Naklen atanan personelin sürekli görev yolluğu talebi ve Harcırah Kanunu’nun 10. maddesi kapsamında idarenin ödeme yükümlülüğü değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/3543-S.22.5335

BAŞVURU NO : 2021/21537

KARAR TARİHİ : 14/03/2022

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

Sürekli görev yolluğu talebi hakkındadır.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 20/12/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesinde Doçentlik kadrosunda çalışmakta iken ilgili

Üniversiteden muvafakat alarak Ardahan Üniversitesine geçtiğini, 15/08/2019 ile 20/05/2021tarihine kadar

Ardahan Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde çalıştığını, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesine karşı açmış olduğu davanın lehine sonuçlanması neticesinde Profesörlük unvanını da Ardahan Üniversitesinde yapmış olduğu görev sırasında aldığını, Profesörlük unvanını aldıktan sonra 20/05/2021 tarihinde Ardahan

Üniversitesinden ayrılarak Şeyh Edebali Üniversitesine geri döndüğünü belirerek yasal harcırahı yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Rektörlüğünün 10/01/2022 tarih ve – sayılı cevabi yazısında özetle; başvuranın 13/10/2018 tarihli ve 30564 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan öğretim üyesi ilanına başvurusu ile ilgili yargı süreci devam ederken 09.08.2019 tarihinde Ardahan

Üniversitesine Naklen Tayin olarak Üniversitedeki görevinden ayrıldığı, Sakarya 2. İdare Mahkemesinin

17.03.2020 tarihli ve / E- / sayılı kararı ile Üniversitenin 27.08.2020 tarihli ve sayılı

Yönetim Kurulu Kararı gereğince 13.10.2018 tarihli ve 30564 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İslami

İlimler Fakültesi Temel İslam Bilimleri Bölümü Tefsir Ana Bilim Dalı Profesör kadrosuna, 30.09.2020 tarihinde atandığı, fakat Ardahan Üniversitesinde Dekanlık görevinin devam etmesi nedeni ile

Üniversitedeki görevine 24.05.2021 tarihinde başladığı, başvurmuş olduğu 13.10.2018 tarihli ve 30564 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ilana başvurduğunda mevcut Üniversite personeli olması nedeni ile tarafına bir ödeme yapılmasının yer değişikliği söz konusu olmayacağı için yasal mevzuat uyarınca mümkün olmadığı, ayrıca bahsi geçen ilanda naklen geçiş yapmak üzere başvuran adaylara da Başvuru

Şartları kısmında yer alan “Diğer Kamu Kurumlarında çalışmakta iken Üniversitemiz tarafından açılan

Kadro ilanlarına başvurarak atanmaya hak kazanan personele kurumumuzca sürekli görev yolluğu ödemesi yapılmayacaktır.” ibaresi ile yolluk ödemesi yapılmayacağının duyurulduğu bu nedenle bir ödeme yapılmayacağı belirtilmiştir.

III. MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C Anayasasının; “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesinde; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”

4. Yükseköğretim Personel Kanununun “Uygulanacak diğer kanun hükümler başlıklı 20 inci maddesinde Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile 657 sayılı

Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanır.”

5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı

74 üncü maddesinde “Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakatı ile

kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır.”

6. Harcırah Kanununun; 6.1.”Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinde;

“Harcırah: Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını;

Memuriyet mahalli: Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri;” 6.2. “Harcırah verilecek kimseler” başlıklı 4 üncü maddesinde;

“Bu Kanunda belirtilen hallerde:

1. Bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara; 2. Memur veya hizmetli olmamakla beraber kurumlarca geçici bir vazife ile görevlendirilenlere; 3. Kadrosuzluk dolayısıyla açıkta kalan memurlara ve bunların aile fertlerine; 4. Hizmetlilerden cezaen olmamak üzere vazifelerine son verilenlere ve bunların aile fertlerine; 5. Memur veya hizmetlinin vefatında aile fertlerine, çocuklara refakat ettirilecek memur ve hizmetlilere;

6. Hükümlü, tutuklu veya gözetim altında bulundurulanların sevkinde ya da refakatle görevlendirilen erbaş ve erlere; 7. (Mülga: 31/7/2003-4969/1 md.)

