Görevde yükselme sınavında uygulama kısmının denetlenebilirliği için hangi kayıtlar tutulmalıdır (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/12822-S.22.19639

BAŞVURU NO : 2022/5155

KARAR TARİHİ : 05/10/2022

KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI

TÜRKİYE RADYO-TELEVİZYON KURUMU GENEL

BAŞVURUYA KONU İDARE :

MÜDÜRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın uygulama sınavının yenilenmesi talebi.

BAŞVURU TARİHİ : 05/04/2022

I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1.Başvuran Kurumumuza yaptığı başvuruda; Türkiye Radyo Televizyon Kurumunda tekniker olduğunu, görevde yükselme sınavında başvurduğu kamera asistanı sınavında haksızlığa uğradığına ve yanlış değerlendirildiğine inandığını, kameramanlık mesleğinin eğitiminin verildiği RadyoTv ve Sinema dallarında Önlisans, yüksek lisans mezuniyetinin olduğunu ve doktora eğitiminin devam ettiğini, Ankara HBV Üniversitesinde yaptırılan yazılı sınavda da 90 aldığını, bu nitelikte bir kişinin kurumun uygulama sınavında elenmesinin akla, mantığa ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, sınavda kamera asistanı pozisyonu için bu işin uzmanlığının verildiği Radyo-Tv ve Sinema bölümlerine yer ayrılmadığını, açılan kadrolara başvuru için mezuniyetin gözetilmediğini, yazılı sonucunda 90 puan almasına karşın sıralamasının açıklanmadığını belirterek, görevde yükselme sınavının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2.Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelere cevaben Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel

Müdürlüğünün (TRT) 23/06/2022 tarih, sayılı yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Kurum hizmet ihtiyaçları çerçevesinde merkez ve taşra teşkilatında görev almak üzere Genel İdare

Hizmetler Program Haber alanında “Kamera Asistanı” kadrosu için Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu

Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik uyarınca görevde yükselme sınavının Makamın 26/03/2020 tarihli ve sayılı Oluru ile uygun görüldüğü, 2.2. Anılan yönetmelikte sınavın kamera ile kayıt altına alınması veya adayların sorulara vermiş olduğu cevapların kayıt altına alınması zorunluluğuna ilişkin her hangi bir hüküm bulunmamakta olup, uygulamalı

sınava ilişkin kamera kaydı veya adayların sorulara vermiş olduğu cevapları göster herhangi bir tutanak bulunmadığı, 2.3.Kamera asistanı kadrosu için görevde yükselme sınavının yazılı, uygulamalı ve sözlü olmak üzere üç bölümde oluştuğu, sözlü bölümün sonuçlarının henüz açıklanmaması nedeniyle atama yapılan kadro sayısı ve nihai listenin sonuçlanmadığı, 2.4.Başvuranın uygulamalı sınav notunun her bir kurul üyesinin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması hesaplanarak belirlendiği ve başarılı olarak değerlendirilmediği, Açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü amirdir.

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği

Esaslarına Dair Yönetmeliğin; “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “……ğ) Unvan değişikliği sınavı: En az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin kadrolara atanabilmek için yapılan yazılı ve sözlü sınavı, h) Uygulamalı sınav: Adayların ilgili kadronun hizmet tanımında belirtilen hususlara yatkınlığını, yeteneklerini ve bilgisini uygulamalı olarak değerlendirmeye yönelik yapılan sınavı, ı) Yazılı sınav: Adayların bilgi ve yeteneklerini ölçmek amacıyla yapılan yazılı sınavı, ifade eder.”, “Sınav şartı” başlıklı 9 uncu maddesinde; “(1) Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarına katılacak personelin; a) Şef, Koruma ve Güvenlik Grup Şefi, Bilişim Uzman Yardımcısı, Sivil

