|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın Çanakkale İl Özel İdaresi’nde bilgisayar işletmeni olarak başladığı ve daha sonra muhasebeci kadrosuna atandığı belirtilmektedir. Başvuran, 15.06.2021 tarihine kadar yan ödeme puanlarının 2250 üzerinden hesaplandığını, ancak bu tarihten sonra 1300 üzerinden hesaplandığını öne sürerek mağduriyetinin giderilmesini talep etmiştir. İdare ise, yan ödeme puanlarının yalnızca “uzman, uzman yardımcısı, şef ve amir” kadrolarında bulunanlara verilebileceğini, dolayısıyla muhasebeci kadrosuna bu ödemelerin yapılamayacağını ifade etmiştir.
Değerlendirme sonucunda, başvurunun reddine karar verilmiştir. İdarenin uygulamalarının hukuka uygun olduğu, başvuranın talep ettiği yan ödeme puanlarının mevzuat gereği kendisine ödenemeyeceği sonucuna varılmıştır. Bu durum, kamu personelinin haklarının belirlenmesinde statü hukukunun önemini vurgulamaktadır. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirildiğinde, idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/5896-S.22.8981
BAŞVURU NO : 2022/2113
KARAR TARİHİ : 29/04/2022
RET KARARI
Adres
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇANAKKALE İL ÖZEL İDARESİ
Mali haklara (yan ödeme vb.) ilişkin talepler hakkında.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 09/02/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Çanakkale İl Özel İdaresinde 2012 yılında bilgisayar işletmeni olarak göreve başladığını, görevde yükselme sınavında başarılı olarak 2015 yılında muhasebeci kadrosuna atandığını,15.06.2021 tarihine kadar Yan Ödeme Kararnamesi uyarınca (İş Güçlüğü, İş Riski, Temininde
Güçlük ve Mali Sorumluluk Zammı) toplamları (2250) gösterge rakamı ile çarpılarak hesaplandığını, ancak aynı iş ve işlemleri yürütmeye devam etmesine karşın 15.06.2021 tarihinden itibaren idare tarafından yan ödeme gösterge puanının (1300) gösterge rakamı üzerinden hesaplanarak maaş ödemesi yapıldığını belirterek mağduriyetinin giderilmesi talebiyle Kurumumuza başvurmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Bilgi, belge ve görüş talebimiz üzerine Çanakkale Valiliğinin Kurumumuza gönderilen 09.03.2022 tarihli ve sayılı yazısının ekindeki 09/03/2022 tarih ve sayılı yazıda özetle; Başvuranın 20.09.2012 tarihinde açıktan atanma yolu ile bilgisayar işletmeni olarak atandığı, 12.02.2015 tarihinde Görevde Yükselme Unvan Değişikliği sınavı ile muhasebeci kadrosuna atandığı, 15.02.2015 – 15.06.2021 tarihleri arasında daha önce bilgisayar işletmeni kadrosunda görev yaptığı değerlendirilerek, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin
Kararın ekli listedeki I sayılı Cetvel (A) Genel İdare Hizmetleri Bölümünde (Dip not 3-4) belirtilen puanların verildiği, Ancak 10.04.2021 tarih ve 31450 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararda Değişiklik Yapılması ve Aynı Kararın 2021 Yılında da Uygulanmasına
İlişkin Cetvellerin hazırlanması sırasında yapılan kontrollerde adı geçene; Devlet Memurlarına Ödenecek
Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın ekli listedeki I sayılı Cetvel (A) Genel İdare Hizmetleri Bölümünde (Dip not 3-4) fıkrasında “Uzman, uzman yardımcısı, şef ve amir kadrolarında bulunanlardan daha önce 16/c, d ve e sıraları ile 17 nci sırada sayılan kadrolarda bulunmuş olup aynı görevi yapmaya devam edenlere belirtilen sıralar ile dipnotun (a), (b) ve (c) sıralarında sayılan puanlar verilebilir.” hükmü gereği
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
muhasebeci kadrosuna ataması yapılmadan önce bilgisayar işletmeni kadrosunda bulunmuş olup, hali hazırda aynı görevleri yapmaya devam etmesinin yanında dipnot 3/d fıkrasında sayılan “uzman, uzman yardımcısı, şef ve amir” kadrolarında bulunmadığından muhasebeci kadrosunun “yan edeme” puanlarının verildiği, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar ile Devlet Memurları Genel Tebliğinde (seri no 160) belirtilen hükümler gereği muhasebeci kadrosunun anılan kadrolar arasında yer almaması nedeniyle talep edilen yan ödeme puanlarının verilmesinin mümkün olmadığı, “…Adı geçenin bilgisayar işletmeni ve muhasebeci kadrosunda yaptığı görevlerin aynı olması ile birlikte talep edilen “yan ödeme” puanlarının mevzuat hükümlerine göre sadece “uzman, uzman yardımcısı, şef ve amir” kadrolarında bulunanlara verilebileceği, muhasebeci kadrosuna eksik ödendiği iddia edilen “yan ödeme” puanlarının karşılığı olan mali ve sosyal hakların ödenemeyeceği…” şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının ilgili hükümleri:
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
3.2) “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler” başlıklı 128
inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010- 5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun, 5.1. Zam ve Tazminatlar başlıklı 152 nci maddesinde; I – Zamlar a) Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş güçlüğü zammı, b) Hayat ve sağlık için tehlike arzeden hizmetlerde çalışanlara iş riski zammı, c) Sayıştay’a hesap vermekle yükümlü olan saymanlarla, vezne açığından malen sorumlu olan veznedar ve diğer görevlilere mali sorumluluk zammı, d) Temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan elemanlar için temininde güçlük zammı, ödenir…
III- Ortak Hükümler:(1) Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları (…)(1) bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur…
Kamu kurum ve kuruluşları (Mahalli İdareler dahil) bu maddede belirtilen zam ve tazminatları; hizmetin gerekleri ve mali imkanlarını dikkate alarak personeline Cumhurbaşkanınca belirlenen oran ve miktarlardan daha düşük bir oran ve miktar üzerinden ödeyebilirler…”
5.2. Memurlara ödenecek aylık tutarları başlıklı 155 inci maddesinde; (Değişik: 31/7/1970 – 1327/56 md.)
Bu kanunun 36 ncı maddesinde yer alan sınıflara ait gösterge tablosundaki rakamların, genel bütçe
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
kanununda o yıl için tespit edilen katsayı ile çarpılması sonunda bulunacak miktar, sınıfların derece ve kademelerindeki memurların aylık tutarlarını gösterir.
6. 17.4.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam Ve Tazminatlara İlişkin Kararın Kapsam ve dayanak başlıklı 1 inci maddesinde; “(1) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile aynı Kanunun ek geçici 9 uncu maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara, bu Kanunun 152 nci maddesine göre 2006 yılında; a)
Ödenecek “İş Güçlüğü, İş Riski, Temininde Güçlük ve Mali Sorumluluk Zammı”, bu Karara ekli I sayılı
Cetvelde, b) Ödenecek “Özel Hizmet Tazminatı”, bu Karara ekli II sayılı Cetvelde, c) Ödenecek “Diğer
Tazminatlar”, bu Karara ekli III sayılı Cetvelde, ç) Teknik ve sağlık hizmetler sınıflarına dahil kadrolarda bulunan personele, bazı yörelerde verilecek ek zam ve tazminatların belirlenmesinde esas alınacak yerleşim birimleri “Kalkınmada Öncelikli Yörelerin Dereceleri” başlığı ile, bu Karara ekli IV sayılı Cetvelde, d)
Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Mesleki ve Teknik Okul ve Kurumlardan, ilave Eğitim-Öğretim Tazminatı ödenecek olanların listesi, bu Karara ekli V sayılı Cetvelde, gösterilmiştir.”
7. 160 seri nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinin 5 ve 6 ncı maddelerinde; 7.1. Madde 5: “Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmenlerine (A) Genel İdare Hizmetleri Bölümünün 17 nci sırasından iş güçlüğü ve temininde güçlük zammı ile yine Dip Not 3/b sırasından ek temininde güçlük zammı, 3/c sırasından ise iş riski zammı verilmesi öngörülmüştür. Bu zamların ödenebilmesi için söz konusu personelin, kadrolarının gerektirdiği işlerde (bilgisayar, kelime işlem makinası, daktilo gibi araçları kullanarak veri hazırlama ve yazım işlerinde) fiilen çalışmaları gerekmekte, Veri Hazırlama ve Kontrol
İşletmeni kadrosunda bulunmakla birlikte Memur, Sekreter gibi farklı işlerde görev yapan personele ise söz konusu sıralardan ödeme yapılması mümkün bulunmamaktadır.”
7.2. Madde 6: “ I sayılı Cetvelin (A) Genel İdare Hizmetleri Bölümünün Dip Not 3/d sırasında, Uzman, Uzman Yardımcısı, Şef ve Amir kadrolarında bulunanlardan daha önce 16/c, d ve e sıraları ile 17 nci sırada sayılan kadrolarda bulunmuş olup aynı görevi yapmaya devam edenlere belirtilen sıralar ile dipnotun (a), (b) ve (c) sıralarında sayılan puanların verilebileceği hükme bağlanmış bulunmaktadır. Bu hüküm uyarınca, sadece “uzman, uzman yardımcısı, şef veya amir” kadrolarında bulunanlara, daha önce anılan sıralarda belirtilen “çözümleyici, programcı, çözümleyici yardımcısı, programcı yardımcısı, bilgisayar işletmeni ve veri hazırlama ve kontrol işletmeni” kadrolarında bulunmuş olmaları ve halen aynı görevleri yapmaya devam etmeleri şartıyla, söz konusu puanlar verilebilecektir.”
Hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ: Kamu
Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu
Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, Çanakkale İl Özel İdaresinde 2012 yılında bilgisayar işletmeni olarak göreve başladığını, görevde yükselme sınavında başarılı olarak 2015 yılında muhasebeci kadrosuna atandığını, 15.06.2021 tarihine kadar Yan Ödeme Kararnamesi uyarınca (2250) gösterge rakamı ile çarpılarak hesaplanırken
15.06.2021 tarihinden itibaren idare tarafından yan ödeme gösterge puanının (1300) gösterge rakamı
üzerinden hesaplanarak maaş ödemesi yapıldığını, belirterek mağduriyetinin giderilmesi talebiyle
Kurumumuza başvurmuştur.
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
9. İdarenin yukarıda 2 nolu paragrafta yer verilen cevap yazısında ise özetle, talep edilen “yan ödeme” puanlarının mevzuat hükümlerine göre sadece “uzman, uzman yardımcısı, şef ve amir” kadrolarında bulunanlara verilebileceği, muhasebeci kadrosuna eksik ödendiği iddia edilen “yan ödeme” puanlarının karşılığı olan mali ve sosyal hakların ödenemeyeceği görüşlerine yer verilmiştir.
10. Kamu personeli, belirli bir statüde ve nesnel kurallara göre hizmet yürütmekte; o statünün sağladığı ücret, atanma, yükselme gibi kimi haklara sahip olmaktadır. Kamu hizmetine giriş, hizmet içinde yükselme ve bulunulan statünün sağladığı haklar statü hukukunun gereği olarak kanunlarla belirlenmektedir. Kanun koyucu; statü hukuku çerçevesinde yürütülen memuriyet hizmetine girmeye, memuriyette yükselmeye, özlük haklarına ve bunun gibi diğer hususlara ilişkin koşulları anayasal ilkelere uygun olarak belirleme yetkisine sahiptir. (Anayasa Mahkemesi 24.09.2020 tarih ve 2019/21 E., 2020/51 K)
11. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 152 nci maddesinin ortak hükümleri başlıklı fıkrasında Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları (…)(1) bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının
Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanacağı ve Cumhurbaşkanı
Kararı ile yürürlüğe konulacağı hükmüne yer verilmiştir. Bu hüküm gereğince,10.04.2021 tarih ve 31450 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararda
Değişiklik Yapılması ve Aynı Kararın 2021 Yılında da Uygulanmasına Dair Cumhurbaşkanlığı kararın 1 inci maddesinde 17.4.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam Ve Tazminatlara İlişkin Karar ve eki cetvellerin uygulanmasına 2021 yılında da devam olunacağı düzenlenmiştir.
11.1. 160 seri nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinin 6 ncı maddesinde de I sayılı Cetvelin (A)
Genel İdare Hizmetleri Bölümünün Dip Not 3/d sırasında, Uzman, Uzman Yardımcısı, Şef ve Amir kadrolarında bulunanlardan daha önce 16/c, d ve e sıraları ile 17 nci sırada sayılan kadrolarda bulunmuş olup aynı görevi yapmaya devam edenlere belirtilen sıralar ile dipnotun (a), (b) ve (c) sıralarında sayılan puanların verilebileceğinin hükme bağlandığı, bu hüküm uyarınca, sadece “uzman, uzman yardımcısı, şef veya amir” kadrolarında bulunanlara, daha önce anılan sıralarda belirtilen “çözümleyici, programcı, çözümleyici yardımcısı, programcı yardımcısı, bilgisayar işletmeni ve veri hazırlama ve kontrol işletmeni” kadrolarında bulunmuş olmaları ve halen aynı görevleri yapmaya devam etmeleri şartıyla, söz konusu puanların verilebileceği düzenlenmiştir.
12. Söz konusu I Sayılı Cetvelin not kısmındaki 17/d fıkrasında “Uzman, uzman yardımcısı, şef ve amir kadrolarında bulunanlardan daha önce 16/c, d ve e sıraları ile 17 nci sırada sayılan kadrolarda bulunmuş olup aynı görevi yapmaya devam edenlere belirtilen sıralar ile dipnotun (a), (b) ve (c) sıralarında sayılan puanlar verilebilir” hükmü ile aynı tarifenin 16 ncı maddesindeki (c) fıkrasında çözümleyici, programcı, (d) fıkrasında çözümleyici yardımcısı, programcı yardımcısı ve (e) fıkrasında ise bilgisayar işletmeni unvanları sayılmıştır. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen cevap yazısı ekindeki hizmet cetvelinde başvuranın görev unvanının ‘muhasebeci’ 15/06/2021 tarihli maaş bordrosunda yan ödeme kat sayısının
1300 karşılığının ise 68,35 TL olduğu görülmüştür. Başvuranın görevde yükselme sınavına girmeden
önceki unvanı bilgisayar işletmeni iken sınav sonrasında muhasebeci olarak atanmıştır. Maaş ödemelerinde geçerli olan tarifenin (d) fıkrasında uzman, uzman yardımcısı, şef ve amir kadrosunda bulunanlardan daha önce 16/c-d-e fıkralarındaki kadrolarda (çözümleyici, programcı ve bilgisayar işletmeni vb.) aynı görevi yapanlara belirtilen puanların verileceği ve başvuranın görev unvanının tarifenin (d) fıkrasında sayılan görev / unvanlar arasında yer almadığı ilgili idare tarafından gönderilen yazı ve eklerinden anlaşılmıştır.
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
13. İdare, hukukla bağlı olup, mevzuat tarafından belirlenen kurallara uygun işlem tesis etmek ve maaş ödemelerini de buna göre yapmak durumundadır. Aksi durumda, söz konusu maaş ödemelerini yapan veya kontrol etmekle sorumlu olan kişilerin de mali sorumluluğu da söz konusu olabilecektir.
14. Sonuç olarak; başvurudaki iddia ve talepler, idarenin cevap ve görüşleri ile ilgili mevzuat çerçevesinde
Kurumumuzca yapılan değerlendirmede, idarenin söz konusu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Çanakkale İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Başvuru kapsamında yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Yukarıda açıklanan sebep ve gerekçelerle Başvurunun REDDİNE,
Kararın, Başvurana ve Çanakkale Valiliğine tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi tarafından karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr