Sigorta başlangıç tarihinin tespitinde işe giriş bildirgesinin geçerliliği ve işverenin bildirim yükümlülüğünün hukuki sonuçları nelerdir (Yargıtay)

10. Hukuk Dairesi         2024/15098 E.  ,  2024/13286 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2356 E., 2024/1541 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 20. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/160 E., 2022/417 K.

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.12.1996 olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece davacının işe giriş bildirgesindeki kimlik bilgilerinin, imza ve fotoğrafın kendisine ait olması, bordro tanıklarının beyanları ile davacının fiili çalışma olgusunu doğrulamaları ve davaya konu işe giriş bildirgesinin düzenleme tarihindeki mevzuat hükümleri ile bir günlük çalışmaya karine oluşturduğu da gözetilerek davanın kabulü ile davacının ilk defa sigortalı olarak işe başlama tarihinin 01.12.1996 olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını ve davacının iddiasını Kurum kayıtlarına eş değerde belgelerle kanıtlaması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Kurumun 2 4652 02 02 732457 034 12-71 sicil numarasında işlem gören dava dışı … Teknoloji Hizmetleri Limited Şirketi’ne ait iş yerinin 01.05.1992 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, 31.01.2015 tarihinde kapsamından çıkarıldığı, davacı adına düzenlenen 01.12.1996 tarihli işe giriş bildirgesinin 05.12.1996 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal ettirildiği, ilk işe giriş bildirgesindeki resim ve imzanın davacıya aidiyetinin yaptırılan grafolojik inceleme ile saptanıldığı, bordro tanıkları … ve …’in beyanlarının davacının iş yerinde fiilen çalışma olgusunu teyit eder yönde olduğu, işe giriş bildirgesinin verilmesi halinde hak düşürücü sürenin işlemesinin söz konusu olmadığı ve sahteliği ileri sürülmeyen işe giriş bildirgesinin iş yerinde en az bir gün süre ile çalışmaya karine teşkil ettiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 01.12.1996 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 nci, 9 uncu, 79 uncu,108 inci maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Mahkemece davanın kabulü yönündeki hükmü isabetli ise de sigortalılığın başlangıcı, işverence yasal süresinde verilmekle zorunlu sigortalılık tescilinin dayanağını oluşturan bildirgede işe giriş günü olarak yazılı tarihin kabul edilmemesi yönündeki Kurum işleminin iptali ile anılan bir günlük çalışma süresinin geçerliliğinin tespiti niteliğinde olduğundan, davacının 01.12.1996 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun yanı sıra 01.12.1996 tarihinde asgari ücretle 1 gün çalıştığının tespitine ve işveren ünvan ve işyeri sicil no.su da belirtilmek suretiyle infaza elverişli şekilde hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
2.Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddine;
2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile
İlk Derece Mahkemesi hükmünün,
2 inci paragrafının silinerek yerine ” … davacının … Tekn. Hizm. Tic. Ltd. Şti. ünvanlı iş verenin 2 4652 02 02 732457 034 12-71 sicil numaralı işyerinde, 01.12.1996 tarihinde (1) gün süre ile 506 sayılı kanuna göre hizmet akdiyle asgari ücretle çalıştığının tespitine, davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.12.1989 olduğunun tespitine” ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.