Savunma Uzmanı ve Dramaturg kadrolarına atanabilmek için yazılı ve sözlü görevde yükselme sınavında, b) Yardımcı Prodüktör, Stajyer Muhabir, Stajyer Spiker, Kamera Asistanı, MütercimSpiker, Yönetmen, Seslendirme Yönetmeni, Teknik Yönetmen, Yapım ve Yayın Görevlisi ile Yapım ve Yayın Elemanı kadrolarına atanabilmek için yazılı, uygulamalı ve sözlü görevde yükselme sınavında, c) Mimar, Mühendis, Tekniker ve Teknisyen kadrolarına atanabilmek için yazılı ve sözlü unvan değişikliği sınavında, başarılı olmaları şarttır.”, ;“Uygulamalı sınav” başlıklı 12 nci maddesinde “(1) Uygulamalı sınav yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Sınav kurulunun her bir üyesinin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin uygulamalı sınav puanı tespit edilir. Uygulamalı sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır. (2) Uygulamalı sınav Kurum tarafından yapılır.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMUBAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, görevde yükselme sınavında başvurduğu kamera asistanı sınavında haksızlığa uğradığına ve yanlış değerlendirildiğine inandığını, kameramanlık mesleğinin eğitiminin verildiği Radyo-Tv ve Sinema dallarında Önlisans, yüksek lisans mezuniyetinin olduğunu ve doktora eğitiminin devam ettiğini, yazılı sınavda 90 aldığını, bu nitelikte bir kişinin kurumun uygulama sınavında elenmesinin akla, mantığa ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, sınavda kamera asistanı pozisyonu için bu işin uzmanlığının verildiği Radyo-Tv ve Sinema bölümlerine yer ayrılmadığını, açılan kadrolara başvuru için mezuniyetin gözetilmediğini, yazılı sonucunda 90 puan almasına karşın sıralamasının açıklanmadığını belirterek, görevde yükselme sınavının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.

8. TRT’den istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda anılan idare tarafından Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır.

9. Görevde yükselme sınavının yazılı bölümünün TRT ile Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Sürekli

Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi arasında 09/10/2020 tarihinde imzalanan protokol çerçevesinde gerçekleştirildiği, yazılı sınavdan 79 adayın 60 üstünde puan aldığı ve başvuranın 89.80 puan ile 3 üncü sırada olduğu, 10. Uygulamalı bölüm için Makamın 17/11/2021 tarih, sayılı Olur ile uygulamalı sınav kurullarının oluşturulduğu, ilgili hükümler uyarınca yazılı sınavdan 60 ve üzeri puan alan adayların başarılı olduğu ve uygulamalı sınava katılmaya hak kazandıkları, 11. Kamera asistanı unvanı Görevde Yükselme Sınavının uygulamalı kısmının gerçekleştirilmesine ilişkin usullerin sınav kurulunun katılımıyla 26/11/2021 tarihli tutanak ile belirlendiği, uygulamalı sınava katılacak adayların seçmeleri için her biri 4 adet sorudan oluşan 81 adet zarfın 03/12/2021 tarihinde Kurul üyeleri tarafından hazırlandığı ve tutanak altına alındığı, 12. Uygulamalı sınav sonucunda 40 adayın 70 puan üzerinde alarak başarılı olduğu, başvurana verilen puanların aritmetik ortalamasının 61 olması nedeniyle 70 puanın altında kaldığı için başarısız sayıldığı, 14/03/2022 tarihinde başvuranın sınav sonucuna yapmış olduğu itirazın herhangi bir maddi hata tespit edilememiş olması nedeniyle 28/03/2022 tarihli tutanak ile reddedildiği, anlaşılmaktadır.

13. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.

14. Danıştay 2 nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararı’nda, sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye

dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.

15. İlgili idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden, uygulama sınav kurulunun ilgili mevzuat çerçevesinde oluşturulduğu, sınav öncesinde adaylara sorulacak soruların ve cevapların hazırlandığı, uygulamalı sınav usulünün önceden belirlendiği, 16. Kamera kullanımına ilişkin temel bilgiyi ölçmek için her biri 4 sorudan oluşan 81 adet kapalı zarfın hazırlandığı, adayın kendi seçeceği zarftaki 4 adet sorudan istediği 3 adedini seçerek cevaplamasının istendiği, ancak hangi adayın hangi zarfı ve hangi 3 soruyu seçtiğinin tutanak altına alınmaması nedeniyle belli olmadığı, 17. Adayın kendisine sunulan karışık resimlerden birini seçerek yorumlama yapmasının istenmesi, sınav salonunda “stüdyo” ve “aktüel” olmak üzere iki çeşit kameranın bulundurulması ve adayın her iki kamerayı da kullanabilirliğinin denetlenmesi için dekor hazırlanması, canlı manken bulundurulması ve sınav alanında oluşturulan dekoru baz alarak kamerayı çekime hazırlama ve çekim aşamalarını uygulamalı olarak kurul huzurunda yapmasının istenilmesi şeklinde belirtilen uygulamalı sınav usulleri hakkında adayların nasıl değerlendirileceği, belirtilen usullerin puanlamasının ve ağırlık oranlarının nasıl yapılacağına ilişkin herhangi bir puanlama kriterlerinin de ortaya konulmadığı, 18. Aynı zamanda, uygulamalı sınav değerlendirme formunda her bir kurul üyesi tarafından her bir konu için verilen puanların yer aldığı, ancak, Komisyon üyeleri tarafından yöneltilen sorulara verilen cevapların tutanağa bağlanmadığı, puanlamaların ayrı ayrı gerekçelendirilmediği ve sözlü sınavın sesli ve görüntülü olarak kayıt altına da alınmadığı, böylelikle adayların uygulama sınavındaki başarı durumunun denetlenmesine imkan verecek nesnelliğin ortaya konulamadığı, tespit edilmiştir.

19. Sözlü sınav öncesinde sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, sorulan bilgi sorularına adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve gerekçeleriyle gösterilmesi, sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir. Konuya ilişkin ilgili mevzuatın ve bilgi/belgelerin incelenmesi sonucu; sınav kurulunun yukarıda sözü edilen mevzuat çerçevesinde oluşturulduğu, sözlü sınav öncesinde adaylara sorulacak sorular ve cevapların hazırlandığı, ancak her bir kurul üyesi tarafından verilen puanın kurul üyelerince gerekçelendirilmediği, sınavın uygulama kısmının denetimi açısından verilen puanlamanın da ayrıca gerekçelendirilmediği sözlü sınavın ses ve görüntü ile kayıt altına alınmadığı görülmüş olup sınav sonucunun değerlendirilmesinde bir takım şekli eksiklikler bulunsa da bu eksikliklerin sınav sonucunu değiştirecek şekilde başvuranda haklı bir beklenti oluşturmayacağı, nihayetinde ilgili idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

20. Yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri ve idare tarafından getirilen açıklamalar birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın ilgili idare tarafından gerçekleştirilen uygulama sınavında başarısız sayılması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığından, bundan sonra yapılacak uygulama ve sözlü sınavlarında; hesap verilebilirliğin ve şeffaflığın sağlanması açısından “sınavın uygulama kısmında değerlendirmenin ne şekilde yapıldığının ortaya konulması yönünde tedbirlerin alınması, adaya verilen puanın gerekçesinin tutanağa geçirilmesi, sınavların ses ve görüntü ile kayıt altına alınması” yönünde tavsiye kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan

Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğinden itibaren, ilgili İdarenin eylem ve işlemlerine karşı varsa dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre;

Başvuranın talebinin REDDİ, ile

Uygulama ve Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği uygulama ve sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları ve cevap anahtarlarını hazırlamaya devam etmesi, “puanlama kriterlerinin gerekçelendirilmesinin yapılması, sınavın uygulama kısımlarının da denetlenebilmeye elverişli olacak şekilde nasıl yapıldığının ortaya konularak bu yönde tedbirlerin alınması ayrıca verilen puanların gerekçelendirilmesi, sınavların ses ve görüntü ile kayıt altına alınması” yönünde TÜRKİYE RADYO-TELEVİZYON KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE

TAVSİYEDE BULUNULMASINA;

Bu kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE RADYO-TELEVİZYON KURUMU GENEL

MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20. inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Milli

Eğitim Bakanlığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içerisinde kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi