|
ÖZET: Bu Yargıtay kararı, fiili hizmet süresi zammı talebine ilişkin bir uyuşmazlığı ele almaktadır. Davacı, döküm fabrikasında çalıştığı süre için fiili hizmet süresi zammı istemiştir. İlk Derece Mahkemesi, davanın kısmen kabulüne karar vermiş, ancak Bölge Adliye Mahkemesi, davanın kısmen reddine ve kısmen kabulüne karar vermiştir. Mahkeme, davacının çalıştığı dönemdeki hizmet süresinin yeterince araştırılmadığını belirterek, 5510 sayılı Kanun’un 40. maddesi kapsamında fiili hizmet süresi zammının verilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararını bozmuş ve davanın tamamen kabul edilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Mahkeme, davacının döküm işinde çalıştığını ve bu nedenle 5510 sayılı Kanun’un 40. maddesi gereğince fiili hizmet süresi zammı talep etme hakkının bulunduğunu belirtmiştir. Sonuç olarak, davanın kısmen kabul edilmesi yerine tamamen kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu karar, fiili hizmet süresi zammı taleplerinin değerlendirilmesinde önemli bir içtihat oluşturmaktadır. |
10. Hukuk Dairesi 2024/10748 E. , 2024/9866 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1438 E., 2024/2062 K.
KARAR : Kısmen Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/302 E., 2023/108 K.
Taraflar arasındaki fiili hizmet süresi zammı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı …, davalı … vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalıların istinaf başvurularının kabulüne, İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı, davalı …, davalı … vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin davalı Bakanlığa ait döküm fabrikasında dökümcü olarak çalıştığını, bildirilen çalışmaları için fiili hizmet süresi zammı verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı … vekili, davacının çalışmalarının usulünce ve talimatlara uygun şekilde bildirildiğini, dökümcü olarak çalışan davacının ağır ve yıpratıcı koşullarda çalışmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı Kurum vekili, davanın haksız olduğunu, işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının 29.03.2007-15.02.2008 tarihleri arası çalışmalarına karşılık ilgili mevzuat hükümleri gereği 283 sigorta günü itibari hizmet sigorta günü ödemesi yapıldığı belirtildiğinden 283×0,25=70 gün itibari hizmet zammı verildiğini, 16.02.2008 tarihinden emekli olduğu 14.05.2016 tarihine kadar 81 döküm fabrikasında toplam 2901 gün dökümcü olarak çalışmasının bulunduğunun ve 725 itibari hizmet gününün fiili hizmet süresine eklenmesi gerektiğinin, 81 döküm fabrikasının 5510 sayılı Kanun’un 40 ıncı maddesinde yer alan tablodaki 8 numaralı sırada bulunan döküm fabrikaları kapsamında olduğunu, 5510 sayılı Kanun’un 40 ıncı maddesinde belirtilen kapsamdaki işlerde çalışanın sigortalı olduğu ve bu işlerde fiilen çalışarak işin riskine maruz kaldığından 2901×60/360=483 gün fiili hizmet zammından yararlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Davalı Bakanlık vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının kabulüne, İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabul kısmen reddine, 26.03.2007-14.02.2008 (2008/1. Döneminin tamamı dahil ) davacı adına itibari hizmet süresi üzerinden kuruma bildirim yapılmış olmakla bu döneme ilişkin dönemin hukuki yarar yokluğundan reddine, davacının 15.02.2008-30.09.2008 tarihleri arasında davalı işveren tarafından 501.41 sicil sayılı iş yerinden bildirilen 225 gün X 0,25 gün karşılığı olan 56 gün itibari hizmet gün sayısının sigortalılık süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine, davacının davalı işverenin 501.41 sicil sayılı iş yerindeki 01.10.2008-14.05.2016 tarihleri arasındaki fiilen iş yerinde bulunarak çalıştığı günler X 60/360 formülü ile hesaplanan 1636 X 60/360 = 273 gün fiili hizmet zammı süresinin prim ödeme gün sayısına fiili hizmet süresi zammı olarak eklenmesi gerektiğinin tespitine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı …, davalı … vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın kabulü gerektiğini, kısmen kabul kararının hatalı olduğunu belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.
Davalı Bakanlık vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, fiili hizmet süresi zammı istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun’un 40 ıncı maddesi.
3.Değerlendirme
İnceleme konusu davada, davacının davalı Bakanlığa ait 81.döküm fabrikasında dökümcü olarak geçen ve bildirilen çalışmaları için fiili hizmet süresi zammı verilmesini talep ettiği, Mahkemece yapılan tahkikat sonucunda, davacının, 5510 sayılı Kanun’un 40 ıncı maddesinin 8 numaralı paragrafında geçen ve fiilen çalışılan her 360 gün için 60 gün fiili hizmet süresi zammı verilmesini gerektiren döküm işinde, maddede sayılan; döküm kalıp ve maçalarının yapılması ve döküme hazır duruma getirilmesi işi, döküm şarjının hazırlanması ve her çeşit maden eritme (izabe) fırınlarının döküme hazır duruma getirilmesi işi, maden eritme ve dökme işi olarak düzenlenen tüm proseselerinde çalıştığının tespit edildiği, davacının 506 sayılı Kanun’un Ek 5 inci maddesinde düzenlenen itibari hizmet süresini değil 5510 sayılı Kanun’un 40 ıncı maddesinde düzenlenen fiili hizmet süresi zammını talep ettiği anlaşıldığından, davanın kabulü gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
Peşin yatırılan temyiz giderinin istek halinde ilgilisine iadesine,
10.10.2024 gününde oybirliğiyle karar verildi.