|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın sosyal medya üzerinden hakaret iddialarıyla ilgili olarak Bahşılı Kaymakamlığına yaptığı şikayet incelenmiştir. Başvuran, şikayet dilekçesinde yalnızca bir kişinin ismini belirtmiş, diğer kişilerin kimliklerini ise açıkça ifade etmemiştir. Devlet Memurlarının Şikayet ve Müracaatları Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesi gereğince, şikayetlerin açık ve anlaşılır bir şekilde yapılması gerektiği vurgulanmıştır.
Başvuranın şikayet ettiği kişi, mevsimlik işçi statüsünde çalıştığı için Devlet Memurları Kanunu kapsamına girmemekte ve bu nedenle idari soruşturma açılması mümkün görülmemektedir. İdarenin sorumluluğuna gidilebilmesi için şikayet edilenlerin açık bir şekilde belirtilmesi gerekmekte, aksi takdirde idarenin herhangi bir hukuka aykırı işlem yaptığı tespit edilememektedir. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş ve idarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/2845-S.22.4310
BAŞVURU NO : 2021/22106
KARAR TARİHİ : 01/03/2022
RET KARARI TCKN:
Adres:
BAHŞILI KAYMAKAMLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Bahşılı Kaymakamlığındaki personele idari ceza uygulanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 28/12/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, başvurusunda özetle; önceden aleyhine şahitlik yaptığı bir kişinin facebook aracılığı ile hakkında yalancı şahitlik yaptığına ilişkin açıklamalarda bulunduğunu, bunun yanı sıra dini, siyasi, düşünce kanaatlerinden dolayı da tarafına sataşma, iftira ve suç isnadında bulunulduğunu, bu nedenle Bahşılı
Kaymakamlığına şikayette bulunduğunu, ancak ilgili dilekçesi neticesinde idare tarafından hiç bir işlem yapılmadığını belirterek, bahsi geçen kişi hakkında soruşturma açılmasını, konu hakkında inceleme yapılmasını, inceleme sonucunda suç işleyen kamu görevlilerinin tespitini, şikayet dilekçesine rağmen hiçbir işlem tesis etmeyen Bahşılı Kaymakamlığında görev yapan kişilerin suç işlediği (görevini kötüye kullanma v.b.) tespit edilenler hakkında gereğinin yapılmasını, suç işlediği tespit edilen kamu görevlilerinin tarafına bildirilmesini, yapılan incelemenin sonucunun tarafına bildirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2.Bahşılı Kaymakamlığı tarafından gönderilen 03/02/2022 tarih ve E. sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; Başvuranın 07/10/2020 tarihinde Kaymakamlığa vermiş olduğu şikayet dilekçesinde, sosyal medya üzerinden Bahşılı İlçesinden bazı kişilerin kendisine hakaret ettiğini öne sürdüğü bu kişileri, ekte yer alan DVD’deki görüntülerin fotomontaj olup olmadığının tespitini, bu kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulmasını ve eğer memur iseler aynı zamanda haklarında disiplin soruşturmasının yapılmasını talep ettiği, Devlet Memurları Kanununun 25. Maddesi, 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu
Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanunun 15. Maddesi, Devlet Memurlarının Şikayet ve
Müracaatları Hakkında Yönetmeliğin 9. Maddesi, Türk Ceza Kanunun 125 inci maddeleri de değerlendirilmek suretiyle başvurana süresi içinde cevabın verildiği, başvuranın şikayet ettiği isimli kişinin 2014-2019 yıllarına ait muhtelif zamanlarda mevsimlik işçi veya şirket elemanı olarak görev yaptığı,
ayrıca şikayette bulunduğu ve isim belirtmediği diğer kişiler hakkında da Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunması gerektiğinin bildirildiği belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. Devlet Memurları Kanununun
Kapsam başlıklı 1 inci maddesinde “Bu Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler, İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya Beden Terbiyesi Bölge
Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır. Sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu
Kanunda belirtilen özel hükümler uygulanır.”
“Disiplin amiri ve disiplin cezaları” başlıklı 124 üncü maddesinde; “Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve yönetmeliklerin
Devlet memuru olarak emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere, uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125 inci maddede sıralanan disiplin cezalarından birisi verilir” 6. Devlet Memurlarının Şikayet Ve Müracaatları Hakkında Yönetmeliğin “Yapılma Şekli” başlıklı 5 inci maddesi “ Yazılı şikayetler maksadı en iyi ifade edecek şekilde ve mevzuat hükümlerine uygun olarak yazılan bir dilekçe ile yapılır. Dilekçede tespit edilen eksiklikler ile suç teşkil etmeyen usulsüzlüklerin giderilmesi şikayeti kabul eden amirlerce sağlanır.” hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvuranın şikayette bulunduğu kişinin mevsimlik işçi olarak istihdam edilmesi nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu kapsamına girmediği, diğer şikayette bulunduğu kişilerin de açıkça belirtilmemiş olması nedeni ile şikayetin muğlak nitelikte olduğu ve Devlet Memurlarının Şikayet ve Müracaat Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesine uygun olmadığı değerlendirilerek hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, facebook aracılığı ile hakkında hakarette bulunan isimli kişi ile isim belirtmediği diğer kişiler hakkında soruşturma açılarak ceza verilmesini talep etmektedir.
9. Kurumumuza gönderilen belgelerde Başvuranın daha önceden bu konuda Bahşılı Kaymakamlığına şikayette bulunduğu ve Kaymakamlığın da başvurana süresi içinde cevap verdiği belirtilmiştir. Başvuranın şikayet dilekçesinde bir kişinin ismini zikrettiği ve diğer kişilerin isimlerini belirtmeksizin müphem bir şekilde şikayette bulunduğu anlaşılmıştır. Devlet Memurlarının Şikayet Ve Müracaatları Hakkında
Yönetmeliğin “Yapılma Şekli” başlıklı 5 inci maddesi gereğince şikayet kapsamında yapılan başvuruların açık ve anlaşılır şekilde yapılması gerekmektedir. Bu nedenle başvuranın şikayetinde belirttiği hakkında hakaret ettiğini iddia ettiği kişilerin kimler olduğu hususunda açık bir ifade kullanmadığı, dolayısıyla genel ve soyut bir nitelikte kaldığı değerlendirilmiştir.
10. Şikayet dilekçesinde ismi açıkça ifade edilen adlı kişinin de şirket personeli olduğu ve mevsimlik işçi statüsünde çalıştığı anlaşılmıştır. Devlet Memurları Kanununun disiplin hükümlerini düzenleyen 124 üncü maddesinde söz konusu disiplin soruşturmasının yapılabilmesi için hakkında şikayette bulunulan kişinin memur statüsünde olması gerektiği belirtilmiştir. Adı geçenin mevsimlik işçi statüsünde şirket elemanı olması nedeniyle söz konusu şikayet kapsamında idari soruşturma açılması ilgili kanun kapsamında mümkün görülmemektedir.
11. İdarenin kusurlu sorumluluğuna gidilebilmesi için hizmetin hiç işlememesi, geç işlemesi ya da hizmetin kötü işlemesi durumlarından birinin varlığı gerekmektedir. Ancak şikayet edilenlerin açık ve anlaşılır şekilde ifade edilmemiş olması ve isimli personelin de Devlet Memurları Kanununa tabi personel olmaması nedeniyle bu kapsamda idari soruşturma yapılmaması işleminde idarenin sorumluluğuna gidilebilecek bir hususun varlığı saptanamamıştır.
12. Tüm bu açıklamalar, mevzuat hükümleri ile birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin sorumluluğuna gidilebilecek hukuka aykırı işlem tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; söz konusu ilkelere aykırılık saptanamamıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kırıkkale İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; KARARIN BAŞVURANA ve BAHŞILI KAYMAKAMLIĞINA TEBLİĞİNE,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi