|
ÖZET: Başvuran, 2016 yılında FETÖ/PDY suçlamasıyla kamu görevinden ihraç edilmiş, 2022 yılında OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararıyla görevine iade edilmiştir. İade sonrası, başvuran, özlük dosyasında ve diğer sistemlerde yer alan ihraç ve uzaklaştırma kayıtlarının silinmesini talep etmiştir. İdare, bu kayıtların silinmesinin mümkün olmadığını belirtmiştir.
Danıştay, OHAL döneminde ihraç edilenlerin görevlerine iade edilmesi durumunda, ihraçla ilgili tüm hüküm ve sonuçların ortadan kalktığını vurgulamıştır. Bu bağlamda, başvuranın özlük dosyası dışındaki sistemlerdeki kayıtların silinmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. İdarenin, başvuranın talebini değerlendirirken, hukukun üstünlüğü ve kişisel verilerin korunması ilkelerine uygun hareket etmesi gerektiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın özlük dosyası haricindeki kayıtların silinmesi hususunda Adalet Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, kamu görevlilerinin haklarının korunması ve işyeri huzurunun sağlanması açısından önem taşımaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/13614-S.22.20896
BAŞVURU NO : 2022/8733
KARAR TARİHİ : 21/10/2022
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Görevden uzaklaştırılma ve ihracına ilişkin kayıtlar hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 17/06/2022
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran (TC Kimlik No: ; 29/06/2005 tarihinden itibaren Adalet
Bakanlığına bağlı gerek merkez ve gerekse taşra birimlerinde olmak üzere zabıt katibi unvanıyla kamu hizmetini yürüttüğünü, görev yaptığı Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığınca “FETÖ/PDY Silahlı Terör
Örgütüne Üye Olma” suçu iddiasıyla hakkımda sayılı soruşturma dosyası kapsamında tahkikatın yürütülmesi üzerine, Kocaeli Adli Yargı Adalet Komisyonu Başkanlığı’nın 23/08/2016 tarihli ve sayılı kararı ile disiplin soruşturması ile birlikte 3 ay süre ile görevden uzaklaştırılması yönünde karar verildiğini, 29.10.2016 tarihli ve 29872 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 675 sayılı KHK ile de kamu görevinden başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılarak ihraç edildiğini, Kocaeli Cumhuriyet
Başsavcılığınca hakkındaki dosyanın tefrikiyle sayılı Soruşturma. numarasına kaydı yapılmakla birlikte, hakkındaki tahkikatın 09/01/2019 tarihli ve sayılı Kovuşturmaya
Yer Olmadığına Dair Karar ile neticelendiğini ve en son OHAL Komisyonu’nun 15/02/2022 tarihli ve sayılı kararı ile de kamu görevine iadesine ilişkin başvurusunun kabulüne karar verildiğini, iade kararının da 11/04/2022 tarihinde tarafına tebliği üzerine, 20/04/2022 tarihinde Kocaeli Adli Yargı
Adalet Komisyonu Başkanlığı bünyesinde münhal bulunan bir kadroda zabıt katibi unvanıyla tekrar kamu hizmeti görevine yeniden başladığını ve halen Kocaeli 8. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde Zabıt Katibi unvanıyla kamu hizmetine devam etmekte olduğunu KHK ile ihraç edilenlerin göreve iade edilmeleri halinde 7075 sayılı Kanunda açıkça ifade edildiğini, işlemlerin “tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayıldığı” nı bu doğrultuda; 29/04/2022 tarihli dilekçesi ile gerek kurumum bünyesinde ve gerekse personel bilgi sistemi ile ilişkili diğer tüm kurum ve kuruluşlardan özlük dosyasının içerisinde ve gerekse özlük dosyası dışında tutulan tüm hizmete ilişkin bilgi ve belgelerden, Kurumsal Kaynak Yönetimi (KYK), Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP), hizmet belgesi, hizmet cetveli, sicil hareketleri
/
ve Personel Bilgi Sistemi gibi tüm elektronik veri tabanlarından/platformlarından hem uzaklaştırma tedbirine ilişkin, hem de kamu görevinden ihracına ilişkin tüm kayıtların silinmesi/imha edilmesi hususlarını talep ettiğini, ancak talebinin Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünce kabul görmediğini ifade etmiştir. Kendi iradesi dışında gerçekleşen uzaklaştırma ve ihracına yönelik tüm bilgi, belge ve işlemlerin, gerek kurumum bünyesinde ve gerekse personel bilgi sistemi ile ilişkili diğer tüm kurum ve kuruluşlardan özlük dosyası içerisinde ve gerekse özlük dosyası dışında tutulan tüm hizmete ilişkin bilgi ve belgelerden, Kurumsal Kaynak Yönetimi (KYK), Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP), hizmet belgesi, hizmet cetveli, sicil hareketleri ve Personel Bilgi Sistemi gibi tüm elektronik veri tabanlarından/platformlarından hem uzaklaştırma tedbirine ilişkin, hem de kamu görevinden ihracına ilişkin tüm kayıtların silinmesi/imha edilmesi hususlarında karar verilmesini talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Bilgi, belge ve görüş talebimiz üzerine Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı cevap yazısında özetle:
2.1) Kocaeli Merkez Adliyede zabıt katibi olarak görev yapmakta iken hakkında açılan soruşturma
sonucunda 29/10/2016 tarihinde 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca kamu görevinden çıkarılan ve 685 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kurulan OHAL
İşlemleri İnceleme Komisyon Kararı gereği 20/4/2016 tarihinde görevine iade edilen T.C.
