İş kazası sonucu sürekli iş göremezlik oranının tespitinde raporların hukuki geçerliliği ve eksik inceleme iddialarının değerlendirilmesi nasıl olmalıdır (Yargıtay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk
onecikan-yargitay

ÖZET: Uyuşmazlık, davacının geçirdiği iş kazası sonucu sürekli iş göremezlik oranının tespitine ilişkindir. Davacı, Hakkari’de çalıştığı sırada iş kazası geçirdiğini ve işverenin gerekli önlemleri almadığını iddia ederek maluliyet oranının %39 olarak belirlenmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkeme, davacının maluliyet oranını %39 olarak belirleyen raporları esas alarak davayı kabul etmiştir.

Davalılar, istinaf başvurularında, kararın eksik incelemeye dayandığını ve davacının kazada kusuru olmadığını savunmuşlardır. Ancak, Bölge Adliye Mahkemesi, alınan raporların uyumlu olduğunu ve usul ile yasaya aykırılık bulunmadığını belirterek istinaf başvurularını reddetmiştir.

Temyiz aşamasında, Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğunu, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenlerin kararın bozulmasını gerektirmediğini değerlendirerek, kararı onamıştır. Bu durum, iş kazası sonucu sürekli iş göremezlik oranının tespitinde hukuki süreçlerin ve raporların önemini vurgulamaktadır.

10. Hukuk Dairesi         2024/10889 E.  ,  2024/13611 K.

    “İçtihat Metni”

    MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
    SAYISI : 2024/1724 E., 2024/2134 K.
    KARAR : Esastan ret
    İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 16. İş Mahkemesi
    SAYISI : 2023/383 E., 2024/40 K.

    Taraflar arasındaki iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezlik oranının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

    Kararın davalılardan Kurum, … ve davalı MTA Genel Müdürlüğü vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

    Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılardan Kurum, … ve davalı MTA Genel Müdürlüğü vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

    I.DAVA
    Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 08.09.2020 tarihinde Hakkari Sarıtaş köyünde bulunan Sarıtaş Jeotermal Sondaj Arama Kamp Şefliğinde sondaj işçisi olarak çalışmaktayken iş kazası geçirdiğini, çalıştığı sırada sağ kolunu sondaj makinesine kaptırdığını, işveren tarafından gerekli eğitimlerin verilmediğini ve alınması gereken önlemlerin alınmaması sebebiyle ağır bir biçimde sakatlandığını, 26.01.2022 tarih ve 2022/1811 sayılı Yüksek Sağlık Kurulu raporu ile sürekli iş göremezlik derecesinin %11 olarak belirlendiğini, Ankara 29. İş Mahkemesinin 2020/802 E. sayılı dosyasına kayden açılan tazminat davasının yapılan yargılaması sırasında ATK 3. İhtisas Kurulu ve itiraz üzerine alınan ATK 2. Üst Kurulunca davacının maluliyet oranının %39 olarak tespit edildiğini ileri sürerek, davacının maluliyet oranının yeniden belirlenmesine, belirlenen maluliyet oranına göre yeniden maluliyet aylığının hesaplanmasına karar verilmesini istemiş, 13.02.2024 tarihli duruşmadaki beyanında; taleplerinin yalnızca sürekli iş göremezlik oranının tespitine yönelik olduğunu açıklamıştır.

    II.CEVAP
    1.Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki, derdestlik, husumet, görev ve hak düşürücü süre itirazları ile zamanaşımı defi’i yapılmış sayılarak esas hakkında cevap verebilmeleri için 6100 sayılı HMK’nın 317/2 maddesine göre taraflarına ek cevap verme süresinin verilmesini belirterek, davanın reddini istemiştir.

    2.Davalı … vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu olayda davalının kesinlikle bir kusuru bulunmadığını, Kurumun kendi üzerine düşen tüm sorumluluklarını dikkat ve özenle yerine getirdiğini, kusur sorumluluğunda, sorumluluğun doğması için kusur unsurunun yanında, zarar, nedensellik bağı ve hukuka aykırılık unsurlarının da bulunması gerektiğini, meydana gelen olayda, davalı yönünden bir kusur bulunmadığı gibi bir nedensellik bağının da kurulamayacağını belirterek, davanın reddini istemiştir.

    III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
    Dosya kapsamından, davacı ile davalı şirketler arasında tazminat talepli olarak görülen Ankara 29. İş Mahkemesinin 2021/802 E. sayılı dosyasında davacı …’nun maluliyet oranının tespiti adına 02.03.2022 tarihinde ATK 3. İhtisas Kurulundan rapor alındığı ve davacı maluliyet oranının %39 olarak tespit edildiği, davalılarca yapılan itirazlar üzerine ve SSYSK raporu ile ATK 3. İhtisas Kurul Raporu arasında çelişki oluşması üzerine Mahkemece 5510 sayılı Kanun’un 95 inci maddesi kapsamında ATK 2. Üst Kurulundan rapor alındığı ve ATK 2 Üst Kurulu tarafından hazırlanan 06.07.2023 tarih ve 2197 karar sayılı raporda, SSYSK raporunda %11 olarak belirlenen davacının çalışma gücü kaybı oranının bilimsel veriler ve davacının güncel muayene kayıt ve tetkiklerine göre hatalı olduğu, davacının 10.06.2021 tarihinden itibaren E cetveline göre meslekte kazanma gücü kaybı oranının %39 olduğu belirtildiğinden, davanın kabulü ile davacı …’nun 08.09.2020 tarihli kaza nedeniyle 10.06.2021 tarihinden itibaren maluliyet oranının %39 olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

    IV.İSTİNAF
    A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum, … ve davalı MTA Genel Müdürlüğü vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

    B.İstinaf Sebepleri:
    1.Davalı SGK Başkanlığı Vekilinin İstinaf Sebepleri
    Davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemece verilen kararın eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalı olduğunu, Kurumun taraf olmadığı dosya üzerinden aldırılan raporun Kurum yönünden herhangi bir bağlayıcılığı bulunmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

    2.Davalı … Vekilinin İstinaf Sebepleri
    Davalı … vekili istinaf dilekçesinde; kararın eksik incelemeye dayalı usul ve yasaya aykırı olduğunu, husumet, yetki, görev, zamanaşımı itirazlarının dikkate alınmadığını, davacının geçirdiği kaza nedeniyle davalının kusuru bulunmadığını, Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü ve … arasında imzalanan protokolün ilgili 8. maddesinde “MTA, tanımlanan sondaj çalışmalarını kendi usul ve esaslarına göre yürütecektir. Özel İdare hiçbir şekilde bu konulara müdahale etmeyecektir.” şeklinde düzenleme buluduğunu, görüldüğü gibi Hakkari İl Özel İdaresinin sondaj çalışmasına ilişkin hiçbir şekilde faaliyetinin bulunmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

    3.Davalı MTA Genel Müdürlüğü Vekilinin İstinaf Sebepleri
    Davalı MTA Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde; kararın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, huzurdaki davada husumetin Sosyal Güvenlik Kurumuna ait olduğunu, davalının davacı işçiye karşı asıl işveren durumunda olmadığını, hizmet alımlarına ilişkin tip sözleşmenin 22. maddesi gereğince davalı İdarenin hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, davacıya iş güvenliği ve iş sağlığı konusunda eğitimlerin verildiğini, gerekli tüm tedbirlerin de alındığını belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın istinaf incelemesi sonucu kaldırılmasını istemiştir.

    C.Gerekçe ve Sonuç
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, 5510 sayılı Kanun’un Sağlık Raporlarının Usul ve Esaslarına dair 95 inci maddesindeki prosedür çerçevesinde yöntemince alınan ve birbiriyle uyumlu raporlar ile karar verildiğinden, davanın kabulüne dair Mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

    V.TEMYİZ
    A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan şirket haricindeki diğer davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

    B. Temyiz Sebepleri
    1.Davalı SGK Başkanlığı Vekilinin Temyiz Sebepleri
    Davalı SGK Başkanlığı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

    2.Davalı … Vekilinin Temyiz Sebepleri
    Davalı … vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

    3.Davalı MTA Genel Müdürlüğü Vekilinin Temyiz Sebepleri
    Davalı MTA Genel Müdürlüğü vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

    C.Gerekçe
    1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
    Uyuşmazlık, davacının geçirdiği iş kazasına bağlı sürekli iş göremezlik oranının tespitine ilişkindir.

    2.İlgili Hukuk
    6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun’un 18 inci ve 95 inci maddeleri.

    3.Değerlendirme
    1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

    2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

    VI. KARAR
    Açıklanan sebeplerle,
    Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
    Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
    24.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.