|
ÖZET: Danıştay kararı, başvuranın Vergi Denetmenliği kadrosunda geçirdiği sürelerin Vergi Müfettişi olarak sayılmasına ilişkin talebinin reddine dayanıyor. Başvuran, 646 sayılı KHK’nın yürürlüğe girdiği tarihte Vergi Denetmeni kadrosunda bulunmadığı için, 178 sayılı KHK’nın Geçici 12. maddesi gereğince Vergi Müfettişi kadrosuna atanmış sayılmasının mümkün olmadığını belirtmektedir. Başvuranın geçmiş hizmet sürelerinin Vergi Müfettişliği kapsamında değerlendirilmesi talebi, yasal düzenlemeler çerçevesinde hukuka aykırı bulunmuştur.
Ayrıca, Sayıştay üyeliği için gerekli niteliklerin değerlendirilmesinin Sayıştay Genel Kurulu tarafından yapıldığı ve başvuranın bu süreçte Hazine ve Maliye Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından verilen hizmet belgesini kullandığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, başvuranın taleplerine ilişkin idare tarafından tesis edilen işlemlerde hukuka uygunluk tespit edilmiştir. Bu durum, kamu denetimi ve idarenin işleyişi açısından önemli bir içtihat oluşturmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/13138-S.22.20101
BAŞVURU NO : 2022/7032
KARAR TARİHİ : 10/10/2022
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Vergi Denetmenliği kadrosunda geçirilmiş sürelerin Vergi Müfettişi olarak geçmiş sayılması taleplidir.
BAŞVURU TARİHİ : 14/05/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; 1.1. 646 sayılı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının Kurulması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname ile Maliye Bakanlığı bünyesindeki dört farklı unvanlı denetim gurubunun tek bir çatı altında birleştirilerek Vergi Denetim
Kurulunun ihdas edilmiş olduğunu, daha önce 213 sayılı Kanun başta olmak üzere kanunlarla verilen yetkileri kullanan dört farklı unvana sahip denetim elemanlarının anılan KHK ile aynı işleri Vergi Müfettişi unvanı adı altında yapmalarının öngörüldüğünü, 646 sayılı KHK’nın Geçici 12 nci maddesinin sekizinci fıkrasında ise “İkinci fıkrada belirtilen kadrolarda geçirilen süreler Bakanlıkta Vergi Başmüfettişi, Vergi
Müfettişi ve Vergi Müfettiş Yardımcısı olarak geçmiş sayılır.” hükmünün yer aldığını, aynı maddede ayrıca
“Bu Kanun Hükmünde Kararnamede Vergi Denetim Kurulu Başkanlığına ve Vergi Müfettişlerine verilen görev ve yetkiler kapsamında olmak şartıyla; mevzuatta Maliye Teftiş Kurulu, Hesap Uzmanları Kurulu, Gelirler Kontrolörleri Başkanlığına yapılmış olan atıflar Vergi Denetim Kuruluna, Maliye Müfettişleri, Hesap Uzmanları, Gelirler Kontrolörleri ve Vergi Denetmenlerine yapılmış olan atıflar Vergi Müfettişlerine yapılmış sayılır.” denildiğini, ayrıca 5434 sayılı Kanunun mülga Ek 67 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, 646 sayılı KHK ile kaldırılan vergi denetmeni kadro unvanı üzerinden, emekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar ile bu durumda olup iştirakçiliği devam edenler hakkında uygulanacak ek gösterge rakamının belirlenmesi amacıyla Devlet Personel Başkanlığı, Maliye Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığı tarafından hazırlanarak 28/02/2012 tarihinde Maliye Bakanı tarafından onaylanan (XXXI) sayılı Kadro Eşitlik Cetvelinin 34 üncü sırasında, 646 sayılı KHK ile kaldırılan “vergi denetmeni” kadro unvanının “vergi müfettişi” kadro unvanına eşitlendiğini,
1.2. Bu kapsamda; 10/07/2011 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 646 sayılı KHK ile vergi denetmeni kadrosu kaldırılarak yerine vergi müfettişi kadrosunun ihdas edildiği, vergi denetmeni kadrolarında görev
/
yapanların vergi müfettişi kadrosuna atanmış sayıldıkları, vergi müfettişi kadrosuna atanmış sayılanlar ve halen bu kadroda bulunanlar bakımından 657 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin I- Genel
İdare Hizmetleri Sınıfı bölümünün (g) bendinde yer verilen ek göstergelerden anılan bentte belirtilen şartlar aranmaksızın yararlanacakları yolundaki düzenlemeler ile kaldırılan “vergi denetmeni” kadro unvanının,
5434 sayılı Kanunun mülga Ek 67 nci maddesi ile verilen yetki çerçevesinde düzenlenen (XXXI) sayılı
Kadro Eşitlik Cetveli ile vergi müfettişi kadro unvanına eşitlendiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, vergi denetmeni kadro unvanı üzerinden, emekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar ile bu durumda olup iştirakçiliği devam edenlerin, aylıklarının ödenmesine dayanak alınan kanunlar bakımından halen bu görevi yapan vergi müfettişleri konumunda olduklarının açık olduğunu,
1.3. 666 sayılı KHK’nın 5/p maddesi ile 178 sayılı KHK’nın Geçici 12 nci maddesinin sekizinci fıkrasına eklenen cümle uyarınca, 646 sayılı KHK öncesinde Vergi Denetmeni unvanı ile 05/10/1992 – 31/12/2007 döneminde Vergi Denetmeni kadrosunda fiilen görev yapmış olması hasebiyle, Vergi Denetmeni kadrosunda geçirmiş olduğu sürelerin Vergi Müfettişi olarak geçmiş sayılacağına dair tarafına bir yazı verilmesini ve bu yazıyı Sayıştay’da açık bulunan üyelik müracaatı için kullanacağını dilekçenin yanı sıra şifahen de Bakanlık yetkili yöneticilerine bildirdiğini, fakat tarafına hizmet belgesi vermek dışında söz konusu yazıyı yazmayacaklarını da açıkça ifade ettiklerini ifade etmiş olup ilgili düzenlemeler çerçevesinde Vergi Denetmenliği kadrosunda geçirilmiş sürelerin Vergi Müfettişi olarak geçmiş sayılacağına ve bu sebeple Vergi Müfettişlerinin yararlandığı tüm haklardan yararlanabileceğine ilişkin bir yazının Bakanlık Personel Genel Müdürlüğü tarafından verilmesini ve açık yasal düzenlemelere uygun talepleri yerine getirmeyen idare personelinin dikkatinin çekilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 26/05/2022 tarihli ve sayılı yazısına istinaden, Hazine ve Maliye
Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 30/06/2022 tarihli ve sayılı yazıda özetle;
2.1. Başvuranın İstanbul Defterdarlığı Vergi Dairesi Müdürlüğünde 15/03/1989-15/01/1990 tarihleri arasında Sözleşmeli Personel, İstanbul Ataköy Vergi Dairesi Müdürlüğünde 15/01/1990-20/10/1992 tarihleri arasında Yoklama Memuru, İstanbul Defterdarlığında 20/10/1992-16/09/1993 tarihleri arasında
Vergi Kontrol Memuru, 16/09/1993-20/10/1995 tarihleri arasında Vergi Denetmen Yardımcısı, 20/10/1995-16/09/2005 tarihleri arasında Vergi Denetmeni, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığında 16/09/2005-02/01/2008 tarihleri arasında Vergi Denetmeni olarak görev yaptığı,
2.2. Daha sonra İstanbul Bahçelievler Belediye Başkanlığına 02/01/2008 tarihinde İç Denetçi olarak naklen atandığı, 14/08/2018 tarihine kadar görev yaptığı ve 15/08/2018 tarihinde de Bakanlık bünyesine Bakan
Müşaviri olarak naklen atandığı, 06/04/2020 tarihinde 06/06/2020 tarihi itibarıyla çekilme talebinde bulunduğu ve Bakanlık Makamından alınan 15/04/2020 tarihli ve sayılı Onay ile adı geçenin çekilme talebinin 05/06/2020 tarihi itibarıyla uygun görüldüğü, aynı tarihte söz konusu Onayı tebellüğ ederek görevinden ayrıldığı,
2.3. Adı geçenin Bakanlığa hitaben verdiği 12/05/2022 tarihli dilekçesinde; ” sicil numarası ile 05.10.1992-31.12.2007 tarihleri arasında Vergi Denetmeni olarak görev yaptığından, 10.07.2011 tarihli ve
27990 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 646 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 12 inci
maddesine göre, Vergi Denetmenliğinde geçirilen sürelerin Bakanlıkta Vergi Müfettişi olarak geçmiş sayılacağının belirtildiğinden, Diğer yandan, 43 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 14 üncü maddesi
/
ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulan Teftiş Başkanlığının Kurucu Başkanı olarak görev yaptığından bahisle, 646 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 12 nci maddesi mucibine 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 12 nci maddesinde sayılan nitelikleri haiz olduğunuza dair bir yazının tarafınıza verilmesini” talep ettiği,
2.4. Söz konusu başvuru üzerine adı geçenin özlük dosyasının incelenmesi sonucunda; Bakan Müşaviri olarak görev yapmaktayken 05/06/2020 tarihinde memuriyetten ayrıldığı anlaşılmış olup 12/05/2022 tarihli dilekçesi üzerine 13/05/2022 tarihli ve sayılı yazı ve eki onaylı hizmet belgesinin 13/05/2022 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu,
2.5. Sayıştay üyelerinin seçimlerine ilişkin 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 15 inci maddesi hükmünden de anlaşılacağı üzere üyelik başvurularında üyelik için gerekli niteliklere haiz olup olunmadığına dair değerlendirmenin Sayıştay Başkanlığı tarafından yapılmakta olduğu,
2.6. Konu ile ilgili olarak 27/06/2022 tarihli ve sayılı yazı ile Sayıştay Başkanlığından gerekli bilgi ve belgelerin talep edildiği, Sayıştay Başkanlığından alınan 28/06/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinden adı geçenin; 13/05/2022 tarihinde Sayıştay üyeliği seçimine Hazine ve Maliye
Bakanlığı Meslek Mensupları kontenjanından başvuruda bulunduğu, başvuruda bulunurken 13/05/2022 tarihli ve sayılı yazı ve eki Hizmet Belgesini kullandığı, 24/05/2022 tarihli ve / sayılı
Sayıştay Genel Kurulu Kararı gereğince başvurunun kabul edilmediğinin anlaşıldığı,
2.7. 646 sayılı KHK ile 178 sayılı KHK’ya geçici 12 nci maddenin eklenmiş olduğu, 646 sayılı KHK’nın 10/07/2011 tarihli ve 27990 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiği ve geçici 12 nci maddeye ilişkin farklı bir yürürlük tarihi belirtilmediği,
2.8. Adı geçenin hizmet belgesi incelendiğinde, 20/10/1995-02/01/2008 tarihleri arasında Vergi Denetmeni olarak görev yaptığı, sonrasında İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığında Vergi Denetmeni olarak görev yapmaktayken 02/01/2008 tarihinde İstanbul Bahçelievler Belediye Başkanlığına İç Denetçi olarak naklen atandığı, 646 sayılı KHK ile 178 sayılı KHK’ya eklenen geçici 12 nci maddeden anlaşılacağı üzere bu
KHK’nın yürürlüğe girdiği tarihte Vergi Denetmeni kadrolarında bulunanların Vergi Müfettişi kadrolarına atanabileceği, adı geçen söz konusu KHK’nın yürürlüğe girdiği 10/07/2011 tarihinde Vergi Denetmeni olarak fiilen görev yapmadığı ve Bakanlığa bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarında yöneticilik kadrolarında bulunmadığından Vergi Müfettişi olarak atanmasının yasal olarak mümkün olmadığı,
2.9. Söz konusu geçici madde kapsamında başvuran Vergi Müfettişliğine atanmış olması halinde anılan geçici maddeye göre geçmiş hizmetlerinin değerlendirilebileceği, bir başka ifadeyle Vergi Müfettişliği kadrosuna atanmamış olanların geçmiş hizmetlerinin Vergi Müfettişliğinde geçmiş gibi değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla adı geçenin Vergi Denetmenliği kadrosunda geçirdiği sürelerin Vergi Müfettişi olarak geçirilmiş sayılmasının da mümkün olmadığı,
2.10. 178 sayılı KHK’nın geçici 12 nci maddesinin sekizinci fıkrasına 666 sayılı KHK’nın 5/p maddesi ile eklenen hükümle 646 sayılı KHK ile Vergi Başmüfettişi, Vergi Müfettişi kadrolarına atananların 657 sayılı
Kanuna ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (g) bendinde yer alan unvanlar için öngörülen ek göstergelerden faydalanabilmesi adına gerekli şartlardan muaf tutulmasına dair bir düzenleme yapılmış olduğu, 666 sayılı KHK’nın 5/p maddesiyle yapılan düzenlemenin
Vergi Başmüfettişi, Vergi Müfettişi kadrolarına atanmaya ilişkin bir hüküm içermediği, sadece ek göstergeden faydalanmaya ilişkin bir düzenleme yaptığı,
/
2.11. Bakanlık bünyesinde Vergi Denetmeni iken 15/03/2010 tarihinde emekliye ayrılan davacı tarafından
Emekli Vergi Müfettişi kimliği düzenlenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Bakanlığa açılan dava hakkında Ankara 17. İdare Mahkemesi tarafından alınan sayılı Kararda;
“Bakılan olayda, davacının 15.03.2010 tarihinde Vergi Denetmeni olarak emekli olduğu, 646 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği 10.07.2011 tarihinde, davacının vergi denetmeni kadrosunda olmadığından dolayı vergi müfettişi kadrosuna atanma ve bu atanmanın sonuçlarından yararlanma hakkının bulunmadığından ve anılan yasal düzenlemenin (unvan değişikliğinin) daha önce vergi denetmeni kadrosunda iken yasadan önce emekliye ayrılanları da kapsayacağı yönünde bir düzenleme de bulunmadığından, davacıya emekliye ayrıldığı tarihteki unvanı esas alınarak emeklilik kimliği düzenlenmesinin yerinde olduğu sonucuna varılmakla, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.” hükmü ile davanın reddine karar verildiği, temyizen incelenen söz konusu mahkeme kararının Danıştay İkinci Dairesince alınan sayılı karar ile usul ve hukuka uygun bulunduğu,
2.12. 5434 sayılı Kanunun mülga Ek 67 nci maddesi ile verilen yetki çerçevesinde düzenlenen (XXXI)
sayılı Kadro Eşitlik Cetvelinin emeklilik hakları dışında bir hak sağlamadığı, söz konusu hüküm gereğince, Maliye Bakanlığı (Mülga), Devlet Personel Başkanlığı (Mülga) ve Sosyal Güvenlik Kurumu temsilcilerinden oluşan Komisyon tarafından hazırlanan Eşitlik Cetveli ile her ne kadar Vergi Denetmeni unvanı kaldırıldığı için Vergi Müfettişi unvanıyla eşitlenmişse de düzenlemenin emeklilik hakları açısından bir eşitleme yaptığı,
2.13. Dolayısıyla konuya ilişkin mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, adı geçenin Vergi
Denetmeni unvanında geçirdiği sürelerin Vergi Müfettişi unvanında geçirilmiş sayılarak değerlendirilmesinin yasal olarak mümkün olmadığı, adı geçene, Sayıştay Üyeliği başvurusu yapmasına yeterli yazılar ile hizmet belgesinin verilmiş olduğu, adı geçenin üyelik için gerekli niteliklere haiz olup olmadığına dair değerlendirmenin Sayıştay Başkanlığı tarafından yapılmakta olduğu açıklamalarına yer verilmiş ve talep edilen belgeler yazı ekinde gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 6085 sayılı Sayıştay Kanununun; 5.1. “Sayıştay Başkan ve üyelerinin nitelikleri” başlıklı 12 nci maddesinde “(1) Sayıştay Başkan ve üyelerinin hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri veya öğrenim itibariyle bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından onanmış yurt içinde veya yurt dışındaki en az dört yıllık fakülte veya yüksekokulların birinden mezun olduktan sonra kamu idarelerinde en az onaltı yıl çalışmış olmaları gerekir…
(3) Üyelik için birinci fıkrada sayılan nitelikler ile birlikte;…
d) Başbakanlık, bakanlıklar ve Hazine Müsteşarlığı merkez denetim elemanlığı görevlerinde, toplam bir yıl bulunmuş olmaları gerekir…”,
5.2. “Üyelerin seçimi” başlıklı 15 inci maddesinde “(1) Sayıştay üyelerinin beşte üçü Sayıştay meslek mensuplarından, geriye kalanların en az yarısı Maliye Bakanlığı meslek mensuplarından olmak üzere bu
Kanunun 12 nci maddesinde nitelikleri belirlenen diğer adaylar arasından seçilir. Üyeliklerde boşalma olması halinde daire başkanlığı kadroları da dahil olmak üzere boşalan kontenjan için seçim yapılır.
(2) Sayıştay Başkanlığı boşalan üyelik sayısının beşi bulduğu tarihten itibaren yedi gün içinde başlamak üzere, Resmi Gazete ve diğer basın ve yayın organları aracılığıyla seçim için duyuru yapar. Başvurular
Sayıştaya yapılır. Üye adaylığı için başvuru süresi, ilk duyuru tarihinden itibaren otuz gündür.
(3) Sayıştay Genel Kurulunca, Sayıştaya başvuranların sicilleri üzerinde yapılacak inceleme sonucunda, bu
Kanunda yazılı niteliklere sahip oldukları anlaşılanlar arasından mevcut üye sayısının salt çoğunluğunun gizli oyu ile her boş yer için dörder aday seçilir. Aday seçimi, başvuru süresinin bitiminden itibaren otuz gün içerisinde sonuçlandırılır. Seçim sonuçları, seçilen adayların sicil özetleri ile birlikte Sayıştay
Başkanlığınca seçimi takip eden üç iş günü içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulur.
Otuz günlük sürede seçim tamamlanamadığı takdirde, Sayıştay Başkanlığı aday adaylıkları kabul edilmiş olanların tümünü, sicil özetleri ile birlikte kontenjan gruplarını da belirtmek suretiyle Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına sunar.”,
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ekli (I) sayılı Hizmet Sınıfları İtibariyle Unvan veya Aylık
Alınan Derecelere Göre Ek Göstergeler Cetvelinin I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı bölümünün (g)
bendinde;
UNVANI Derece 1/1/1994’den 1/1/1995’den
İtibaren İtibaren
Uygulanacak Ek Uygulanacak Ek
Göstergeler Göstergeler
I – GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFI
g) En az üç yıl süreli yükseköğrenim veren fakülte ve 1 3200 3600 yüksekokulları bitirerek mesleğe özel yarışma sınavı ile giren 2 2600 3000 ve belirli süreli meslek içi eğitimden sonra özel bir yeterlik 3 1900 2200 sınavı sonunda (veya yüksek öğrenimli olup, özel kanunların 4 1450 1600 öngördüğü şartları taşıyanlardan en az sekiz yıl mesleki görev 4 1450 1600 yaptıktan sonra yine bu kanunların öngördüğü usule göre 5 1100 1300 seçilerek) atanan… Maliye Bakanlığı Vergi Müfettişleri… 6 950 1150
7 850 950
8 750 850
7. 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununun mülga Ek 67 nci maddesinin ikinci fıkrasında “Personel kanunlarında ya da aylık ödenmesine dayanak teşkil eden diğer kanunlarda kendileriyle eşit olarak ek gösterge verilmekte olan kadrolarda bulunanların yararlandıkları ek göstergelerden faydalanma imkanı da kalmayacak şekilde kadro unvanları personel kanunlarından ya da aylık ödenmesine dayanak teşkil eden diğer kanunlardan çıkarılan ve yararlanacakları ek gösterge hakkında ayrıca bir düzenleme yapılmamış olan kadro unvanları üzerinden emekli, dul ve yetim aylığı bağlanmış olanlar ile bu durumda olup iştirakçiliği devam edenlere uygulanacak ek göstergeler; Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınmak suretiyle
Maliye Bakanlığı ile Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü tarafından birlikte belirlenir.
İlgili kanunlarında ayrıca ek gösterge belirlenmek suretiyle ve bir kadro şartı aranmaksızın yürütülmesi öngörülen görevlere asaleten atanmış veya seçilmiş olanlar hariç olmak üzere, münhasıran kadrosu ihdas
/
edilmemiş görevler için bu fıkra hükmü uygulanmaz ve bu şekilde yürütülen görevler için sonradan ihdas edilen kadrolar dikkate alınmaz.”,
8. 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
Geçici 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında “Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte
Maliye Başmüfettişi, Baş Hesap Uzmanı ve Gelirler Başkontrolörü kadrolarında bulunanlar Vergi
Başmüfettişi kadrolarına; Maliye Müfettişi, Hesap Uzmanı ve Gelirler Kontrolörü ile Vergi Denetmeni kadrolarında bulunanlar Vergi Müfettişi kadrolarına; Maliye Müfettiş Yardımcısı, Hesap Uzman
Yardımcısı ve Stajyer Gelirler Kontrolörü ile Vergi Denetmen Yardımcısı kadrolarında bulunanlar Vergi
Müfettiş Yardımcısı kadrolarına halen bulundukları kadro dereceleriyle herhangi bir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılır.”; sekizinci fıkrasında “İkinci fıkrada belirtilen kadrolarda geçirilen süreler
Bakanlıkta Vergi Başmüfettişi, Vergi Müfettişi ve Vergi Müfettiş Yardımcısı olarak geçmiş sayılır. (Ek cümle: 11/10/2011-KHK-666/5 md.) Bu madde uyarınca Vergi Müfettişi kadrolarına atanmış sayılanlardan halen bu kadrolarda bulunanlar, 657 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “I- Genel İdare
Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (g) bendinde öngörülen ek göstergelerden, anılan bentte belirtilen şartlar aranmaksızın yararlanır.”; dokuzuncu fıkrasında “Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Maliye Müfettişi, Hesap Uzmanı, Gelirler Kontrolörü ve Vergi Denetmeni unvanını kazanmış olanlardan, bu unvanları kazandıktan sonra özel sektörde çalışmış olanlar hariç olmak üzere Bakanlık ve bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarında yönetici kadrolarında bulunanlar Vergi Müfettişi kadrolarına atanabilir.”,
9. 10/07/2011 tarihli ve 27990 sayılı Resmi Gazet’de yayımlanan 646 sayılı Vergi Denetim Kurulu
Başkanlığının Kurulması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 14 üncü maddesinde “Bu Kanun Hükmünde
Kararname yayımı tarihinde yürürlüğe girer.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan Ret Karar Önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. Başvuran, Vergi Denetmenliği kadrosunda geçirilmiş sürelerinin Vergi Müfettişi olarak geçmiş sayılacağına ve Vergi Müfettişlerinin yararlandığı tüm haklardan yararlanabileceğine ilişkin bir yazının verilmesini ve açık yasal düzenlemelere uygun talepleri yerine getirmeyen idare personelinin dikkatinin çekilmesini talep etmektedir.
12. Dosya kapsamında yer alan; 12.1. Başvurana ait hizmet belgesinden; İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığında Vergi Denetmeni unvanında görev yapmaktayken 02/01/2008 tarihinde Bahçelievler (İstanbul) Belediye Başkanlığına İç Denetçi unvanına kurumlar arası naklen atandığı, 14/08/2018 tarihine kadar söz konusu unvanda görev yaptığı, 15/08/2018 tarihinde Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesine Bakan Müşaviri olarak naklen atandığı, 05/06/2020 tarihinde ise istifa etmiş olduğu, /
12.2. Başvuranın 12/05/2022 tarihli dilekçesine cevaben, Hazine ve Maliye Bakanlığı Personel Genel
Müdürlüğünün 13/05/2022 tarihli ve sayılı yazısında; Bakan Müşaviri olarak görev yapmaktayken 05/06/2020 tarihinde memuriyetten istifa ederek Bakanlıktan ayrıldığının anlaşıldığının ve onaylı hizmet belgesinin ekte yer aldığının belirtildiği, 12.3. Sayıştay Başkanlığının 28/06/2022 tarihli ve sayılı yazısı ve eklerinden; başvuranın
Sayıştay üyeliği seçimine Hazine ve Maliye Bakanlığı Meslek Mensupları kontenjanından 13/05/2022 tarihinde yaptığı başvuruda, Hazine ve Maliye Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 13/05/2022 tarihli ve sayılı yazısı ve eki Hizmet Belgesini sunduğu, Sayıştay Genel Kurulunun 24/05/2022 tarihli ve sayılı Kararı ile başvurusunun kabul edilmediği anlaşılmıştır.
13. Dosyaya başvuran tarafından sunulan ve başvuranın konuya ilişkin hukuki görüş talebi üzerine hazırlanmış olan İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesinin 13/04/2022 tarihli ‘Bilimsel
Mütalaa’ yazısının ‘Değerlendirme’ kısmında; “Yukarıda yer alan yasal düzenlemelerde açıkça görüldüğü üzere, 1-10.07.2011 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 646 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Vergi Denetmeni kadrosu kaldırılarak yerine vergi müfettişi kadrosu ihdas edilmiştir.
2-Vergi denetmeni kadrolarında görev yapanların vergi müfettişi kadrosuna atanmış sayıldıkları hüküm altına alınmıştır.
3-Vergi Denetmenliği kadrosunda geçirilen sürelerin Vergi Müfettişliğinde geçirilmiş sayıldığı açıkça hüküm altına alınmıştır. Bu maddenin Vergi Müfettişliğin atanmış olanlara uygulanacağı, eski Vergi
Denetmenlerine uygulanmayacağına dair sarih veya zımni hiçbir düzenleme de yoktur. Madde metni, lafzen ve ruhen vergi denetmeni olarak çalışmış ve çalışanların tamamının, geçmiş sürelerinin vergi müfettişi kadrolarında geçirilmiş olarak tanımlamıştır.
4-Kaldırılan “vergi denetmeni” kadro unvanın, 5434 sayılı Kanun’un mülga Ek 67. maddesi ile verilen yetki çerçevesinde düzenlenen (XXXI) sayılı Kadro Eşitlik Cetveli ile vergi müfettişi kadro unvanına eşitlenmiş olduğu da açıktır.
5-Emekli Vergi Denetmenleri bakımından dahi, Vergi Denetmeni kadro unvanı üzerinden, emekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar ile bu durumda olup iştirakçiliği devam edenlerin, aylıklarının ödenmesine dayanak alınan kanunlar bakımından halen bu görevi yapan vergi müfettişleri konumunda oldukları, şeklindedir.
Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, En kısa ifadesiyle, 646 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5/p maddesi ile 178 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin Geçici 12. maddesinin 8. fıkrasına eklenen cümle uyarınca, 646 sayılı KHK öncesinde Vergi
Denetmeni ünvanı ile 05.10.1992-31.12.2007 döneminde Vergi Denetmeni kadrosunda fiilen görev yapmış
‘ın, Vergi Denetmeni kadrosunda geçirmiş olduğu sürelerin Vergi Müfettişi olarak geçmiş sayılacağı açıktır.
Bu sebeple, sayın ‘ın Vergi Müfettişlerinin yararlandığı tüm haklardan yararlanabileceği açıktır.
Bu kapsamda, müracaatçının 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 12.maddesinin 1.fıkrasında sayılan eğitim ve görev şartlarını sağladığı, 3. Fıkranın (d) bendinde belirtilen “bakanlık merkez denetim elemanlığı görevinde toplam bir yıl bulunmuş olma şartını da ihraz etmiş olduğu anlaşılmıştır.” denilmektedir.
14. 178 sayılı KHK’nın geçici 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında, 646 sayılı KHK’nın yürürlüğe girdiği tarihte Vergi Denetmeni kadrolarında bulunanların Vergi Müfettişi kadrolarına halen bulundukları kadro dereceleriyle herhangi bir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılacağı; sekizinci fıkrasında, ikinci fıkrada belirtilen kadrolarda geçirilen sürelerin Bakanlıkta Vergi Müfettişi olarak geçmiş sayılacağı, bu madde uyarınca Vergi Müfettişi kadrolarına atanmış sayılanlardan halen bu kadrolarda bulunanların, 657 sayılı
/
Kanuna ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (g) bendinde öngörülen ek göstergelerden, anılan bentte belirtilen şartlar aranmaksızın yararlanacağı; dokuzuncu fıkrasında, bu KHK’nın yürürlüğe girdiği tarihten önce Vergi Denetmeni unvanını kazanmış olanlardan, bu unvanları kazandıktan sonra özel sektörde çalışmış olanlar hariç olmak üzere, Bakanlık ve bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarında yönetici kadrolarında bulunanların Vergi Müfettişi kadrolarına atanabileceği hususları düzenlenmiştir.
15. 6085 sayılı Sayıştay Kanununda; Sayıştay Başkan ve üyelerinin hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri veya öğrenim itibariyle bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından onanmış yurt içinde veya yurt dışındaki en az dört yıllık fakülte veya yüksekokulların birinden mezun olduktan sonra kamu idarelerinde en az onaltı yıl çalışmış olmaları gerektiği, üyelik için ilaveten
Başbakanlık, bakanlıklar ve Hazine Müsteşarlığı merkez denetim elemanlığı görevlerinde, toplam bir yıl bulunmuş olmaları gerektiği, Sayıştay üyelerinin beşte üçünün Sayıştay meslek mensuplarından, geriye kalanların en az yarısının Maliye Bakanlığı meslek mensuplarından belirlenen nitelikleri taşıyan adaylar arasından seçileceği, Sayıştay Genel Kurulunca, Sayıştay’a başvuranların sicilleri üzerinde yapılacak inceleme sonucunda, 6085 sayılı Kanunda yazılı niteliklere sahip oldukları anlaşılanlar arasından seçilerek
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.
16. Bu kapsamda; başvuranın İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığında Vergi Denetmeni unvanında görev yapmaktayken 02/01/2008 tarihinde Bahçelievler (İstanbul) Belediye Başkanlığına İç Denetçi unvanına atandığı, 646 sayılı KHK’nın 10/07/2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, 646 sayılı KHK’nın yürürlüğe girdiği tarihte başvuranın Vergi Denetmeni kadrosunda bulunmadığı, ayrıca 646 sayılı KHK’nın yürürlüğe girdiği tarihten önce Vergi Denetmeni unvanını kazanmış olan başvuranın
Bakanlık ve bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarında yönetici kadrolarında bulunmadığı, Sayıştay üyeliği seçimine Hazine ve Maliye Bakanlığı Meslek Mensupları kontenjanından 13/05/2022 tarihinde yaptığı başvuruda, Hazine ve Maliye Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 13/05/2022 tarihli ve sayılı yazısı ve eki Hizmet Belgesini kullanmış olduğu ve Sayıştay Genel Kurulu kararı ile başvurusunun kabul edilmemiş olduğu anlaşılmaktadır.
17. Buna göre; 646 sayılı KHK ile 178 sayılı KHK’ya eklenen Geçici 12 nci madde ile getirilmiş olan -646 sayılı KHK’nın yürürlüğe girdiği tarihte Vergi Denetmeni kadrolarında bulunanların Vergi Müfettişi kadrolarına halen bulundukları kadro dereceleriyle herhangi bir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılacağı ile 646 sayılı KHK’nın yürürlüğe girdiği tarihten önce Vergi Denetmeni unvanını kazanmış olanlardan Bakanlık ve bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarında yönetici kadrolarında bulunanların Vergi
Müfettişi kadrolarına atanabileceğine ilişkin- düzenlemelere istinaden vergi müfettişi kadrosuna atanmış sayılmasına imkân olmadığı gibi söz konusu atanmanın sonuçlarından da yararlanamayacağı, 6085 sayılı
Kanun gereği, Sayıştay üyeliği için Sayıştay’a başvuranların sicilleri üzerinde yapılacak inceleme sonucunda gereken niteliklere sahip oldukları anlaşılanlar arasından adayların seçilmesinin Sayıştay Genel
Kurulunun görevi olduğu ile Sayıştay üyeliği seçimi başvurusunda başvuran tarafından, Hazine ve Maliye
Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 13/05/2022 tarihli ve sayılı yazısı ve eki Hizmet
Belgesinin kullanıldığı hususları dikkate alınarak, idarenin başvuruya konu işlemlerinin ilgili mevzuat çerçevesinde tesis edildiği değerlendirilmiştir.
18. Diğer taraftan, idare tarafından da belirtildiği üzere; 178 sayılı KHK’nın Geçici 12 nci maddesinin sekizinci fıkrasına 666 sayılı KHK ile eklenen düzenlemenin, 646 sayılı KHK ile Vergi Müfettişi kadrolarına atananların, 657 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “I-Genel İdare Hizmetleri
Sınıfı” bölümünün (g) bendinde yer verilen unvanlar için öngörülen ek göstergelerden anılan bentte belirtilen şartlar aranmaksızın faydalanabilmesine dair bir düzenleme olduğu, 5434 sayılı Kanunun mülga
/
Ek 67 nci maddesi ile verilen yetki çerçevesinde, Maliye Bakanlığı (Mülga), Devlet Personel Başkanlığı (Mülga) ve Sosyal Güvenlik Kurumu temsilcilerinden oluşan Komisyon tarafından hazırlanan (XXXI)
sayılı Kadro Eşitlik Cetvelinin emeklilik hakları dışında bir hak sağlamadığı anlaşılmaktadır.
19. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; 646 sayılı KHK’nın yürürlüğe girdiği tarihte
Vergi Denetmeni kadrosunda olmadığından, 178 sayılı KHK’nın Geçici 12 nci maddesi düzenlemesine istinaden başvuranın vergi müfettişi kadrosuna atanmış sayılmasına imkân olmadığı ve geçmiş hizmetlerinin Vergi Müfettişliğinde geçmiş gibi sayılamayacağı, Sayıştay üyeliği için başvuranların gereken niteliklere sahip olup olmadıklarına dair incelemenin Sayıştay Genel Kurulu tarafından yapılmakta olduğu, Hazine ve Maliye Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 13/05/2022 tarihli ve sayılı yazısının Sayıştay üyeliği başvurusunda başvuran tarafından kullanılarak Sayıştay Genel Kurulu tarafından değerlendirmeye alındığı anlaşılmakla başvuranın taleplerine ilişkin idare tarafından tesis edilen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde ve gerekçeli cevap verildiği görülmüştür.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi