İş deneyim belgesine konu imalatların, benzer iş tanımındaki kriterlere göre benzer iş veya ihale konusu işten farklı mahiyette olması durumunda ayrıştırma yoluna gidilip gidilmeyeceği (KİK)

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:     

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Atilla Makine Montaj İzolasyon Taahhüt İnşaat Turizm Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Ceyhun Atıf Kansu Cad. No:100 Ataplaza Kat:4 Balgat/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü,

Emniyet Mahallesi Mevlana Bulvarı (Konya Yolu Üzeri) No:32 06330 Yenimahalle/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/113239İhale Kayıt Numaralı “Esenboğa Havalimanı Yg-Ag Enerji Revizyonu İle Güç Merkezi Yapımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

            Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 21.10.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Esenboğa Havalimanı Yg-Ag Enerji Revizyonu İle Güç Merkezi Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Atilla Makine Montaj İzolasyon Taahhüt İnşaat Turizm Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 07.01.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.01.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.01.2015 tarih ve 6924 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.01.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2015/318 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde ek esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İdari Şartnamenin 7.6’ncı maddesinde DIII grubu işlerin benzer iş olarak kabul edileceği, bu grubun “Şalt Tesisi, Trafo Merkezi, Kompanzasyon Tesisleri” yapımını içerdiği ancak ihale üzerinde bırakılan firmanın sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin Bursa-Yenişehir Havaalanı Tevsii İnşaatı işine ait olduğu ve bu işin kısmi olarak DIII grubu işleri kapsadığı, dolayısıyla iş deneyim tutarının belirlenebilmesi için DIII grubu olmayan işlerin tutarının ayrıştırılması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan firmanın bir ortak girişim olduğu ve pilot ortağın asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı ve bu firmanın sunduğu iş deneyim belgesinin tek bir sözleşmeye ait olmadığı ayrıca sunulan iş deneyim belgesinin alt yüklenici iş bitirme belgesi olduğu, iş deneyim belgesinde alt yüklenici ile ana yüklenici arasındaki sözleşme tarihinin 26.01.1998 olduğu ancak yüklenici ile idare arasındaki ek sözleşmenin tarihinin 26.10.1998 olduğu bu durumda alt yüklenicilik sözleşmesinin sadece ana yüklenicinin ilk sözleşmesi kapsamındaki işleri kapsadığı, daha ihaleye çıkılmamış ve ana yüklenicinin taahhüdüne bağlanmamış işlerin iş deneyim belgesine esas olamayacağı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelemeye konu ihale DHMİ Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen Esenboğa Havalimanı YG-AG Enerji Revizyonu İle Güç Merkezi Yapımı işidir.

İhale komisyonu kararı incelendiğinde, 21.10.2014 tarihinde yapılan ihaleye beş isteklinin katıldığı, üç isteklinin teklifinin iş deneyimini tevsik eden belgelerinin farklı gerekçelerle uygun olmadığı kararıyla değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklifler üzerinden idarece hesaplanan sınır değerin altında herhangi bir teklif bulunmadığından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın EMT İnşaat Turizm San. ve Tic. A.Ş. – Doğan Mühendislik Elektrik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı teklif, başvuru sahibi Atilla Makina Montaj İzo. Taah. İnş. Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 70’inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

11.06.2011 tarihli ve 27961 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ”Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği”nde yer alan DIII grubu işler, benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: Elektrik Mühendisliği” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

…

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

(5) İş deneyim belge tutarlarının;

a) Kanunun 19 uncu maddesi ile 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin;

1) İki katına kadar olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla,

2) İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla,

olmamak üzere idarece belirlenecek orandan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır.

…

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz …”

Anılan Yönetmeliğin “Belge düzenleme koşulları” başlıklı 44’üncü maddesinde “(1) İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak taahhüt edilen;

a) Geçici kabulü yapılmış işlerde, “yüklenici iş bitirme belgesi”,

…

c) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yükleniciye karşı bedel içeren bir sözleşme ile taahhüt edilen iş bölümünün tamamen bitirilmesi ve söz konusu iş kısmının idare tarafından kısmı kabulünün yapılması veya asıl sözleşmeye ilişkin işin geçici kabulünün yapılması şartıyla “alt yüklenici iş bitirme belgesi”,

…

olarak düzenlenir …”,

Aynı Yönetmeliğin “İş deneyim tutarının tespiti” başlıklı 46’ncı maddesinde “1) İş deneyim belgelerine, fiilen gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerin tutarı olarak, devam eden işlerde ara hakediş raporlarındaki, geçici kabulü yapılmış işlerde ise hakediş raporları ve varsa kesin hakediş raporundaki iş veya görevle ilgili tutarlar herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadan yazılır.

(2) Bu tutar;

a) Yurt içinde keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanmış işlerde; her türlü fiyat farkları hariç, varsa yasal keşif artışları dahil, ihale indirimi yapılmış, hakedişteki sözleşme yılı birim fiyatları ile yapılan işin tutarı üzerinden,

b) Yurt içinde anahtar teslimi götürü bedel veya teklif birim fiyat ya da karma teklif alınmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlerde; fiyat farkları hariç, varsa yasal keşif artışları dahil hakedişteki sözleşme fiyatları ile yapılan işin tutarı üzerinden,

…

(3) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara doğrudan tek sözleşme ile taahhüt edilmiş işlerin bir bölümünü yapan alt yüklenicilerin iş deneyim tutarının tespitinde; diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla, yaptıkları işin esas sözleşme fiyatları ile hesaplanan tutarını geçmemek üzere, kendi sözleşmelerinde yazılı bedel esas alınır…”,

Anılan Yönetmeliğin “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz…” hükümleri yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde aşağıdaki açıklamalara yer verilmiştir:

“Madde 1 – 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilen yapım işleri ihalelerinde, idareler tarafından işin niteliğine uygun ve rekabeti sağlayacak şekilde benzer iş belirlemesi yapılmasına esas olmak üzere (Ek-1)’de yer alan “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi” oluşturulmuştur. Bu listede “altyapı işleri”, “üstyapı (bina) işleri”, “sıhhi tesisat ve mekanik tesisat işleri”, “elektrik işleri” ve “elektronik ve iletişim işleri” olmak üzere beş ana başlık ve bu başlıkların altında çeşitli yapım işlerinden oluşan gruplar düzenlenmiştir. İdareler, ihale edecekleri yapım işinin “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi”nde yer alan iş gruplarından hangisine dâhil olduğunu tespit edecekler ve bu grubu esas almak suretiyle ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda benzer iş belirlemesi yapacaklardır.

…

2.4. (Ek-1)’de yer alan listedeki işlerle ilgili; tamamlama, onarım, sondaj, güçlendirme, montaj işleri vb. yapım işlerine ilişkin benzer işler, yapılacak işin niteliği ile bu listedeki gruplar göz önüne alınarak ve rekabeti engellemeyecek şekilde idarelerce belirlenebilecektir. Örneğin; BII grubu bir idari binanın çatı örtüsü onarım işi ihalesinde, benzer işin sadece “BII grubu ile BII grubu işin onarım işi” olarak belirlenmesi, Kanunun 5 inci maddesinde rekabetin sağlanması ilkesine aykırı olacaktır.

2.5. (Ek-1)’de yer alan listedeki işlerin bünyesinde olan ancak, yapının bir parçası olarak tek başına ihale edilecek olan işler için benzer iş belirlemesi yapılırken, ihale konusu iş ve/veya işlere ilişkin iş deneyim belgeleri sunulabileceği gibi ihale konusu işi de içeren iş deneyim belgelerinin de sunulabileceğinin belirtilmesi gerekmektedir. İhale konusu işe ilişkin iş deneyim belgesi yerine ihale konusu işi de içeren bir iş deneyim belgesi sunulduğu ve ihale konusu iş tutarının iş deneyim belgesi üzerinden tespit edilemediği hallerde, ihale konusu iş tutarının tespit edilebileceği bilgi ve belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. Örneğin; bir binanın sadece sıhhi tesisat yapımına ilişkin bir ihaleye CI grubuna ait iş deneyim belgesi sunan aday veya istekliler katılabileceği gibi kapsamında sıhhi tesisat işleri olan BIII grubu bir binaya ilişkin iş deneyim belgesi sahibi aday veya istekli de katılabilecektir. Benzer şekilde bir tünel yapım işi ihalesine AII grubu iş deneyim belgesi sahibi aday veya istekli katılabileceği gibi örneğin kapsamında tünel yapım işi olan AVIII grubu iş deneyim belgesi ile de aynı ihaleye katılmak mümkündür.

…

2.8. Birden fazla gruptan işleri içeren iş deneyim belgelerinde, ihale konusu işe benzer nitelikteki işler değerlendirmeye alınır. Örneğin; bir rekreasyon alanı yapım işinde, iş kapsamında BIII grubuna giren bir bina inşasının da gerçekleştirilmesi durumunda; iş deneyim belgesi sahibi, BIII grubu işleri ayrıştırılmak suretiyle BIII grubu iş deneyimi istenen bir ihaleye katılabilecektir.

…

Ek-1: YAPIM İŞLERİNDE BENZER İŞ GRUPLARI LİSTESİ

…

İhale üzerinde bırakılan EMT İnşaat Turizm San. ve Tic. A.Ş. – Doğan Mühendislik Elektrik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı EMT İnşaat Turizm San. ve Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla DHMİ Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen 08.09.2010 tarih ve 8564 sayılı Alt Yüklenici İş Bitirme Belgesi’nin sunulduğu,

Belgeye konu esas iş Bursa Yenişehir Havaalanı Tevsii İnşaatı işi olup ana yüklenici Makyol inş. Tur. San. ve Tic A.Ş. tarafından gerçekleştirildiği, iş kapsamında alt yüklenici EMT İnşaat Turizm San. ve Tic. A.Ş.nin “işin bünyesinde bulunan tüm elektrik ve elektronik işleri” imalatından sorumlu olduğu,

Belgede uygulanan yapı tekniğinin “CAT II Pist Aydınlatma Sistemi, ENH, Güç Merkezi OG+AG Dağıtım ve Scada Sistemi, Terminal Binası, Kule ve Yan Binalar Elektrik ve Elektronik İç Tesisatı, Yol ve Otopark Aydınlatma, Bina Otomasyonu, CCTV, YİS Seslendirme, Merkezi Saat Sistemi, X-Ray, Metal Dedektör,  ILS, AWOS, VOR, DME, NDB Hava Trafik Yardımcı Sistemleri Temini ve Montajı” olarak gösterildiği,

Belge üzerinde esas sözleşme tarihinin 17.08.1995, esas işin ilk sözleşme bedelinin 667.550,00 TL, toplam sözleşme bedelinin 2.721.704,19 TL, geçici kabul tarihinin 11.12.2003; alt yüklenicinin sözleşme tarihinin 26.01.1998, sözleşme bedeli ve belge tutarının 490.293,73 TL, geçici kabul tarihinin 11.12.2003 olarak gösterildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan ortak girişimin teklif tutarı 35.714.000,00 TL olup, ihalede sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarı (%70) 24.999.800 TL’dir. Pilot ortak tarafından ise bu tutarın asgari %80’i olan 19.999.840 TL’lik iş deneyim belgesi sunulması gerektiği tespit edilmiştir.

İhale işlem dosyası incelendiğinde, başvuru sahibinin şikayet başvurusu üzerine idarece yapılan incelemede, Bursa Yenişehir Havaalanı Tevsii İnşaatı işi kapsamında yapılan elektrik-elektronik işleri içerisinde DIII Grubu işlere ait olanların ayrıştırılarak hesaplama yapıldığı, hesaplama sonucunda bulunan tutarın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu usullerine göre 1995 Birim Fiyat Yılı esas alınarak güncellendiği ve pilot ortağın iş deneyim tutarının ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesi uyarınca sağlaması zorunlu asgari tutar olan 19.999.840 TL’nin üzerinde kaldığı, diğer taraftan iki firma arasında 26.01.1998 tarihinde yapılan “Taşeronluk Sözleşmesi”nin incelendiği, sözleşmenin ikinci maddesinde “1- Bursa Yenişehir Havaalanı Tevsii İnşaatı İşi, 2- Bursa Yenişehir Havaalanı Mevcut 3.000*22,5 mt. pistin 3.000*45 mt.ye Çıkartılması ve Kargo Apronu Yapımı ile Müteferrik İşler İnşaatı İşi, 3- Bursa Yenişehir Havaalanı Kargo Binası ve Otopark İnşaatı İşi bünyesinde bulunan ve eklenecek olan tüm elektrik ve elektronik işlerinin aynı mukavele ve ekleri çerçevesinde yapılması işbu sözleşmenin konusunu teşkil eder” denildiği, ayrıca “Bursa (Yenişehir) Havaalanı Tevsii” işine ait kesin hakediş raporu incelendiğinde iş içerisinde verilen tüm keşif artışlarının ana sözleşmeye bağlı kalınarak verilmiş olduğu, tek sözleşmeye dayalı olduğu, ek sözleşme olarak anılan iş artışları tenzilat oranlarının değişmesinden dolayı ek sözleşme olarak adlandırıldığı, tüm bu iş artışlarının tek bir kesin hakediş raporu ile tahakkuk altına alındığı, işe ait kesin hesap hakediş raporunda söz konusu iş artışları icmallerinin ek tenzilat hesap icmali olarak ayrıştırıldığı belirtilmiştir.

İdarece iş deneyim belgesine yönelik yapılan incelemeye dayanak teşkil eden belgelerin ihale işlem dosyasında bulunmaması sebebiyle 11.02.2015 tarihli yazımızla ana sözleşme, alt yüklenici sözleşmesi, gerçekleştirilen imalatları gösterir hakedişler vb. belgeler talep edilmiş, idarece talep edilen belgeler 17.02.2015 tarih ve 15317 sayılı yazı ekinde tarafımıza gönderilmiştir.

İhale işlem dosyasında yer alan ve idarece ilave olarak gönderilen belgeler incelendiğinde, pilot ortak EMT İnşaat Turizm San. ve Tic. A.Ş.nin Alt Yüklenici İş Bitirme Belgesi kapsamında 57 nolu hakediş itibariyle yapmış olduğu imalatları ve bunlara ilişkin tutarları gösteren listede 43 kalem imalatın yer aldığı, anılan imalat kalemlerinin aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür

İş deneyim belgesinin ayrıştırılması hususunda idare tarafından gönderilen belgeler ve yukarıda sıralanan imalat kalemleri üzerinde yapılan incelemede, anılan listede yer alan 43 imalat kaleminden bazılarının DIII Grubu işler kapsamında olduğu görülmüş olup, listede yer alan imalatlara ilişkin ayrıştırmanın hangi şekilde yapıldığı ve bu işlerin toplamı ile güncellenmiş tutarının hangi şekilde belirlendiği hususunda 27.02.2015 tarihli yazımızla ilave açıklama talep edilmiş ayrıca gerek ihale işlem dosyasında bulunmayan gerekse de EKAP üzerinde yer almayan ihaleye ilişkin Teknik Şartname ile iş kalemleri tariflerini ihtiva eden teknik dokümanın gönderilmesi istenmiştir. Anılan belgeler 04.03.2015 tarihinde Kurum kayıtlarına alınmıştır.

İdarece yapılan açıklamada, 58 nolu kesin hesap dosyasında yer alan elektrik tesisat işleri imalat icmali üzerinden ihale konusu işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer elektrik tekniği gerektiren DIII Grubu içerisinde değerlendirilecek işlerin belirlendiği ve ayrıştırılan kalem ve tutarlarının tabloda işaretlenerek gösterildiği görülmüştür.

Kesin hakediş raporu üzerinden elektrik imalatlarına ilişkin ayrıştırılan imalat kalemleri, yaklaşık maliyet icmalini teşkil eden imalat kalemleri, ihale konusu işe ilişkin imalat kalemleri ve tariflerinin yer aldığı teknik doküman ile idarece benzer iş grubu olarak belirlenen Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin DIII Grubu işler mukayeseli olarak incelendiğinde, belge sahibi istekli tarafından yapılan imalatların büyük bir kısmının DIII Grubu işler kapsamında diğer bir kısmının ise doğrudan ihale konusu iş kapsamında yaptırılacak imalatlar (güç trafosu temini ve tesisi, YG hücreleri/röleli hücreler, kompanzasyon sistemi, kablo kanal imalatı, elektrojen grubu, AG dağıtım işleri, ilgili malzeme/ekipmanın temini ve montajı, Scada Sistemi vb.) olduğu anlaşılmıştır.

İdarece yapılan ayrıştırma sonucunda, anılan imalatların 1995 yılı birim fiyatları üzerinden “Taşeronluk Sözleşmesi”ndeki tenzilat oranı uygulanarak hesaplanan tutarının 195.857,34 TL, güncellenmiş tutarının da 24.750.878,07 TL olduğu, pilot ortak tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarının karşılandığı ve teklifin geçerli kabul edildiği tespit edilmiştir.

Buna göre, idarenin ayrıştırma yoluyla “DIII Grubu kapsamında olan ve/veya kapsamına girdiğini değerlendirdiği” imalatları hesaplamaya dâhil ettiği anlaşılmaktadır. Hesaplama harici tutulan imalat kalemlerinin arasında, ihale konusu iş kapsamında da bulunan birtakım kalemlerin yer aldığı (örneğin farklı ebat ve özelliklerdeki kablolar, panolar, topraklama hattı, aydınlatma ekipman ve armatürleri, yangın ihbar, alarm, haberleşme sistemi, asansör tesisatı, CCTV sistemi gibi) görülmektedir. İdarece hariç tutulan bu kalemlerin DIII Grubu işler kapsamında değerlendirilmeyerek hesaba dâhil edilmediği, dolayısıyla idarece yapılan ayrıştırmada doğrudan DIII Grubuna dâhil işler kapsamında olduğu düşünülen kalemlerin esas alındığı anlaşılmaktadır. Uygulama Yönetmeliği’nin 48’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, iş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunan işlerin tutarları değerlendirmeye alınacağından, idarenin sadece benzer iş tanımını dikkate alarak yaptığı ayrıştırma ve hesaplama ile dahi anılan isteklinin iş deneyim tutarının ihalede aranan asgari iş deneyimini karşıladığı, idarece ayrıştırılarak hesaba dâhil edilmeyen ancak ihale konusu iş kapsamında bulunan imalatların da değerlendirmeye alınmasının mümkün olduğu, bu durumda anılan imalatlar da dâhil edildiğinde isteklinin iş deneyiminin, benzer işe göre idarece hesaplanan asgari iş deneyimi tutarının da her halükarda üzerinde olacağı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla EMT İnşaat Turizm San. ve Tic. A.Ş.nin Alt Yüklenici İş Bitirme Belgesi’nde yer alan ihale konusu iş ve benzer işe ilişkin imalat kalemleri tutarının ihalede aranan asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşıldığından iddia bu yönüyle yerinde görülmemiştir.

 Diğer taraftan başvuru sahibinin “alt yüklenici ile ana yüklenici ve ana yüklenici ile idare arasındaki sözleşme ve ek sözleşme tarihlerine göre ihaleye çıkılmamış ve ana yüklenicinin taahhüdüne bağlanmamış işlerin iş deneyim belgesine esas olamayacağı” iddiasına yönelik belgeler üzerinde yapılan incelemede;

Bursa (Yenişehir) Havaalanı Tevsii işine ilişkin olarak yüklenici Makyol İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. ile esas sözleşmenin 17.08.1995 tarihinde imzalandığı, devamında aynı proje kapsamında idarenin DHMİ Yönetim Kurulu Kararları/ DLH Genel Müdürlüğü – Bakanlık Olurları ile farklı nispetlerde dört kez keşif artışı yapıldığı (%50, %30, %193,11 ve %57,837), bunlardan %30’luk ikinci keşif artışı hariç olmak üzere diğerlerinin 17.03.1997, 26.10.1998 ve 22.12.2000 tarihlerinde üç ek sözleşmeye bağlandığı, iş süresince sonuncusu 2003 yılına isabet eden 11 süre uzatımı verildiği,

Ana sözleşmesi 17.08.1995 tarihinde imzalanan işe ait yüklenici Makyol İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. ile alt yüklenici EMT İnşaat Turizm San. ve Tic. A.Ş. arasındaki “Taşeronluk Sözleşmesi”nin 05.01.1998 tarihinde imzalandığı,

Sözleşme konusuna ilişkin 2’nci maddesinin “Müteahhit tarafından Ulaştırma Bakanlığı Demiryolları, Limanlar ve Hava Meydanları İnşaat Genel Müdürlüğü ile Ulaştırma Bakanlığı Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlükleri – bundan sonra İDARE olarak adlandırılacaktır –ne karşı taahhüt edilmiş bulunan “1- Bursa Yenişehir Havaalanı Tevsii İnşaatı İşi, 2- Bursa Yenişehir Havaalanı Mevcut 3.000*22,5 mt. pistin 3.000*45 mt.ye Çıkartılması ve Kargo Apronu Yapımı ile Müteferrik İşler İnşaatı İşi, 3- Bursa Yenişehir Havaalanı Kargo Binası ve Otopark İnşaatı İşi bünyesinde bulunan ve eklenecek olan tüm elektrik ve elektronik işlerinin aynı mukavele ve ekleri çerçevesinde taşeron tarafından yapılması işbu sözleşmenin konusunu teşkil eder”

İşin süresine ilişkin 3’üncü maddesinin “İşin süresi 05.01.1998 tarihinden 18.10.1998 tarihine kadardır. İşin öngörülen sürede tamamlanamayacağı anlaşılır ve bunun sebebi de müteahhit veya idare olduğu kanaatine varılırsa taşerona bunu uygun süre uzatımı verilir.” hükümlerinin yer aldığı,

İşe ait 11.12.2003 tarihli 58 nolu Kesin Hakediş Raporu incelendiğinde, iş kapsamındaki keşif artışlarının ana sözleşmeye bağlı kalınarak verilmiş olduğu, tüm bu iş artışlarının tek bir kesin hakediş raporu ile tahakkuk altına alındığı, hakedişe ek tenzilat hesap icmalleri incelendiğinde ana sözleşmeye ilave üç ek sözleşme tutarlarının farklı tenzilat oranları (%16,16, %17,50, %20, %27) üzerinden hesaplanarak ana sözleşme işleri tutarına ilave edilerek kesin hesabın oluşturulduğu anlaşılmıştır.

18.03.2015 tarihli Kamu İhale Kurulu toplantısında alınan karara binaen, DHMİ Genel Müdürlüğü’nden 23.03.2015 tarih ve 709 sayılı yazımızla, ““Bursa (Yenişehir) Havaalanı Tevsii” işine ilişkin olarak yüklenici Makyol İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. ile imzalanan ek sözleşmelerin farklı tenzilat oranları içermesinin hukuki gerekçeleri ile yasal dayanağının ilgili mevzuat çerçevesinde açıklanması, söz konusu sözleşmelerin ayrı sözleşmeler olup olmadığı hususu ile varsa tenzilat oranlarına ilişkin olurların, dayanağını teşkil eden keşif artışlarına dayanak belgelerin ve ek sözleşmelerin gönderilmesi talep edilmiştir. Talep edilen belgeler 27.03.2015 tarihinde 1 klasör halinde Kurum kayıtlarına alınmıştır.

DHMİ Genel Müdürlüğü İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığı’nın 27.03.2015 ve 29598 sayılı yazısında;

“Bursa (Yenişehir) Havaalanı Tevsii İnşaatı” işi 1994 yılında DLH İnşaatı Genel Müdürlüğü’nce 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 44. maddesine göre kapalı teklif alma usulü ile 790.000.000.000.-TL 1. keşif bedeli üzerinden % 16,16 tenzilatla 667.550.000.000.-TL’ne müteahhit Makyol İnş.San.Tic.A.Ş. firmasına ihale edilmiş ve yüklenici firma ile DLH İnşaatı Genel Müdürlüğü’nce 17.08.1995 tarihli ve 35100 sayılı sözleşme akdedilmiş ve Sayıştay Başkanlığınca 21.08.1995 tarih ve 30009-6411 sayı ile tescil edilmiştir.

Yapım çalışmaları sırasında iş Bakanlar Kurulu’nun 19.02.1996 gün ve 96/7859 sayılı Kararı ile Genel Müdürlüğümüz yatırım programına dâhil edilmiştir. Bu doğrultuda 25.11.1996 tarih ve 05971 sayılı taahhütname düzenlenmiştir. Bu taahhütname ile sözleşmenin ilgili maddeleri tadil edilmiş, özetle taraflar kısmından DLHİ Genel Müdürlüğü çıkartılarak yerine DHMİ Genel Müdürlüğü eklenmiş ve işin 233 sayılı KHK ve DHMİ Alım Satım ve İhale Yönetmeliği çerçevesinde yapılması taahhüt altına alınmıştır.

Söz konusu Alım Satım İhale Yönetmeliğinin 46. maddesi “Sözleşme veya sipariş mektubunun uygulanması sırasında keşif ve sözleşmede öngörülmeyen iş artışı mecburi hale gelirse, keşif bedelindeki artış gerekli süre tanınarak aynı müteahhide fiyat ve şartları belirlenmek suretiyle pazarlıkla yaptırılır.

İşin artması halinde, ilk işin şartları ve tenzilatında uyuşulması kaydı ile ek sözleşme yapılmadan iş artışı oranında ilave teminat alınmak suretiyle, yetki limitleri dahilinde ilgili makamın onayı ile ilave işlere uygun ek süre verilmek suretiyle yaptırılır.

İlave işin şartları ve tenzilatın ilk işin şartları ve tenzilatından değişik olması halinde değişen şartlar ve tenzilat üzerinden Yetkili Makamın onayını müteakip noterden tasdik ettirilerek ek sözleşme yapılır” hükmüne amirdir.

Bu çerçevede 23.10.1996 tarihli ve 2552 sayılı Makam Onayı doğrultusunda, yukarıda belirtilen yönetmelik hükümleri uygulanmıştır.

İşin devamında yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda aynı proje, aynı iş ve aynı sözleşme kapsamında ilave keşif olurları ile farklı nispetlerde dört kez keşif artışı yapılmış (%50, % 30, % 193,11, %57,837), bunlardan % 30’luk ikinci keşif hariç olmak üzere diğerleri 17.03.1997, 26.10.1998 ve 22.12.2000 tarihlerinde, 17.08.1995 tarihi ana sözleşme üç adet ek sözleşmeyle bağlanmış ve her bir ek sözleşmedeki tenzilat tutarları da farklı gerçekleşmiştir.

Bir başka ifadeyle düzenlenen ek sözleşmeler, tek sözleşmeye bağlı olarak yapılan işin mevzuat kapsamında düzenlenen ekleri niteliğindedir. Bu iş ve işlemlere ilişkin Makam Oluru, Yönetim Kurulu Kararı ile ek sözleşmeler vb. belgeler ekte gönderilmektedir…” hususları açıklanmıştır.

Yazı ekinde yer alan belgelerin incelenmesinden, 01.02.1996 tarihli Yüksek Planlama Kurulu kararına dayanılarak 19.02.1996 tarihli ve 96/7859 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile projenin DLH programından çıkarılarak DHMİ programına alınmasına karar verildiği, ek sözleşme yapılması ve %30 artış fazlasına ilişkin DHMİ Genel Müdürlük Olurları çerçevesinde, 2886 sayılı Kanun’a göre ihale edilen projenin tamamlanabilmesi ve Bakanlar Kurulu Kararında güdülen amacın gerçekleştirilebilmesi için 2886 sayılı Kanun’un 63’üncü maddesi hükmünün %30’un üzerinde keşif artışına imkân tanımaması sebebiyle, DHMİ’ye devredilen projeye DHMİ’nin tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre devam edilmesi, bu çerçevede anılan Kuruluşun tabi olduğu mevzuat düzenlemelerinin ve Alım Satım İhale Yönetmeliğinin 46’ncı maddesinin %30’un üzerinde keşif artışına imkân tanıması sebebiyle yüklenicilerin taahhüdü alınarak sözleşmelerin tadil edilmesi ve ek sözleşmeler yapılmasına karar verildiği, anılan Olurlara dayanılarak sözleşme tadiline konu 31.10.1996 tarih ve 340 sayılı Yönetim Kurulu kararının alındığı,

Devamında ana sözleşmeye dayalı olarak sözleşme bedeli üzerinden verilen keşif artışlarının, 1, 2, ve 3’üncü Ek Sözleşmelere bağlandığı, keşif artışı verilmesinin ve ek sözleşmelerin akdedilmesinin Genel Müdürlük Makam Olurları ve Yönetim Kurulu Onayları (Kararları) ile gerçekleştirildiği, akdedilen ek sözleşmelerde, yüklenici Makyol İnş.San.Tic.A.Ş. ile Alım Satım İhale Yönetmeliğinin 46’ncı maddesine dayalı olarak tenzilat oranlarının, Satınalma Komisyonu ve firma arasında pazarlık yapılması suretiyle belirlendiği ve ek sözleşmelere esas olmak üzere belirlenen tenzilat oranlarının Yönetim Kurulu Kararları ile onaylandığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, ek sözleşmelerin tek sözleşmeye bağlı olarak yapılan işin ilgili tarihte yürürlükte bulunan mevzuat kapsamında düzenlenen ana sözleşmenin ekleri niteliğinde olduğu, projenin Yüksek Planlama Kurulu kararına dayanılarak 19.02.1996 tarihli ve 96/7859 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile DLH’den DHMİ’ye devredilmesi neticesinde DHMİ alım mevzuatı kapsamında sürdürülerek keşif artışlarına gidildiği ve bu artışların ek sözleşmelere bağlandığı, ek sözleşmelerde yer alan birbirinden farklı tenzilat oranlarının (%16,16, %17,50, %20, %27) her bir ek sözleşme akdi aşamasında ilgili mevzuat çerçevesinde firma ile pazarlık yapılmak suretiyle belirlendiği, her bir tenzilat oranının bir önceki orandan daha yüksek nispette gerçekleştirilerek kamu yararının gözetildiği, tüm keşif artışı ve tenzilat farklılaştırmalarının ilgili tarihlerde yürürlükte olan Alım Satım İhale Yönetmeliğinin 46’ncı maddesine göre ilgili makam olurları ve yönetim kurulu kararlarına dayalı olarak Bakanlar Kurulu Kararının gereği olarak gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan bilgi ve belgelere göre alt yüklenicinin “Taşeronluk Sözleşmesi”nin ilgili hükümleri gereğince proje bünyesinde gerçekleştirilecek tüm elektrik ve elektronik işlerinin imalatına yetkili kılındığı ve belgeye konu işlerin tek sözleşme kapsamında aynı proje içerisinde gerçekleştirildiği ve tek bir kesin hakedişe bağlandığı anlaşıldığından idarece tesis edilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İhale komisyonu kararının incelenmesinden, isteklilerden Aykon Elektrik Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyim tutarının yetersiz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır.

Aykon Elektrik Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla DSİ Genel Müdürlüğü İçmesuyu ve Kanalizasyon Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen 20.09.2010 tarih ve 4113 sayılı Alt Yüklenici İş Bitirme Belgesi’nin sunulduğu,

Belgeye konu esas işin Büyük İstanbul İçmesuyu II. Merhale Projesi (Sözleşme No.11) “Enerji Temin Sistemi” işi olduğu, ana yüklenici Mapa İnşaat ve Tic A.Ş. & AREVA Energietechnik GmbH OGG tarafından gerçekleştirilen iş kapsamında alt yüklenici Aykon Elektrik Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.nin “154 kV Melen İndirici Trafo Merkezi Yapımı” imalatından sorumlu olduğu,

Belgede uygulanan yapı tekniğinin “154 kV indirici trafo merkezinin mühendislik, tasarım, inşaat işleri, sistem ve ekipmanların temini, montajı, kablajı, test ve devreye alma işlemlerinin yapılması” olarak gösterildiği,

Belge üzerinde esas sözleşme tarihinin 16.07.2007, yüklenici ile alt yüklenicinin sözleşme tarihinin 17.05.2007, sözleşme bedelinin 13.007.748,82 TL + 719.500 ABD $, alt yüklenici tarafından yapılan işin kısmi kabul tarihinin 23.08.2008 ve belge tutarının da 12.790.704,02 TL olarak gösterildiği anlaşılmıştır.

Komisyon kararına dayanak teşkil eden belgeler incelendiğinde, idarece 27.10.2014 tarih ve 104401 saylı yazı ile belgeyi düzenleyen idareden ayrıştırma yapılabilmesi için gerekli bilgi ve belgelerin talep edildiği, belgeyi düzenleyen idarenin 05.11.2014 tarih ve 687061 sayılı yazı ekinde Alt Yüklenici Sözleşmesi, Kesin Hakediş Raporu ile imalat icmallerini gönderdiği, yapılan inceleme ve imalat kalemlerine yönelik ayrıştırma sonucunda isteklinin belge tutarının 11.442.694,76 TL’ye isabet ettiği, bunun güncellenmiş tutarı olan 19.438.198,40 TL’nin ise asgari iş deneyimini karşılamadığı kararıyla anılan isteklinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır.

İhale işlem dosyasına yer alan Taşeronluk Sözleşmesi incelendiğinde, sözleşme kapsamının ana sözleşmede yer alan 154 kV İndirici Trafo Merkezine ait ve Ek(1)de belirtilen (İE.101’den İE.151 dahil imalat kalemlerinin) ve Ek(2)’de belirtilen sözleşme konusu işlerle ilgili yedek malzemelerin (Asıl işveren tarafından işverene sipariş edilmesi halinde) temini, montajı, testlerinin yapılması olduğu anlaşılmaktadır. Sözleşmenin ayrılmaz parçası kabul edilen Ek(1) kesin hesap icmalinden, alt yüklenicinin yapmakla yükümlü olduğu İE.101 – İE.151 dahil 50 imalat kaleminin toplamının 11.716.736,77 TL olduğu görülmektedir. İdarece ayrıştırma sonucunda hesaplanan tutarın ise 11.442.694,76 TL olarak belirtildiği görülmüş olup, idarece bu durumda bu imalatlar içerisindeki diğer bazı kalemlerin de ayrıştırılarak hesaplamadan hariç tutulduğu anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin 154 kV indirici trafo merkezinin mühendislik, tasarım, inşaat işleri, sistem ve ekipmanların temini, montajı, kablajı, test ve devreye alma işlemlerini kapsayan işe konu olarak doğrudan DIII Grubu kapsamında yer alan trafo merkezi imalatına yönelik olduğu, alt yüklenici sözleşmesine göre isteklinin belirlenen kalemlerin imalatı ile sözleşme konusu işlerle ilgili talep edilen yedek malzemelerin temini, montajı ve testlerinin yapılmasından sorumlu olduğu, bu kapsamda iş deneyim belgesi kapsamında öngörülen işler için 13.007.748,82 TL + 719.500 ABD $ sözleşme bedeli, 12.790.704,02 TL belge tutarı belirlendiği ve belgenin bu tutarlar üzerinden düzenlendiği anlaşılmıştır.

18.03.2015 tarih ve 2015/020 sayılı Kamu İhale Kurulu toplantısında alınan karara binaen, belgeyi tanzim eden DSİ Genel Müdürlüğü’nden, Aykon Elektrik Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan Alt Yüklenici İş Bitirme Belgesi’ndeki alt yüklenicilik sözleşmesi ile esas sözleşme tarihlerinde bir hata olup olmadığı, alt yüklenicilik sözleşmesinin imzalandığı tarih itibariyle ihale komisyonu kararının alınıp alınmadığı/onaylanıp onaylanmadığı hususlarında açıklama ile belge ekindeki imalat kalemlerinin ve belge tutarına dahil edilen imalat kalemlerine yönelik açıklama istenmiştir.

Yine aynı belgeye ilişkin olarak DHMİ Genel Müdürlüğü’nden Aykon Elektrik Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin iş deneyim belgesine yönelik yapılan ayrıştırma ve değerlendirme kapsamında, hangi imalat kalemlerinin DIII Grubu işler kapsamında kabul edildiği ve bu işlerin toplamı ile güncellenmiş tutarının hangi şekilde belirlendiği hususunda açıklama ile buna dayanak bilgi ve belgeler talep edilmiştir.

·         Belge üzerinde yer alan tarihlerde herhangi bir hata bulunup bulunmadığına ilişkin olarak;

DSİ Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesi Başkanlığı’nın 31.03.2015 tarih ve 195816 sayılı yazısında naklen,

“Büyük İstanbul İçmesuyu II. Merhale Projesi, Melen Sistemi kapsamında 11 inci iş paketi olarak yer alan “Enerji Temin Sistemi” işinin ihalesi, Bakanlık Makamı’nın 01/02/2001 tarih ve 243 sayılı Olur’una dayanılarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamı dışında Genel Müdürlüğümüzce önseçimli teklif isteme suretiyle yapılmıştır.

Söz konusu iş için “AYKON Elek. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.” adına düzenlenen Alt Yüklenici İş Bitirme Belgesi’nde yer alan tarih bilgilerinde hata bulunmamakta olup alt yüklenici sözleşmesinin Sözleşmenin Yürürlüğe Girmesi başlıklı K maddesinde “İşbu sözleşme, ÎŞVEREN’in ASIL İŞVEREN ile ANA SÖZLEŞME’yi imzalaması halinde, ANA SÖZLEŞME’nin imzalandığı tarihte hukuken yürürlüğe girecektir.” denildiği, buna göre önseçimi kazanan ve nihai ihaleye katılmak üzere davet gönderilen firma ortaklığının yürürlük tarihini ana sözleşme tarihine bağlayarak alt yüklenici sözleşmesi yaptığı, ihalenin tarafında kalması ve ana sözleşmenin imzalanmasının ardından söz konusu firmayı alt yüklenici olarak İdare onayına sunduğu görülmektedir.” denilmektedir.

4734 sayılı Kanun’un “Alt yükleniciler” başlıklı 15’inci maddesinde, ihale konusu işin özelliği nedeniyle ihtiyaç görülmesi halinde, ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalamadan önce de alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunmalarının istenebileceği, ancak bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğunun yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı hükme bağlanmış, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşmede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde, varsa alt yüklenicilere ilişkin bilgiler ve sorumlulukların sözleşmelerde yer alması zorunluluğu belirtilmiş, 30’uncu maddesinde yüklenicilerin ve alt yüklenicilerin sorumluluğu düzenlenmiş, 36’ncı maddesinde ise bu Kanun’da hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ” Alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumlulukları” başlıklı 20’nci maddesinde, “(3) İşin tamamı hiçbir suretle alt yükleniciler marifetiyle yaptırılamaz.

(4) İhale dokümanında, sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesinin idarenin onayına sunulmasının istendiği hallerde; İdare, onaya sunulan listede yer alan alt yüklenicileri onaylayıp onaylamadığını, on beş gün içinde yükleniciye bildirir.

(5) Yüklenicinin, idare tarafından onaylanan alt yükleniciler ile bunlar işe başlamadan önce sözleşme yapması ve bir örneğini idareye vermesi gerekir.

(6) İdarece onaylanmayan alt yükleniciler hiçbir suretle iş yerinde çalışamaz. Ancak; ihale dokümanında alt yüklenicilere yaptırılması düşünülen işlerin belirtilmesi istenmekle birlikte yüklenici teklifi kapsamında liste vermese dahi işin yürütülmesi sırasında yüklenici tarafından ihtiyaç duyulması halinde idarenin onayı ile alt yüklenici çalıştırılabilir.

(7) İdarece onaylanmış alt yüklenicilerin ve/veya bunlara ait iş kısımlarının işin devamı sırasında değiştirilerek, işin başka alt yüklenicilere yaptırılması da idarenin iznine ve yukarıdaki şartlara tabidir.” düzenlemesi,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin idarelerce doldurulması gereken “Alt yükleniciler” başlıklı maddesinin 23 numaralı dipnotunda, “(1) İsteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmelerinin istenmesi durumunda aşağıdaki metne yer verecektir:

“18.1. İhale konusu işte idarenin onayı ile alt yüklenici çalıştırılabilir. Ancak işin tamamı alt yüklenicilere yaptırılamaz. İstekliler, ihale konusu yapım işinde alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işlere ait listeyi teklif ekinde vereceklerdir. İhalenin bu şekilde teklif veren istekli üzerinde kalması durumunda isteklinin işe ait sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesini İdarenin onayına sunması gerekir. Bu durumda alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.”

(2) İsteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmelerinin istenmemesi durumunda aşağıdaki metne yer verecektir:

“18.1. İhale konusu işte idarenin onayı ile alt yüklenici çalıştırılabilir. Ancak işin tamamı alt yüklenicilere yaptırılamaz. Alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.” açıklaması bulunmaktadır.

Kamu ihale mevzuatında, alt yüklenici çalıştırılmasına idarece müsaade edilen yapım işlerinde, isteklilere teklif aşamasında “alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işlere ait listeyi teklif ekinde sunma” yükümlülüğü, ihalenin bu şekilde teklif veren istekli üzerinde kalması durumunda isteklinin işe ait “sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunması” yükümlülüğü ve “idare tarafından onaylanan alt yükleniciler işe başlamadan önce sözleşme yapması ve bir örneğini idareye vermesi” yükümlülüğü getirilmiştir.

Bunun dışında kamu ihale mevzuatında alt yüklenicilik sözleşmesinin en erken hangi tarihte veya en geç hangi tarihe kadar imzalanabileceğine, kısaca imzalanma aşamasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun Borç İlişkilerinde Özel Durumlar’ı düzenleyen Dördüncü Bölümünün İkinci Ayrımında “Koşullar” düzenlenmekte olup, ayrımın “Geciktirici Koşul” başlıklı 170’inci maddesine göre, bir sözleşmenin hüküm ifade etmesi, gerçekleşip gerçekleşmeyeceği bilinmeyen bir olguya bırakılmışsa, sözleşme geciktirici koşula bağlanmış olur; aksi kararlaştırılmamışsa, geciktirici koşula bağlı sözleşme, ancak koşulun gerçekleştiği andan başlayarak hüküm ifade eder.

Kamu ihale mevzuatında alt yüklenici sözleşmesinin asıl sözleşmeden önce imzalanmasını önleyici herhangi bir düzenleme bulunmadığı gibi, taraflar arasında imzalanan bu özel hukuk sözleşmesinde yer alan “İşbu sözleşme, ÎŞVEREN’in ASIL İŞVEREN ile ANA SÖZLEŞME’yi imzalaması halinde, ANA SÖZLEŞME’nin imzalandığı tarihte hukuken yürürlüğe girecektir.”  yolundaki hüküm, sözleşmenin taraflarınca kararlaştırılmış geciktirici koşulun tipik bir örneğini oluşturmaktadır.

İdareden temin edilen bilgi ve belge çerçevesinde, DSİ Genel Müdürlüğü İçmesuyu ve Kanalizasyon Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen 20.09.2010 tarih ve 4113 sayılı Alt Yüklenici İş Bitirme Belgesi üzerinde yer alan tarihlerde hata bulunmadığı, işe ilişkin ihale komisyonu kararının 15.05.2007 tarihinde alınarak ihale yetkilisince 09.07.2007 tarihinde onaylandığı, esas sözleşmenin 16.07.2007 tarihinde imzalandığı, yüklenici ile alt yüklenicinin imzaladığı sözleşmenin tarihinin ise ihale komisyonu karar tarihinden iki gün sonraki tarihe isabet eden 17.05.2007 olduğu, bu itibarla alt yüklenicilik sözleşmesinin şarta bağlı bir sözleşme olarak ihale komisyonu kararından sonra, ancak onayından ve esas sözleşmeden önce düzenlendiği, alt yüklenicilik sözleşmesinin yürürlüğünün, sözleşme serbestisi içinde taraflarca belirlenen sözleşme hükmü ile ana sözleşmenin akdedilmesine/akdedildiği tarihe bağlandığı, bu tarihten sonraya şamil olmak üzere hüküm ve sonuç doğurmaya başladığı ve bu hususun da iş sahibi idarece uygun bulunduğu anlaşıldığından, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve gerekçeler doğrultusunda belgenin bu yönüyle bir hata ve mevzuata aykırılık içermediği sonucuna varılmıştır.

·         Belgenin idarece ayrıştırılmasına ilişkin olarak;

DHMİ Genel Müdürlüğü’nden “Aykon Elektrik Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin iş deneyim belgesine yönelik yapılan ayrıştırma ve değerlendirme kapsamında, hangi imalat kalemlerinin DIII Grubu işler kapsamında kabul edildiği ve bu işlerin toplamı ile güncellenmiş tutarının hangi şekilde belirlendiği, yapılan ayrıştırmada yalnızca Ek(1)de belirtilen (Tablo 2 A-1, İE.101’den İE.151 dahil imalat kalemlerinin) mi dikkate alındığı, Tablo 2 A-2’deki imalat kalemleriyle ilgili herhangi bir değerlendirme yapılıp yapılmadığı hususunun tarafımıza bildirilmesi” istenmiştir.

DHMİ Genel Müdürlüğü İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığı’nın 27.03.2015 ve 29598 sayılı yazısı ekinde yer alan Bilgi Notunda, isteklinin ihalede sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarının 21.588.000,00 TL, sunduğu “154 Kv. Melen İndirici Trafo Merkezi Yapımı” işine ait alt yüklenici iş bitirme belgesi tutarının 12.970.704,02 TL, güncellenmiş tutarının ise 22.033.893,54 TL olduğu, ancak belgede yer alan DIII Grubu işlerin ayrıştırılması için belgeyi düzenleyen idareyle yapılan yazışma sonucunda temin edilen sözleşme ve kesin hesap detaylarına göre ayrıştırma yapılarak Ek-3’te gösterilen ve benzer iş olarak değerlendirilmeyen işlerin hesaba dâhil edilmediği, buna göre yapılan hesaplamada isteklinin benzer iş grubuna giren işlerin tutarının 11.442.694,76 TL, güncel tutarının 19.438.198,40 TL olduğu ve asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı hususları açıklanmıştır.

İsteklinin belgesine konu işin bünyesinde bulunduğu esas proje olan Büyük İstanbul İçmesuyu II. Merhale Projesi’ne (Sözleşme No.11′) ait kesin hesap cetveli incelendiğinde, Melen Sahası’na ilişkin iş paketleri kapsamında yer alan “Enerji Temini İşleri” kalemi toplamının 13.406.806,08 TL olduğu,

Ekinde yer alan, sözleşme eki “Tablo 2 A-1” adlı tablonun İE.101 imalat kaleminden başlayarak YF-007 iş kalemine kadar olan imalatları (toplam 5 sayfa), “Tablo 2 A-1” adlı tablonun ise İE.201 kaleminden başlayarak İE.282/A iş kalemine kadar olan imalatları kapsadığı (7 sayfa),

İdarece  “Enerji Temini İşleri” kalemi toplamı olan 13.406.806,08 TL tutarı baz alınarak, yazı ekinde gönderdiği tabloda gösterilen 24 iş kalemini, her birinin gerekçeleri karşısında gösterilmek suretiyle ayrıştırdığı, benzer işe girmeyen iş toplamını1.964.111,32 TL olarak hesapladığı, bu tutarı 13.406.806,08 TL’lik tutardan düşerek isteklinin benzer işe giren iş kalemleri toplamını 11.442.694,76 TL olarak kabul ettiği tespit edilmiştir.

Aynı belgeye ilişkin olarak DSİ Genel Müdürlüğü ile yapılan yazışmada ise “Dosya kapsamında yer alan Tablo 2 A-1’deki iş kalemlerinin İE.101’den İE.151 dahil sözleşme konusunu oluşturduğu görülmekle birlikte, Tablo 2 A-2’deki (İE.201’den İE.282/A) alt yüklenici tarafından gerçekleştirilen imalat kalemlerinin ve belge tutarına dahil edilen imalat kalemlerinin açıklanması, Ek-2 olarak adlandırılan başkaca bir belgenin bulunup bulunmadığı, bunlara ilişkin varsa ilave belgelerin gönderilmesi” talep edilmiştir.

DSİ Genel Müdürlüğü İçmesuyu ve Kanalizasyon Dairesi Başkanlığı’nın 31.03.2015 tarih ve 195816 sayılı yazısında “işe ait kesin hakediş raporunda Yapılan İşler Listesi’nde yer alan Tablo 2 A-2’de yer alan işler, alt yüklenici sözleşmesinin konusu olmayıp belge bedeline söz konusu imalatlar dâhil edilmemiştir. Alt yüklenici sözleşmesinde İşbu Sözleşmenin Kapsamı başlıklı E maddesinde geçen Ek (2)’de belirtilen imalatlar, Asıl İşveren tarafından İşveren’e sipariş edilmesi halinde sözleşme konusu işlerle ilgili yedek malzemeleri kapsamaktadır.” bilgisine yer verilmiştir.

Anılan yazı ekinde sözleşme eki olan,

·         İE.101’den İE.151’e kadar imalatları içeren ve yekün tutarı 13.007.748,82 TL olan Tablo 2 A-1’in

·         Yedek malzeme listesi olan ve toplamda 11 kalemi içeren 719.500 USD tutarlı “Yedek Parça Teklif Listesi” nin gönderildiği,

bu iki listedeki tutarların alt yüklenici iş bitirme belgesinde yer alan 13.007.748,82 TL + 719.500 ABD $ sözleşme bedelini doğruladığı,

Ayrıca DSİ tarafından yazı ekinde yüklenici ile alt yüklenici arasında düzenlenen hakediş raporunun da gönderildiği, söz konusu hakediş raporu ve eki listeden gerçekleştirilen imalatların toplamının 12.970.704,02 TL olduğu, bu tutarın da alt yüklenici iş bitirme belgesindeki belge tutarına eşit olduğu,

Anlaşılmıştır.

Dolayısıyla istekliye ait gerek alt yüklenici sözleşmesinin kapsamını tayin eden hükümden gerek DSİ’den alınan bilgiler doğrultusunda, alt yüklenici iş bitirme belgesine konu imalatların İE.101’den İE.151’e kadar imalatları içeren kısımla sınırlı olduğu, yüklenici ile alt yüklenici arasında düzenlenen hakediş raporu eki imalat icmalindan bu kalemlere ilave olarak “İİ.375 Şalt sahası Çelik yapıları Temini” ile “İİ.376 Şalt Sahası Çelik Yapıları Montajı” imalatlarını kapsadığı görülmektedir.

Bu durumda idarece ayrıştırmaya konu edilen imalat kalemlerinin yalnızca 1 ila 9 numaralı kalemlerinin alt yüklenicinin sorumluluğunda bulunan ve belgesine dâhil olan imalat kalemleri olduğu, bunlar dışında kalan 10 ila 24 numaralı kalemlerin ise Tablo 2 A-2’de yer alan ve kapsam dışındaki imalat kalemleri olduğu, dolayısıyla idarenin alt yüklenicilik sözleşmesi kapsamı dışında kalan imalat kalemlerini ayrıştırması yönündeki işleminin yerinde olmadığı görülmektedir.

Diğer taraftan yapılan incelemede, idarece belge kapsamında olup da ayrıştırmaya konu edilen imalat kalemlerinin belgeye konu trafo merkezinin yapımı işinin mütemmim cüzü niteliğinde olduğu ve ayrıştırmaya tabi tutulmaması gerektiği anlaşılmıştır.

Kamu ihale mevzuatında benzer iş, ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işler olarak tanımlanmakta olup, idarelerce ihalelerde benzer işin belirlenmesinde bir kılavuz niteliğinde olan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’ndeki grupların işin mahiyetine uygun olarak rekabeti engellemeyecek şekilde seçilmesi gerekmekte, ayrıştırma bakımından aynı Tebliğ’de ise birden fazla gruptan işleri içeren iş deneyim belgelerinde, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin değerlendirmeye alınması gerektiği hususu açıklanmaktadır. 

Uygulama Yönetmeliği’ndeki ayrıştırmaya ilişkin hükmün, Tebliğ’deki açıklamalar çerçevesinde ele alınarak genişletici bir biçimde yorumlanması; bu anlamda belgeye konu imalatların söz konusu grup dışında kalması veya benzer iş tanımındaki kriterlere göre benzer iş veya ihale konusu işten farklı mahiyette olması durumunda ayrıştırma yoluna gidilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, 154 kV. Melen İndirici Trafo Merkezi Yapımı’na konu alt yüklenici iş bitirme belgesinde yer alan iş kalemlerinin trafo merkezi yapımı işinin mütemmim cüzü olarak kabul edilmesi gerektiği, bu işlerin ayrıştırılması durumunda asıl işten bağımsız olarak Benzer İş Grupları Tebliği’nin farklı gruplarına girecek mahiyette ayrı bir yapım işi olmayacağı, alt yüklenicinin sorumluluğu altında bulunan trafo merkezi yapımının bir parçası olarak tamamlanması zorunlu olan bu imalatların kendi başlarına Tebliğ’in farklı bir grubu içerisinde değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır.

 Yapılan incelemede, istekli tarafından sunulan belgeye konu işin DIII Grubu işler kapsamında olduğu, yukarıda aktarılan gerekçeler uyarınca belgenin ve belge tutarının ayrıştırılmaya tabi tutulmadan bir bütün olarak değerlendirmeye alınması gerektiği, isteklinin teklif tutarının 30.840.000,00 TL, ihalede sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarının (%70) 21.588.000 TL olduğu, belge toplam tutarı olan 12.970.704,02 TL’nin güncellenmiş halinin 22.033.893,54 TL’ye isabet ettiği, bu durumda anılan isteklinin asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşılan anılan istekliye ait teklifin değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Aykon Elektrik Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KISMEN KARŞI OY

      Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, Aykon Elektrik Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiğine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiaları kapsamında Kurulca verilen kararın Aykon Elektrik Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiğine ilişkin kısmı yerinde bulunmakla birlikte, başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden incelenmesine göre;

İncelemeye konu ihale DHMİ Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen Esenboğa Havalimanı YG-AG Enerji Revizyonu İle Güç Merkezi Yapımı işidir.

İhale komisyonu kararı incelendiğinde, 21.10.2014 tarihinde yapılan ihaleye beş isteklinin katıldığı, üç isteklinin teklifinin iş deneyimini tevsik eden belgelerinin farklı gerekçelerle uygun olmadığı kararıyla değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklifler üzerinden idarece hesaplanan sınır değerin altında herhangi bir teklif bulunmadığından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın EMT İnşaat Turizm San. ve Tic. A.Ş. – Doğan Mühendislik Elektrik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı teklif, başvuru sahibi Atilla Makina Montaj İzo. Taah. İnş. Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ise en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İstekli Avrasya Enerji İnşaat Turizm ve Tic. A. Ş. – Elit Proje Müşavirlik Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığının pilot ortağı tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla yüklenici Avrasya Enerji İnşaat Turizm ve Tic. A. Ş. adına Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi tarafından “İTM.21-TEMELLİ, 380kV Temelli Transformatör Merkezi Tamamlama (mühendislik, tasarım, inşaat işleri, sistem ve ekipmanların temini, montajı, kablaj, test ve devreye alma işlemleri dahil)” işine binaen düzenlenen, uygulanan yapı tekniğinin betonarme-çelik olarak gösterildiği, işin geçici kabul tarihinin 07.05.2003 ve belge tutarının 6.531.226,94 TL olarak belirtildiği Yüklenici İş Bitirme Belgesi sunulmuştur.

 24.12.2014 tarihli ihale komisyon kararında yer alan bilgilerden DHMİ’nin Avrasya Enerji İnşaat Turizm ve Tic. A. Ş.nin sunduğu iş bitirme belgesine konu işlerde DIII grubu işlere ilişkin ayrımın yapılabilmesi için 27.10.2014 tarihli ve 104419 sayılı yazı ile TEİAŞ’tan iş deneyim belgesine konu işe ilişkin bilgi ve belgeler ve işin tek sözleşmede yapılıp yapılmadığına ilişkin bilgi ve açıklama talebinde bulunduğu görülmüştür. TEİAŞ’ın bu talebe cevaben 07.11.2014 tarihli ve 755.99 sayılı yazı ile 380kV Temelli Transformatör Merkezi Tamamlama işine ait elektrik ve inşaat kesin hakedişleri ile sözleşme koşullarını içeren bilgileri DHMİ’ye sunduğu görülmüştür.

Anılan yazışma üzerine yapılan değerlendirme sonucunda DIII grubu işler içerisinde sıfırdan yeni bir şalt tesisi, trafo merkezi, kompanzasyon tesisi yapım işlerinin yer aldığı, iş deneyim belgesine konu işin ise tamamlama işi olduğu, tamamlama işinin benzer iş olarak kabul edilemeyeceği, ayrıca 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 57’nci maddesi ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 46’ncı maddesi gereğince sözleşmelerin notere tescilinin zorunlu olduğu ve TEİAŞ Genel Müdürlüğü’nün gönderdiği sözleşmenin içeriği incelendiğinde sözleşmenin 21’nci maddesinin son paragrafında bu zorunluluk doğrultusunda “sözleşmeler noter tarafından tasdik edilecek olup her türlü noter masrafı yükleniciye ait olacaktır.” ibaresinin yer aldığı ancak sözleşmede noter onayının bulunmadığı ve sunulan iş deneyim belgesinin iki sayfadan ibaret olduğu ancak belgenin aslının aynı olduğuna dair noter şerhinin sadece ikinci sayfada olduğu, bu durumun Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 31’nci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

İstekli kesinleşen ihale kararının tebliği üzerine 05.01.2015 tarihli ve AD-17 sayılı yazı ile TEİAŞ Genel Müdürlüğü Trafo Merkezleri Tesis Dairesi Başkanlığı’na başvurarak belgeye konu işin sıfırdan yeni bir şalt tesisi olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve sözleşmeye konu işten elde etmiş oldukları iş deneyim belgesini DIII grubu işlerde iş deneyim belgesi olarak kullanılıp kullanılamayacağı ayrıca ihale konusu işte idare ile imzalanan sözleşmenin noter onaylı olup olmadığı, sözleşme noter onaylı ise noterin numarası, adresi ve yevmiye numarasının bildirilmesi hususunda talepte bulunmuştur. TEİAŞ’ın 06.01.2015 tarihli ve 263 sayılı cevabi yazısında, 380 kV Temelli Trafo Merkezi Tamamlama işinin bir tamamlama işi olduğu ve bu işin DIII grubu işler kapsamında olduğu, dolayısıyla bu işten elde edilen iş deneyim belgesinin yeni merkezlerin yapımı için kullanılabilecek bir iş deneyim belgesi olduğu belirtilmiş ve sözleşmenin Ankara 34. Noterliği tarafından onaylı olduğu, onay tarihinin 30.04.2002, numarasının 13141 ve noter yevmiye numarasının 10283 (09.05.2000 tarih) olduğu bilgilerine yer verilmiştir.

