İş kazası sonucu rücuen tazminat davasında kusur raporu eksikliği ve işverenlik ilişkilerinin netleştirilmemesi hukuki değerlendirmesi yapılmıştır (Yargıtay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk
onecikan-yargitay

ÖZET: Bu Yargıtay kararı, iş kazası sonucu oluşan rücuen tazminat davasında ortaya çıkan hukuki uyuşmazlıkları ele almaktadır. Mahkeme, olayla ilgili yeterli kusur raporu aldırmadan ve işverenlik ilişkilerini netleştirmeden hüküm tesis etmiştir. Bu durum, hukukun gerekliliklerine aykırı olarak değerlendirilmiş ve kararın bozulmasına neden olmuştur.

Bozma kararında, ceza mahkemesinden alınan kusur raporunun dayanak olarak kullanılması ve hesap raporunun eksikliği vurgulanmıştır. Mahkeme, davalıların işverenlik sıfatları ve alt işverenlik ilişkilerini belirlemeden, olayın oluşumuna dair yeterli bilgiye sahip olmadan karar vermiştir. Bu nedenle, davanın yeniden incelenmesi ve uzman bilirkişi raporu alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, Yargıtay, hukuki süreçlerin eksiksiz yürütülmesi gerektiğini belirterek, temyiz edilen kararın bozulmasını ve yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir. Bu karar, iş kazalarında sorumluluk ve tazminat taleplerinin titizlikle ele alınması gerektiğini göstermektedir.

10. Hukuk Dairesi         2024/10333 E.  ,  2024/11870 K.

    “İçtihat Metni”

    MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
    SAYISI : 2022/599 E., 2024/244 K.
    KARAR : Kısmen kabul

    Taraflar arasında Mahkemede görülen rucuen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

    Mahkemece, bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

    Mahkeme kararı, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

    I. DAVA
    Davacı vekili dava dilekçesinde; dava, 24.05.2004 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalılar … ve … hak sahiplerine bağlanan gelirler nedeniyle oluşan Kurum zararının davalılardan teselsül hükümlerince rücuan tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

    II. CEVAP
    1.Davalı … İnşaat vekili cevap dilekçesinde özetle; zaman aşımı nedeniyle öncelikle davanın reddine karar verilmesini, kazanın oluşumunda şirketlerinin kusuru bulunmadığını, diğer davalıların şirketlerinde işçi sıfatı ile çalışmadıklarını, murislerin işvereninin taşeron şirket olup şirketleri ile herhangi bir alakası olmadığını bu nedenle husumet yönünden müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesini, söz konusu araca ise rica ile bindiklerini, sırf yardımcı olmak ve mağdur durumda olmamaları için araçlarının muris ve davalılara verildiğini, murislerin işvereninin … olduğunu, aynı zamanda aracı kullananın da … olduğunu, kazanın tamamen davalı …’ın aracın kontrolünü sağlayamaması nedeniyle gerçekleştiğini, müvekkiline bu olayla ilgili kusur yükletilmesinin hatalı olduğunu, Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/1209 Esas, 2005/412 Karar sayılı dosyası ile alınan kusur raporunda davalılardan …’ın % 100 oranında kusurlu bulunduğunu, … işçilerin diğer davalı …’ın işçileri olup onunda yanında çalıştıklarını ve …’ın akrabaları olduğunu, müteveffaların taşeron işçi olması sebebiyle sorumluluğun tamamının taşeron işverende ait olduğunu belirterek davacının haksız ve hukuka aykırı olarak açılmış bulunan davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

    2.Dahili davalı … vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının haksız ve yersiz davasını kabul etmediklerini, öncelikle yetki itirazlarının kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini, Adana İş Mahkemelerinin yetkili olduğunu, her üç davalının ve dahili davalı müvekkilinin ikametlerinin Adana olduğunu, müvekkilinin davalı … ve aynı zamanda kazada hayatını kaybeden …’ın mirasçısı olduğunu, davacının rücuen iadesini talep ettiği tazminatın bir miktarının hak sahibi olarak müvekkiline ödenen gelir olduğunu, davacının müvekkilinden iade talebi olamayacağını, hak sahibi müvekkiline bağladığı geliri tekrar talep etmesinin usul ve yasaya sosyal güvenlik hukukunun amacına aykırı olduğunu, kazada hayatını kaybeden … ve …’ın …’ın çalışanı olmadığını, … ve …’ın kazadan 2 ay önce davalı … İnş. Ltd. Şti.de çalışmaya başladığını fakat sigortalarının yapılmadığını, kazanın davalı … İnş. Ltd. Şti. çalışanı …’ın sevk ve idaresindeki davalı … İnş. Ltd. Şti. ne ait 01 UY 756 plakalı araç sebebiyle meydana geldiğini, davalı şirket çalışanı …’ın şoförlüğünü yaptığı davalı şirkete ait araçla işçi taşıdığı esnada meydana geldiğini, Adana 6. İş Mahkemesinde açılan maddi manevi tazminat davasının sonuçlandığını yargılama sonunda … ve …’ın davalı … İnş. Ltd. Şti. çalışanı olduğunun Mahkeme kararı ile ispatlandığını, kazanın meydana gelmesinde müvekkilin ve müvekkilinin murisi …’ın kusuru ve sorumluluğu olmadığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını belirterek davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

    III. MAHKEME KARARI
    Mahkemenin 05.04.2016 tarihli ve 2013/191 Esas, 2016/231 Karar sayılı kararı ile hak sahibi dosyası, ceza mahkeme dosyasından alınan kusur raporları dikkate alınmak suretiyle, davanın kabulüne, … tarafından vefat eden …’ün hak sahiplerine ödenen 5.000,00 TL peşin sermaye değerinin sarf ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Kuruma ödenmesine, … tarafından vefat eden …’ın hak sahiplerine ödenen 5.000,00 TL peşin sermaye değerinin sarf ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Kuruma ödenmesine, … tarafından vefat eden …’ın hak sahiplerine ödenen 100,00 TL cenaze bedelinin sarf ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Kuruma ödenmesine, karar verilmiştir.

    IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
    A. Bozma Kararı
    1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … İnşaat Tic. Turz. ve San. Ltd. Şti. ve davalı … mirasçıları vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

    2. Karar Dairemizce; …1-Somut davada; Mahkemece, meydana gelen olay ile ilgili kusur raporu aldırılmamış, ceza davasından alınan kusur raporu ile hak sahipleri tarafından açılan Adana 6. İş Mahkemesinin 2017/722 E. sayılı dosyasından aldırılan kusur raporu esas alınarak hüküm tesis edilmiş ise de davalılar ve ölen sigortalılar … ve … arasındaki ilişkiler ile işverenlik sıfatları, asıl-alt işverenlik durumları belirlenmemiş ve bu kapsamda da herhangi bir kusur raporu alınmamıştır.

    2-Kabule göre de hesap raporu alınması gerekmediği halde tazminat dosyasında, Ceza Mahkemesinden aldırılan kusur raporundaki kusura göre düzenlenen hesap raporunun dayanak kılınması isabetsizdir, gerekçeleri ile karar bozulmuştur.

    B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
    Mahkemenin 28.02.2022 tarihli ve 2019/99 Esas, 2022/100 Karar sayılı kararı ile sürücü …’ın iş kazası olayında % 50 oranında kusurlu olduğu, … İnş. Tic. Turz. San. Ltd. Şti.nin iş kazası olayında % 20 oranında kusurlu olduğu, …’ın iş kazası olayında % 20 oranında kusurlu olduğu, yolcular Mansur Kabacık, sigortalı … ve sigortalı …’ün iş kazası olayında % 10 oranında kusurlu oldukları buna göre 10.659,68 TL kurum zararı kaynaklı rücuen tazminatın davalı … İnşaat Tic. Turizm San. Ltd. Şti.nden sarf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 36.293,82 TL Kurum zararı kaynaklı rücuen tazminatın davalı …’tan sarf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 14.517,53 TL Kurum zararı kaynaklı rücuen tazminatın davalı mütaveffa …’ın mirasçıları olan dahili davalılardan sarf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

    C. Bozma Kararı
    1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı Kurum vekili ve davalı … İnşaat Tic. Turz. ve San. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

    2. Karar Dairemizce; …özellikle davaya konu kazayla ilgili maddi olgu doğru belirlenerek, olayın oluşu tereddütsüz saptanmalı, Bartın Asliye Ceza Mahkemesinin kesinleşen 2004/245 E., 2004/346 K. sayılı dosyasından alınan ve davalı … 8/8 oranında kusurlu olduğunu bildiren kusur raporundaki tespit ve değerlendirmeler ile yine hak sahipleri tarafından açılan ve kesinleşen Adana 6. İş Mahkemesinin 2017/722 E. sayılı dosyasından alınan davalı …’ın %100 kusurlu davalı … İnş. Ltd. Şti.’nin müşterek müteselsil sorumlu olduğunu bildiren kusur raporundaki tespit ve değerlendirmeler dikkate alınarak, buna göre davalıların kusur oran ve aidiyetlerinin tartışıldığı konuda uzman bilirkişi heyetinden yeniden bilirkişi raporu alınmalı, oluşması halinde çelişki giderilmeli ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir, gerekçesi ile bozulmuştur.

    D.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
    Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı verilen kararı ile asıl işveren … Şirketinin kusursuz, alt işveren …’ın kusursuz, davalı sürücü …’ın %100 kusurlu olduğunu kabul ile; davanın davalı … ve dahili davalı … yönünden reddine, 79.544,53 TL rücuya tabi alacağın; 506 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesi ve hakkaniyet indirimi yapılması sonucu belirlenen 39.772,26 TL’sinin davalı … işveren … mirasçıları dahili davalılar …, …, …, …, …, … ile davalı …’tan müştereken ve müteselsilen sarf ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizle; bakiye 39.772,27 TL’sinin yalnızca davalı …’tan sarf ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizle tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

    V. TEMYİZ
    A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
    Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

    B. Temyiz Sebepleri
    Davalı Kurum vekili: Kusur raporunun hatalı ve çelişkili olduğunu, sigortalıya kusur verilmesinin hatalı olduğunu, davanın … inşaat ve … yönünden kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

    C. Gerekçe
    1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
    Uyuşmazlık, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

    2. İlgili Hukuk
    6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz, dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 506 sayılı Kanun’un 26 ncı ve 10 uncu maddesi hükümleridir.

    3. Değerlendirme
    1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

    2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, işyeri Kurum kayıtlarına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

    VI. KARAR
    Açıklanan sebeplerle;
    Temyiz eden davacı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

    Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
    27.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.