Filyasyon ekibinde direkt hizmet sunmayan personelin yemek ücretinden muaf tutulması mümkün müdür (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/8731-S.22.13331

BAŞVURU NO : 2022/5355

KARAR TARİHİ : 06/07/2022

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Yemek ücretinin ödenmesi talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 08/04/2022

ı. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ 1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, Bursa ili İlker Çelikcan Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Hastanesinde görev yaptığını, İl Sağlık Müdürlüğünün yazısı ile Yıldırım İlçe Sağlık Müdürlüğündeki filyasyon çalışmalarında geçici görevlendirildiğini belirtmektedir. Buradaki görevlendirilmesinde İl Sağlık

Müdürlüğü yemek hizmetlerinden faydalanamadığını belirten başvuran, yemek ücretlerini kendisinin karşıladığını, Sağlık bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının 21/12/2020 tarihli ve sayılı yazısı gereği filyasyon ekibinde görev yapmasına karşın fiilen sahada görev yapan filyasyon ekibinde olmadığı için yemek hizmetinden ücretsiz yararlandırılmadığını ifade etmektedir. Bu durumun eşitliğe aykırı olduğunu açıklayan başvuran Kurumumuzdan filyasyon ekibinde görevlendirildiği süre için yemek ücretlerinin ödenmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Bursa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 06/06/2022 tarihli ve – sayılı yazısında; 2.1. Başvuranın Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin Ek-1 nci maddesi kapsamında asıl görev yerinde yemek hizmetlerinden ücretsiz faydalandığı, 2.2. Filyasyon ekibinde görevli olan personele sahada direkt hizmet sunumu yapmak şartıyla, Sağlık

Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının 21/12/2020 tarih ve sayılı yazısı ve eki Bakanlık

Onayına istinaden, geçici görevli olup olmadığına bakılmaksızın yemek hizmeti ücretsiz olarak verildiği,

2.3. Filyasyon ekibinin şoför dahil üç kişiden ve sahada direkt hizmet sunumu yapmak için oluşturulduğu, personelin filyasyon kapsamında görevlendirilmesi ile bizzat filyasyon ekibinde görevlendirilmesinin farklı olduğu, 2.4. Başvuranın görevlendirildiği Yıldırım İlçe Sağlık Müdürlüğünde verilen yemek hizmeti için Devlet

Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği Uygulama Tebliğinin 4. Maddesine istinaden personel katkı payı alındığı, 2.5. Başvuranın İlçe Müdürlüğü emrinde görevlendirildiği ve ofis çalışmalarında bulunduğu için aynı kurumdaki diğer personel gibi katkı payı ödeyerek yemek hizmetinden faydalandığı, başvurandan yemek ücretinin tamamının değil, Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği Uygulama Tebliği kapsamında kısmi olarak katkı payı tutarının tahsil edildiği, 2.6. Filyasyon kapsamında görev yapan personelin performansa dayalı ek ödeme katsayıları dönemsel olarak değiştiği, başvuranın görevlendirilmesi memuriyet mahalli içerisinde olduğundan 6245 sayılı

Harcırah Kanunu kapsamında ödeme yapılmadığı, açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Ailenin korunması ve çocuk hakları” başlıklı 41 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; “Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır. Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilâtı kurar.”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet

Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 11/12/1986 tarihli ve 19308 sayılı resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı

Yönetmeliği’nin “Yemek servisi giderleri” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için üçte ikisini, diğer iller için yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır.”, Ek-1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımından yararlanacak personelden yataklı tedavi kurumlarında (üniversitelerin yataklı tedavi kurumları dâhil) ve yatılı sosyal hizmet kuruluşlarında görev yapanlar, hastalar ve sosyal hizmet alanlar için oluşturulmuş yemek servislerinden ücret ödemeden yararlanır.” 6. 12/01/2022 tarihli ve 31717 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı

Yönetmeliği Uygulama Tebliği’nin “Alınacak bedeller” başlıklı 4 ücü maddesinin birinci fıkrasında;

“Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için üçte ikisini, diğer iller için yarısını aşmamak üzere kurum bütçelerine konulan ödeneklerle karşılanır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran asıl görev yerinde yemek hizmetlerin ücretsiz yararlanmakta iken filyasyon ekibindeki geçici görevlendirilmesi kapsamında görev aldığı kurumda bu hizmetin ücretinin kendisinden tahsil edildiği belirterek kendisinden tahsil edilen tutarın iade edilmesini talep etmektedir.

9. Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği ve Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği

Uygulama Tebliği’nde Yönetmelik kapsamındaki kamu idarelerinde yemek servis ücretinin belirli bir kısmının kurum bütçelerinden, geri kalanının ise hizmetten faydalananlarca ödeneceğine yer verilmektedir.

Anılan Yönetmeliğin Ek-1 inci maddesinde yataklı tedavi kurumlarında çalışanların yemek hizmetinden ücret ödemeden yararlanacağı düzenlenmektedir.

10. Başvuru konusu olayda asıl görev yeri bir yataklı tedavi kurumunda çalışmakta olduğu, dolayısıyla yemek hizmetinden ücretsiz faydalandığı görülmektedir.

11. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden başvuranın 31/10/2020-30/11/2020,31/12/202028/02/2020, 01/03/2021-01/05/2021, 01/05/2021-01/07/2021, 01/07/2021-01/08/2021, 01/08/202101/09/2021, 01/09/2021-31/10/2021, 01/11/2021-31/12/2021 tarihleri arasında filyasyon kapsamındaki ihtiyaca binaen Yıldırım İlçe Sağlık Müdürlüğünde görevlendirildiği anlaşılmaktadır. Başvuranın görevlendirmesinin filyasyon ekibinde direkt hizmet sunumunu kapsamadığı da görülmektedir. 15/12/2021 tarihinde ise görevlendirme sonlandırılmıştır.

12. Başvuranın görevlendirildiği Yıldırım İlçe Sağlık Müdürlüğünde yemek hizmetlerinin Devlet

Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği ve Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği Uygulama

Tebliği kapsamında yürütüldüğü, dolayısıyla yemek ücretinin bir kısmının faydalanıcılardan tahsil edildiği görülmektedir.

13. Sağlık Bakanlığının 06/09/2020 tarihli ve 93377465/869 sayılı yazısında kamu zararına sebebiyet vermeyecek şekilde İl Sağlık Müdürlüklerince gerek önlemlerin alınacağı, sadece filyasyon ekibinde direkt hizmet sunumu yapan personelin İl Sağlık Müdürlüklerinin yemek servislerinden ücretsiz yararlanmasının talimatlandırıldığı görülmektedir. Bu kapsamda, filyasyon ekibinde direkt hizmet sunumuyla görevlendirilmemiş olan başvuranın yemek hizmetinden ücretsiz faydalanamamıştır. Ancak Devlet

Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği ve Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği Uygulama

Tebliği hükümleri çerçevesinde başvuranın geçici görevlendirildiği yerdeki düzenlemelere tabi olarak yemek ücretinin bir kısının kamu kaynaklarından karşılandığı anlaşılmaktadır.

14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın başvurana ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi