|
ÖZET: Van Defterdarlığı Muhasebe Müdürlüğünde Defterdarlık Uzmanı olarak görev yapan başvuran, Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü Maarif Müfettişliği dosyaları için bilirkişi olarak görevlendirilmiş ve 2019 yılından bu yana ödenmemiş bilirkişi ücretinin enflasyon değer kaybı yansıtılarak ödenmesini talep etmiştir. İlgili mevzuat gereğince, başvuranın bilirkişi olarak görevlendirilmesi, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu çerçevesinde gerçekleştirilmiş ve bu süreçte yemin ederek bilirkişi raporları hazırlamıştır. Ancak, Maliye Bakanlığı’nın 2016 tarihli görüşü doğrultusunda, 2019 sonrası ödenek gönderilmediğinden ücret ödemesi yapılamamıştır.
Yapılan değerlendirmede, başvuranın bilirkişilik görevini mesai saatleri dışında ve asli görevi dışında yerine getirdiği, bu nedenle ödemelerin yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, zaman içinde paranın değer kaybı nedeniyle ödenmemiş ücretlerin geç ödenmesinden kaynaklanacak kayıpların da dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Sonuç olarak, Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne başvuranın bilirkişi ücretinin ödenmesi yönünde tavsiyede bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/13610-S.22.20892
BAŞVURU NO : 2022/6520
KARAR TARİHİ : 21/10/2022
TAVSİYE KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : VAN İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Bilirkişi ücretlerinin enflasyon değer kaybı yansıtılarak ödenmesi taleplidir.
BAŞVURU TARİHİ : 04/05/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Van Defterdarlığı Muhasebe Müdürlüğünde Defterdarlık Uzmanı olarak görev yapmakta olduğunu, Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü Maarif Müfettişliği dosyaları için 2012 yılından bu yana bilirkişilik yaptığını, daha önce bilirkişilik ücretleri için tarafına ödeme yapılırken 2019 yılından bu yana dosya ücretlerinin biriktiğini ve tarafına herhangi bir ödeme yapılmadığını, konuyu sözlü olarak Van
İl Milli Eğitim Müdürlüğünden sorduğunda ödemeler için ödenek gönderilmediğinden ödeme yapılamadığının belirtildiğini, ödenek talep edilerek bilirkişi ücretinin ödenmesi talepli 12/04/2022 tarihli dilekçesinin Milli Eğitim Bakanlığına yönlendirildiğini ve Bakanlık tarafından olumsuz yanıt verildiğini, gerekçe olarak Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 19/12/2016 tarihli görüşünün sunulduğunu, ancak söz konusu görüşle kendi durumu arasında benzerlik bulunmadığını, ayrıca söz konusu görüşteki durumda bile bilirkişi ücreti ödenmesini hak ettiğini, adliyelerde binlerce kamu çalışanına ödenen bilirkişilik ücretinin de bunun en somut örneği olduğunu, ilgili görüşte dayanak olarak sunulan 657 sayılı
Kanunun 146 ncı maddesinde memurlara aylık düzenli olarak ödenen ücretten bahsedildiğini, bilirkişilik ücreti ile ilgisi bulunmadığını, Kanunda ‘haklar dışında ücret ödenmez’ denildiğini, hususun mevzuatın ve amirlerin tayin ettiği asli görevler olduğunu ki bunun için her ay ilgili maddenin son paragrafında sözü edilen kalemlerde ve düzenli olarak ödenen ücreti almakta olduklarını, ancak bilirkişilik ücreti ödemesinin böyle düzenli bir ödeme olmadığı ve bilirkişilik görevinin de kendisi için mevzuatta ve amiri tarafından belirlenmiş daimi ve asli bir görev olmadığını, bilirkişilik görevinin Defterdarlık Uzmanlığı kapsamında bir iç görev olmadığını, bilirkişilik görevini -mesai saatleri dışında ve kurumu tarafından belirlenmiş bir görev tanımı olmadan- başka bir Bakanlık hizmetleri kapsamında ayrı bir çalışma olarak yürütmekte olduğunu, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından sunulan görüşün diğer bir dayanağının 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi olduğunu, iddia edildiğinin aksine anılan maddenin bilirkişilik ücreti ödenmesini destekleyen bir madde olduğunu, Kanun maddesinin son paragrafında bilirkişi ücreti dahil bir çok ücretin istisna olarak sayılarak ödenmesine bir engel olmadığının açıkça belirtildiğini, Maarif Müfettişliğince tarafına tevdi
/
edilen bilirkişilik görevlendirmesinin Ceza Muhakemesi Kanununun 64 üncü maddesi gereğince yapıldığını, bilirkişilik görevine başlamadan önce yasal dayanak gereği yemin ettiğini, ilgili bilirkişi dosyalarında yemin tutanaklarının da bulunduğunu, ücreti ödenmeyen bilirkişi dosyalarının çoğu için görev aldığında Özalp Malmüdürlüğünde geçici görevli olarak Malmüdürlüğüne vekalet ettiğini, İlçeden kendi imkanlarıyla Van il merkezine gelerek bu dosyaları almış olduğunu, hafta sonu ve hafta içi akşam saatlerinde özel vakitlerini bu görev için ayırdığını, ayrıca geçmişten beri bu tarz bilirkişilik görevleri için ücret ödenmekte olduğunu, İl Milli Eğitim Müdürlüğünün de buna dayanarak kendi sisteminde mali işlemlerin hazırlığını yaparak ödenek talep ettiğini, söz konusu görüşten sonra bile Van dahil bir çok ilde bilirkişilik ücretlerinin ödendiğini, mesai saatleri dışında büyük bir efor sarf ederek yürüttüğü bilirkişilik görevi için ücret ödenmemesinin angarya olacağını ve bunun da Anayasaya aykırı olduğunu, bütün bu hususlar değerlendirildiğinde Van Defterdarlığı personeli olarak Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü Maarif
Müfettişliği tarafından yapılan görevlendirme kapsamında uzman bilirkişi olarak görevlendirilmesi sonucu
-mesai saatleri dışında büyük efor sarf ederek ve asli memuriyet vazifesi dışında, Ceza Muhakemesi
Kanununun 64 üncü maddesi kapsamında yemin etmek suretiyle- yaptığı görev ve hazırladığı bilirkişi raporları için tarafına ücret ödemesi yapılması gerektiğinin açık ve net olduğu kanaatinde olduğunu belirterek yaptığı bilirkişilik ve bilirkişilik raporu hazırlanması işi için tarafına bilirkişi ücretinin enflasyon değer kaybı yansıtılarak ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 24/05/2022 tarihli ve sayılı yazısına istinaden Van Valiliği İl
Millî Eğitim Müdürlüğü tarafından gönderilen 13/06/2022 tarihli ve sayılı yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Müdürlük Eğitim Müfettişleri tarafından Van ili ilçelerine bağlı okulların ihaleleri, hatalı ödenek kullanımı ve personellerin ödemeleriyle ilgili konularda incelemelerin yapılması için Van Defterdarlığı
Muhasebe Müdürlüğünde Uzman olarak görev yapan ‘ın bilirkişi olarak görevlendirildiği, Müdürlüğe bağlı Eğitim Müfettişlerinin her bir bilirkişi görevi için görevlendirme onayı alındığı, 2019 yılı öncesi görevlendirildiği bilirkişi ücretlerinin ödendiği, Milli Eğitim Bakanlığı Destek
Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından ödenekler gönderilmediğinden 2019 yılı itibariyle görevlendirilen bilirkişi ücretleri için ilgili personele herhangi bir ödeme yapılamadığı,
2.2. Söz konusu personelin bilirkişi ücretlerinin ödenmesi ve ödenek gönderilmesi hususunda vermiş olduğu dilekçeye istinaden Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğünden görüş istendiği, Bakanlığın 15/04/2022 tarihli ve sayılı yazısında Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali
Kontrol Genel Müdürlüğünün 19/12/2016 tarihli ve sayılı yazısına atıfta bulunularak bilirkişi ücreti ödemeleri için ödenek gönderilmesinin mümkün bulunmadığı ifade edildiğinden bilirkişi ücreti ödemesi yapılamadığı,
2.3. Uzman Bilirkişi görevlendirmelerinde ilgiliye yemin ettirilerek ve ardından Bilirkişi Yemin ve Göreve
Başlama Tutanağı düzenlenerek göreve başlatıldığı, Uzman Bilirkişi olarak görevlendirilen kişilerin beyanına göre çalışmaların mesai saatleri dışında yapıldığı, Uzman Bilirkişi olarak görevlendirilen kişiler
Kurum dışından görevlendirildiklerinden asli görevi dışında söz konusu görevi yaptıkları açıklamalarına yer verilmiş ve talep edilen belgeler yazı ekinde gönderilmiştir.
/
3. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 19/12/2016 tarihli, sayılı ve
‘Bilirkişi ücreti’ konulu yazısında özetle;
3.1. Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursunda direksiyon eğitim simülatörünün kullanılmasının uygun olup olmadığı hususunda bilirkişi olarak görevlendirilen Düzce İli Borsa İstanbul Mesleki ve Teknik Anadolu
Lisesi Motorlu Araçlar Teknolojisi Laboratuvar Şefi …’ye ücret ödenip ödenemeyeceği hususunda görüş istenildiği,
3.2. Anayasanın 128 inci maddesinin ikinci fıkrası, 657 sayılı Kanunun 146 ncı maddesinin ikinci fıkrası ve 87 nci maddesi düzenlemelerine yer verildiği,
3.3. 657 sayılı Kanunun 87 nci maddesinde ikinci görev yasağına bazı istisnalar getirildiği, böylece Devlet memurlarının asli görevlerinin devamı niteliğinde bulunmayan ve özel kanunlarla kurulan bazı komisyon, kurul, heyet ve jüri çalışmalarına katılmalarına ve çalışmalarının karşılığında yine kanunlarınca gösterilen veya bu kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerden yararlanmalarına imkan sağlandığı,
3.4. Buna göre, Devlet memurlarına yaptıkları işler karşılığında bir ödemede bulunulabilmesi için bunun ya kanunda ya da kanunun açıkça bir ücret ödenebilmesinin belirlenmesi konusunda verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan tüzük ve yönetmeliklerde düzenlenmiş olması gerektiği,
3.5. Bu itibarla, direksiyon eğitim simülatörünün kullanılmasının uygun olup olmadığı hususunda bilirkişi olarak görevlendirilenlere bu görev karşılığında ücret ödenmesine yönelik herhangi bir kanuni düzenleme bulunmadığından, ilgiliye herhangi bir ücret ödenmesine imkan bulunmadığı belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;
4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” ara başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında
“Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010- 5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun;
6.1. “İkinci görev yasağı” başlıklı 87 nci maddesinde “Memurlara;
/
a) Bu Kanuna tabi kurumlarda, b) Sermayesinin tamamı Devlet tarafından verilmek suretiyle kurulan iktisadi kurumlar ile sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait bankalarda, c) Özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan banka ve kuruluşlarda,(1) ç)
Yukarıdaki bentlerde yazılı idare, kuruluş ve bankalar tarafından sermayelerinin yarısından fazlasına katılmak suretiyle kurulan kuruluşlarla bunların aynı oranda katılmaları ile vücut bulan kurumlarda, İkinci görev verilemez; bu kurumlardan her ne ad ile olursa olsun para ödenemez ve yarar sağlanamaz.
Ancak, bu Kanunun memurlara ikinci görev verilmesini öngören hükümleri ile hakem, tasfiye memuru ve bilirkişilere takdir olunan İl Genel Meclisi ve İl Daimi Encümeni başkanları, özel kanunlarla veya
Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan ve asli görevlerinin devamı niteliğinde olmayan çeşitli kurul, komisyon, heyet ve jüri çalışmalarına, Üniversiteler, Akademiler, Türkiye ve Orta – Doğu Amme İdaresi
Enstitüsü ve özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan araştırma kurumları tarafından idareyle ilgili olarak yapılan inceleme ve araştırma çalışmalarına katılanlar için özel kanunlarınca gösterilen veya bu kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerin ödenmesine ilişkin hükümler saklıdır.”,
6.2. “Mali Hükümler” ana başlığı altında yer alan “Kapsam” başlıklı 146 ncı maddesinde “Bu
Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir.
Memurlara kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz. (Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirilecekler hariç.)…”,
7. 01/03/2022 tarihli ve 31765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim
Müfettişleri Yönetmeliğinin “Eğitim müfettişi ve eğitim müfettiş yardımcılarının görev ve yetkileri” başlıklı 53 üncü maddesinde “(1) Eğitim müfettişi ve eğitim müfettiş yardımcılarının görev ve yetkileri
şunlardır:
a) İldeki her derece ve türden resmî ve özel örgün ve yaygın eğitim kurumları ile özel öğrenci barınma hizmetleri kurumlarının rehberlik, iş başında yetiştirme, denetim, izleme ve değerlendirme, araştırma, inceleme, soruşturma ve ön inceleme çalışmalarını yapmak.
b) Rehberlik, denetim, izleme ve değerlendirme, inceleme, soruşturma, ön inceleme çalışmaları neticesinde düzenleyecekleri raporları çalışmaların tamamlanmasından sonra en geç yirmi gün, kapsamlı işlerde ise verilen ek süre içinde eğitim müfettişleri başkanlığına teslim etmek.
c) Yürütülen çalışmalarda Başkanlıkça yayımlanan görev standartlarına uymak.
ç) Refakatlerine verilen eğitim müfettiş yardımcılarının yetişmelerini sağlamak, refakatine verilen eğitim müfettiş yardımcıları hakkında altı ayda bir Ek-2’de yer alan Formu doldurarak eğitim müfettişleri başkanlığına sunmak.
d) Beraber çalıştıkları eğitim müfettiş yardımcılarının mesleki gelişimlerine katkı sağlamak.
e) Görevlendirildikleri kurul ve komisyonlardaki çalışmaları yürütmek.
f) Eğitim müfettişleri başkanı tarafından bu kapsamda verilen diğer görevleri yapmak.
g) Mevzuatla verilen diğer görevleri yapmak.
(2) Eğitim müfettişi ve eğitim müfettiş yardımcılarının Bakanlık merkez ve taşra teşkilatındaki geçici görevlendirmelerinde Bakanlığın onayı aranır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
/
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ile konuya ilişkin tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Van Defterdarlığı Muhasebe Müdürlüğünde Defterdarlık Uzmanı olarak görev yapmakta olan başvuran tarafından, Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü Maarif Müfettişliği dosyaları için bilirkişi olarak görevlendirilmesinden kaynaklanan ve 2019 yılından bu yana ödenmemiş olan bilirkişi ücretinin, enflasyon değer kaybı yansıtılarak, ödenmesi talep edilmektedir (§1).
10. Dosya kapsamından; 10.1. Van Valilik Makam Olur’u ile -inceleme gerekiyorsa disiplin soruşturmasını yürütmek üzeregörevlendirilen maarif müfettişleri tarafından ‘bilirkişi’ görüşü alınmasının gerekli görülmesi üzerine Van
İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından Van Defterdarlığından bilirkişi görevlendirilmesi talebi ile 5271 sayılı
Ceza Muhakemesi Kanununun 63-66 ncı maddeleri gereğince başvuranın bilirkişi olarak görevlendirmelerinin yapılmış olduğu, 10.2. 5271 sayılı Kanunun 64 üncü maddesi gereğince başvuranın Müfettişlik huzurunda yemin ederek bilirkişi görüşü oluşturmak üzere göreve başladığı ve bilirkişi raporlarını oluşturarak teslim ettiği, 10.3. Bilirkişi olarak görevlendirilerek çalışmasını tamamlayan başvurana, yaptığı çalışmalar neticesinde hak edilen ücretin tahakkuk işlemlerinin yapılması gerektiğinin ilgili müfettişlerce Van İl Milli Eğitim
Müdürlüğüne yazıldığı, 10.4. İlgili dönemlere ait başvurana ilişkin ‘Bilirkişi Ücret Bordrosu’nun düzenlendiği, 2019 yılı öncesi bilirkişi görevi nedeniyle başvurana ödemelerinin yapıldığı, 10.5. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 19/12/2016 tarihli ve sayılı yazısına istinaden, bilirkişi ücreti ödemeleri için Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ödenek gönderilmediğinden 2019 yılı sonrası başvurana bilirkişi ücreti ödemesi yapılmadığı görülmektedir.
11. 657 sayılı Kanunun 87 nci maddesinde; memurlara, bu Kanuna tabi kurumlarda ve anılan maddede sayılan kurumlarda ikinci görev verilemeyeceği, bu kurumlardan her ne adla olursa olsun para ödenemeyeceği ve yarar sağlanamayacağı, ancak; bu Kanunun memurlara ikinci görev verilmesini öngören hükümleri ile hakem, tasfiye memuru ve bilirkişilere takdir olunan İl Genel Meclisi ve İl Daimi Encümeni başkanları, özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan ve asli görevlerinin devamı niteliğinde olmayan çeşitli kurul, komisyon, heyet ve jüri çalışmalarına, Üniversiteler, Akademiler, Türkiye ve Orta – Doğu Amme İdaresi Enstitüsü ve özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan araştırma kurumları tarafından idareyle ilgili olarak yapılan inceleme ve araştırma çalışmalarına katılanlar için özel kanunlarınca gösterilen veya bu kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerin ödenmesine ilişkin hükümlerin saklı olduğu hüküm altına alınmıştır.
12. Sayıştay Temyiz Kurulunun 05/02/2008 tarihli ve 29907 sayılı Kararında; “…İçişleri Bakanlığı
Teftiş Kurulu Başkanlığı Müfettişleri veya İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü
Kontrolörleri’nin Tekirdağ Çorlu Belediye Başkanlığı’nda yapmış olduğu inceleme, denetleme, araştırma ve soruşturma işlemleri 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un yukarıda bahsedilen hükümleri gereği Bakanlığın görevleri arasındadır. Teftiş, inceleme, soruşturma, araştırma işlemlerine yardımcı olacak bilgilere ulaşmak için müfettiş veya kontrolörce görevlendirilen bilirkişiler ve
/
bilirkişiye gördürülen hizmetler inceleme araştırma ve soruşturma göreviyle ilgilidir ve bu görevlerin amacına ulaşmasına yardım etmektedir.
1050 Sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu’nun 28.maddesinde her mali yıldan devletçe toplanacak gelirler
ile ödenecek giderlerin bütçe kanununda belli edileceği, yine 45.maddesinde ise devlet hizmetlerinin gerekli kıldığı giderlerin her yılın bütçesine konulan ödenekten karşılanacağı hüküm altına alınmıştır. Bu sebeple genel bütçeli kuruluş olan İçişleri Bakanlığı’nın mahalli idareleri, kontrolörler veya müfettişler eliyle inceleme, denetleme, soruşturma ve araştırması sırasında satın alınan bilirkişilik hizmetinin bedelinin
İçişleri Bakanlığı veya Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü bütçesine konulacak ödenekten karşılanması gerekir. Çünkü, hizmeti gördüren Belediye değil İçişleri Bakanlığıdır…” denilmektedir.
13. Somut olayda; görevlendirilen müfettişler tarafından incelemeye/soruşturmaya yardımcı olacak bilgilere ulaşmak için ‘bilirkişi’ görüşü alınmasının gerekli görülmesi üzerine Defterdar tarafından başvurana bilirkişi görevlendirmelerinin yapıldığı, başvuranın bilirkişi olarak görevlendirmelerinde 5271 sayılı Kanunun 64 üncü maddesi gereğince Müfettişlik huzurunda yemin ettirilerek ve ‘Bilirkişi Yemin ve
Göreve Başlama Tutanağı’ düzenlenerek görevine başlatıldığı, İl Milli Eğitim Müdürlüğünün talebi üzerine
Defterdarlık personeli olan başvuranın Kurumu ve asli görevi dışında görev verilmiş olduğunun dosyada yer alan verilerden görüldüğü ve başvuran tarafından söz konusu bilirkişilik görevinin mesai saatleri dışında yerine getirildiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.
14. Bu kapsamda; Van Valilik Makam Olur’u ile -inceleme gerekiyorsa disiplin soruşturmasını yürütmek üzere- görevlendirilen maarif müfettişleri tarafından ‘bilirkişi’ görüşü alınmasının gerekli görülmesi üzerine Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından Van Defterdarlığından bilirkişi görevlendirilmesi talep edildiği, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 63-66 ncı maddeleri gereğince başvuranın Defterdar tarafından görevlendirildiği, farklı bir Kurumun müfettişlerinin denetim, izleme ve değerlendirme, araştırma, inceleme, soruşturma ve ön inceleme çalışmalarını yapmak görevleri kapsamında görevlerinin amacına ulaşmasına yardım etmek için bilirkişi görüşü oluşturulması suretiyle yıllar içinde başvuranın hizmetinden yararlanıldığı ile özel ve/veya teknik bilgi ve donanımından yararlanılan başvuranın bilirkişilik görevini asli görevi dışında ve mesai saatleri dışında yerine getirdiği hususları göz önünde bulundurularak, Milli Eğitim Bakanlığı müfettişleri tarafından yürütülen inceleme ve soruşturma sürecinde alınan bilirkişilik hizmeti bedelinin başvurana ödenmesi gerektiği ve zaman içinde paranın değerindeki azalma nedeniyle, 2019 yılından bu yana ödenmemiş olan bilirkişilik ücretlerinin geç ödenmesinden kaynaklanacak kaybın gözetilerek işlem tesis edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
15. Diğer taraftan, inceleme ve soruşturma süreçlerinin amacına ulaşmasına destek amacıyla ihtiyaç duyulan özel ve/veya teknik bilgi ve donanıma ilişkin, ilgili kurumdan ‘inceleme ve araştırma yapılması’ şeklinde yapılacak görevlendirme taleplerinde, bilirkişilik ücreti ödenmesine ihtiyaç olmayacağı ve bu suretle farklı uygulamalardan kaynaklı mağduriyetlerin oluşmayacağı açıktır.
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Van Defterdarlığı Muhasebe Müdürlüğünde
Defterdarlık Uzmanı olarak görev yapmakta olan başvurana, Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü Maarif
Müfettişliği dosyaları için bilirkişi olarak görevlendirilmesinden kaynaklanan bilirkişi ücretlerinin, zaman içinde paranın değerindeki azalma gözetilerek, ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan
/
değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği görülmüş, ancak İdare tarafından başvurana gönderilen 18/04/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazıda, idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğinin gösterilmediği ve bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edildiğinden İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Van İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvurana; Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü Maarif Müfettişliği dosyaları için bilirkişi olarak görevlendirilmesinden kaynaklanan bilirkişi ücretlerinin, zaman içinde paranın değerindeki azalma gözetilerek, ödenmesi yönünde MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; idare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ile MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/