Sigortalılık başlangıç tarihinin tespitinde işe giriş bildirgesinin doğruluğu ve işverenin sorumluluğu nasıl değerlendirilmelidir (Yargıtay)

10. Hukuk Dairesi         2024/11390 E.  ,  2024/12826 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/385 E., 2024/883 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İskenderun 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/807 E., 2021/696 K.

Taraflar arasındaki (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 01.03.1992 tarihinden başlayarak … işyeri no.lu … bina inşaatında hizmet akdiyle işçi olarak çalışmaya başladığını ve işçi sıfatıyla çalıştığını, işyeri tarafından müvekkilinin işe giriş bildirgesi verilmek suretiyle işe giriş Kuruma bildirilmiş ise de işyeri tarafından müvekkilinin sigorta primlerinin ödenmediğini ve davacının sigortalı olarak ilk çalışmaya başladığı tarih 01.03.1992 olmasına rağmen Kurum kayıtlarında iptal edildiğini iddia etmiş davacının işverenin yanındaki hizmet başlangıç tarihinin 01.03.1992 tarihinde 1 gün süre ile çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı SGK Başkanlığının cevap dilekçesinde, davacının 01.03.1992 tarihli 1 günlük hizmetinin tespitinin mümkün olmadığını, davacının tespitini talep ettiği dönemde Kuruma verilmiş bu türden belgelerin olmadığını, bir günlük çalışmaya ilişkin primi yatırmayan işverenin sorumluluğu söz konusu olduğundan Kurumun bu husustan sorumlu olmayacağını, işbu sebepten dolayı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davanın kabulü ile davacının dava dışı …’nun yanında 01.03.1992 tarihi itibari ile asgari ücret ile (1) gün çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı SGK vekili, davacı sigortalının Kurumda yer alan kayıtlara göre tespitini talep ettiği zamanda herhangi bir fiili çalışması da bulunmadığını, Kurumun davanın açılmasına sebebiyet vermemesi nedeniyle aleyhe yargılama gideri ve vekalet ücretine de hükmedilmemesi gerekirken Mahkemece bu husus gözetilmeden Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu iddia etmiş İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile eldeki davada, 13.01.1970 doğumlu davacının, Kurum kayıtlarına 40735 sicil numaralı dava dışı iş veren tarafından 19.03.1992 varide tarih ile verilen ve dosyada bir örneği mevcut 01.03.1992 tarihli işe giriş bildirgesindeki sicil numarasının davacının sigorta sicil numarası ile aynı olduğu, bildirgede bulunan kimlik bilgilerinin davacının bilgileri ile uyumlu olduğu, davacının 31.05.1990-01.12.1991 tarihleri arasında askerlik yaptığı, dinlenen bordro tanıklarının davacının davalı yanında sıvacı olarak çalıştığını doğruladıkları, bu hali ile Mahkemece verilen kabul kararının yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık 01.03.1992 tarihinde (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanun’un 2 nci, 9 uncu, 79 uncu,108 inci maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Eldeki davada, davanın kabulü ile davacının 01.03.1992 tarihinde (1) gün süre ile çalıştığına yönelik verilen karar isabetli ise de davacının bu tarihin aynı zamanda sigorta başlangıcı olduğu gözetilerek bu yönde de hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
2.Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddine;
2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi Hükmünün1 no.lu bendine eklenmek üzere, “…Davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.03.1992 tarihi olduğunun tespitine,” ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.