8. Milli ve resmi spor temasları dolayısıyla seyahat edecek sporcu ve idarecilere; 9. Birlik halinde yabancı memleketlere gönderilecek Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarına ve bunların

Türkiye’de bırakacakları aile fertlerine; 10. Aile ile birlikte oturulması yasak edilen bölgelerdeki askeri şahısların aile fertlerine; 11. Bu Kanunda belirtilen özel hallerde askeri öğrenciler ile erbaş ve erlere;

Harcırah verilir.

6.3. Harcırah kanununun “Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafının birlikte verilmesini icabettiren haller” başlıklı 10 uncu maddesinde “Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı aşağıdaki hallerde verilir: 1. (Değişik: 1/7/2006-5538/2 md.) Yurt içinde veya yurt dışında görev yapmakta iken yurt içinde veya yurt dışındaki sürekli bir göreve naklen atanan ya da yabancı ülkelerdeki memuriyet merkezi değiştirilen memur ve hizmetlilere yeni görev yerlerine kadar”

6.4 Harcırahın sureti tediyesi başlıklı 57 nci maddesinde “ Harcırah hizmetin taallük ettiği kurum

bütçesinden ödenir. 52 nci madde hükmü mahfuz kalmak şartiyle, ceza davalarında mezkür maddede yazılı yol masrafı ve tazminatların, işin ifasından evvel makbuz mukabilinde vezneye yatırılmasına imkan bulunmayan hallerde, bunlar, bilahara mahküm olan veya haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere, evvel emirde Adalet Vekaleti Bütçesinden ödenir”

Hükümleri mevcuttur.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek Harcırah Kanunun 10 uncu maddesi gereğine başvuranın Ardahan Üniversitesinden

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesine naklen geçmiş olması ve işlem tesisinden itibaren yasal süresi içinde idareden yolluk talebinde bulunmuş olması nedeniyle harcırahın ödenmesi yönünde hazırlanan “ Tavsiye

Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, Ardahan Üniversitesinden Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesine naklen atanarak geçtiği için sürekli görev yolluğu talep etmektedir.

9. Başvuranın Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi tarafından verilen öğretim görevlisi alım ilanına başvurduğu, ancak Profesörlük unvanını alamadığı için İdare Mahkemesinde dava açtığı, bu süre zarfında da Ardahan Üniversitesine naklen geçişinin yapıldığı, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi ile bir ilişiğinin kalmadığı, Sakarya 2. İdare Mahkemesinin 17.03.2020 tarihli ve / E- / sayılı kararı ile

Profesörlük unvanını kazanarak yayımlanan İslami İlimler Fakültesi Temel İslam Bilimleri Bölümü Tefsir

Ana Bilim Dalı Profesör kadrosuna, 30.09.2020 tarihinde atamasının yapıldığı ancak başvuranın Ardahan

Üniversitesinde Dekanlık görevinin devam etmesi nedeniyle 24/05/2021 tarihinde Bilecik Şeyh Edebali

Üniversitesindeki görevine başladığı anlaşılmıştır.

10.Uyuşmazlığın çözümü amacıyla ilk olarak başvuranın sürekli görev yolluğuna hak kazanması için gerekli olan şartların neler olduğu hususunun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Harcırah Kanununun

10 uncu maddesinde ilgili husus düzenlenmiş olup, yurt içi veya Yurt dışında görev icra ederken yurt içi

veya yurt dışında başka bir göreve naklen atanan personelin sürekli görev yolluğu almaya hak kazanacağı belirtilmiştir. Başvuran da Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesine 24/05/2021 tarihinde naklen atanma yoluyla geldiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesinin profesörlük unvanlı kadro için ilan verdiği tarihte başvuranın ilgili üniversitenin personeli olması durumunun, ilgilinin naklen atama yoluyla göreve başlaması gerçeğini değiştirmediği için yolluk alma hususunda engel oluşturmadığı değerlendirilmiştir. Zaten Harcırah Kanunun ilgili maddesine bakıldığında asıl amacın yer değişikliği sırasında personelin yapmış olduğu masrafları karşılamak olduğu anlaşılmaktadır.

11. İdare tarafından gönderilen cevabi yazıda ilgili ilanda sürekli görev yolluğu verilmeyeceği hususunda ibare konulmuş olması nedeniyle ilgili ödemenin yapılmayacağı belirtilmiştir. Bu konu ile ilgili Danıştay 5.Dairesinin 2013/10293 E. ve 2014/1031 K. numaralı İlamında; (…) Yolluk ödenmesine (hak kazanılmasına) neden olan işlemin hukuki sebebi, genellikle atama, nakil veya geçici görevlendirme işlemlerinden biri olmakla birlikte, yolluğun ödenmesi konusunda idari dava konusu olabilecek bir uyuşmazlığın doğması, yolluk konusunda bir işlemin tesis edilmiş olması koşuluna bağlıdır. Yolluk konusundaki işlem ise ya yolluğa hak kazandıran atama, nakil veya geçici görevlendirme işlemiyle birlikte, atama, nakil veya görevlendirmenin “yolluklu veya yolluksuz” olduğunun işlemde belirtilmesi suretiyle, ya da yolluğa hak kazandığı iddiasında olan kişinin yolluk talebiyle başvurusu üzerine tesis edilebilir. Doğal olarak sözü edilen işlemle birlikte tesis edilmiş bir yolluk işleminin varlığı halinde, yani yolluklu veya yolluksuz ibaresinin işlemde yer alması durumunda dava açma süresi, yolluksuz ibaresi yer alan işlemin tebliğ tarihine göre belirlenecek; yolluk konusunda işlemde bir ibare konulmamış ya da ayrı bir işlem kurulmamış olması halinde dava açma süresi, 2577 sayılı Kanun’un 10. maddesinde öngörüldüğü gibi ilgili tarafından yöneltilecek bir başvuru üzerine oluşacak açık veya zımni bir ret işlemine göre hesaplanacaktır.

Denilmektedir. İlgili Danıştay kararında her ne kadar yolluksuz ibaresiyle yapılan işlemin tebliği tarihinin başvuru için esas alınması gerektiği belirtilse de söz konusu başvuruda başvuranın nakil işlemi yani harcırah talep etmesine dayanak oluşturacak işlem, ilgili ilandan iki yıl sonra gerçekleştiği için talep etme süresi ilandan itibaren değil işlemin tesisinden itibaren başlaması gerektiği değerlendirilmiştir. Başvuranın

Ardahan Üniversitesinden Şeyh Edebali Üniversitesine naklinden itibaren süresi içinde ilgili üniversiteden harcırah talebinde bulunduğu anlaşılmıştır.

12.Ayrıca sürekli görev yolluğu verilmesine ilişkin idareye taktir yetkisi verilmemiş olup, söz konusu şartlar oluştuğunda ilgili harcırah ödemesinin yapılmasına ilişkin hükümler emredici nitelik taşımaktadır.

Dolaysıyla söz konusu ilanda “sürekli görev yolluğu ödemesi yapılmayacaktır.” şeklinde ibare konulmuş olması ilgili emredici hüküm gereğince İdare tarafından ödenmesi gereken harcırahın ilgiliye ödenmemesi neticesini doğurmaz.

13. Başvuranın yasal faiz ile ilgili talebiyle alakalı olarak, idarenin söz konusu sürekli görev yolluğu talebine ilişkin ödemeyi 24/05/2021 tarihinde yapması gerekirken halen ilgili ödemeyi yapmamış olduğu ve bu sürenin uzunluğu göz önüne alındığında gecikmenin makul bir süre olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır. İlgili süre boyunca değişen ekonomik koşullar da göz önüne alındığında başvuranın mahrum kaldığı meblağın yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; ilgilinin sürekli görev yolluğu ödenmesi hususunda gerekli şartları taşıdığı, söz konusu hükümlerin emredici nitelikte olduğu dolayısıyla kanunda belirtilen şartlar taşıdığında idare tarafından söz konusu harcırahın ödenmesi gerektiği, söz konusu ibarenin açıkça hukuka aykırı olması nedeniyle yok hükmünde sayılması gerektiği kanaatine varılmıştır. İdare

tarafından ilgilinin hak kazanmış olduğu harcırahın ödenmemesi işleminde mevzuat hükümlerine uygunluk görülmemiştir.

B. İyi Yönetişim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkelerde “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı anlaşılmış olup, bundan sonraki işlemlerde bu ilkeye uyulması gerekmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 6328 sayılı Kanunun . 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye

Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Bilecik ilinde idare mahkemesi olmaması nedeniyle yargı yetkisi dahilinde olan Eskişehir İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,

Başvuranın tarafına harcırah ödemesi yapılmasına ilişkin talebine mevzuat hükümleri gereğince ilgili harcırah ödemesinin yasal faiziyle birlikte yapılması yönünde BİLECİK ŞEYH EDEBALİ

ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA

Kararın Başvurana, BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; BİLECİK

ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi