|
ÖZET: Bu karar, Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen 2021 Yılı Sözleşmeli Spor Uzmanı, Gençlik Çalışanı ve Psikolog alımında, başvuranın Anayasanın eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddiasını incelemektedir. Başvuran, Gençlik Liderliği Sertifikası şartının, kamu hizmetine girme hakkını kısıtladığını ve fırsat eşitliğini ihlal ettiğini öne sürmüştür. Danıştay, yapılan sınavın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili mevzuata uygun olduğunu, ancak Gençlik Liderliği Sertifikası şartının, sınırlı sayıda eğitim düzenlenmesi ve bu eğitime katılımın kısıtlı olması nedeniyle, eşitlik ilkesine aykırı olduğunu tespit etmiştir.
Sonuç olarak, başvurunun kısmen kabulü ile Gençlik Çalışanı alımında bu şartın iptal edilmesi yönünde tavsiyede bulunulmuştur. Bu durum, kamu hizmetlerinde eşitlik ve fırsat eşitliği ilkelerinin korunması açısından önem taşımaktadır. İdarenin, gelecekte benzer durumlarda daha dikkatli olması gerektiği vurgulanmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/3010-S.23.5081
BAŞVURU NO : 2022/1278
KARAR TARİHİ : 10/03/2023
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Sözleşmeli Personel alım ilanının iptal edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 24/01/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Gençlik Ve Spor Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü
27.12.2021 tarihli 2021 Yılı Sözleşmeli Spor Uzmanı, Gençlik Çalışanı Ve Psikolog Alımı Duyurusu ile
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4’üncü maddesinin (B) fıkrası ve 6/6/1978 tarihli ve 7/15754
sayılı Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar çerçevesinde Bakanlığınız taşra teşkilatı İl
Müdürlüklerinde istihdam edilmek üzere 2020 yılı KPSS B grubu KPSS P3 puan sırası esas alınarak Spor
Uzmanı, Gençlik Çalışanı ve Psikolog boş pozisyonları için belirlenen Ek1 sayılı kontenjan dağılımı listesinde belirtilen boş kontenjan sayısının üç (3) katı kadar çağırılacak adaylar arasından sözlü sınav sonucu başarı sırasına göre tam zamanlı “4/B Sözleşmeli Spor Uzmanı, Gençlik Çalışanı ve Psikolog” alımı yapılacağı duyurduğunu, duyurunun “Gençlik Çalışanı” başlığının 5. Grup ilanında 300 kişi için
Üniversitelerin en az lisans düzeyinde eğitim veren herhangi bir bölümden mezun olmak, Gençlik ve Spor
Bakanlığı Gençlik Liderliği yetiştirme eğitimini başarı ile tamamlayıp Gençlik Liderliği Sertifikasına sahip olmak şartları belirtildiğini, ancak Gençlik Liderliği Sertifikasının nasıl alındığı ve kimlere verildiğine ilişkin bir ilan, duyuru olmaması söz konusu işe alımları Anayasa’mızın eşitlik ilkesine aykırı bir işlem haline getirdiğini iddia ederek söz konusu alımın iptal edilmesi için başvuruda bulunmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında istenen Kurumumuz bilgi ve belge talep yazısına istinaden
Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. “657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4’üncü maddesinin (B) fıkrası ve 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar çerçevesinde Bakanlığımız taşra teşkilatı il müdürlüklerinde istihdam edilmek üzere 2020 yılı KPSS B grubu KPSS P3 puan sırası esas alınarak spor uzmanı, gençlik çalışanı ve psikolog boş pozisyonları için belirlenen boş kontenjan sayısının üç (3) katı kadar çağırılacak adaylar arasından sözlü sınav sonucu başarı sırasına göre tam zamanlı 4-B Sözleşmeli spor uzmanı, gençlik çalışanı ve psikolog alımı gerçekleştirilmiştir. 27.12.2021 tarihinde Gençlik ve Spor
Bakanlığı internet sayfasında 2021 Yılı Sözleşmeli Spor Uzmanı, Gençlik Çalışanı Ve Psikolog Alımı
Duyurusu yayımlanmıştır. Duyuruda belirtilen usul ve esaslara uygun olarak alımlar gerçekleştirilmiştir.
2.2. Başvuranın belirtmiş olduğu iddialar ile ilgili olarak; Gençlik Liderliği Sertifikası Gençli Hizmetleri
Genel Müdürlüğünce belirlenen usul ve esaslar çerçevesince verilmektedir. Şikâyet konusu talebe ilişkin
Bakanlığımıza ulaşan bir dava bulunmamaktadır. Şikâyete konu olan alıma dair işlemler sonuçlandırılmış olup bu hususta idaremizce yapılacak herhangi bir işlem bulunmamaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun 4’üncü maddesinin (B) fıkrası ve 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar çerçevesinde alımlar gerçekleştirilmiştir.
2.3. Başvuranın talebi hakkında Personel Genel Müdürlüğünce herhangi bir yazışma bulunmamaktadır.
Başvurunun sonuçlandırılmasında ilgili olabileceği mütalâa edilen diğer bilgi ve belgeler ile idarenizin şikâyet başvurusu hakkındaki diğer görüş ve önerilerimiz bulunmamaktadır. Başvuru konusuna ilişkin talebe dair Kariyer Kapısı üzerinden gerçekleştirilen başvuru süresi son bulduğundan ve alıma dair bütün aşamalar sonuçlandığından yeniden değerlendirme yapılması mümkün değildir.” şeklinde cevap verildiği görülmüştür.
3. Görülen Lüzum üzerine başvuruya konu iddia hakkında tekrardan Kurumumuz bilgi ve belge talep yazısına istinaden Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle;
3.1. “Gençlik Merkezleri, gençlerin bilgi ilgi ve ihtiyaçları çerçevesinde ve talepleri doğrultusunda serbest zamanlarını değerlendirmelerine yardımcı olmak, sosyal ve kişisel gelişimlerine katkıda bulunmak, sosyal, kültürel, sanatsal, bilimsel ve sportif faaliyetlere yönlendirmek, gençlere rehberlik ve danışmanlık yapmak, zararlı alışkanlıklara karşı onları bilinçlendirmek amacıyla her türlü faaliyetin düzenlendiği koordinasyon ve lojistik merkezlerdir.
3.2. 2013 yılı öncesi gençlik liderliği alımı o dönem mülga Eğitim, Kültür ve Araştırma Genel Müdürlüğü tarafından yapılmıştır.
3.3. Gençlik Liderliği Alımları 2013-2014 yılları arasında 26/11/2013 tarihli ve 2581 sayılı Bakanlık
Makam Oluru ile yürürlüğe giren “Gençlik ve Spor Bakanlığı Gençlik Liderliği Yetiştirme, Gelişim
Eğitimleri İle Çalışma Usul ve Esasları Yönergesi” ve 2015 yılı ve daha sonraki yıllarda olan gençlik liderliği alımlarında ise 05/03/2015 tarihli ve 272 sayılı Bakanlık Makam Oluru ile yürürlüğe giren “Gençlik ve Spor Bakanlığı Gençlik Liderliği Eğitim, Çalışma Usul ve Esasları Yönergesi” kapsamında yapılmıştır.
3.4. 81 İl Müdürlüğümüz ve Genel Müdürlüğümüz Gençlik Lideri ihtiyacı olduğu durumlarda 2013 ve
2015 tarihli yönergelerin 7 ve 8 inci maddesi kapsamında bireysel başvuru mahiyetinde şahısların dilekçe
ile başvurularının alınmasını sağlamıştır. Başvuran kişilere eğitim duyurusu 2014 yılı alımlarında 27 Kasım
2013 tarihinde Memurlar.net sayfasından duyurusu yapılmıştır. 2016 ve 2018 yıllarındaki gençlik lideri
alımlarında başvuru yapan kişiler İl Müdürlüğü ve gençlik merkezleri aracılığı ile başvurularını yapmışlardır.
3.5. “Yıllar bazında yapılan alımlar başvuru tarihinde yürürlükte olan yönerge esas alınarak yapılmıştır. Bu kapsamda 20-24 Ocak 2014 tarihleri arasında, Antalya Belek ilçesinde verilen gençlik liderliği eğitiminde başarılı olan 292 kişi belge almaya hak kazanmıştır. Genel Müdürlüğümüz tarafından gerçekleştirilen bir diğer alım ise 20-21 Şubat 2016 tarihlerinde Gençlik ve Spor Bakanlığı Merkez Binada gerçekleştirilmiştir.
Verilen eğitim doğrultusunda 45 kişi başarılı olmuş ve belge almaya hak kazanmıştır. 08-14 Ocak 2018 tarihleri arasında Antalya ilinde gerçekleştirilen eğitimde ise başarılı olan 1307 kişi Gençlik Lideri
Belgesine sahip olmuşlardır.
3.6. Gençlik liderliği eğitimine ilişkin konu başlıkları ve ders saati ile uygulama esasları ilişikte yer alan ilgili tarihlerde yürürlükte olan yönergelerde belirtilen eğitim esaslarına göre gerçekleştirilmiştir.
3.7. İl Müdürlüklerince belirlenen gençlik lideri ihtiyacına binaen Genel Müdürlüğümüzce gençlik liderliği eğitimi açılmış, bu dönemde gençlik liderliği alımları İl Müdürlüklerince “Personel Hizmet Alımı İhale
Yöntemi” ile sayı ve nitelik belirtilmek üzere yapılmıştır.
3.8. Gençlik liderliği sertifikası zamanın koşullarına göre bir ön şart olması bakımından hizmet içi eğitim niteliğinde değerlendirilmemektedir. “Gençlik Lideri adayları gençlik merkezlerinde gönüllü olarak faaliyet gösteren, gençlik merkezlerini bilen ve gençler ile iletişimi kuvvetli olan vasıflı kişiler arasından seçilmiştir.” İşe alım süreci tamamlanan liderler ise bu konular hakkında ve gençlik merkezlerinde uygulanan atölye ve kulüplerin işleyişi ile ilgili hizmet içi eğitimlere ayrıca tabi tutulmaktadırlar.
3.9. Gençlik liderliği gençlik merkezlerimizde uygulanan ve başlıklar halinde belirtilen akademi ve kulüp faaliyetlerinin uygulanması, koordinasyonunun sağlanması, gençlere yaşam becerileri kazandırılması, akran eğitimi, gençlerle iletişim gibi gençlere rehberlik etme görevi olması bakımından verilen eğitim ile gençlik liderinin ifa ettiği işler uyumlu olarak değerlendirilmektedir.
3.10. “22 Mayıs 2022 tarihli ve 31847 sayılı Gençlik Merkezleri Yönetmeliğinin 4. Maddesinin e bendinde gençlik çalışanı “gençlik liderleri ve ilgili mevzuatta belirlenen şartlar kapsamında göreve başlayan, gençlik çalışma ve faaliyetlerinde bulunan ve koordinasyonu sağlayan kişileri,” şeklinde tanımlanmaktadır. Aynı yönetmeliğin 10. Maddesinde gençlik çalışanının görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekilde belirtilmektedir
3.11. Bu Yönetmelikte belirtilen amaçlar çerçevesinde gençlerin ilgi ve isteklerine yönelik faaliyetler düzenlemek. Yıllık faaliyet programları gereğince gerçekleştirilecek olan faaliyetlerin planlanması, uygulanması, yürütülmesi ve değerlendirilmesinde görev almak. Gençlik faaliyetlerinde yer alacak çalışma gruplarını belirlemek. Gençlik faaliyetlerinde üye gençlere bilgi ve tecrübeleriyle yardımcı olmak. Gençlere
rehberlik etmek, kişisel gelişimlerini yakından takip etmek ve gençlerin talepleri doğrultusunda gençlerin düzenlediği faaliyetlere destek vermek. Gençlik merkezi bulunmayan yerlerde gençlik faaliyetlerinin gerçekleştirilebilmesi için gençlik merkezi müdürü uhdesinde gerekli çalışma ve faaliyetleri yapmak.
Gönüllülük çalışmaları kapsamında faaliyetler düzenlemek. Gönüllü olarak faaliyet gösteren kişilere ve gönüllü gençlik liderlerine rehberlik etmek, bu kişileri etkinlik yapacağı alanlara göre yönlendirmek.
Gençlik merkezi araç, gereç ve malzemelerinin korunmasını, bakımını ve amacına uygun bir şekilde kullanılmasını sağlamak. Gençlik merkezinin ve faaliyetlerinin tanıtılması için gerekli çalışmalarda görev almak. Gençlik merkezi faaliyetleri ile ilgili evrak, kayıt, bilgi ve belgelere ilişkin işlemleri yapmak.
Gençlik merkezi müdürü tarafından kendisine verilen diğer görevleri yerine getirmek”
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın,
4.1. “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49 uncu maddesinde; “Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.”
4.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde “Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür…
B) Sözleşmeli personel:
Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir…
Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri,
sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Cumhurbaşkanınca belirlenir. Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler.
Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna Cumhurbaşkanınca karar verilen görevlerde sözleşme ile çalıştırılanlar da bu fıkra kapsamında istihdam edilebilir…”,
7. 28/06/1978 tarihli ve 16330 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı
“Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar” konulu Bakanlar Kurulu Kararının;
7.1. 1 inci maddesinde (Değişik:22/11/2010-2010/1169) “Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır.”,
7.2. “Sınav şartı” başlıklı ek 2 nci maddesinde “(Ek: 11/6/2007-2007/12251) Kamu kurum ve kuruluşları
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre;
a) Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığı tarafından Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle doğrudan yapılacak merkezi yerleştirme,
b) Yazılı ve/veya sözlü sınav yapılmaksızın, KPSS (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak yerleştirme,
c) (Değişik: 2/3/2009-2009/14799) Bu Esaslara ekli 3 sayılı cetvelde unvanları belirtilen sözleşmeli personel pozisyonlarına KPSS (B) grubu puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir unvan için boş bulunan sözleşmeli personel pozisyonunun on katına kadar aday arasından ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav başarısı sırasına göre yapılacak yerleştirme, yöntemlerinden herhangi biri ile sözleşmeli personel istihdam edebilirler.
Kamu kurum ve kuruluşları, ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan merkezi yerleştirme suretiyle alınanlar haricinde, istihdam edilecek sözleşmeli personele ilişkin olarak, boş sözleşmeli personel pozisyon unvan ve sayısını, bu pozisyonlarda istihdam edileceklerde aranacak nitelikleri, pozisyonlara yapılacak yerleştirme usulünü, sınavla alınacaklarda sınavın yeri, tarihi, türü, konuları ile diğer hususları yerleştirme veya sınav tarihinden en az onbeş gün önce 10 sayılı Resmî Gazete Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince ilan ederler.
Sınav veya yerleştirme başvurularının incelenmesi, gerçekleştirilmesi, sonuçlarının tespiti ile yerleştirilen adayların ilan edilen niteliklere uygunluğundan kurumlarca teşkil edilecek komisyon sorumludur.
Komisyon; ilgili kurum veya kuruluşun atamaya yetkili amirinin veya görevlendireceği birim amirinin
başkanlığında, personel işlerinden sorumlu birim yöneticisi ve atamaya yetkili amir tarafından görevlendirilecek üç üye olmak üzere toplam beş kişiden teşekkül eder.
Birinci fıkranın (c) bendi uyarınca yapılacak sınavlar ile uygulama sınavlarında, personel işlerinden sorumlu birim yöneticisi hariç, komisyon üyelerinin öğrenim düzeyi adaylarda aranan öğrenim düzeyinden düşük olamaz. Söz konusu komisyonun başkan ve üyeleri, eşlerinin, üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımlarının katıldığı sınavlarda görev alamazlar…”
Hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kısmen kabulü ile konuya ilişkin hazırlanan Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Karar Önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran özetle, Gençlik Ve Spor Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü 27.12.2021 tarihli 2021 Yılı
Sözleşmeli Spor Uzmanı, Gençlik Çalışanı Ve Psikolog Alımının, Anayasanın eşitlik ilkesini ihlal ettiği gerekçesiyle iptal edilmesini talep etmektedir.
10. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sınavların kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
11. İlgili idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, söz konusu sınav ilanının, Spor
Uzmanı(1./2./3./4./5.) ve Gençlik Çalışanı (1./2./3./4.) guruplar açısından, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun 4’üncü maddesinin (B) fıkrası ve 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar çerçevesinde gerçekleştirildiği, sınava ilişkin yapılan iş ve işlemlerde sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgeye de rastlanılamadığı, bahsi geçen sınavın bu guruplar açısından, usul ve esaslara uygun olarak yapıldığı kanaatine varılmıştır.
12. İdare tarafından, Gençlik Ve Spor Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü 2021 Yılı Sözleşmeli Spor
Uzmanı, Gençlik Çalışanı Ve Psikolog Alımı Duyurusunda yer alan Pozisyon, Grup, Öğrenim
Durumları Ve Şartları, Kontenjan Tablosunun Gençlik Çalışını başlıklı 5. Gurubunda “Gençlik ve Spor
Bakanlığı Gençlik Liderliği yetiştirme eğitimini başarı ile tamamlayıp Gençlik Liderliği Sertifikasına” sahip olma şartına yer verildiği görülmekte olup Gençlik çalışanı pozisyonunda 300 kişilik kadroya başvurunun, Gençlik Liderliği Sertifikası’na sahip olunmasının şart işlem olarak koşulduğu anlaşılmaktadır.
13. İlgili kadroya başvuru için şart işlemlerden biri olan Gençlik Liderliği Sertifikası alınmasına ilişkin idarece gerçekleştirilen işlemler incelendiğinde; söz konusu sertifika verilme işlemlerinin Gençlik ve
Spor Bakanlığı Gençlik Liderliği Yetiştirme, Gelişim Eğitimleri İle Çalışma Usul ve Esasları Yönergesi kapsamında gerçekleştirildiği, 20-24 Ocak 2014 tarihleri arasında, Antalya Belek ilçesinde verilen gençlik liderliği eğitiminde başarılı olan 292 kişiye ilgili belgenin verildiği, bir diğer işlemin ise 20-21
Şubat 2016 tarihlerinde Gençlik ve Spor Bakanlığı Merkez Binasında gerçekleştirildiği, verilen eğitim doğrultusunda 45 kişiye ilgili belgenin verildiği, 08-14 Ocak 2018 tarihleri arasında Antalya ilinde gerçekleştirilen eğitimde ise başarılı olan 1307 kişiye daha ilgili sertifikanın verildiği görülmektedir.
14. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 10 uncu maddesinde; “…Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.” hükmüne yer verildiği görülmektedir.
15. Kamu hizmetine girme hakkı, Anayasanın 70. maddesinde düzenlenmiş olup maddede ilk olarak
“Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir.” ifadesi yer almıştır. Bunun devamında ise hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayrımın gözetilemeyeceği belirtilmiştir.
16. Fırsat eşitliği; “bazı kişi ya da grupların özel durumları nedeniyle diğerlerinden daha başlangıçta farklı olduğunu ve bu kişilerin fırsatlara erişimleri sağlanmadığı ve yasal güvenceye kavuşturulmadığı sürece toplumun geri kalanıyla eşit olamayacağını savunan bir eşitlik türü” olarak tanımlanmıştır. Bu doğrultuda idare de yapacağı düzenlemelerde fırsat eşitliğini sağlamaya yönelik tedbirler almak ve kişilerin mağduriyet yaşamalarına engel olmak yükümlülüğündedir.
17. Gençlik çalışanı kadrosuna başvuru için Gençlik Liderliği Sertifikası’na sahip olma koşulunun kadro ihtiyacına katkı sağlama ya da özgül bir ihtiyacı gidermeye yönelik objektif bir gereklilik olup olmadığının ortaya konulması önem arz etmekte olup idarece söz konusu şartın konulmasına ilişkin kamu yararı ve hizmet gerekleri kapsamında açıklaması tespit edilememiştir. Bununla birlikte söz konusu Gençlik Liderliği Sertifikası verilmesi için sadece 3 tane eğitim düzenlenmiş olduğu, eğitime başvuru için yapılan duyurunun ise Memurlar.net sayfası ve Gençlik Merkezleri tarafından yapıldığı, sınırlı sayıda katılımcının eğitime katıldığı ve sertifikayı almaya hak kazandığı,
17.1. Gençlik çalışanı kadrosu için Gençlik Liderliği Sertifikası alınması şartına ilişkin işlemin özgül bir ihtiyacı gidermediği ve ilgili kadroya yapılabilecek başvuruları sınırlandırdığı anlaşıldığından idarece gerçekleştirilen işlemin Anayasa tarafından korunan “eşitlik” ilkesine aykırı olduğu değerlendirilmektedir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin
“İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle
“karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanun’un 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN KISMEN
KABULÜNE KISMEN REDDİNE,
Başvuranın sınavın tümden iptal edilmesi talebinin REDDİNE,
Sınavın Gençlik Çalışını alımının 5. Grubu açısından iptal edilmesi yönünde GENÇLİK VE
SPOR BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, GENÇLİK
VE SPOR BAKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde başvurana ve
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURAN ile GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi