Kurumlar arası nakil talebinde idarenin takdir yetkisi nesnellik ve eşitlik ilkeleri çerçevesinde nasıl değerlendirilir (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/6324-S.22.9660

BAŞVURU NO : 2022/2136

KARAR TARİHİ : 17/05/2022

RET KARARI

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI

BAŞVURUYA KONU İDARE :

BAŞVURUNUN KONUSU : Naklen atanma talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 09/02/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Muş Alparslan Üniversitesinde İdari ve Mali İşler Daire

Başkanlığında şoför olarak görev yapmakta olduğunu, eşi ’in Alanya Sosyal

Güvenlik Kurumunda engelli memur kadrosunda çalıştığını, eşinin görme engelli olduğunu ve % 40 oranında özürlü sağlık kurulu raporu bulunduğunu, Alanya Müze Müdürlüğünün şoför kadrosunun boş olduğu ve şoföre ihtiyaçlarının bulunduğunu öğrenmesinin ardından, 23.11.2021 tarihinde tayin başvurusunda bulunduğunu, başvuru dilekçesinin 24.11.2021 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığına ulaştığını, Alanya Müze Müdürlüğünde şoför ihtiyacı bulunmasına rağmen başvurusuna henüz cevap alamadığını, eşinin görme engeli olması sebebiyle kendisine daha çok ihtiyacı olduğunu, tek başına üç yaşındaki kızlarının bakımına yetemediğini iddia ederek, Alanya Müze Müdürlüğüne naklen atanmayı talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Kültür ve Turizm

Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 23/02/2022 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;

2.1. Adı geçenin Kurumlar arası nakil yoluyla Bakanlığa naklen atanma talebinde bulunduğu, Bakanlığa

Cumhurbaşkanlığı Personel Prensipler Genel Müdürlüğünce 2021 yılı için sınırlı sayıda kontenjan verilmiş olması nedeniyle bu kontenjanların, Kurumun personel politikaları ve hizmet ihtiyaçları doğrultusunda personel ihtiyacının karşılanması yönünde kullanıldığı,

2.2. Antalya Alanya Müze Müdürlüğünde boş Şoför kadrosu bulunmaması ve Kurumlar arası naklen atanma taleplerinin yıl sonuna kadar değerlendirilmesi nedeniyle ilgilinin dilekçesine takvim yılı içinde cevap verilmediği,

2.3. Açıklanan sebeplere istinaden hizmetine ihtiyaç duyulmaması nedeniyle talebi doğrultusunda bir işlem yapılamadığı,

ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı

74 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların

muvafakatı ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür.”,

hükümleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7. Muş Alparslan Üniversitesinde İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığında şoför olarak görev yapmakta olan başvuran Alanya Müze Müdürlüğüne naklen atanmayı talep etmektedir.

8. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın talebinin hizmetine ihtiyaç duyulmadığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.

9. 657 sayılı Kanunun 74 üncü maddesi incelendiğinde, kurumlar arası nakil talep eden memurun talebinin tek başına yeterli bulunmadığı, kurumların muvafakatinin arandığı, diğer bir ifadeyle ilgilinin geçiş yapılacak kuruma başvurarak kabul almasının ve bu kabul işleminin ardından ayrılacağı kurumdan muvafakat almasının gerektiği görülmektedir.

10. Bir idarenin gerçekleştirdiği iş ve işlemlerde, bağlı yetkinin söz konusu olmadığı durumlarda, takdir yetkisinin bulunduğu kabul edilmektedir. Söz konusu maddenin uygulanması hususunda da idarelerin takdir yetkisi bulunmaktadır. Şüphesiz, idarenin takdir yetkisine sahip olması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare, takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, eşitlik kuralını gözetmeli, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı; bu yetkiyi kamu yararı ve hizmetin gereklerine uygun bir şekilde objektif, makul ve geçerli neden ve gerekçelere dayalı olarak kullanmalıdır. Bu kapsamda, başvuranın talebinin Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından

Cumhurbaşkanlığı Personel Prensipler Genel Müdürlüğünce 2021 yılı için sınırlı sayıda verilen kontenjanların, personel politikaları ve hizmet ihtiyaçları doğrultusunda personel ihtiyacının karşılanması yönünde kullanıldığı şoför kadrosunda çalışacak personele ihtiyaç bulunmadığı gerekçesiyle reddedildiği dikkate alındığında, ilgili idarenin kendisine tanınan takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri kriterleri dikkate alınmak suretiyle kullandığı değerlendirilmektedir.

11. Nitekim, Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru sonucunda vermiş olduğu 20/02/2014 tarihli ve 2012/606 başvuru numaralı kararında, “…bir takım mazeretler çerçevesinde başka yere atanma konusunda talep hakları var ise de atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır. Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur.” değerlendirmesinde bulunmuştur.

12. Ayrıca, Danıştay’ın yerleşmiş içtihatlarına göre, idarelerin boş bulunan bir kadroya kamu yararı ve hizmet gereklerini gözeterek atama yapma konusunda takdir yetkisine sahip olduklarından, bu yetkisini belirli bir kişi lehine kullanmaya yargı kararı ile dahi zorlanamamakta, takdir yetkisine dayanılarak tesis edilen işlemler üzerindeki yargı denetimi hukuka uygunluk unsuru ile sınırlı bulunmakta, idarenin takdir yetkisini ortadan kaldıracak biçimde yargı kararı verilememekte ve yerindelik denetimi yapılamamakta, yargısal denetimde işlemin diğer unsurları yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sürece, idarenin işlemi haklı kılacak hukuken kabul edilebilir bir neden gösteremediği gerekçesine dayanılarak iptal kararı verilememektedir. (Bakınız, Danıştay 5 inci Dairesinin 27/02/2006 tarihli ve

E:2004/5066, K:2006/751 sayılı kararı)

13. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri uyarınca, ilgili idarenin başvuranın talebinin reddi yönünde tezahür eden işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de

karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Van İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın, BAŞVURANA ve KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi