|
ÖZET: Başvuran, Adalet Bakanlığı’na bağlı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan görevde yükselme sınavında, yazılı sınavda yüksek puan almasına rağmen mülakatta başarısız sayıldığını iddia ederek itirazda bulunmuştur. Başvuran, mülakatın nesnel ve objektif bir değerlendirme ile yapılmadığını, bu nedenle mülakatın yeniden gerçekleştirilmesini talep etmiştir. İdare, mülakatın yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapıldığını, adayların değerlendirilmesinde belirlenen kriterlerin göz önünde bulundurulduğunu ve yapılan değerlendirmelerin nesnel olduğunu savunmuştur.
Danıştay, başvuranın mülakat sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin hukuka uygun olduğunu, dolayısıyla mülakatın yeniden yapılması talebinin reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca, gelecekteki mülakatlarda hesap verilebilirlik ve şeffaflık ilkelerine uygun olarak puanlama kriterlerinin gerekçelendirilmesi ve sınavların ses ve görüntü ile kayıt altına alınması yönünde tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, kamu kurumlarının sınav süreçlerinde daha şeffaf ve adil bir yaklaşım benimsemeleri gerektiğini vurgulamaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/14510-S.22.22230
BAŞVURU NO : 2022/7666
KARAR TARİHİ : 07/11/2022
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI
Adalet Bakanlığı personeli İdare Memurunun, ikinci müdürlük unvanı
BAŞVURUNUN KONUSU :
için girdiği görevde yükselme sınavında yüksek puanla başarılı olmasına rağmen mülakatta başarısız sayılmasına itirazı ve mülakatın yeniden yapılması talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 27/05/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel
Müdürlüğünce 08 Kasım 2021-17 Şubat 2022 tarihleri arasında yapılan görevde yükselme sınavı kapsamında ikinci müdürlük unvanı için yapılan yazılı sınavdan 92,13 puan alarak Türkiye genelinde bu unvan için başvuran adaylar arasından 5 inci olarak yazılı sınavda başarılı olduğunu, 10.11.2021 tarihinde yapılan mülakat (sözlü) sınavında tarafına sorulan 6 adet sorunun tamamını doğru cevaplamasına rağmen sınav kurulunca başarısız olarak ilan edildiğini, ayrıca aynı unvan için 2019 yılında yapılan görevde yükselme sınavında da yazılı sınavda 97,51 puan alarak bu unvan için Türkiye genelinde başvuranlar arasından 3 üncü sırada başarılı olmasına ve o yıl ki mülakat sınavında da şahsına sorulan tüm soruları doğru cevaplamasına rağmen başarısız sayıldığını belirterek söz konusu sınavlarda başarı düzeyinin belirlenmesine ilişkin bilgi ve yeterliliğinin objektif ve nesnel biçimde değerlendirilmediği kanaatiyle ikinci müdürlük unvanı için yapılan mülakat (sözlü) sınavının kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden yargısal denetime imkan tanıyacak şekilde yeniden yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebine istinaden Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen sayılı yazıda yapılan araştırma ve inceleme sonucunda özetle;
2.1. Sözlü sınava ilişkin aday değerlendirme formları, başvurana yöneltilen sözlü sınav soruları-cevap anahtarı, başvurucunun 16.03.2022 tarihli itiraz dilekçesi ve Genel Müdürlüğün 24.03.2022 tarihli ve E– – sayılı cevabî yazısının ekte gönderildiği,
2.2. Sınav kurulu tarafından sözlü sınavda adaylara alan bilgisi, genel kültür ve genel yetenek alanlarında yöneltilecek sorular önceden hazırlandığı, hazırlanan bu sorular zarflara konularak adayın bizzat kendisi tarafından çekilen zarf içerisinden çıkan soruların adaya yöneltildiği, Ceza ve Tevkifevleri Genel
Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümleri gereği sözlü sınav işlemleri öncesi sınav kurulu tarafından belirlenen aday sayısı (günlük 50 aday) dikkate alınarak ve her gün ayrı ayrı olmak üzere sınav soruları hazırlandığı, 2.3. Adaylara sözlü sınav esnasında, her gün sözlü sınava giren aday sayısı kadar hazırlanan sorular, kapalı zarf içerisindeki sorular haricinde adayı tanımaya, başvurduğu unvanın gerektirdiği yetkinlikleri belirlemeye, mesleki bilgi ve tecrübelerini anlamaya dayalı sorular da yöneltildiği, ayrıca mülakat öncesi fiziki koşullar da hazır hale getirilerek, adaylar tek tek sırayla alınmak suretiyle mülakat işlemlerine başlanıldığı ve her adaya yeteri kadar süre ayrıldığı, söz konusu yönetmelik hükümleri gereği sözlü sınav işlemleri esnasında cevapların tutanak altına alınmasına ilişkin hüküm bulunmadığından tutanak tanzim edilmemiş ancak adaya yöneltilen soruların kayıt altına alındığı, aday değerlendirme formları anılan
Yönetmelik ekinde tanzim edilmiş standart formlar olduğundan kayıt bilgilerine bu form üzerinde yer verilmediği, 2.4. Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel
Yönetmeliğin 13 üncü maddesi ve Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda sözlü sınav kurulu oluşturulmuş olup ilgili evrakın ekte gönderildiği, 2.5. Öte yandan, ceza infaz kurumlarında dezavantajlı ve kırılgan grupların barındırıldığı, üstlenilecek görevin gerektirdiği hassasiyet ve riskin yüksek olması sebebiyle görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atama yapılacak kadrolar önem arz etmekte olduğu, her ne kadar yazılı sınav önemli kıstaslardan biri olsa da, ilgili yönetmelik hükümlerine göre tek kıstas olmadığı, bu sebeple sözlü sınavda mevzuat, genel kültür ve alan bilgisi sorularının yanı sıra adayın çalıştığı esnada karşılaşacağı kriz durumlarında nasıl bir tepki vereceğini ölçer nitelikte sorular sorularak ve özellikle Genel Müdürlüğün hizmet alanları, hizmetin ve kadronun niteliği de göz önünde bulundurularak değerlendirme yapıldığı, 2.6. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliği ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda sözlü sınavın kayıt altına alınabileceğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığından, söz konusu itirazlara karşı Danıştay’a açılan davalarda kamu kurumları aleyhine verilen bir karar bulunmadığı, 2.7. Yapılan incelemede; sözlü sınavın Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümleri doğrultusunda gerçekleştirildiği ve sözlü sınav sonucuna etki edecek herhangi bir hatanın bulunmadığı, başvurucunun, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (30 puan),
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (20 puan), c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (20 puan), ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti (10 puan), d) Genel kültürü ve genel yeteneği (10 puan), e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (10 puan),
esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirildiği ve sınav kurulu üyeleri tarafından verilen puanların aritmetik ortalaması alınarak başvurucunun sözlü sınav puanının 45 olarak tespit edildiği, bu kapsamda itiraz üzerine yapılan değerlendirme sonucu sözlü sınav ve mülakat esnasında herhangi bir maddi hata bulunmadığı ve ilgilinin sözlü sınav sonucunda ve nihai başarı listesindeki sıralamasında herhangi bir değişiklik olmadığıeza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinde “…Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır” hükmü bulunmakta olup; kayıtlarımız tetkikinden ilgilinin sözlü puanının 45 olduğu ve anılan yönetmelik hükmü gereğince başarısız sayıldığı, 2.8. Başvurucunun, 16.03.2022 tarihli dilekçe ile sözlü sınava itirazda bulunduğu, söz konusu itiraza ilişkin
24.03.2022 tarihli ve – – sayılı yazıyla cevap verildiği, başvurucunun
itirazının değerlendirildiği, sözlü sınav sonucunda ve nihai başarı listesindeki sıralamasında herhangi bir değişiklik olmadığının tespit edildiği, Genel Müdürlüğümüzce yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı, 2.9. Anılan sınav sonucuna 237 itiraz başvurusu yapıldığı, Genel Müdürlüğümüzce itiraz başvurularının incelenmesi neticesinde, maddi hata yapılmadığı anlaşıldığından, sıralamalarda herhangi bir değişiklik olmadığının adaylara bildirildiği, cevabî yazıların ekte gönderildiği, 2.10. Söz konusu sınav sonuçlarına ilişkin Bakanlığımız aleyhine açılan dava sonucu (yürütmenin durdurulması veya iptali durumunda) personelin yeniden sözlü sınava tabi tutulduğu, hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin,
5.1. “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tâbi hizmet grupları” başlıklı 5 inci maddesinde “Bu
Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tâbi kadrolar aşağıda belirtilmiştir.
Görevde yükselmeye tabi kadrolar:
a) Yönetim Hizmetleri Grubu;
1) (Değişik:RG-7/6/2014-29023) Ceza infaz kurumu müdürü, denetimli serbestlik müdür yardımcısı,
2) (Değişik:RG-7/6/2014-29023) İdare memuru, şef,
3) İnfaz ve koruma başmemuru…”
5.2. “Sözlü sınav” başlıklı 13 üncü maddesinde “(Mülga ibare:RG-19/1/2017-29953)(…) yapılan yazılı sınavda başarılı olanlardan sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava çağrılır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır. İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (30 puan), b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (20 puan), c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (20 puan), ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti (10 puan), d) Genel kültürü ve genel yeteneği (10 puan), e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (10 puan), esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir.
Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır.”
5.3. “Sınav sonuçlarının açıklanması ve başarı sıralaması” başlıklı 14 üncü maddesinde “Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve Genel
Müdürlüğün resmi internet sitesinde ilan edilir.
Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir. Genel
Müdürlükçe ihtiyaç duyulması halinde, görevde yükselme sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro sayısı nedeniyle ataması yapılamayan personel, başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenebilir.
İlgililer, başarı sıralamasının Genel Müdürlük internet sitesinde yayınlanmasından itibaren beş iş günü içerisinde, yazılı olarak yazılı sınav kuruluna itiraz edebilir. Sınav kurulu bu itirazları, beş iş günü içerisinde sonuçlandırarak ilgilisine tebliğ eder. İtiraz üzerine verilen kararlar idari yönden kesindir.”
5.4. “Sınav kurulları ve görevleri” başlıklı 16 ncı maddesinde “Sınav kurulları Genel Müdür tarafından belirlenir. Yazılı sınav kurulu, en az biri personel biriminde görevli beş asıl ve beş yedek üyeden oluşur.
Kurulun başkanlığını Genel Müdür veya görevlendireceği bir genel müdür yardımcısı yapar. Yazılı sınav kurulunu teşkil eden üyeler görevde yükselme sınavına alınacak personelden lisansüstü öğrenim hariç öğrenim ve ihraz ettikleri unvanlar itibariyle daha düşük seviyede olamazlar.
Sözlü sınav kurulu, en az biri personel biriminde görevli, beş asıl ve beş yedek üyeden oluşur. Kurulun başkanlığını Genel Müdürün belirleyeceği genel müdür yardımcısı veya daire başkanı yapar. Sınav kurulunu teşkil eden üyeler görevde yükselme sınavına alınacak personelden lisansüstü öğrenim hariç öğrenim ve ihraz ettikleri unvanlar itibarıyla daha düşük seviyede olamazlar. İhtiyaç halinde aynı usulle birden fazla sözlü sınav kurulu oluşturulabilir.
Sınav kurulu üyeleri eşlerinin, ikinci derece dâhil kan ve kayın hısımlarının sınavlarında görev alamaz.
Bunların yerine yedek üye görevlendirilir.
Yazılı sınav kurulu, görevde yükselme yazılı sınavlarının yapılması veya yaptırılması, sınav sonuçlarının ilanı ve itirazlarının sonuçlandırılması ile yazılı sınavlara ilişkin diğer işleri yürütür.