İstekli 07.01.2015 tarihinde idareye TEİAŞ’ın 07.01.2015 tarih ve 766 sayılı yazısını da referans göstererek şikayet başvurusunda bulunmuştur. DHMİ Genel Müdürlüğü bu cevabi yazısında iş deneyim belgesinin iki sayfadan oluştuğu, tasdik şerhinin sayfa sonunda olduğu, birinci sayfada da aynı yevmiye numarasının bulunduğu ve belgenin bir bütün olarak tasdiklendiği anlaşıldığından bu iddianın yerinde olduğu ancak iş deneyim belgesine konu işe ilişkin sözleşmenin ve istekli tarafından şikâyet başvurusu ekinde sunulan belgelerin incelenmesi sonucunda sözleşmede noter tasdikinin bulunmaması ve aynı şekilde tamamlama işlerinin benzer iş olarak kabul edilemeyeceği şeklinde emsal kurul kararları da gösterilerek reddedilmiştir.

DHMİ Genel Müdürlüğü’nün bu cevabı üzerine istekli TEİAŞ’a sözleşmelerinde işin kapsamı başlığı altında belirtilen önceki yüklenici tarafından tamamlanan iş kalemlerinin miktar ve bedellerinin belirlenmesi ve işin kendileri tarafından yapılan kısımlarının bedellerinin hesaplanarak kendilerine bu konuda bilgi verilmesi konusunda 20.01.2015 tarih ve AVRS-0 1 sayılı yazı ile başvuruda bulunmuşlardır. TEİAŞ 22.01.2015 tarih ve 7886 sayılı yazı ile 17.01.2012 tarihinde düzenlenen 2012/2 sayılı İş Deneyim Belgesinin DIII grubu işler kapsamında olduğuna ilişkin açıklama ile birlikte İTM.21 Temelli Trafo Merkezi işinin birim fiyat teklif cetveli ve yine bu işin elektrik ve inşaat kesin hakedişlere ilişkin belgeler eklenerek istekliye gönderilmiştir.

İstekli bütün bu yazışma ve ekli belgeleri ekleyerek 26.01.2015 tarihinde Kurum’a itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur.

İdarece anılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinde işin adının “380kV Temelli Transformatör Merkezi Tamamlama” işi olarak belirtilmiş olması nedeniyle, ikmal işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin söz konusu ihalede kullanılamayacağı belirtilerek isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiştir.

İhalelerde sunulan iş deneyim belgelerinin “tamamlama” ya da “ikmal” işi olarak belirtilmiş olması nedeniyle,  yeni bir yapım işi ihalesinde direk olarak isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması teknik açıdan doğru bir yaklaşım değildir. İkmal ya da tamamlamaya konu işin kapsamı ince işler ya da bir binanın mekanik tesisatının yapılması ile sınırlı olabileceği gibi, bir kampüs içerisinde yer alan, daha önce ihale edilen ve içerisinde belli sayıda binanın inşaatının tamamlandığı, bir kısım binaların ise temeli dâhil yapılmamış, sıfırdan binaların yapımını içeren bir tamamlama işi olabilir. Dolayısıyla ihalelerde tamamlama işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması durumunda, söz konusu tamamlama işi kapsamında neler yapıldığının kesin hak edişleri üzerinden tespit edilmesi ve ihale konusu iş ve ya benzer işe teknik açıdan uygun imalatların yapılıp yapılmadığının irdelenerek karar verilmesi gerekmektedir. Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin ve mevzuatta belirtilen benzer iş tanımının aksi şekilde tanımlanması, yani iş deneyimine konu işin sırf adının” tamamlama” ya da “ikmal” olarak yazılması nedeniyle işin içeriğinin hiç irdelenmeden uygun bulunmaması durumunda, teknik açıdan hiç uygun olmayan bir noktaya gitmek söz konusu olabilecektir. Örneğin çok büyük bir barajın % 80’ini ikmal işi kapsamında bitiren ve geçici kabulü yapılan bir baraj tamamlama işi deneyim belgesine sahip bir isteklinin ihale dokümanında benzer iş olarak “AIX: Su Yapıları” olarak belirtilen ve ihale konusu işin “taşkın koruma işleri” olan, teknik açıdan ve büyüklük bakımından baraj işine kıyasla çok basit ve küçük kapsamlı bir işe teklif veremeyeceği gibi bir sonuca gidilmesine yol açacağı, bu hususunda teknik açıdan kabul edilmesinin mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.   

Bu açıdan bakıldığında, Avrasya Enerji İnşaat Turizm ve Tic. A.Ş.nin sunduğu iş deneyim belgesinin “380kV Temelli Transformatör Merkezi Tamamlama” işine ilişkin olduğu görüldüğünden, söz konusu tamamlama işinin kapsamında yapılan imalatların kesin hak ediş raporları üzerinden tek tek irdelenmesi, ayrıca  “380kV Temelli Transformatör Merkezi yapım işi” nde daha önce yüklenici olan Boğaziçi Elektrik Mühendislik A. Ş. tarafından hangi imalat kalemlerinin yapıldığı,  hangi aşmada işin feshedildiğinin tespit edilmesi gerekmektedir.

İtirazen şikayet başvurusunun incelenmesi kapsamında 27.02.2015 tarihli ve 510 sayılı yazımız ile TEİAŞ’tan belgeye konu iş kapsamında yer alan imalatların yeni bir şalt tesisi, trafo merkezi veyahut kompanzasyon tesisinin komple inşasını/baştan sona imalatını teşkil edip etmediği, bu anlamda ikmal işi mi yoksa yeni bir tesis inşasını mı konu edindiği, yapılan imalatların yeni bir tesis inşasında yer alan tüm imalatları kapsayıp kapsamadığı, belgeye konu iş kapsamının ve yapılan imalatların, feshedilen işe konu tesise yönelik imalat ve/veya maliyet bakımından yüzde kaçını oluşturduğu ve fesih aşamasında tesisin tamamlanmış olan imalatlarının neler olduğu hususlarında bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.

TEİAŞ’ın Kurum’a 03.03.2015 tarih ve E.22650 sayılı yazı ile iş deneyim belgesine konu işin tamamlama işi olduğu ve yeni bir tesis inşasını kapsamadığı, İTM.17A referanslı 380 kV Temelli Transformatör Merkezi yapım işi sözleşmesinin Boğaziçi Elektrik Mühendislik A. Ş. ile imzalandığı ve bu yüklenicinin elektrik işlerinin %19,76’sını inşaat işlerinin %67,98’ini yaptığını ancak bu gerçekleştirme oranlarının işin toplam sözleşme bedelinin sadece %27,88’ini oluşturduğunu ve bu aşamada feshedildiğini, bu işin tamamlanması için yapılan İTM.21 Temelli Trafo Merkezi Tamamlama işi kapsamında Avrasya Enerji İnşaat Turizm ve Tic. A. Ş. tarafından işin geri kalan %72,12’sinin tamamlandığı bilgilerine yer verilmiştir.

Ayrıca İTM.17A referanslı 380 kV Temelli Transformatör Merkezi işinin feshi ile ilgili durum tespit tutanağı incelendiğinde 170kV güç trafosu, 420 ve 170 kV kesici, 170 kV normal ve toprak bıçaklı ayırıcı, 170 kV hat tıkacı, 36 ve 160 kV parafudr, 170 kV akım ve gerilim trafosu, 25 ve 95 mm2 örgülü bakır iletken, topraklama kazığı ve yedek malzemelerin merkeze geldiğini ancak gerekli montaj ve topraklama işlemlerinin yapılmadığı bahsedilen mallarının bir kısmının tamamlayıcı parçalarının getirilmediği ve BFL 1, 6, 7, 10, 11, 16, 21, 26, 28, 46, 48, 66, 69 ve 73 numaralı malzemelerin ise merkezde hiç bulunmadığı tutanak altına alınmıştır.

Söz konusu tutanakta yer alan tespitler aşağıya naklen aktarılmıştır:

“16.04.2001 tarihinde Temelli TM’nde yapılmış olan işlerin tespiti amacı ile bahis konusu trafo merkezine gelinmiş, ancak yüklenici Boğaziçi Elektrik Mühendislik A.Ş. firmasının yetkili elemanının gelmediği görülmüştür. 16.04.2001 tarihi itibariyle yapılan ve geriye kalan işler aşağıdaki gibidir.

·         BFL.2 170 kV. GÜÇ TRAFOSU: 1 Adet İ.Ş.İ.B.Dairesince Samsun 1 TM’den sökülen ELEKTORFUTURE Marka 25 MM Güç Trafosu 380 trafo indirme platformuna indirilmiş olup yağları ve aksesuarları gelmemiştir.

·         BFL.3 420 kV. KESİCİ: 2 Adet ABB marka kesici merkeze gelmiş ancak montajları yapılmamıştır. Ankraj cıvataları gelmemiştir.

·         BFL.4,5 170 kV. KESİCİ (TK’lı, TK’sız): 6 Adet TK’sız 7 adet TK’lı kesici merkeze gelmiştir. 1 adet TK’sız kesicinin çelik mesnedi gelmemiştir. Sadece brüt 80 kg.lık 1 adet SF6 gaz tüpü gelmiştir. 12 adet kesicinin kaba montajı yapılmıştır. Manometreleri, terminalleri takılmamış, gazları basılmamıştır)

·         BFL.8,9,12 170 kV. Normal ve T.B. Ayırıcı (1250A,2000A: 6 Adet 1250A normal,5 adet 1250A toprak bıçaklı, 2 adet 2000A normal, 2 adet 2000A toprak bıçaklı Emek marka ayırıcı merkeze gelmiştir. 2 adet 2000A’lik normal ayırıcı ve 2 adet 2000A’lik toprak bıçaklı ayırıcının sadece mesnet izolatörleri monte edilmiştir. Ayırıcı açma yönü ve toprak bıçaklarının kapanma durumuna göre ayırıcıların CEME mesnetlerinin dönmesi gerekmektedir. İzolatörlerinde sökülmesi gerekiyor.

·         BFL.13 170 kV. HAT TIKACI: 10 Adet 170 kV. ABB marka hat tıkacı merkeze gelmiştir. (Başkanlığımızın 8 Mart 2000 tarih 2423 sayılı yazısı)

·         BFL.14 360 kV. PARAFUDR: 12 Adet 360 kV ABB marka parafudr merkeze gelmiş ancak montajları yapılmamıştır.

·         BFL.15 144 kV. PARAFUDR: 18 Adet 144 kV. ABB marka parafudr merkeze gelmiştir. 6 adedinin kaba montajı yapılmıştır. Korona halkaları, darbe sayıcı topraklanası monte edilmemiştir.

·         BFL.22 170 kV. GERİLİM TRAFOSU: 33 Adet Emek marka gerilim trafosu merkeze gelmiştir. 32 adedinin kaba montajı yapılmıştır. Ark boynuzları, topraklamaları monte edilmemiştir.

·         BFL.23,24,25 170 kV. AKIM TRAFOSU: 15 adet 1000-2000/5-5-5A, 15 adet 400-800-1200-1600/5-5-5A, 6 adet 100-200-400/5-5A olmak üzere toplam 36 adet Emek marka akım trafosu merkeze gelmiştir. 24 adedinin kaba montajı yapılmıştır. Ark boynuzları, topraklamaları monte edilmemiştir.

·         BFL.27 95 mm2 ÖRGÜLÜ BAKIR İLETKEN: 10029 metre 95 mm2 örgülü bakır iletken merkeze getirilmiştir. 9000 metresinin serimi yapılmıştır. Eksik çelik mesnetlerin ve cihazların topraklamaları yapılmamıştır.

·         BFL.47 36 kV. PARAFUDR: 9 adet 36 kV. FERRAZ marka parafudr 15.11.2000 tarihinde merkeze gelmiş ve yüklenicinin şantiye mahallinde bulunan kilitli çadırı içerisinde ambarlanmıştır. Çadırın içerisinde olup olmadığı tespit edilememiştir.

·         BFL.67 25 rrm2 ÖRGÜLÜ BAKIR İLETKEN: 1012 metre 25 mm2 örgülü bakır iletken merkeze getirilmiş, ancak montajı yapılmamıştır.

·         BFL.68 TOPRAKLAMA KAZIĞI: 36 adet topraklama kazığı merkeze gelmiştir. 11 adedi çakılmıştır. 12 adedi ihale kapsamındaki röle binası içerisindedir. 13 adet kazık ile 25 adet kazık klemensinin yüklenicinin kilitli çadırının içerisinde olup olmadığı tespit edilememiştir.

·         BFL.74 YEDEK MALZEME: Yedek malzemelerden 1 adet 144 kV, 10 kA prafudr ve 1 adet 170 kV. TK’lı kesici merkeze gelmiştir.

·         BFL.1,6,7,10,11,16,21,26,28,46,48,66,69,73 malzemeler merkezde bulunmamaktadır.”

İhale işlem dosyası ve idarelerle yapılan yazışmalar kapsamında yapılan incelemede Avrasya Enerji İnşaat Turizm ve Tic. A.Ş.’nin TEİAŞ’la yaptığı İTM.21 Temelli Trafo Merkezi Tamamlama işinin sözleşmesinde noter onayının bulunduğu Ankara 34’ncü noterliğinin 05.01.2015 tarihli ve 7 numaralı yazısı ile tespit edilmiş olup sözleşmenin Noterlikçe 30.04.2002 tarihinde 13141 yevmiye numarası ile tasdik edilmiş olduğu görüldüğünden idarenin bu gerekçesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan iş bitirme belgesine dayanak TEİAŞ’tan temin edilen ve ihale işlem dosyasında yer alan feshedilen işe (İTM.17 referans numaralı Temelli Trafo Merkezi) ilişkin tamamlanma yüzdeleri, münfesih sözleşmenin yüklenicisi tarafından yapılan işler icmali, feshedilen işe ilişkin sitüasyon raporları ve tutanaklar ile kesin hesap; tamamlama işi olarak adlandırılan İTM.21 referans numaralı Temelli Trafo Merkezi yapım işi yüklenicisi Avrasya Enerji İnşaat Turizm ve Tic. A. Ş.’nin imalatlarını gösteren icmal karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.

Yukarıda aktarılan feshedilen işe ilişkin sitüasyon raporundan görüldüğü üzere, sözleşmesi feshedilen Boğaziçi Elektrik Mühendislik A. Ş. tarafından genel itibarıyla, montajı yapılacak olan bazı trafoların, kesicilerin, prafadur gibi malzemelerin şantiye sahasına getirilmesi kalemlerinden oluştuğu, sadece birkaç kalem için kaba montajın yapılması imalatlarının yapıldığı, getirilen ve şantiye sahasına depolanan malzemelerin Avrasya Enerji İnşaat Turizm ve Tic. A. Ş. açısından ihzarat niteliği taşıyabileceği, kaba montajı yapılan birkaç kalemin de montajının yine Avrasya Enerji İnşaat Turizm ve Tic. A. Ş. tarafından bitirildiği tespit edilmiştir.

İstekli tarafından sunulan belgeye konu iş kapsamında gerçekleştirilen işlere ait icmal incelendiğinde, imalatların doğrudan DIII Grubu işler kapsamında yer alan trafo merkezi yapımına yönelik olduğu, münfesih sözleşme kapsamında idareye getirilen ve/veya TEİAŞ tarafından verilecek 1 adet 170kV güç trafosu, 15 adet 420 kV ve 170 kV kesici, 8 adet 170 kV normal ve/veya toprak bıçaklı ayırıcı, 5 adet 170 kV hat tıkacı, toplam 24 adet 170 kV ve 420 kV parafudr, 1 adet 170 kV gerilim trafosu, 36 adet 170 kV akım trafosu, 2.430 mt. çeşitli ebatlarda boru, 2 adet projektör, 9 adet 36 kV parafudr, topraklama iletkeni ve kazıklarının montaj işlemlerinin yapıldığı,

Bunlar dışında kalan ve 48 kalemden ibaret imalatların hem malzeme temini hem de montaj işlerinin tamamının gerçekleştirildiği, bu imalatlar arasında 1 adet 420 kV güç trafosu, 12 adet 420 kV ayırıcı, 38 adet 170 kV ayırıcı, mesnet izolatörleri ile askı-gergi takımları, topraklama malzemeleri (bakır iletken, bara), 70 adet 17,5 kV ve 36 kV akım trafosu, 6 adet 36 kV gerilim trafosu, 1 adet YS trafosu, 87 adet 36 kV ayırıcı, çeşitli özelliklerde röle, kumanda, scada, kesici arıza ve bara koruma panoları, iletken, kablo, aydınlatma ekipmanı temini ve montajı işlerinin gerçekleştirildiği ve alan inşaat işleri kapsamında da trafo sahasına ilişkin tamamlanmayan veya yapımına hiç başlanmayan birtakım beton, çelik konstrüksiyon, temel imalatları, röle ve şalt binası yapılması vb. imalatlarının gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.

Belgenin DIII Grubuna giren imalatları içerdiği hususunda bir tereddüt bulunmadığı, gerek gerçekleştirilen imalatlar gerekse de bu hususu destekler nitelikte görülen maliyet yüzdeleri bakımından işin önemli bir kısmının Avrasya A.Ş. tarafından gerçekleştirilmesi karşısında belgenin tamamlama işi olarak kabul edilmesinin yerinde olmadığı değerlendirilmektedir. Nitekim dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden münfesih sözleşmenin yüklenicisi Boğaziçi Elektrik Müh. A.Ş. tarafından özellikle elektrik işleri imalatlarının önemli bir kısmının gerçekleştirilmediği, yapılan işlerin bazı trafo ve ekipmanların eksik ve/veya tamam olarak idareye tesliminden ibaret olduğu, montajlarının gerçekleştirilmediği veya eksik olarak gerçekleştirildiği, bu kapsamda Avrasya A.Ş. tarafından gerçekleştirilen imalatların ilgili mühendislik bakımından benzer iş ve ihale konusu işe uygun imalat kalemlerini içerdiği görülmektedir.

İş deneyim belgesine konu iş “tamamlama” işi olarak adlandırılsa da yüklenicinin yaptığı iş kısmının bir trafo merkezi yapımının önemli bir bölümünü teşkil ettiği, maliyet bakımından incelendiğinde de imalat yüzdelerinin bu hususu desteklediği, şöyle ki %83’ü elektrik, %17’’si inşaat işlerinden oluşan toplam işin %72,12’sini gerçekleştirdiği (elektrik işleri bakımından imalatlarının %80’in üzerinde olduğu, inşaat işleri bakımından ise %32,02’sini yaptığı) anlaşıldığından, yukarıda aktarılan tespitler uyarınca idarece belgeye konu işin bir tamamlama işi olduğundan hareketle iş bitirme belgesinin uygun bulunmaması yönünde idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

            Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre, Avrasya Enerji İnşaat Turizm ve Tic. A. Ş. – Elit Proje Müşavirlik Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığına ait iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olduğu ve bu nedenle teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği yönündeki düşüncem ile, başvuru sahibinin iddiaları kapsamında Kurulca verilen kararın Aykon Elektrik Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiğine ilişkin kısmına katılıyorum.