Mezuniyet durumu nedeniyle kademe ilerlemesi engellenen infaz koruma memurunun intibak işlemlerinin hakkaniyete uygunluğu değerlendirmesi (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/8906-S.22.13698

BAŞVURU NO : 2022/1523

KARAR TARİHİ : 07/07/2022

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : KOCAELİ ADLİ YARGI İLK DERECE MAHKEMESİ ADALET

KOMİSYONU

BAŞVURUNUN KONUSU : İntibak işlemlerine ilişkin talepler hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 27/01/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuranın Kurumumuza yapmış olduğu başvurusunda özetle, başvuran; Kocaeli 2 No.lu F tipi cezaevinde infaz koruma memuru olarak görev yaptığını, 15/06/2001 tarihinde Anadolu Lisesini bitirdiğini, 28/11/2011 yılında hizmet değerlendirmesinin meslek lisesi mezuniyeti üzerinden yapıldığını, Anadolu

Lisesi mezuniyeti yerine meslek lisesi mezuniyetinin esas alınması sebebiyle emsale takıldığından kademe ilerlemesinin yapılmadığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuz tarafından Kocaeli Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonuna gönderilen 16/03/2022 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Kocaeli Adli Yargı İlk Derece

Mahkemesi Adalet Komisyonu tarafından gönderilen 18/03/2022 tarihli cevabi yazıda özetle; başvuranın 07/07/2009 tarihinde kuruma yapmış olduğu sınav başvurusunda 2008 yılı meslek lisesi mezuniyetini kapsar diploması ile başvuruda bulunduğu, sözleşmeli personel statüsünden kadroya geçirilme tarihi olan 28/11/2011 yılında da hizmet değerlendirmesinin meslek lisesi mezuniyeti üzerinden yapıldığı, dolayısıyla yüksekokulu bitirmek suretiyle adı geçenin talebi üzerine yapılan intibak işleminde emsale takıldığının kendisine bildirildiği ve söz konusu talebe ilişkin yapılacak bir işlem olmadığı belirtmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

3.1. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesinde: “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri,

hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle:

7/5/2010-5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesinin “Ortak

Hükümler” bölümünün A fıkrasının 12 nci bendinin (d) alt bendinde “Memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak (87 nci maddeye tâbi kurumlarda çalışanlar dahil) üst öğrenimi bitirenler, aynı üst öğrenimi tahsile ara vermeden başlayan ve normal süresi içinde bitirdikten sonra memuriyete giren emsallerinin ulaştıkları derece ve kademeyi aşmamak kaydıyla, bitirdikleri üst öğrenimin giriş derece ve kademesine memuriyette geçirdikleri başarılı hizmet sürelerinin tamamı her yıl bir kademe, her üç yıl bir derece hesabıyla ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademeye yükseltilirler.” hükümlerine yer verilmektedir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun kabulü ve tavsiyede bulunulması yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7. Başvuran; Kocaeli 2 No.lu F tipi cezaevinde infaz koruma memuru olarak görev yaptığını, 15/06/2001 tarihinde Anadolu Lisesini bitirdiğini, 28/11/2011 yılında hizmet değerlendirmesinin meslek lisesi mezuniyeti üzerinden yapıldığını, Anadolu Lisesi mezuniyeti yerine meslek lisesi mezuniyetinin esas alınması sebebiyle emsale takıldığından kademe ilerlemesinin yapılmadığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.

8. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden; başvuranın, 15/06/2001 tarihinde Ilgın Anadolu Lisesini bitirdiği, 05/09/2008 tarihinde ise Ilgın Endüstri Meslek Lisesi Telafi Programını bitirerek Meslek Lisesi diploması aldığı, Ceza İnfaz Kurumu İnfaz ve Koruma Memurluğu sınavına öğrenim belgesi olarak Meslek

Lisesi diploması ile başvuruda bulunduğu ve 28/11/2011 yılında da hizmet değerlendirmesinin meslek lisesi mezuniyeti üzerinden yapıldığı,

8.1. Bursa Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonunun sayılı kararında özetle;

“başvuranın 27/05/2019 yılında ön lisans eğitimini tamamladığı, ancak emsallerinin ön lisans öğrenimini

31/07/2010 tarihinde tamamlayacak olması sebebiyle kademe ilerlemesi işlemlerinde emsale takıldığı…” açıklamasının yapıldığı görülmektedir.

9. Kocaeli Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının 22/12/2020 tarihli ve kararında özetle: “Kocaeli 2 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu İnfaz ve Koruma Memuru 15/12/2020 tarihli dilekçesi ile derece kademesinin kontrol edilmesini talep etmiş olup, adı geçenin incelenen dosyasında Bursa Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu

Başkanlığınca yapılan intibak kararında ilgilinin emsalini geçemediğinin belirtildiği ve yapılan incelemede bu kararda herhangi bir yanlışlığın bulunmadığı, 01/08/2020 tarihli maaş terfisine göre 5.derecenin 2.kademesinde bulunduğu tespit edilmiştir.” denildiği anlaşılmaktadır.

10. Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği Seri No:142 sayılı kararda özetle; “… intikal eden tereddütlerin giderilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması amacıyla 36/A-12/d maddesinin yürürlükteki, “Memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak (87 nci maddeye tabi kurumlarda çalışanlar dahil) üst öğrenimi bitirenler, aynı üst öğrenimi tahsile ara vermeden başlayan ve normal süresi içinde bitirdikten sonra memuriyete giren emsallerinin ulaştıkları derece ve kademeyi aşmamak kaydıyle, bitirdikleri üst öğrenimin giriş derece ve kademesine memuriyette geçirdikleri başarılı hizmet sürelerinin tamamı her yıl bir kademe her üç yıl bir derece hesabıyla ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademeye yükseltilirler” hükmünün uygulaması ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür. 1- Anılan madde gereğince intibak yapılabilmesi için; – Memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak (87 nci maddeye tabi kurumlarda çalışanlar dahil) üst öğrenimin bitirilmesi, – Bitirilen üst öğrenim için belirlenen memuriyete giriş derece ve kademesi üzerine memuriyette geçirilen başarılı hizmet süreleri her yıl bir kademe, her üç yıl bir derece hesabı ile ilave edilmesi, – Bitirilen aynı üst öğrenimi, tahsile ara vermeden devam ederek normal süresinde bitiren ve memuriyete başlayan kişinin emsal alınması ve yukarıdaki bentte belirlenen derece ve kademenin ise hiç bir şekilde emsalin ulaştığı derece ve kademeyi aşmaması gerekmektedir. Ayrıca anılan Kanunun 33’üncü maddesinde; “Kadrosuz memur çalıştırılamaz” hükmünün yer alması ve 68/A maddesinde derece yükselmesi yapılabilmesi için “üst derecelerden boş bir kadronun bulunması” şartının öngörülmesi nedeniyle 36/A-12/d maddesi gereğince intibakı yapılacak personelin görev unvanı ve öğrenim durumu itibariyle yükseltilebileceği derece için boş bir kadronun bulunması zorunludur. Boş kadro olmaması ve bulundukları derecede ilerleyebilecekleri bir kademenin bulunması halinde, 45 Seri No’lu Genel Tebliğ’de de belirtildiği üzere yararlanacakları derece ve kademeler, bulundukları derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilecektir.” denilmektedir.

11. Şikayet başvurusuna ilişkin somut olay incelendiğinde; İdarece, intibak işlemlerinin 657 sayılı

Devlet Memurları Kanununun; “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesi kapsamında yapılacağı, söz konusu işlemlerde tereddüt oluşmaması için ise Devlet Memurları Kanunu 142 No.lu Genel Tebliğin çıkarıldığı, ilgili kanun ve tebliğ kapsamında intibak işlemlerinde 2 farklı lise mezuniyeti bulunması durumuna ilişkin kişilerin haklarını kısıtlayıcı herhangi bir açıklamaya yer verilmediği anlaşılmaktadır.

Başvuran hakkında yapılacak intibak işlemlerinin, 05/09/2008 tarihinde Ilgın Endüstri Meslek Lisesi Telafi

Programı lise diploması kapsamında değerlendirildiği ve intibak işlemlerinde emsale takıldığı, ancak başvuranın 15/06/2001 tarihinde Ilgın Anadolu Lisesini bitirdiği ve 2 farklı lise diplomasına sahip olduğu görülmektedir. İdarece, başvuran hakkında yapılacak intibak işlemlerinde 15/06/2001 tarihli lise diplomasının esas alınması durumunda ise; başvuranın emsallerinin ön lisans öğrenimini 31/07/2010 tarihinde bitirmiş olması hususu değerlendirildiğinde başvuranın emsale takılmayacağının açık olduğu görülmektedir. Bu bağlamda; idarece, başvuranın intibak işlemlerinin mevzuatta kısıtlayıcı bir hüküm olmadığı göz önünde bulundurularak 15/06/2001 tarihli Ilgın Anadolu Lisesi mezuniyeti üzerinden yapılmasının hakkaniyete uygun olacağı değerlendirilmektedir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

12. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu

Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı

6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde

gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

13. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse dava açma süresinden (varsa) arta kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kocaeli İdare

Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçeler ve dosyanın kapsamına göre, BAŞVURUNUN KABULÜNE;

Başvuran hakkında yapılacak intibak işlemlerinin 15/06/2001 tarihli Ilgın Anadolu Lisesi mezuniyeti üzerinden yapılması yönünde KOCAELİ ADLİ YARGI İLK DERECE MAHKEMESİ ADALET

KOMİSYONUNA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kanun’un 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Kocaeli Adli Yargı İlk Derece

Mahkemesi Adalet Komisyonu tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde

Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Kararın BAŞVURANA ve KOCAELİ ADLİ YARGI İLK DERECE MAHKEMESİ ADALET

KOMİSYONUNA tebliğine;

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi tarafından karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi