden uzaklaştırıldığını, daha sonra göreve iade edildiğini belirtmiş ve bu süreçteki kayıtların silinmesini istemiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın durumunu değerlendirirken, görevden uzaklaştırma işleminin hukuka uygunluğunu ve hakkaniyet ilkesini göz önünde bulundurmuştur.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın görevden uzaklaştırma kaydının özlük dosyasında saklanması gerektiğini, ancak Kurumsal Kaynak Yönetimi (KYK), İnsan Kaynakları Yönetim Sistemi, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) gibi diğer sistemlerdeki kayıtların silinmesi gerektiği sonucuna varmıştır. Bu karar, benzer durumdaki diğer kamu görevlileri için de emsal teşkil edebilir ve idarelerin, görevden uzaklaştırma süreçlerinde daha dikkatli olmaları gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak, başvuranın talebi kabul edilmiş ve ilgili kayıtların silinmesi yönünde tavsiyede bulunulmuştur. Bu durum, kamu görevlilerinin haklarının korunması açısından önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/3985-S.22.6026
BAŞVURU NO : 2021/21229
KARAR TARİHİ : 23/03/2022
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ISPARTA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Kurumsal Kaynak Yönetimi (KYK), İnsan Kaynakları Yönetim
Sistemi, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP)
ve benzeri elektronik veri tabanlarında bulunan görevden uzaklaştırma tedbirine ilişkin kayıtların silinmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 14/12/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Kurumumuza yaptığı başvurusunda, özetle; Süleyman Demirel Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 25 Ağustos 2016 tarihinde 657 sayılı kanunun 137. maddesi gereğince görevden uzaklaştırıldığını, toplam 453 gün (1 yıl 2 ay 27 gün) açıkta bekledikten sonra 21 Kasım 2017 tarihinde
2547 sayılı kanunun 6764 sayılı kanun ile eklenen 53/B maddesi gereği görevine iade edildiğini, kamu
görevden uzaklaştırmalara ilişkin bilgilerinin hizmet belgesi/hizmet cetvellerinden silinmesi hususunda
Devlet Personel Başkanlığının 27.07.2018 tarih ve 67982825 622.02 E.5044 sayılı ile 02.11.2018 tarih ve
31292642 622.021.7160 sayılı görüşlerinde; kamu görevinden çıkarılan ve daha sonra OHAL Komisyonu
Kararı veya yargı kararı ile göreve iade edilenlerin kamu görevinden hiç çıkartılmamış gibi işlem tesis edilmesi gerektiği belirtilerek, bu çerçevede kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin bilgilerinin hizmet belgesi/hizmet cetvellerinden silinmesi, ancak kamu görevinden çıkarılma ve iade edilmelerine ilişkin kanun hükmünde kararname örneklerinin, yargı kararlarının özlük dosyalarında saklanması gerektiği belirtilmiş olduğunu, ayrıca Türkiye Büyük Millet Meclisi Kamu Denetçiliği Kurumu konuyu hukuka hakkaniyete ve insan haklarına uygunluk yönünden ve iyi yönetim açısından değerlendirdiğini ve konu ile ilgili vermiş olduğu 2019/6828-S.10394 sayı ve 05/08/2019 tarihli kararında “görevden uzaklaştırılıp, yeniden göreve başlayan personelin özlük dosyası haricinde tutulan Kurumsal Kaynak Yönetimi (KYK), İnsan Kaynakları Yönetim Sistemi, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) ve benzeri elektronik veri tabanlarında tutulan görevden uzaklaştırma tedbirine ilişkin kayıtların silinmesi gerektiği” yönünde olduğunu, bu itibarla şahsına ait özlük dosyası haricinde tutulan Kurumsal Kaynak Yönetimi
(KYK), İnsan Kaynakları Yönetim Sistemi, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) ve benzeri elektronik veri tabanlarında bulunan görevden uzaklaştırma tedbirine ilişkin kayıtların silinmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Rektörlüğünün 14/01/2022 tarihli ve – – sayılı yazısında özetle; açığa alındığına dair bilgilerin anılan programlardan silinmemesine ilişkin Sosyal
Güvenlik Kurumu tarafından Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri ile Görevine Son
Verilenlerden Daha Sonra Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri, Olağanüstü Hal İşlemleri
İnceleme Komisyonu Kararı veya Mahkeme Kararı Üzerine Görevine Başlatılanlar Hakkında Duyuru metininin yedinci paragrafında “Bu görüşler doğrultusunda olağanüstü hal kanun hükmünde kararnameleri üzerine görevine son verilen kamu görevlilerinden daha sonra olağanüstü hal kanun hükmünde kararnameleri, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı veya yargı kararı üzerine görevine iade edilenlerin görevden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden tüm aylıkları ile görevlerine son verilme işlemleri ile bağlantılı olarak açığa alındıkları süreler bulunuyor ise bu sürelere ait açıkta iken 2/3 oranındaki ve görevlerine iade edildiklerinde de daha önce noksan ödenen 1/3 oranındaki aylıklarının ödendiğine ve emeklilik keseneği ve kurum karşılıklarının/primlerinin gönderildiğine ilişkin resmi yazının idareye Kurumumuza gönderilmesine müteakiben ilgili kamu idaresince de uygun görülmesi halinde Hizmet Takip Programındaki hizmet belgesi ile açık süreler bölümlerinden kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin kayıtların kurum yetkili personeli tarafından silinmesi mümkün olacaktır.” hükmü, ve 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme
Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair
Kanunun Kararların uygulanması başlıklı 10’uncu maddesi “….. İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır…” hükmünü içermesi ve görevden uzaklaştırılanlar ile ilgili herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiş olması nedeniyle Üniversite tarafından bir işlem tesis edilemediği ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 5.1. “Memur bilgi sistemi, özlük dosyası” başlıklı 109 uncu maddesinde; “Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar. Her memur için bir özlük dosyası tutulur.
Özlük dosyasına, memurun mesleki bilgileri, mal bildirimleri; varsa inceleme, soruşturma, denetim raporları, disiplin cezaları ile ödül ve başarı belgesi verilmesine ilişkin bilgi ve belgeler konulur.
Memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde, hizmet gerekleri yanında özlük dosyaları göz önünde bulundurulur.
Özlük dosyalarının tutulma esasları ile özlük dosyalarında yer alacak belgelere ilişkin usûl ve esaslar Devlet
Personel Başkanlığınca belirlenir.” 5.2. “Görevden uzaklaştırma” başlıklı 137 nci maddesinde; “Görevden uzaklaştırma, Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek Devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbirdir.” 5.3. “Görevden uzaklaştıran amirin sorumluluğu” başlıklı 139 uncu maddesinde; “Görevinden uzaklaştırılan Devlet memurları hakkında görevden uzaklaştırmayı izleyen 10 iş günü içinde soruşturmaya başlanması şarttır.” 5.4. “Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüğü” başlıklı
141 inci maddesinde;
“Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir. Bu gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam ederler.
143 üncü maddede sayılan durumların gerçekleşmesi halinde, bunların aylıklarının kesilmiş olan üçte biri
kendilerine ödenir ve görevden uzakta geçirdikleri süre, derecelerindeki kademe ilerlemesinde ve bu sürenin derece yükselmesi için gerekli en az bekleme süresini aşan kısmı, üst dereceye yükselmeleri halinde, bu derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir.” 5.5. “Tedbirin kaldırılması” başlıklı 142 nci maddesinde; “Soruşturma sonunda disiplin yüzünden memurluktan çıkarma veya cezai bir işlem uygulanmasına lüzum kalmayan Devlet memurları için alınmış olan görevden uzaklaştırma tedbiri, 138 inci maddedeki yetkililerce (Müfettişler tarafından görevden uzaklaştırılanlar hakkında atamaya yetkili amirlerce) derhal kaldırılır.” 5.6. “Memurun göreve tekrar başlatılması zorunlu olan haller” başlıklı 143 üncü maddesinde;
“Soruşturma veya yargılama sonunda yetkili mercilerce:
a) Haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilenler; b) Yargılamanın men’ine veya beraatine karar verilenler; c) Hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile kaldırılanlar; ç) Görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın memurluğa engel olmayacak bir ceza ile hükümlü olup cezası ertelenenler; Bu kararların kesinleşmesi üzerine haklarındaki görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılır.” 5.7. “Süre” başlıklı 145 inci maddesinde; “Görevden uzaklaştırma; bir disiplin kovuşturması icabından olduğu takdirde en çok 3 ay devam edebilir.
Bu süre sonunda hakkında bir karar verilmediği takdirde memur görevine başlatılır.” 6. 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde
Kararnamenin “Kamu görevlilerine ilişkin tedbirler” başlıklı 4 üncü maddesinde; (1) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; … f) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinde belirtilenler hariç diğer mevzuata tabi her türlü kadro, pozisyon ve statüde (işçi dahil)
istihdam edilen personel, ilgili kurum veya kuruluşun en üst yöneticisi başkanlığında bağlı, ilgili veya ilişkili bakan tarafından oluşturulan kurulun teklifi üzerine ilgisine göre ilgili bakan onayıyla kamu görevinden çıkarılır.
g) Bir bakanlığa bağlı, ilgili veya ilişkili olmayan diğer kurumlarda her türlü kadro, pozisyon ve statüde (işçi dahil) istihdam edilen personel, birim amirinin teklifi üzerine atamaya yetkili amirin onayıyla kamu görevinden çıkarılır.” 7. 15/04/2011 tarihli ve 27906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Personeli Genel Tebliği (Seri
No:2) “Özlük Dosyası Tutulmasına İlişkin Usul ve Esaslar” başlığı altında; “1- Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar. Burada memurun adı, soyadı, cinsiyeti, doğum tarihi ve yeri, öğrenimi, kadro unvanı ve derecesi, memuriyete başlama tarihi, memuriyetten ayrılma tarihi ve sebebi, sendika üyeliğine ilişkin bilgiler ile gerekli görülecek diğer mesleki bilgiler kaydedilir.
… 3- Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyalarının itina ile doğru ve tarafsız bir şekilde tutulmasından personel birimleri sorumludur.
4- Özlük dosyaları memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde göz önünde bulundurulur.
5- Özlük dosyası sekiz bölümden oluşur: … Dördüncü bölümde; memur hakkında yapılan disiplin soruşturmalarına ilişkin evraklar ile verilen disiplin cezaları, yargı organlarınca memur hakkında verilmiş karar örnekleri, görevden uzaklaştırmaya ilişkin belgeler ile varsa inceleme, soruşturma ve denetim raporları … diğer mesleki bilgi ve belgeler saklanır.
… 7- Bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşları, özlük dosyasında yer alan bilgilerden istihdam politikalarının tespiti ve uygulanmasında gerekli gördüklerini merkezde elektronik ortamda tutarlar.” hükmünü haizdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü yönünde hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, özetle, Süleyman Demirel Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 25 Ağustos 2016 tarihinde 657 sayılı kanunun 137. maddesi gereğince görevden uzaklaştırıldığını akabinde göreve iade edildiği dolayısıyla şahsına ait özlük dosyası haricinde tutulan Kurumsal Kaynak Yönetimi (KYK), İnsan
Kaynakları Yönetim Sistemi, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) ve benzeri elektronik veri tabanlarında bulunan görevden uzaklaştırma tedbirine ilişkin kayıtların silinmesini talep etmektedir.
10. Bilindiği üzere, Anayasa ile kurulan demokrasi düzeninin korumak amacıyla terör örgütlerine veya
Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen vakıf, dernek, televizyon ve sair birçok müessese kapatılmış ve birçok kamu görevlisi de ihraç edilerek başta
FETÖ/PDY olmak üzere terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı yahut bunlarla irtibatlı olduğu değerlendirilen kişiler kamu kurum ve kuruluşlarından çıkarılmış kamu görevlilerinin görevinden çıkarılmasına yönelik süreç içerisinde de kamu kurumlarınca farklı usuller benimsenerek, yapılan inceleme/soruşturmaya göre idari işlemle, inceleme ve soruşturma aşamasında görevden uzaklaştırma sonrasında KHK hükümleriyle veya doğrudan KHK yoluyla, kamu görevinden çıkarma gibi yöntemler uygulandığı görülmüştür.
11. Ancak, daha sonraki süreçte çalışanların bir kısmı hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma tedbiri idarelerce kaldırılarak görevlerine iade edilmiş; diğer yandan, bazı çalışanlar ise, terör örgütlerine ait yapı, oluşum veya guruplara üyeliği olmadığı halde ihraç edilen kamu görevlilerinin mağduriyetlerini gidermek amacıyla yine KHK hükümleriyle doğrudan veya KHK hükümleri ile ihraç olup kamu görevine iadesine karar verilmeyenler için görevden ihraç kararlarına karşı itirazda bulunmak, hak arama hürriyetini kullanmak, varsa hataların düzeltilmesini sağlamak için kurulan Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme
Komisyonu kararıyla görevine iadesine karar verilmiş ve yapılan düzenlemelerle bu kişiler hakkında
KHK’larında belirtilen tüm hüküm ve sonuçların ortadan kalkacağı hüküm altına alınmış; bunun yanında bazı çalışanlar da idare mahkemelerinin verdiği iptal kararlarına istinaden görevlerine iade edilmiştir.
12. Somut olayımızda, 667 sayılı KHK hükümleri çerçevesinde Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat
Fakültesi Dekanlığında görev yapmakta iken terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olup olmadığı değerlendirilmek üzere 25.08.2016 tarihinde
Rektörlüğün sayılı yazısı ile Devlet Memurları Kanununun 137’nci maddesi gereği görevden uzaklaştırılan başvuranın 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 53/B maddesi gereğince 17/11/2017 tarihinde görevine iade edildiği, başvuran hakkında Isparta Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen
/ no’lu soruşturma / karar no ile Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar verildiği görülmektedir.
13. 657 sayılı Kanun’un 137 ila 145 inci maddelerinde, yetkili amir, organ veya müfettişlere, görevi başında kalmasında sakınca bulunanlar hakkında ihtiyati bir tedbir olarak görevden uzaklaştırma işlemi tesis edilmesi konusunda takdir yetkisi tanınmıştır. Ancak, idarenin takdir yetkisine sahip olması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır.
14. OHAL sürecinde, 667 sayılı KHK ile idarelere verilen yetki çerçevesinde yetkili amir tarafından kamu görevinden çıkarma kararı verilmeyip, genel hükümler çerçevesinde yine takdir yetkisine dayanarak görevden uzaklaştırma tedbiri uygulananlar hakkında yürütülen soruşturmalar kapsamında FETÖ/PDY örgütü ile iltisaklarına ilişkin yeterli somut bilgi ve/veya belge bulunmaması halinde görevine iade edilmesi söz konusu olmuştur.
15. KHK ile kamu görevinden çıkarılanlardan, yine KHK’yla veya OHAL Komisyonu Kararıyla görevine iade edilenler hakkında KHK hükümlerinin tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırıldığına dair mevzuat düzenlemeleri bulunduğundan, ayrıca idare mahkemesi kararıyla görevine iade edilenler bakımından mahkeme kararlarıyla iptal edilen işlem hiç tesis edilmemiş gibi ortadan kalktığından, bu kişilerin kamu görevinden çıkarıldıkları döneme ilişkin kayıtların HİTAP sisteminden çıkarılması konusunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Mülga Devlet Personel Başkanlığı ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Çalışma Genel Müdürlüğünün görüşleri de bu yöndedir.
16. Ancak, KHK ile kamu görevinden çıkarılan ve daha sonra KHK’yla, OHAL Komisyonu kararıyla veya idare mahkemesi kararıyla göreve dönen, ayrıca idari kararla kamu görevinden çıkarıldıktan sonra idare mahkemesi kararıyla göreve dönen bazı personel hakkında kamu görevinden çıkarılmanın öncesinde bir süre görevden uzaklaştırma tedbiri uygulandığı görülmekte olup, söz konusu kişilerin ve somut olayımızda olduğu gibi OHAL gerekçeleriyle haklarında görevden uzaklaştırma tedbiri uygulanıp kamu görevinden çıkarılma işlemi uygulanmadan görevden uzaklaştırma tedbiri uygulananların görevden uzaklaştırıldığı döneme ilişkin Kurumsal Kaynak Yönetimi (KYK), İnsan Kaynakları Yönetim Sistemi, Sosyal Güvenlik
Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP), Personel Bilgi Sistemi (PBS) ve benzeri elektronik veri tabanlarında bulunan görevden uzaklaştırma tedbirine ilişkin kayıtların silinip silinmeyeceği konusunun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
17. Bu konuda, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun 29/01/2019 tarihli Duyurusunda, Mülga Devlet Personel
Başkanlığının 27/07/2018 tarihli ve E.5044 ve 02/11/2018 tarihli ve E.7160 sayılı görüşlerine atıfta bulunarak, bu kararlarda sadece kamu görevinden çıkarılan dönemde açıkta geçirilen sürelere ilişkin
kayıtların silinebileceği yönünde görüş verilmiş olmasına rağmen, genişletici bir yorum yapılarak, “OHAL
KHK’sı üzerine görevine son verilen kamu görevlilerinden daha sonra OHAL KHK’sı, Olağanüstü Hal
İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı veya yargı kararı üzerine görevine iade edilenlerin görevden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden tüm aylıkları ile, görevlerine son verilme işlemleri ile bağlantılı olarak açığa alındıkları süreler bulunuyor ise bu sürelere ait açıkta iken 2/3 oranındaki ve görevlerine iade edildiklerinde de daha önce noksan ödenen 1/3 oranındaki aylıklarının ödendiği ve emeklilik keseneği ve kurum karşılıklarının/primlerinin gönderildiğine ilişkin resmi yazının Kurumumuza gönderilmesine müteakiben ilgili kamu idaresince de uygun görülmesi halinde Hizmet Takip Programındaki hizmet belgesi ile açık süreler bölümlerinden kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin kayıtların kurumun yetkili personeli tarafından silinmesi mümkün olacaktır.” açıklamasına yer verilmiştir.
18. Bununla birlikte, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından idareye ve Kurumumuza gönderilen güncel yazılarında ise, Mülga Devlet Personel Başkanlığı ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma
Genel Müdürlüğünün kamu görevinden çıkarılmaksızın idarelerce görevden uzaklaştırıldıktan sonra yine idarece görevine iade edilenlerin görevden uzaklaştırıldıkları döneme ait HİTAP kayıtlarının silinmesinin uygun olmadığına ilişkin görüşlerinden bahisle, bu görüşlere göre işlem tesis edilmesi gerektiği yönünde görüş verdiği görülmektedir.
19. Kaldı ki, somut olayımızda olduğu gibi görevden uzaklaştırılan ve sonradan göreve iade edilenlerin
KHK ile ihraç edildikten sonra KHK’yla, OHAL Komisyonu kararıyla veya yargı kararıyla milli güvenliğe tehdit oluşturan örgütlerle ilişkisi olmadığı için göreve iade edilenlerden esas itibariyle bir farkı bulunmaktadır. Buna rağmen, aynı gerekçelerle haklarında işlem uygulanan söz konusu personelden, ihraç edildikten sonra görevine iade edilenlerin ihraç öncesindeki dönemde gerçekleşen görevden uzaklaştırıldıkları döneme ait kayıtların silinmesi karşısında, ihraç edilmeden görevine iade edilenlerin görevden uzaklaştıkları döneme ait kayıtlarının silinmeyerek farklı bir işleme tabi tutulması eşitliğe ve hakkaniyete aykırı bir durum ortaya çıkaracaktır.
20. Özellikle OHAL sürecinin ilk zamanlarında birçok personel hakkında ivedi bir tedbir olarak idarelerce görevden uzaklaştırma tedbiri uygulanmış, sonrasında bunlar içerisinden haklarındaki bilgiler ciddi görülenler idari kararla veya KHK işlemi ile kamu görevinden çıkarılmış, diğerleri hakkında görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılmıştır. Bu noktada, Kurumumuzun değerlendirmesi önce haklarında görevden uzaklaştırma tedbiri uygulananlardan sonrasında ihraç edilenlerden temize çıkanlar ile idare tarafından yapılan inceleme sonucunda ihraç edilmeksizin görevine iade edilenlerin, aynı gerekçelere dayalı olarak görevden uzaklaştırmış olmaları nedeniyle ayrı muameleye tabi tutulmamaları esasına dayanmaktadır.
Buna göre, olağan şartlar altında gerçekleşen görevden uzaklaştırmalar için aynı durumun söz konusu olmadığı göz önünde tutulması gerekmektedir.
21. Kaldı ki, haklarında görevden uzaklaştırma tedbiri uygulandıktan sonra kamu görevinden çıkarma işlemi uygulanmaksızın idarece göreve iade edilenler tarafından yapılan başvurular üzerine başvuranların
HİTAP kayıtlarındaki açıkta geçen sürelerin silinmesi yönünde karar verilmiştir. (Bakınız, 20/02/2020 tarihli, 2019/14377 başvuru numaralı ve S.20.4375 sayılı karar; 20/07/2020 tarihli, 2020/1759 başvuru numaralı ve S.20.70780 sayılı karar; 23/09/2020 tarihli, 2020/68478 başvuru numaralı ve S.20.84526 sayılı karar; 02/11/2020 tarihli, 2020/93834 başvuru numaralı ve S.20.93951 sayılı karar; 03/12/2020 tarihli, 2020/97934 başvuru numaralı ve S.20.97271 sayılı karar; 05/08/2021 tarihli, 2021/3938 başvuru numaralı ve S.21.18150 sayılı karar; 06/09/2021 tarihli, 2021/6511 başvuru numaralı ve S.21.20377 sayılı karar; 09/09/2021 tarihli, 2021/6237 başvuru numaralı ve S.21.20731 sayılı karar; 21/09/2021 tarihli, 2021/6512 başvuru numaralı ve S.21.21741 sayılı karar;22/12/2021 tarihli, 2021/15361 başvuru numaralı ve
S.21.28771 sayılı karar)
22. Başvuru konusu olayda başvuranın, terör örgütü ile işbirliği içerisinde olma ihtimaline binaen görevden uzaklaştırıldığı, sonrasında ise görevine iade edildiği anlaşılmaktadır. Kamu görevine girişten bu görevden ayrılışa kadar kamu görevlisinin özel ve çalışma hayatına ilişkin tüm bilgilerinin yer aldığı özlük dosyasının
yalnızca belirli kişilerce ve şartlarda erişilebilir olduğu, bu açıdan kamu görevlilerinin haklarının korunmasının da teminatı olan özlük dosyasında, başvuranın görevden uzaklaştırılmasına ve iadesine ilişkin bilgi ve belgelere yer verilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı değerlendirilmiştir. Mülga
Devlet Personel Başkanlığının ve Kurumumuzun kararlarında, ihraç edildikten sonra KHK’yla, OHAL
Komisyonu kararıyla veya yargı kararıyla göreve iade edilenlerin görevden uzaklaştıkları döneme ait kayıtların ilgilinin özlük dosyasında bulunması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
23. Ancak, haksız bir şekilde görevden uzaklaştırılanların açıkta geçen sürelerinin Kurumsal Kaynak
Yönetimi (KYK), İnsan Kaynakları Yönetim Sistemi, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP), Personel Bilgi Sistemi (PBS) ve benzeri elektronik veri tabanlarında bulunan görevden uzaklaştırma tedbirine ilişkin kayıtların görülmesi, ilgili/ilgisiz kişilerin bu bilgilere ulaşmasına sebep olabileceği gibi, bu durumun söz konusu resmi belgeleri kullanmak durumunda olan başvuran ve benzer durumdakiler hakkında olumsuz algılara yol açabileceği, böylece kişinin maddi ve manevi zararına yol açabileceği değerlendirilmektedir.
24. Diğer yandan, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’nın duyurusunda, Başkanlıkça kurumların yetki ve sorumluluğunda olan bir konu kendilerine hatırlatılmakta olup, hangi personelin durumunun duyuru kapsamına gireceği hususunda kurumların denetleyici kurumların ile yargı mercilerinin kararlarında yer alan hükümler doğrultusunda tasarrufta bulunmaları gerekmektedir. Diğer bir ifadeyle, Sosyal Güvenlik
Kurumu, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği uyarınca HİTAP’a elektronik ortamda aktarılan bilgilerin doğruluğundan kamu idarelerinin sorumlu olup, SGK’nın bu husustaki sorumluluğunun hangi sürelerin hizmet sayılacağının tespiti ve kesenek karşılıkların ödenmesinin takibi ile sınırlıdır.
25. Mülga Devlet Personel Başkanlığının sadece ihraç edildikten sonra görevine iade edilenlerin ihraç öncesindeki görevden uzaklaştırıldıkları döneme ait kayıtların ve ibarelerin hizmet belgelerinden silinmesi gerektiği, ancak kamu görevinden çıkarılmadan görevine geri dönen personelin aynı sebebe dayanan görevden uzaklaştırılmalarına ilişkin kayıtların silinmemesi gerektiği yönündeki görüşüne ise yukarıda yer verilen gerekçeler çerçevesinde katılmak mümkün değildir.
26. Bu noktada belirtmek gerekir ki, Mülga Devlet Personel Başkanlığı ile Aile, Çalışma ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünün aksi yöndeki görüşlerine rağmen, kamu hizmetlerinin işleyişinde bağımsız ve etkin bir şikâyet mekanizması oluşturmak amacıyla kurulmuş Anayasal bir kurum olan ve idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevli olan Kurumumuzun işbu kararına istinaden, Kurumsal Kaynak Yönetimi (KYK), İnsan
Kaynakları Yönetim Sistemi, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP), Personel Bilgi
Sistemi (PBS) ve benzeri elektronik veri tabanlarında bulunan görevden uzaklaştırma tedbirine ilişkin kayıtların silinmesinde hukuken herhangi bir sakınca bulunmamaktadır.
27. Somut olayda başvuran, hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma işlemi kaydının Personel Bilgi
Sistemi (PBS), Hizmet Takip Programı (HİTAP) veri tabanlarından silinmesini idareden talep ettiği ancak idarenin 09/12/2021 tarih ve 60863 sayılı yazısından; Personel Bilgi Sistemi (PBS), Hizmet Takip Programı (HİTAP) veri tabanlarından kayıt silme işlemlerinin Olağanüstü Hal süresince kamu görevinden çıkarılıp daha sonra Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme
Komisyonu kararı veya mahkeme kararı ile görevine iade edilen kamu görevlilerini kapsadığı şeklinde değerlendirmek suretiyle başvuruya ilişkin herhangi bir işlem yapamadığı anlaşılmıştır.
28. Sonuç olarak, Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; kamu görevinden çıkarılmaksızın FETÖ/PDY bağlantısı şüphesiyle görevinden uzaklaştırılan ve idarece gerçekleştirilen soruşturma sonucunda görevine iade edilen başvuranın görevden uzaklaştırılmasına ilişkin kayıtların özlük dosyasında muhafaza edilmesi gerekmekle birlikte, hakkaniyet gereğince Kurumsal Kaynak Yönetimi (KYK), İnsan Kaynakları Yönetim Sistemi, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP), Personel Bilgi Sistemi (PBS) ve benzeri elektronik veri tabanlarında bulunan görevden uzaklaştırma tedbirine ilişkin kayıtların silinmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 29. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelerin
idare tarafından süresi içinde gönderildiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket ettiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin göstermemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
30. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Isparta İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın özlük dosyası haricinde tutulan Kurumsal Kaynak Yönetimi (KYK), İnsan Kaynakları Yönetim
Sistemi, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP), Personel Bilgi Sistemi (PBS) ve benzeri elektronik veri tabanlarında bulunan görevden uzaklaştırma tedbirine ilişkin kayıtların silinmesi konusunda ISPARTA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
ISPARTA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve gereği için ISPARTA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi