Taşınmazların orman tahdit sınırları dışında kalması ve kadastro tespitinin hukuka uygunluğu ile miras payları oranında tescil gerekliliği değerlendirilmiştir (Yargıtay)

8. Hukuk Dairesi         2023/294 E.  ,  2024/5751 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2009/573 E., 2016/9 K.
KARAR : Red-kısmen kabul

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın … ve …, … ve …, … ve …, … ile … ve müşterekleri; … ve …, …, …, …, Orman İdaresi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairenin 14.03.2022 tarihli ve 2021/15415 Esas, 2022/2315 Karar sayılı ilamı ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Davalı …, müdahil davacı … ve arkadaşları, davalı …, …, …, … mirasçıları, … Yapı Kooperatifi, … ve arkadaşları tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro çalışması sırasında Muğla ili … ilçesi … köyü kadastro çalışma alanında bulunan 169 ada 1 parsel sayılı 9232,45 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 16 adet dubleks bina olan tarla vasfı ile tespit edilmiş olup, edinme sebebine göre 18.09.1992 tarihli yönetim planı gereğince 32 bağımsız bölüm dubleks ev olmak üzere kat mülkiyetine dönüştüğü; 168 ada 1 parsel sayılı 12.162,98 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 20 adet dubleks binası ve bir adet kefetaryası olan tarla vasfı ile tespit edilmiş olup, edinme sebebine göre 18.09.1992 tarihli yönetim planı gereğince 40 bağımsız bölüm dubleks ev ve bir kafetarya olmak üzere toplam 41 bağımsız bölüm oluşturularak kat mülkiyetine dönüştüğü ancak Marmaris Asliye Hukuk Mahkemesinde davalı oldukları gerekçesiyle malik haneleri açık bırakılmıştır.

Asıl ve birleşen dosya davacısı Orman İdaresi, çekişmeli 168 ada 1 ve 169 ada 1 parsel sayılı taşınmazların orman tahdit sınırları içinde kaldığı iddiasıyla dava açmıştır.

Birleşen dosya davacısı … mirasçısı …, Marmaris Asliye Hukuk Mahkemesinin 1997/793 Esas, 1998/515 Karar sayılı kararı ile Marmaris 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/360 Esas, 2005/504 Karar sayılı ve Marmaris 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/399 Esas, 2005/39 Karar sayılı dosyalarında ise daha sonra ferdi mülkiyete geçmiş olan kooperatif ortakları aleyhine açılmış olan tescil ve müdahalenin men’i davalarında lehlerine karar verildiğini ve neticesinde 1/8 hissesinin hükmen kendisine ait olduğu belirlenen çekişmeli taşınmazlar üzerinde rızası dışında yapılmış dubleks meskenlerin bulunduğu iddiasıyla ayrı ayrı açtığı davalarda; çekişmeli 169 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan kat mülkiyeti zabıt defterinde 1/32 arsa paylı 2, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 14, 15, 16, 18, 19, 21, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 ve 31 bağımsız bölüm numaralı yine çekişmeli 168 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan kat mülkiyeti zabıt defterinde 1/41 arsa paylı 5, 6, 7, 13, 15, 16, 17, 18, 21, 22, 24, 25, 26, 27, 29, 30, 31, 34, 35, 36, 37, 38 ve 39 bağımsız bölüm numaralı dubleks mesken nitelikli gayrimenkullerin tapu kayıtlarının hissesi oranında iptal edilerek adına tescillerine, yapılan tecavüzün men’ine ve haksız işgaller nedeniyle dava tarihinden geriye doğru 5 yıl için ve fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak hissesi karşılığı 1.500,00 YTL ecrimisilin ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen dosya davacıları … mirasçıları …, …, …, …, …, … ve …; Marmaris Asliye Hukuk Mahkemesinin 1997/793 Esas, 1998/515 Karar sayılı kararı ile Marmaris 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/360 Esas, 2005/504 Karar sayılı ve Marmaris 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/399 Esas, 2005/39 Karar sayılı dosyalarında ise daha sonra ferdi mülkiyete geçmiş olan kooperatif ortakları aleyhine açılmış olan tescil ve müdahalenin men’i davalarında lehlerine karar verildiğini ve neticesinde 1/2 hissesinin hükmen kök muris …’e ait olduğu belirlenen arsa üzerinde rızaları dışında yapılmış dubleks meskenlerin bulunduğu iddiasıyla ayrı ayrı açtıkları davalarda; çekişmeli 169 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan kat mülkiyeti zabıt defterinde 1/32 arsa paylı 2, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 14, 15, 16, 18, 19, 21, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 ve 31 bağımsız bölüm numaralı yine çekişmeli 168 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan kat mülkiyeti zabıt defterinde 1/41 arsa paylı 5, 6, 7, 13, 15, 16, 17, 18, 21, 22, 24, 25, 26, 27, 29, 30, 31, 34, 35, 36, 37, 38 ve 39 bağımsız bölüm numaralı dubleks mesken nitelikli gayrimenkullerin tapu kayıtlarının hisseleri oranında iptal edilerek adlarına tescillerine, yapılan tecavüzün men’ine ve haksız işgaller nedeniyle dava tarihinden geriye doğru 5 yıl için ve fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak hissesi karşılığı 6.000.000.000,00 (eski) TL ecrimisilin ödenmesini talep ve dava etmişlerdir.

Asıl ve birleşen dosya müdahil davacısı … mirasçısı …, Marmaris Asliye Hukuk Mahkemesinin 1997/793 Esas, 1998/515 Karar sayılı kararı ile Marmaris 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/360 Esas, 2005/504 Karar sayılı ve Marmaris 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/399 Esas, 2005/39 Karar sayılı tescil ve müdahalenin men’i davalarında lehlerine karar verildiğini ve neticesinde 32/256 hissesinin hükmen kendisine ait olduğunun belirlendiği ayrıca Orman İdaresinin taraf olduğu davalarda taşınmazların orman tahdit sınırları dışında kaldıklarının sabit olduğunun belirlendiği iddiasıyla çekişmeli 168 ada 1 parsel ve 169 ada 1 parsel sayılı taşınmazların hissesi oranında adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen dosya davacısı …, Marmaris Asliye Hukuk Mahkemesinde davalılar … ve … Gıda San. ve Tic. A.Ş. aleyhine açtığı davasında, … ilçesi … köyünde bulunan tapunun cilt …, sayfa …, sıra … numarasında 13.03.1998 tarihli ve 675 yevmiye numarası ile kayıtlı kat mülkiyeti esasına göre zemin ve l. kattan müteşekkil 1/41 arsa paylı 11 numaralı dubleks konutun sahibi olduğunu ve taşınmazın davalı … Gıda Sanayi ve Ticaret …ye satımı konusunda davalı şirketin resmi kayıtlarındaki çalışanı diğer davalı …’yi 1999 yılında vekil tayin ettiğini ama satışın gerçekleşmediğini buna rağmen verdiği vekalet ile her iki davalının birlikte hareket ederek vekalet akdi kötüye kullanılmak suretiyle taşınmazın tapuda kendisinden habersiz olarak 06.02.2001 tarihinde 34.000,00 YTL bedelle … Gıda Sanayi ve Ticaret …ye satıldığını ve bu satış işlemini 2006 yılında öğrendiği iddiasıyla, davalı … Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. adına olan tapu kaydının iptaline taşınmazın adına tapuya tesciline, şayet davalı …’ye bir bedel ödendiğinin şirket kayıtları ile sabit olunması halinde ise fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile tapuda satış bedeli olarak gösterilen 34.000,00 YTL’nin akit tarihi olan 06.02.2001 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı …’den tahsiline karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.
Müdahil davacı …, çekişmeli 168 ada 1 ve 169 ada 1 parsel sayılı taşınmazların …’in tapulu maliki olduğunu, kendisinin ise …’in mirasçılarından olduğunu, bu nedenle davaya konu taşınmazların veraset ilamındaki hissesi nisbetinde … … …mirasçıları adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Müdahil davacı …, çekişmeli 168 ada 1 parsel sayılı taşınmazda bulunan 8 nolu bağımsız bölümün … adına kayıtlı iken yargılama sırasında harici satış senediyle satın aldığını belirterek adına tescili istemiyle müdahil olmuştur.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; müdahil davacı …’ın davası ile davacı …’ın tapu iptal talebine yönelik davasının reddine, davacı … İdaresinin davaya konu 169 ada 1 parsel sayılı taşınmaza yönelik davasının reddine, davaya konu 168 ada 1 parsel sayılı taşınmaza yönelik davasının ise kısmen kabul kısmen reddine, müdahil davacı …’ın davası ile davacı … ve … mirasçılarının tapu iptal talebine yönelik davalarının kabulü ile Marmaris Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.09.1999 tarihinde kesinleşen 1997/793 Esas, 1998/515 Karar sayılı ilamı ile iptal edilen 02.02.1987 tarihli ve cilt …, sayfa …, sıra … ve … numaralı tapu kayıtlarına dayalı olan ve Muğla ili … ilçesi … köyü … mevkiine ait davaya konu 168 ada 1 parsel sayılı taşınmazda bulunan kat mülkiyeti zabıt defterinde 1/41 arsa paylı 1- 2- 3- 4- 5- 6- 7-8-9-10- 11- 12-13- 14- 15- 16- 17- 18-19- 20- 21- 22- 23- 24- 25- 26- 27- 28-29- 30- 31- 32- 33- 34- 35- 36- 37- 38- 39- 40 bağımsız bölüm numaralı dubleks mesken nitelikli ve 41 bağımsız bölüm numaralı kafetarya nitelikli gayrimenkullerin tapu kayıtlarının; davaya konu 169 ada 1 parsel sayılı taşınmazda bulunan kat mülkiyeti zabıt defterinde 1/32 arsa paylı 1- 2- 3- 4- 5- 6- 7- 8- 9- 10- 11- 12- 13- 14- 15- 16- 17- 18- 19- 20- 21- 22- 23- 24- 25- 26- 27- 28- 29- 30- 31- 32 bağımsız bölüm numaralı dubleks mesken nitelikli gayrimenkullerin tapu kayıtları ile davaya konu taşınmazlar üzerinde söz konusu bağımsız bölümlere ait kadastro tespitlerinin ayrı ayrı iptaline, Muğla ili … ilçesi … köyü … Mevkiinde bulunan 168 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 03.04.2014 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 53 metrekarelik bölümün aynı adada başka parsel numarası verilerek orman vasfı ile Hazine adına tespit ve tapuya tesciline, taşınmazın 1. derece doğal sit alanında kaldığının tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilmesine, Muğla ili … ilçesi … köyü … mevkiinde bulunan 168 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 03.04.2014 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide (B) harfi ile gösterilen 76,31 metrekarelik bölümün aynı adada başka parsel numarası verilerek orman vasfı ile Hazine adına tespit ve tapuya tesciline, taşınmazın 1. derece doğal sit alanında kaldığının tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilmesine, Muğla ili … ilçesi … köyü … mevkiinde bulunan 168 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 03.04.2014 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide (C) harfi ile gösterilen 40,06 metrekarelik bölümün aynı adada başka parsel numarası verilerek orman vasfı ile Hazine adına tespit ve tapuya tesciline, taşınmazın 1. derece doğal sit alanında kaldığının tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilmesine, Muğla ili … ilçesi … köyü … Mevkiinde bulunan 168 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 03.04.2014 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide (D) harfi ile gösterilen 90,40 metrekarelik bölümün aynı adada başka parsel numarası verilerek orman vasfı ile Hazine adına tespit ve tapuya tesciline, taşınmazın 1. derece doğal sit alanında kaldığının tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilmesine, Muğla ili … ilçesi … köyü … Mevkiinde bulunan 168 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 03.04.2014 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide 168 ada 1 parsel olarak gösterilen 11903,18 metrekarelik bölümü ile 169 ada 1 parsel sayılı taşınmazın aynı ve parsel numaraları ve kadastro tespit tutanaklarındaki vasıf ile toplam 256 pay kabul edilerek; 32 payının …, 32 payının …, 32 payının …, 6 payının …, 13 payının …, 13 payının …, 24 payının …, 24 payının …, 48 payının …, 32 payının … adına tespit ve tapuya tesciline, davaya konu 168 ada 1 parsel ve 169 ada l parsel sayılı taşınmazların l. derece doğal sit alanında kaldığının tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilmesine, Muğla ili … ilçesi … köyü … Mevkiinde bulunan 168 ada 1 parsel sayılı taşınmazın üzerinde bulunan 20 adet dubleks bina ve 1 adet kafeteryadan 03.04.2014 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide; 1 numaralı bölümün … (…)’e, 2 numaralı bölümün …’a, 3 numaralı bölümün …’ye, 4 numaralı bölümün …’na, 5 numaralı bölümün …’e, 6 numaralı bölümün …’e, 7 numaralı bölümün …’a,8 numaralı bölümün …’a, 9 numaralı bölümün …’e, 10 numaralı bölümün …’e, 11 numaralı bölümün … Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş’ye, 12 numaralı bölümün …’e, 13 numaralı bölümün …’a, 14 numaralı bölümün …’ye, 15 numaralı bölümün ½ ‘şer hisseli olarak … ve …’a, 16 numaralı bölümün …’a, 17 numaralı bölümün …’a, 18 numaralı bölümün 1/2’şer hisseli olarak … ve …’ye, 19 numaralı bölümün …’ye, 20 numaralı bölümün …’a, 21 numaralı bölümün …’e, 22 numaralı bölümün …’e, 23 numaralı bölümün …’e, 24 numaralı bölümün …’e, 25 numaralı bölümün …’e, 26 numaralı bölümün …’a, 27 numaralı bölümün …’a, 28 numaralı bölümün …’a, 29 numaralı bölümün …’a, 30 numaralı bölümün 1/2’şer hisseli olarak … ve …’e, 31 numaralı bölümün …’e, 32 numaralı bölümün …’a, 33 numaralı bölümün …’ye, 34 numaralı bölümün … (…)’a, 35 numaralı bölümün …’a, 36 numaralı bölümün …’a, 37 numaralı bölümün …’e, 38 numaralı bölümün …’e, 39 numaralı bölümün …’a, 40 numaralı bölümün …’a; 41 numaralı sosyal tesis olarak belirtilen kafeteryanın ise toplam 72 pay kabul edilerek;1êr pay olacak şekilde …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …’a, …, …, …, …, …, … (…), …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … oğlu 1940 doğumlu …, …, …, …, …, …, …,…’na, …’e,…, …, …, …, …,…, … …,…, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …’a, 1 payının ½ ‘şer hisseli olarak … ve …’a,1 payının 1/2’şer hisseli olarak … ve …’e, 1 payının 1/2’şer hisseli olarak … ve …’a,1 payının 1/2’şer hisseli olarak … ve …’a, 1 payının 1/2’şer hisseli olarak … ve …’ye ait olduğunun tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilmesine;

169 ada 1 parsel sayılı taşınmazın üzerinde bulunan 16 adet dubleks binadan 03.04.2014 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide; 1 numaralı bölümün …’a, 2 numaralı bölümün …’a, 3 numaralı bölümün …’e, 4 numaralı bölümün …’na, 5 numaralı bölümün …’a, 6 numaralı bölümün …’a, 7 numaralı bölümün …’a, 8 numaralı bölümün …’a, 9 numaralı bölümün …’a, 10 numaralı bölümün …’na, 11 numaralı bölümün …’ya, 12 numaralı bölümün …’e, 13 numaralı bölümün …’ye, 14 numaralı bölümün …’ye, 15 numaralı bölümün …’e, 16 numaralı bölümün …’na, 17 numaralı bölümün …’a, 18 numaralı bölümün …’a, 19 numaralı bölümün …’e, 20 numaralı bölümün …’ya, 21 numaralı bölümün 1/2’şer hisseli olarak … ve …’a, 22 numaralı bölümün …’na, 23 numaralı bölümün …’a, 24 numaralı bölümün …’e, 25 numaralı bölümün …’na, 26 numaralı bölümün …’e, 27 numaralı bölümün …’a, 28 numaralı bölümün …’a, 29 numaralı bölümün …’a, 30 numaralı bölümün 1/2’şer hisseli olarak … ve …’a, 31 numaralı bölümün …’a, 32 numaralı bölümün …’a ait olduğunun tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilmesine, davacılar …, … ve … mirasçılarının diğer talepleri yönünden; müdahil davacı …’in ise davası yönünden kadastro mahkemesinin görevsizliğine karar verilmiş; hüküm, … ve …; … ve …; … ve …; … ile … ve müşterekleri; … ve …; …; …; …; Orman İdaresi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 14.03.2022 tarihli ve 2021/15415 Esas, 2022/2315 Karar sayılı ilamı ile … ve …; … ve …; … ve …; … ile … ve müşterekleri; … ve … ile Orman İdaresi vekilinin yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddine, Birleşen dosya davacısı … ve müdahil davacı … mirasçısı …’ın miras paylarına ilişkin temyiz itirazları ve Birleşen dosya davacısı …’ın temyiz itirazları bakımından hükmün bozulmasına karar verilmiş, davalı …, müdahil davacı … ve arkadaşları, davalı …, …, …, … mirasçıları, … Yapı Kooperatifi, … ve arkadaşları tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

1-Dosya muhtevasına, dava evrakı ile tutanaklar münderecatına, Yargıtay ilâmında açıklanan gerektirici sebeplere göre; davalı …, müdahil davacı … ve arkadaşları, … Yapı Kooperatifi, … ve arkadaşlarının yerinde olmayan tüm karar düzeltme istemlerinin, …, …, …, … mirasçılarının ise aşağıdaki bent dışında kalan sair karar düzeltme taleplerinin REDDİNE,

2- Davalı …, …, …, … mirasçılarının diğer karar düzeltme talepleri açısından;

İlk Derece Mahkemesince … eşi …’in 24.02.1976 tarihinde, … ‘in mirasçısı olan oğlu …’in eşi … ve …’in torunu …’in 23.12.2005 tarihinde tapudan yaptıkları satış işlemi geçerli sayılmak suretiyle … mirasçılarına düşen paylar belirlenmiş ise de; …’in …e yaptığı satış sırasında kullanılan ”iştirak fesih beyannamesi başlıklı, iştirak halindeki mülkiyetin müşterek mülkiyete çevrilmesine” ilişkin belgedeki …’in kızı …’a ait imzanın sahte olduğu 25.01.1984 tarihli, 357 sayılı adli tıp raporu ile anlaşıldığına göre, bu belgeye değer verilmesi suretiyle devamında …’a ve …’a yapılan satışların kabul edilmesi ve …’in mirasçılarına düşecek miras paylarının buna göre belirlenmesi doğru olmamıştır.

Bu nedenle, yani iştirak halindeki mülkiyet müşterek mülkiyete çevrilmesi ve sonrasında yapılan satışlar değer taşımadığından kök tapuda yapılan satışlara göre değil …’in mirasçılarına miras payı oranında, usuli kazanılmış haklarda gözetilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Hal böyle olunca, dava 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun (3402 sayılı Kanun) 30/2 nci maddesi gereğince aktarılan ve resen araştırma ilkesinin geçerli olduğu bir dava olduğu da gözetilerek İlk Derece Mahkemesince …’in verasete esas nüfus kaydı dosya içerisine alınmalı ve …’e düşen 128 payın miras payları oranında mirasçılara tesciline karar verilmesi gerekçesi ile bu yönden de hükmün bozulması gerekirken, bu hususun gözden kaçırıldığı anlaşıldığından, karar düzeltme talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının diğer bozma nedenlerinin yanında bu sebeple de bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı …, müdahil davacı … ve arkadaşları,… Yapı Kooperatifi, … ve arkadaşlarının tüm, davalı …, …, …, … mirasçılarının sair karar düzeltme itirazlarının REDDİNE;

Davalı …, …, …, … mirasçılarınin karar düzeltme talebinin yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle kabulü ile Dairemizin 14.03.2022 tarihli ve 2021/15415 Esas, 2022/2315 Karar sayılı bozma ilamına (2) nolu bentte açıklanan nedenlerin eklenmesine, hükmün bu yönde de 6100 sayılı HMK’nın Geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA,

1086 sayılı Kanun’un 442 nci maddesi uyarınca takdiren 2.505,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyen … ve arkadaşları, …, … Yapı Kooperatifi ve … ve arkadaşlarından ayrı ayrı alınarak Hazineye irad kaydına,

168,30 TL peşin harcın red harcına mahsubu ile kalan 723,20 TL’nin karar düzeltme isteyen … ve arkadaşları, …, … Yapı Kooperatifi ve … ve arkadaşlarından ayrı ayrı alınmasına,

Peşin harcın istek halinde karar düzeltme isteyenlere ayrı ayrı iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

08.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.