Adayların sırf sözlü sınava ilişkin itirazları sözlü sınavı yapan sınav kurulunca değerlendirilir. Adayın hem nihai başarı listesine hem de sözlü sınava ilişkin itirazı bulunması halinde itirazının sözlü sınavına ilişkin kısmı sözlü sınav kurulunca incelenerek yazılı sınav kuruluna bildirilir. Yazılı sınav kurulu adayın nihai başarı listesine ilişkin itirazını da sonuçlandırarak ilgilisine tebliğ eder.
Sınav kurulu, üye tam sayısı ile toplanır ve kararlar oy çokluğuyla alınır.”
5.5. “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 26 ncı maddesinde “Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel
Yönetmelik hükümleri uygulanır.”
hükmü düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Kısmen Tavsiye
Kısmen Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Sincan 4 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda görev yapan İdare Memuru başvuran, yazılı sınavda
Türkiye genelinde 5 inci olarak başarılı olmasına rağmen Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü tarafından
08 Kasım 202l – l7 Şubat 2022 tarihleri arasında yapılan ve 12.03.2022 tarihinde sonuçları açıklanan Ceza
ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı Mülakatında
6 adet sorunun tamamını doğru cevapladığı halde sınav kurulunca 45 puan verilerek başarısız ilan edildiğini
belirterek mülakatta başarısız sayılmasına itiraz etmekte, başarı düzeyinin belirlenmesine ilişkin bilgi ve yeterliliğinin objektif ve nesnel biçimde değerlendirilmediği kanaatiyle ikinci müdürlük unvanı için yapılan mülakat (sözlü) sınavının kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden yargısal denetime imkan tanıyacak şekilde yeniden yapılmasını talep etmektedir.
8. İdarece sunulan bilgilerden özetle; sınav kurulu tarafından sözlü sınavda adaylara alan bilgisi, genel kültür ve genel yetenek alanlarında yöneltilecek soruların önceden hazırlandığı, hazırlanan bu soruların zarflara konularak adayın bizzat kendisi tarafından çekilen zarf içerisinden çıkan soruların adaya yöneltildiği, Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliği hükümleri gereği sözlü sınav işlemleri öncesi sınav kurulu tarafından belirlenen aday sayısı (günlük 50 aday) dikkate alınarak ve her gün ayrı ayrı olmak üzere sınav soruları hazırlandığı, sözlü sınav esnasında, kapalı zarf içerisindeki sorular haricinde adayı tanımaya, başvurduğu unvanın gerektirdiği yetkinlikleri belirlemeye, mesleki bilgi ve tecrübelerini anlamaya dayalı sorular da yöneltildiği, ayrıca mülakat öncesi fiziki koşullar da hazır hale getirilerek, adaylar tek tek sırayla alınmak suretiyle mülakat işlemlerine başlanıldığı ve her adaya yeteri kadar süre ayrıldığı, söz konusu yönetmelik hükümleri gereği sözlü sınav işlemleri esnasında cevapların tutanak altına alınmasına ilişkin hüküm bulunmadığından
tutanak tanzim edilmediği ancak adaya yöneltilen soruların kayıt altına alındığı, aday değerlendirme formları anılan Yönetmelik ekinde tanzim edilmiş standart formlar olduğundan kayıt bilgilerine bu form üzerinde yer verilmediği, ayrıca ceza infaz kurumlarında dezavantajlı ve kırılgan gruplar barındırıldığından üstlenilecek görevin gerektirdiği hassasiyet ve riskin yüksek olması sebebiyle sözlü sınavda mevzuat, genel kültür ve alan bilgisi sorularının yanı sıra adayın çalıştığı esnada karşılaşacağı kriz durumlarında nasıl bir tepki vereceğini ölçer nitelikte sorular sorularak ve özellikle Genel Müdürlüğün hizmet alanları, hizmetin ve kadronun niteliği de göz önünde bulundurularak değerlendirme yapıldığı kaydedilmiştir.
9. Ayrıca idarece ilgili Yönetmeliğe göre, başvuranın, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (30 puan), bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (20 puan), liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (20 puan), özgüveni, ikna kabiliyeti (10 puan), genel kültürü ve genel yeteneği (10 puan), bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (10 puan) esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirildiği ve sınav kurulu üyeleri tarafından verilen puanların aritmetik ortalaması alınarak başvuranın sözlü sınav puanının 45 olarak tespit edildiği, bu kapsamda itiraz üzerine yapılan değerlendirme sonucu sözlü sınav ve mülakat esnasında herhangi bir maddi hata bulunmadığı ve ilgilinin sözlü sınav sonucunda ve nihai başarı listesindeki sıralamasında herhangi bir değişiklik olmadığı, sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayıldığı, kayıtların tetkikinden ilgilinin sözlü puanının 45 olduğu ve anılan yönetmelik hükmü gereğince başarısız sayıldığı, başvuranın 16.03.2022 tarihli dilekçe ile sözlü sınava itirazda bulunduğu, söz konusu itiraza ilişkin
24.03.2022 tarihli yazıyla cevap verildiği, sözlü sınav sonucunda ve nihai başarı listesindeki sıralamasında
herhangi bir değişiklik olmadığının tespit edildiği, Genel Müdürlükçe yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı bildirilmiştir.
10. Danıştay 2. Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararında “Sözlü sınavda değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmiştir.
11. Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından da sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “Nesnellik”, “Tarafsızlık”, “Şeffaflık”, “Hesap verilebilirlik” ve “Kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, idarelerin düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları yanında cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması önerilmektedir. Ombudsman’ın emsal kararları arasında 2022/5673 başvuru numaralı ve 16/08/2022 tarihli Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı ve 2022/5489 başvuru numaralı ve 16/08/2022 tarihli Kısmen
Tavsiye Kısmen Ret Kararı bulunmaktadır.
12. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen komisyon değerlendirme formları incelendiğinde ise; komisyon üyeleri tarafından yapılan değerlendirmeler ve bu değerlendirmeler neticesinde verilen puanların birbirini destekler nitelikte olduğu değerlendirilmektedir. Sözlü sınav değerlendirme formundaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığına veya sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir tespit bulunmamaktadır.
13. Bunun yanı sıra, idare tarafından yapılan açıklamadan; sözlü sınavda sesli veya görüntülü kayıt almanın ilgili mevzuatta zorunlu tutulmaması nedeniyle, Sözlü Sınav Değerlendirme Formu dışında herhangi bir kayıt sistemi kullanılmadığı, dolayısıyla adayların sözlü sınav sorularına vermiş oldukları cevapların sesli veya görüntülü kayıt altına alınmadığı anlaşılmaktadır.
14. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, Ombudsmanın 2022/4801, 2022/6089, 2022/5881, 2022/4801 numaralı emsal Kısmen Tavsiye
Kısmen Ret Kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın görevde yükselme ve unvan değişikliği sözlü sınavında başarısız sayılması işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, dolayısıyla başvuranın mülakatın yeniden yapılması talebinin reddi gerektiği, ayrıca bundan sonra yapılacak sözlü sınavlarda hesap verilebilirliğin ve şeffaflığın sağlanması açısından puanlama kriterlerinin gerekçelendirilmesi ve sınavların ses ve görüntü ile kayıt altına alınması yönünde tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği görülmüştür.
16. Ayrıca, idare tarafından sözlü sınav öncesinde sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve
‘gerekçeleriyle’ gösterilmesi sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir. Bu kapsamda, başvuranın yazılı sınavda yüksek bir puan alarak girmeye hak kazandığı sözlü sınavda, gözlem ve kanaate dayalı değerlendirmelerde belirlenen başarı düzeyinin altında verilen puanlara ilişkin herhangi bir gerekçeye yer verilmediği anlaşılmıştır. Bu kapsamda idareden, iyi yönetim ilkelerinden “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davranması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvuranın, mülakatın yeniden yapılması talebinin REDDİNE;
İdarenin bundan sonra düzenleyeceği mülakatlarda, iyi yönetim ilkelerinden hesap verilebilirliğin ve şeffaflığın sağlanması açısından puanlama kriterlerinin gerekçelendirmesi ve sınavların ses ve görüntü ile kayıt altına alınması imkânlarından faydalanması yönünde ADALET BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ile ADALET BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi