Münhal listeye alınmayan ortaokul müdür kadrosu için idarenin takdir yetkisi ve hukuka uygunluk değerlendirmesi (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Karabük Ortaokulu’nda müdür yardımcısı olarak görev yapan başvuran, müdür kadrosunun boş kalması üzerine müdür olarak atanma talebinde bulunmuştur. Ancak, Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Yönetici Seçme ve Görevlendirme Yönetmeliği’nde belirtilen münhal müdürlük kadroları arasında Ortaokulunun yer almadığını ve bu nedenle atamasının gerçekleşmediğini iddia etmiştir. Başvuran, okulun münhal listeye alınmaması nedeniyle müdür olarak atanmasına engel olunduğunu belirtmiştir.

İdare, Ortaokulunun müdür kadrosu için ilana çıkmama yönünde takdir yetkisini kullanmıştır. Bu karar, ilk defa yönetici görevlendirme kapsamında atanan yöneticilerin tercihlerinin iptal edilmesi nedeniyle diğer adaylara hukuksal bir hak doğurmaması gerekçesiyle alınmıştır. Dolayısıyla, idarenin bu takdir yetkisini hukuka ve hakkaniyete uygun bir şekilde kullandığı değerlendirilmiştir.

Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesi işleminin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. İdarenin kararına karşı yargı yolu açık olup, başvuranın dava açma süresi işlemeye devam etmektedir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/5993-S.22.9131

BAŞVURU NO : 2022/1989

KARAR TARİHİ : 06/05/2022

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Müdür olarak atanma talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 07/02/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, Karabük Ortaokulu’nda müdür yardımcısı olarak görev yaptığını, 23/06/2021 tarihinde ilk defa yönetici atama için boş olan idareci kadrolarının duyurulduğunu, 20/08/2021 tarihinde ise atama esas puanlarının yayınlandığını belirtmektedir.

Başvuran, Ortaokuluna atanan müdürün istifa etmesi üzerine bu kadronun boş kaldığını, başka hiçbir adayın müdür olarak atanma talebi olmadığını, Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına

Yönetici Seçme ve Görevlendirme Yönetmeliği’nin 27 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmüne göre yayımlanan 2021 Yılı İhtiyacı Karşılanmayan Eğitim Kurumlarına Yönetici Görevlendirme yazısındaki münhal müdürlük kadrosu boş olan kurumlar arasında Ortaokuluna yer verilmediğini iddia etmektedir. Başvuran, bu ortaokul münhal listeye alındığında atamaya esas puan olarak ilk sırada yer aldığını ancak okulun listeye alınmaması nedeniyle müdür olarak atanmasına engel olunduğunu açıklamaktadır. Başvuran konu hakkında yazdığı dilekçesinde daha önce zikredilen yönetmelikte atama sürecinde görevine başlamamış okullar için yeniden duyuruya çıkılması yönünde bir hükmün bulunmadığı ve bu okullar için duyuruya çıkılmaması için talimat verildiği yönünde cevap verildiğini belirtmektedir. Bu çerçevede başvuran, 2021 yılına ilişkin ihtiyacı karşılanmayarak münhal gösterilmeyen

Ortaokulu’nun listeye eklenip başvurusunun alınmasını Kurumumuzdan talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Karabük Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 07/04/2022 tarihli ve sayılı yazısında;

2.1. Millî Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarına yönetici görevlendirmelerinin Millî Eğitim

Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Yönetici Seçme ve Görevlendirme Yönetmeliğine göre yapıldığı,

2021 yılı Millî Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarına ilk defa yönetici görevlendirme takvimine göre

boş bulunan eğitim kurumlarının ilan edildiği, 2021 yılı ilk defa yönetici olarak atanacakların atamaya esas puanları belirlendikten sonra kontenjanların girildiği ve adayların tercihleri alınarak onaylama işlemlerinin gerçekleştirildiği, 2.2. Onaylama işlemi sonucunda Ortaokuluna, Safranbolu İlçesi Ortaokulu

Öğretmeni n müdür olarak atandığı, Ancak 02.09.2021 tarihli dilekçesinde Ortaokuluna yapılan atamasının iptalini istediği ve 08.09.2021 tarihli ve sayılı Valilik Onayı ile atamasının iptal edildiği, 2.3. Bakanlığa adı geçen okulun münhal olarak ihtiyaç listesinde gösterilip gösterilmeyeceğinin sorulduğu, Bakanlığın yönetici ataması yapılıp göreve başlamayanlarla, göreve başlayıp yöneticilikten ayrılan eğitim kurumları için duyuruya çıkılmaması konusundaki talimatıyla Ortaokulu münhal gösterilmediği, açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Yönetici Seçme ve Görevlendirme

Yönetmeliği’nin “Müdür olarak ilk defa görevlendirme” başlıklı 27 nci maddesinin yedinci fıkrasında; “Müdür ihtiyacı karşılanamayan eğitim kurumlarının müdürlüğüne, görevlendirmeye esas puanların geçerli olduğu süreyle sınırlı olmak üzere, müdür olarak görevlendirilemeyenler arasından aynı usulle görevlendirme yapılabilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Karabük Ortaokulu’nda müdür yardımcısı olarak görev yapan başvuran, Ortaokuluna atanan müdürün istifa etmesi üzerine bu kadronun boş kaldığını, başka hiçbir adayın müdür olarak atanma talebi olmadığını, Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Yönetici Seçme ve

Görevlendirme Yönetmeliği’nin 27 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmüne göre yayımlanan 2021 Yılı

İhtiyacı Karşılanmayan Eğitim Kurumlarına Yönetici Görevlendirme yazısındaki münhal müdürlük kadrosu boş olan kurumlar arasında Ortaokuluna yer verilmediğini belirtmektedir. Ayrıca, başvuran, bu ortaokul münhal listeye alındığında atamaya esas puan olarak ilk sırada yer aldığını ancak okulun listeye alınmaması nedeniyle müdür olarak atanmasına engel olunduğunu açıklamaktadır. Bu çerçevede başvuran, 2021 yılına ilişkin ihtiyacı karşılanmayarak münhal gösterilmeyen

Ortaokulu’nun listeye eklenip başvurusunun alınmasını Kurumumuzdan talep etmektedir.

8. Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî eğitim kurumları yöneticiliklerini ikinci görev olarak yürüteceklerin görevlendirilmelerine ilişkin usul ve esasları düzenleyen Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı

Eğitim Kurumlarına Yönetici Seçme ve Görevlendirme Yönetmeliği’ne göre Müdür ihtiyacı karşılanamayan eğitim kurumlarının müdürlüğüne, görevlendirmeye esas puanların geçerli olduğu süreyle sınırlı olmak üzere, müdür olarak görevlendirilemeyenler arasından aynı usulle görevlendirme yapılması konusunda İdareye takdir hakkı tanınmıştır.

9. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin 11/05/1980 tarihinde kabul edilen İdari Takdir Yetkisinin

Kullanılmasına İlişkin R(80)2 Sayılı Tavsiye Kararına Ek Takdir Yetkisinin Kullanılmasında Uygulanacak

Temel İlkeler bölümünde, “Takdir yetkisini kullanan bir idari makam; (1)Yetkinin veriliş amacından başka amaç güdemez. (2) Yalnızca olaya ilişkin öğeleri hesaba katarak nesnelliğe ve tarafsızlığa uyar. (3)

Hakkaniyete uymayan ayırımcılığı önleyerek yasa önünde eşitlik ilkesini gözetir. (4) İşlemin amacıyla, kişilerin hakları, özgürlükleri veya menfaatleri üzerindeki olumsuz etkileri arasında uygun bir denge sağlar.” ifadelerine yer verilmiştir.

10. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil Kalabalık, İdare

Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı Ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk

Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)

11. İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur.

Ancak, idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmez. Bu doğrultuda idare takdir yetkisini kullanırken yasanın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, eşitlik ilkesine önem vermeli, bu yetkiyi kamu yararı için kullanmalı, yasanın öngördüğü amaçtan başka ya da kamu yararı dışında bir amaç için kullanamamalı ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanmalıdır.(Prof. Dr. Şeref GÖZÜBÜYÜK, “Yönetim Hukuku”, Eylül/1991 s.204) Ayrıca öğretide de, idarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içerisinde hareket etmesi, eşitlik ilkesine riayet etmesi, kamu yararı için kullanılması ve gerekçeli olması gibi ilkelere uygun şekilde işlem tesisinin hukuk devleti açısından zorunlu olduğu belirtilmektedir.

12. Başvuru konusu olayda İdarenin Ortaokulunun ataması yapılan ancak sonrasında istifa eden müdür kadrosu için, Yönetmelikte kendisine tanınan takdir yetkisini tekrar ilana çıkmama yönünde kullandığı görülmektedir. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden, takdir yetkisinin tekrar ilana çıkmama yönünde kullanılmasının gerekçesinin ilk defa yönetici görevlendirme kapsamında bu tür eğitim kurumlarını tercih eden, ancak puan üstünlüğüne göre atamalarını iptal ettiren yöneticiler atandığı için diğer tercihlerine atanan yöneticilere hukuksal anlamda bir hak doğurmaması olduğu görülmektedir. Bu itibarla, İdarenin takdir yetkisini hukuka ve hakkaniyete uygun olarak kullandığı değerlendirilmiştir.

13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kastamonu İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın başvurana ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi