Sigorta başlangıcının tespitinde işverenin fer’i müdahil olarak kabul edilmesi gerekliliği ve tanık ifadelerinin hukuki etkisi nasıl değerlendirilmelidir (Yargıtay)

10. Hukuk Dairesi         2024/13139 E.  ,  2024/13304 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1108 E., 2024/1130 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Diyarbakır 7. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/54 E., 2023/396 K.

Taraflar arasındaki (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti ile sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının …’a ait … isimli lokantada 01.05.1998 tarihinde işe girdiğini ve çalıştığını, ancak sigorta başlangıcının Sosyal Güvenlik Kurum kayıtlarında görünmediğini beyanla, sigorta başlangıcının 01.05.1998 olarak tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, Sosyal Güvenlik Kurumu ile işveren arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğunu, 25.10.2017 tarihli mevzuat değişikliği ile birlikte Sosyal Güvenlik Kurumunun işveren yanında fer’i müdahil olarak kabul edildiğini, bu nedenle işverene karşı husumetin yöneltilmesi gerektiğini, eylemli ve fiili çalışmanın zorunlu olduğunu, işveren tarafından davacı adına prim ödemesi yapılmadığını, fiili ve gerçek çalışmanın tespit edilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince davanın kabulü ile davacının … sicil numaralı … isimli işyerinde çalıştığı 01.05.1998 tarihinin sigorta başlangıcı olarak tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, mevzuat gereği Sosyal Güvenlik Kurumunun davalı olmaktan çıkarıldığını, 5 yıllık hak düşürücü sürenin dikkate alınması, eylemli ve fiili çalışmanın tespit edilmesi gerektiğini, tanık ifadelerinin birbiri ile çelişkili olduğunu, Kurum aleyhine yargılama giderine ve vekalet ücretine karar verilmesinin hatalı olduğunu savunarak İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamına göre dava dilekçesinde 01.05.1998 günün sigorta başlangıcı olarak tespiti talebinde bulunulduğu, davacının 04.06.1977 doğum tarihli olduğu ve 21.08.1998 tarihinde askere sevk edildiği, hizmet cetveline göre davacıya ait ilk sigortalık tarihinin 2004 yılına ilişkin olduğu ve böylelikle mevcut davanın açılmasında hukuki yararın bulunduğu; işe giriş bildirgesinin verilmesi sebebiyle hak düşürücü sürenin söz konusu olmadığı; davacıya ait 01.05.1998 tarihli işe giriş bildirgesinin dava dışı … üzerine kayıtlı işyeri tarafından 06.05.1998 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verildiği, ilgili sicil numarasının o yıla ait tarih ve serilerden olduğu ve davacı tarafından aynı sicil numarasının sonraki yıllarda da kullanıldığı; işyerinin 01.11.1995-31.12.1998 tarih aralığında kanun kapsamında olduğu ve kafe olarak faaliyet sürdürdüğü, davacı tanıklarının ve işyerine ait 1998/1,2,3 dönem bordrolarında ismi bulunan …’ın tanık sıfatıyla dinlenildiği, tanık beyanlarının davacı iddialarını doğrular nitelikte olduğu; yargılama aşamasında kolluk araştırmasının yapıldığı anlaşılmakla, tüm bu kapsamda İlk Derece Mahkemesinin davanın kabulüne dair ilamının ve 12.02.2024 tarihli tashih kararının usule ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 01.05.1998 tarihinde (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının ve sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri.
2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanun’un 2, 9, 79 ve 108. maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Mahkemece davanın kabulü yönündeki hükmü isabetli ise de sigortalılığın başlangıcı, işverence yasal süresinde verilmekle zorunlu sigortalılık tescilinin dayanağını oluşturan bildirgede işe giriş günü olarak yazılı tarihin kabul edilmemesi yönündeki Kurum işleminin iptali ile anılan bir günlük çalışma süresinin geçerliliğinin tespiti niteliğinde olduğundan, davacının 01.05.1998 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun yanı sıra 01.05.1998 tarihinde asgari ücretle 1 gün çalıştığının tespitine yönelik hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemiş olması usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
2.Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddine;
2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile
İlk Derece Mahkemesi hükmünün,
(1) no.lu bendinin silinerek yerine ” Davanın kabulü ile davacının … ünvanlı işverenin … sicil no’lu iş yerinde 01.05.1998 tarihinde (1) gün süre ile 506 sayılı Kanun’a göre hizmet akdiyle asgari ücretle çalıştığının tespitine, davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.05.1998 olduğunun tespitine” ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.