Standart formlar arasında yer alan bilanço bilgileri tablosunun, tüm isteklilerce sunulmasının zorunlu olup olmadığı (KİK)

19.09.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[2906].(0162)./2011-53Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Sarıkaya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 11.08.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2011-2012 Öğretim Yılı Taşımalı İlköğretim Sıcak Yemek Alımı” ihalesine ilişkin olarak Yusuf Ateşer’in 18.08.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 22.08.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  26.08.2011tarih ve 39599sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.08.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

           
1 ) Kesinleşen ihale kararının kendilerine bildirilmesinin ardından idareye şikayet başvurusunda bulundukları, ancak şikayet üzerine idarece herhangi bir Kanun maddesine yer verilmeden “idari şartnamede öğrenci sağlığı ve gıda güvenliği bakımından sıkıntı olacağı” düşüncesiyle ihalenin iptal edildiğinin bildirildiği, idari şartnamenin VI- diğer hususular başlıklı 7 nci maddesinde yemekler ve gıda güvenliği ile ilgili olarak gerekli düzenlemelerin bulunduğu, buna göre idarece alınan iptal kararının yerinde olmadığı, 

           
2 ) İstekli olarak katılan Beşyıldız, Sude, Peyda, Öztat ve Anadolu yemek firmalarının idari şartnamenin yeterlik kriterlerinin düzenlendiği 7 nci maddesi ile istenilen bilanço ve eşdeğer belgeler ile ilgili olarak sundukları belgelerde KİK025.1/H YMM/SMMM tarafından doldurulup onaylanan bilanço bilgileri tablosunun verilmediğinin komisyon huzurunda tespit edildiği, ayrıca söz konusu belgelerin onay işleminde imzayı atan kişinin kim olduğunun anlaşılamadığı,

            İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

           
1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

11.08.2011 tarihinde yapılan ihalenin ihale komisyon kararı 15.08.2011 tarihinde alınmış, ihale yetkilisi tarafından da 16.08.2011 tarihinde onaylanmıştır. Buna göre ihale ekonomik açıdan en avantajlı istekli olan Rukiye Yarar üzerinde bırakılmıştır.

Kesinleşen ihale kararının başvuru sahibine bildirilmesi üzerine, başvuru sahibinin 18.08.2011 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, idareye yapılan şikayet üzerine “Yapılan ihalenin işlem süreci içinde, yemek servis işlemi hakkında idari şartnamede hüküm bulunmadığı anlaşıldığından, ihale uygulama aşamasında öğrenci sağlığı ve gıda güvenliği bakımından aksaklıkların oluşacağı kanaati ile ihalenin iptal edilmesi…” şeklindeki bir gerekçe ile19.08.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu iş; “19.09.2011 ile 08.06.2012 Tarihleri Arasında 172 İş Günü 10 Taşıma Merkezi İlköğretim Okuluna 46 Köyden Gelen 875 Öğrenciye 150500 Adet Sıcak Öğle Yemeği Üretimi ve Dağıtımı İşi” şeklinde tanımlanmıştır. İhale konusu işin tanımından ihale, hem yemek üretimini hem de dağıtım işini kapsamaktadır.

İdari şartnamenin 7.1 h maddesinde yapılan düzenleme ile de isteklilerden teklifleri ile birlikte yeterlik kriteri olarak gıda üretim izin sertifikası istenmiştir.

İdari şartnamenin “VI-Diğer Hususlar” başlıklı bölümünün 1 inci maddesinde; “Öğrencilere yemek dağıtımında kullanılacak tabldot tabaklarının temini ve temizlemesi yüklenici tarafından yapılacaktır.” şeklinde, 7 nci maddesinde; “Yemek numuneleri en az 72 saat süreyle üretim tesisi ve taşıma merkezi ilköğretim okullarında serin bir yerde muhafaza edilecektir.” şeklinde, 8 inci maddesinde ise; “Yemek numunelerinin saklanacağı kapaklı cam kaplar (her okul için 9 adet) yüklenici tarafından temin edilerek taşıma merkezi ilköğretim okullarına teslim edilecektir. İş bitiminde iade edilecektir.” şeklinde düzenlemeler yapılmıştır.

Diğer taraftan idarece ihale konusu iş için bir teknik şartname hazırlanmış ve ihale dokümanı olarak isteklilere verilmiştir. Teknik şartnamede sadece yemek üretimi ile bilgilere yer verilmiş olup yemek dağıtım işine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.

Teknik şartnamede yemek dağıtımı ile ilgili olarak herhangi bir düzenleme yapılmadığı anlaşılmış olup idarece ihalenin iptali yönünde alınan karar yerinde bulunduğundan başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.

           
2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

            İdari şartnamenin ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterlerinin düzenlendiği 7 nci maddenin ekonomik ve mali yeterlik kriteri olarak istenen belgeler ile ilgili olarak 7.4.3 üncü maddesinde;

            “İsteklinin;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturaların,

            İsteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

            Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir. Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

            İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. Bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlanamaması halinde, iki önceki yılın ve üc önceki yılın gelir tabloları sunulabilir. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

            Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

            İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.”şeklinde düzenleme yapılmıştır.

            İhale ilanının yayımlandığı tarih itibariyle yürürlükte olan 20.04.2011 tarih 27911 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35 inci maddesinde; “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde;

          a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosunun ve bilançonun gerekli görülen bölümlerinin,

          b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

          her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

          (2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Bu durumda;

          a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

          b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

          c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

          yeterlik kriterleri olarak öngörülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi zorunludur.

          (3) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

          (4) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli görülen bölümlerini ya da bunlara eşdeğer belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

          (5) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

          (6) Bilanço veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya  serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

          (7) Yayımlanması zorunlu olmayan bilançolarını veya bunların bölümlerini ibraz etmeyenler, yukarıda belirtilen kriterleri sağladıklarını yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce onaylı belgelerle tevsik edebilirler. Yabancı ülkede düzenlenen ve yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile  tevsik edilebilir.

          (8) Serbest meslek erbabının vereceği, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir. Bu durumda, yukarıda bilançolar veya gerekli görülen bölümler üzerinden hesaplanacak oranlar aranmaz. Dördüncü fıkrada yer alan hükümler serbest meslek kazanç defteri özeti için de geçerlidir.

          (9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve ikinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde veya serbest meslek kazanç defteri özetine ilişkin sekizinci fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” şeklinde,

          Anılan Yönetmeliğin“İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36 ncı maddesinde ise;“(1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;

          a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

          b) Taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturaların,

          her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

          (2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.

          (3) Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarını tevsik etmek üzere; hizmet işleri ile ilgili fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri  sunulur.

          (4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

          (5) Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

          (6) İş hacmini gösteren belgelere ilişkin kriterler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

          a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

          b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında, toplam ciro için yaklaşık maliyetin % 25’i ile % 35’i aralığında, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarı için ise yaklaşık maliyetin % 15’i  ile % 25’i aralığında idarece belirlenecek parasal tutar asgari yeterlik kriteri olarak öngörülür. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

          (7) İlgili mevzuat uyarınca gelecek yıllara yaygın olarak gerçekleştirilecek işlerin, açık ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre ihale edilmesi halinde, iş hacmine ilişkin oranların, bir yıldan fazla süreli işlerde 4/5’i, iki yıldan fazla süreli işlerde 3/5’i, üç yıldan fazla süreli işlerde  ise 2/5’i alınarak hesaplanan oranlar yeterlik kriteri olarak belirlenir. Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalenin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında ise bu oranlara göre belirlenen parasal tutarlar asgari yeterlik kriteri olarak öngörülür.

          (8) Altıncı ve yedinci fıkralardaki kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

          (9) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. Bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tabloları sunulabilir. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

          (10) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.

          (11) Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur.Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

          (12) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

          (13) Konsorsiyum olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından kendi kısmı için sağlanması zorunludur.

          (14) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği işlerinin parasal tutarı; iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt ettikleri iş kısımları üzerinden hesaplanır.”şeklinde hükme yer verilmiştir.

          Mevzuatın yukarıya aktarılan hükmü gereğince isteklilerin KİK0.25/1 numaralı standart formu doldurarak vereceklerine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak mevzuatta yapılan “Yayımlanması zorunlu olmayan bilançolarını veya bunların bölümlerini ibraz etmeyenler, yukarıda belirtilen kriterleri sağladıklarını yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce onaylı belgelerle tevsik edebilirler.” şeklindeki düzenleme ile bir istisna getirilmiştir.

          İhaleye teklif veren bütün isteklilerin idari şartnamenin 7.4.3 üncü maddesi ile istenilen belgeleri serbest muhasebeci mali müşavir onaylı olarak sunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

   Oybirliği ile karar verildi.