kimlik numaralı Kurumumuz Hizmet Takip Programı (HİTAP), Sicil Hareketleri ve
Personel Bilgi Sistemi gibi tüm elektronik veri tabanlarından hem uzaklaştırma tedbirine ilişkin hemde kamu görevinden ihracına ilişki tüm kayıtlarının silinmesi istemiyle Kurumunuza yaptığı başvurusu üzerine konu incelenmiştir.
2.2.) Bilindiği üzere, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalıların tüm hizmet bilgilerinin elektronik ortama alındığı
HİTAP’a ilişkin olarak hazırlanan Tebliğ 14/4/2012 tarihli ve 28264 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış, daha sonra söz konusu Tebliğ 05/12/2017 tarihli ve 30261 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sosyal
Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 28 inci maddesi ile Sosyal
Sigorta İşlemleri Yönetmeliğine 14/4/2012 tarihinden geçerli olmak üzere Ek 6 ncı madde olarak eklenmiştir.
2.3.)Bu madde uyarınca kamu kurum ve kuruluşları, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışan sigortalılarının hizmet başlangıcından itibaren hizmet belgesinin düzenlenmesine esas olan bilgilerini web sitesi üzerinden kişi bazında, toplu veri veya internet servisi yöntemlerinden biri kullanılarak, süresi içerisinde Kurumumuza göndermekle yükümlüdür.
2.4.) Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği uyarınca HİTAP’a internet üzerinden aktarılan bilgilerin doğruluğundan kamu idareleri sorumlu olup, aktarılan bilgiler adli ve idari makamlar nezdinde resmî belge olarak geçerli sayılmakta ve sigortalıların emeklilik öncesi hizmet birleştirme, ihya, borçlanma (askerlik, aylıksız izin v.b.) gibi işlemleri ile elektronik ortamda emeklilikte tabi oldukları hizmet süresi ve yaş hesabı yapılmakta ve bu bilgiler esas alınarak emekli aylıkları bağlanmaktadır.
2.5.) İlgilinin de, tabi olduğu personel mevzuatı hükümlerine göre görev yaptığı kurumca tutulmakta olan özlük ve hizmet bilgisine ilişkin olarak HİTAP’a aktarılmış olan kayıtlardan, “675 S.K.H.K. 1.
MD. 1. FIKRA GEREĞİNCE KAMU GÖREVİNDEN ÇIKARILDI” sebep kodu ile 29/10/2016
/
tarihinde görevinden çıkarıldığı, “685 S. K.H.K. İLE KURULAN OHAL İŞLEMLERİ İNCELEME
KOMİSYON KARARI GEREĞİ GÖREVE İADE EDİLDİ” sebep kodu ile de 20/4/2022 tarihinde görevine iade edildiği görülmüştür.
2.6.) Esasen, 25/10/1983 tarihli ve 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanununun 3 üncü maddesi uyarınca
Olağanüstü Hal ilan edilmiş ve Kanunun 4 üncü maddesi uyarınca yayımlanan Kanun Hükmünde
Kararnamelerin “Kamu personeline ilişkin tedbirler” başlıklı ilgili maddelerinde kamu personelinin kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
2.7.) Kararnamelerin “iade hükümleri” başlıklı ilgili maddeleri ile “…İlgili kanun hükmünde kararname hükümleri, birinci fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılır. Söz konusu personelden bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren on gün içerisinde göreve başlamayanlar çekilmiş sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz…” hükmü,
2.8.) 1/2/2018 tarihli ve 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun “Kararların uygulanması” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrası ile de, “Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilenlere ilişkin başvurunun kabulü hâlinde … İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.” hükmü getirilmiştir.
2.9.) Söz konusu hükümlerle, daha önce ilgili kanun hükmünde kararnameler uyarınca kamu görevinden çıkarılanların görevine iadelerine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiş ve görevine iade olan kamu görevlileri hakkında kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin kararnamenin tüm hüküm ve sonuçlarının iade kararnamesinin yayımı ya da kararın ilgili kuruma bildirilmesi ile birlikte ortadan kalkmış sayılacağı ve bunların kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal haklarının ödeneceği belirtilmiş olup, bu hükümler uyarınca görevine iade edilen kamu personeline kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal haklarının ödenmesi ve bu sürelerinin hizmet sayılması gerekmektedir.
2.10.) Yine, Kanun Hükmünde Kararnameler uyarınca ilgili makam onayı ile kamu görevinden çıkarılan, ancak kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada ilk derece mahkemesi tarafından dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine görevine başlatılanların, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal haklarının ödenmesi ve bu sürelerinin hizmet sayılması gerekmektedir.
2.11.) Bu hükümlere ve mahkeme kararlarına istinaden görevine iade edilen kamu personeli ile ilgili olarak; Devlet Personel Başkanlığının 27/7/2018 tarihli ve sayılı görüşü ile 02/11/2018 tarihli ve sayılı görüşünde; görevden çıkarma işleminin kamu görevine iade edilen kişiler bakımından iade kararnamesinin yayımı tarihinden geçerli olarak ortadan
/
kalkmış sayılacağı hüküm altına alındığından, bunlar hakkında kamu görevinden hiç çıkarılmamış gibi işlem tesis edilmesi; Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince görevinden ihraç edilenlerin, idare mahkemelerince alınan iptal kararları üzerine görevlerine iadelerinin yapılması ve kamu görevinden hiç çıkarılmamış gibi işlem tesis edilmesi gerektiği belirtilerek, bu çerçevede kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin bilgilerinin hizmet belgesi/hizmet cetvellerinden silinmesi, ancak kamu görevinden çıkarılma ve iade edilmelerine ilişkin kanun hükmünde kararname örneklerinin/yargı kararlarının özlük dosyalarında saklanması gerektiği bildirilmiştir.
2.12.) Bu görüşler doğrultusunda Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri üzerine görevine son verilen kamu görevlilerinden daha sonra Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri, Olağanüstü Hal
İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı veya yargı kararı üzerine görevine iade edilenlerin görev yaptıkları kamu idaresince uygun görülmesi halinde HİTAP Hizmet Belgesi bölümünden ilgili kurumların yetkili personeli tarafından silinmesi mümkündür.
2.13.) İlgilinin de görev yaptığı Adalet Bakanlığınca HİTAP’a aktarılan kayıtlarının incelenmesinden 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca 29/10/2016 tarihinde kamu görevinden çıkarıldığı ve daha sonra 20/4/2022 tarihinde 685 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kurulan OHAL İşlemleri İnceleme
Komisyon Kararı gereği görevine iade edildiği görülmüş olup, ilgilinin talebinin halen görev yaptığı kurumca Devlet Personel Başkanlığının 27/7/2018 ve 02/11/2018 tarihli görüşleri doğrultusunda incelenerek, uygun görülmesi halinde gerekli işlemin yine görev yaptığı kurumunca yapılması gerekmektedir.
2.14.) Esasen, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin Ek 6 ncı maddesi gereğince personel bilgilerinin Hizmet Takip Programına (HİTAP) özlük bilgilerini tutmakla yükümlü olan görev yaptıkları Kurumlarca girilmesi ve varsa hatalı veya eksik kayıtların yine personelin görev yaptıkları
Kurumlarca silinmesi veya düzeltilmesi gerekmekte olup Kurumumuzca HİTAP kayıtlarında herhangi bir silme, değiştirme veya düzeltme işlemi yapılması mümkün değildir.
2.15.) Bu nedenle, ilgilinin Kurumunuza yaptığı başvuru hakkındaki değerlendirmenin, yukarıda açıklanan hükümler ve Devlet Personel Başkanlığının görüşleri doğrultusunda görev yaptığı Kurumca yapılması gerekmektedir.
açıklamalarına yer verilmiştir.
3) Bilgi, belge ve görüş talebimiz üzerine Adalet Bakanlığı cevap yazısında özetle:
3.1.) Kocaeli Adliyesinde zabıt katibi olarak görev yapan ( 29.04.2022 tarihli dilekçesi ile özlük dosya içerisinde ve dışarısında tutulan tüm hizmetine ilişkin bilgi ve belgelerden, Kurumsal Kaynak Yönetimi (KYK), Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP), hizmet belgesi, hizmet cetveli, sicil hareketleri ve Personel Bilgi Sistemi gibi tüm elektronik veri tabanlarından/platformlarından hem uzaklaştırma tedbirine ilişkin, hem de kamu görevinden ihracına ilişkin tüm kayıtların silinmesi/imha edilmesi talebi hakkındaki ilgi yazınız incelenmiştir.
3.2.) Adı geçenin 29.04.2022 tarihli talebindeki Uyap kayıtlarının silinmesine yönelik; “657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun “Memur bilgi sistemi, özlük dosyası” başlıklı 109’uncu maddesinde; “Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine
/
kaydolunurlar. Her memur için bir özlük dosyası tutulur.Özlük dosyasına, memurun mesleki bilgileri, mal bildirimleri; varsa inceleme, soruşturma, denetim raporları, disiplin cezaları ile ödül ve başarı belgesi verilmesine ilişkin bilgi ve belgeler konulur.Memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde, hizmet gerekleri yanında özlük dosyaları göz önünde bulundurulur.Özlük dosyalarının tutulma esasları ile özlük dosyalarında yer alacak belgelere ilişkin usûl ve esaslar Devlet Personel
Başkanlığınca belirlenir.” hükmü yer almaktadır.
3.3.) 2 seri nolu Kamu Personeli Genel Tebliğinin “Özlük Dosyası Tutulmasına İlişkin Usul ve Esaslar” başlıklı D bölümünün 5 inci maddesinde;” Özlük dosyası sekiz bölümden oluşur: … Dördüncü bölümde; memur hakkında yapılan disiplin soruşturmalarına ilişkin evraklar ile verilen disiplin cezaları, yargı organlarınca memur hakkında verilmiş karar örnekleri, görevden uzaklaştırmaya ilişkin belgeler ile varsa inceleme, soruşturma ve denetim raporları, … saklanır. ” hükmü yer almaktadır.
3.4.) Anılan düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere Devlet memuru olarak istihdam edilenlerin mesleki bilgileri, mal bildirimleri, inceleme, soruşturma, denetim raporları, disiplin cezaları ile ödül ve başarı belgesi verilmesine ilişkin bilgi ve belgeler özlük olarak saklanmaktadır.
3.5.) Bilindiği üzere; Bakanlığımızda görev yapan kamu personeli hakkında tesis edilecek işlemlerde kolaylık sağlaması ve böylece zamandan tasarruf edilmesi için kimlik numarası esas alınarak hazırlanan sicil özetleri/hizmet belgeleri, özlük dosyasında yer alan bir kısım bilgilerin özetlendiği belgelerdir.
Bakanlığımız bünyesinde her personel için tanzim edilen sicil özetlerinde, ilgili personelin aldığı disiplin cezaları, ödül ve başarı belgeleri, memuriyet görev bilgileri gibi bilgiler yer almakta olup, memuriyet bilgileri kısmında personelin açıktan ve naklen atamasına, kademe ve derece ilerlemesine, aylıksız kullanılan izinler ve göreve başlamaya, görevden uzaklaştırma halinde başlayışa, 657 sayılı Kanun’un 125’inci maddesinin birinci fıkrasının (E) bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarılma ile varsa bu işlemin geri alınması yahut mahkeme kararıyla iptal edilmesi üzerine yeniden göreve başlamasına ilişkin bilgilere yer verilmektedir.
3.6.) Kurumunuzun benzer konularda vermiş olduğu tavsiye kararlarında başvuranın personel özlük dosyasında tutulan kayıtların silinemeyeceği hususuna yer verilmiştir. Bakanlığımızda personel özlük dosyası dışında personele ait bilgilerin tutulduğu başkaca sistem bulunmamakta olup Genel
Müdürlüğümüz taşra teşkilatında çalışmakta olan bütün personelin özlük işlemlerine ilişkin kayıtların tamamı UYAP sisteminde yer almaktadır.
3.7.) Yukarıda yer verilen açıklamalar ile ilgilinin durumu birlikte değerlendirildiğinde; hakkında yapılan soruşturmalara ilişkin kararların, ilgilinin özlük dosyasında yer alması gereken bilgiler olduğu ve ilgilinin malî ve sosyal durumuna etki etmediği de gözetilerek UYAP kayıtlarından çıkarılamayacağı hususu Genel
Müdürlüğümüzün 08.06.2022 tarihli ve sayılı yazısı ile Kocaeli
Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmiştir.
3.8.) Adı geçen Olağanüstü Hal Kapsamında Kocaeli Adliyesi zabıt kâtibi olarak görev yapmakta iken
29.10.2016 tarihinde açığa alınmış olup, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun 15.02.2022
tarihli ve 2022/23925 sayılı kamu görevine iadesi kararı gereğince 20.04.2022 tarihinde Kocaeli
Adliyesinde göreve başlamıştır.
3.9.) Başvuranın açığa alınmasına ilişkin işlemler Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) vb. sistemlerde yer almaktadır. Başvurana ait Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) ekran görüntüsü yazımız ekinde gönderilmiştir.
4.) Kurumumuzun 2019/7549 sayılı dosyasında bulunan Devlet Personel Başkanlığının 31/05/2019 tarih ve sayılı görüş yazısında özetle;
4.1) Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararname hükümlerinin kamu görevine iade edilen kişiler
bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılacağının mezkûr Kanun Hükmünde Kararnameler ile hüküm altına alınmış olması sebebiyle kamu görevinden çıkarılan ilgililer hakkında kamu görevinden hiç çıkarılmamış gibi işlem tesis edilmesi gerektiği, bu çerçevede, söz konusu personelin kamu görevlerinden çıkarılmaları nedeniyle hizmet belgelerinde yer alan açıklamaların ilgililerin hizmet belgesi / cetvellerinden silinmesi gerektiği,
4.2) Soruşturma esnasında veya sonrasında 657 sayılı Kanuna göre görevden uzaklaştırma tedbirinin
kaldırılmasını gerektiren durumların gerçekleşmesi sebebiyle haklarındaki görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılanların aylıklarından kesilmiş olan üçte birlik tutarın kendilerine ödenmesi ve görevden uzakta geçirdikleri sürelerin, derecelerindeki kademe ilerlemesinde ve bu sürenin derece yükselmesi için gerekli en az bekleme süresini aşan kısmının, üst dereceye yükselmeleri halinde, bu derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilmesi gerektiği,
4.3) Söz konusu Kanunun görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılanlar hakkında uygulanan ihtiyati tedbiri
tüm hüküm ve sonuçları ile ortadan kaldırmaması sebebiyle Olağanüstü Hal Dönemi içerisinde görevden uzaklaştırılan ve Kanun Hükmünde Kararnameler ile kamu görevinden çıkarıldıktan sonra Olağanüstü Hal
Kanun Hükmünde Kararname hükümleri ile kamu görevine iade edilen Devlet memurlarının görevden uzaklaştırma tedbiri nedeniyle açıkta görünen sürelerinin hizmet belgesi/cetvellerinden silinmesinin uygun olmadığı,
4.4) Gerek 657 sayılı Kanunun gerekse 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin görevden uzaklaştırma
tedbiri kaldırılanlar hakkında uygulanan ihtiyati tedbiri tüm hüküm ve sonuçları ile ortadan kaldırmaması sebebiyle Olağanüstü Hal Dönemi içerisinde görevden uzaklaştırılan ve Kanun Hükmünde Kararnameler ile kamu görevinden çıkarıldıktan sonra Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararname hükümleri ile kamu görevine iade edilen sözleşmeli personelin görevden uzaklaştırma tedbiri nedeniyle açıkta görünen sürelerinin hizmet belgesi/cetvellerinden silinmesinin uygun olmadığı, görevden uzaklaştırmaya ilişkin belgelerin ilgililerin özlük dosyasında da bulundurulması gerektiğinin mütalaa edildiği belirtilmiştir.”
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının ilgili hükümleri;
5.1) Özel hayatın gizliliği başlıklı 20 nci maddesinin 2 nci fıkrasında; Herkes, kendisiyle ilgili kişisel
verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar. Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen
hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir.”
5.2) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
5.3) Anayasanın Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler başlıklı 128 inci maddesinin 2 nci
fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010- 5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”
6.) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
7.) 08/03/2017 tarihli ve 30354 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 7098 sayılı Olağanüstü
Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun ” ile kabul edilen 697 sayılı Olağanüstü Hal
Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin; “İade hükümleri” başlıklı 1’inci maddesinde; (1) “Ekli (2) sayılı listede yer alan kişiler, ilgili kanun hükmünde kararnamenin eki listelerin ilgili sıralarından çıkarılmıştır.
(2) İlgili kanun hükmünde kararname hükümleri, birinci fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılır. Söz konusu personelden bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren on gün içerisinde göreve başlamayanlar çekilmiş sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz. Bu personelin görevlerine iadesi, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihte bulundukları yöneticilik görevi dışında öğrenim durumları ve kazanılmış hak aylık derecelerine uygun kadro ve pozisyonlara atanmak suretiyle de yerine getirilebilir. Bu maddeye ilişkin işlemler ilgili bakanlık ve kurumlar tarafından yürütülür.
(3) Olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereği öğrencilikle ilişikleri kesilmiş olanlardan bu Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (3) sayılı listede yer alanlar, ilgili kanun hükmünde kararnamenin eki listelerin ilgili sıralarından çıkarılmıştır. İlgili kanun hükmünde kararname hükümleri, bu kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden itibaren ortadan kalkmış sayılır.
(4) Ekli (4) sayılı listede yer alan kişiler, ilgili kanun hükmünde kararnamenin eki listenin ilgili sıralarından çıkarılmıştır. İlgili kanun hükmünde kararname hükümleri, bu kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılır. Bu fıkraya ilişkin işlemler ilgili bakanlık ve kurumlar tarafından yürütülür.”
8.) 657 sayılı Devlet memurları Kanununun “Memur bilgi sistemi, özlük dosyası” başlıklı 109 uncu maddesinde; “Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar.
Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyasına, memurun mesleki bilgileri, mal bildirimleri; varsa inceleme, soruşturma, denetim raporları, disiplin cezaları ile ödül ve başarı belgesi verilmesine ilişkin bilgi ve belgeler konulur.
Memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde, hizmet gerekleri yanında özlük dosyaları göz önünde bulundurulur.
Özlük dosyalarının tutulma esasları ile özlük dosyalarında yer alacak belgelere ilişkin usûl ve esaslar
Devlet Personel Başkanlığınca belirlenir.”
9.) 15/04/2011 tarihli ve 27906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Personeli Genel Tebliği (Seri
No:2) “Özlük Dosyası Tutulmasına İlişkin Usul ve Esaslar” başlığı altında; “1- Memurlar, Türkiye
Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar.
Burada memurun adı, soyadı, cinsiyeti, doğum tarihi ve yeri, öğrenimi, kadro unvanı ve derecesi, memuriyete başlama tarihi, memuriyetten ayrılma tarihi ve sebebi, sendika üyeliğine ilişkin bilgiler ile gerekli görülecek diğer mesleki bilgiler kaydedilir. …
3- Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyalarının itina ile doğru ve tarafsız bir şekilde tutulmasından personel birimleri sorumludur.
4- Özlük dosyaları memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde göz önünde bulundurulur.
5- Özlük dosyası sekiz bölümden oluşur: … Dördüncü bölümde; memur hakkında yapılan disiplin soruşturmalarına ilişkin evraklar ile verilen disiplin cezaları, yargı organlarınca memur hakkında verilmiş karar örnekleri, görevden uzaklaştırmaya ilişkin belgeler ile varsa inceleme, soruşturma ve denetim raporları… diğer mesleki bilgi ve belgeler saklanır….
7- Bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşları, özlük dosyasında yer alan bilgilerden istihdam politikalarının tespiti ve uygulanmasında gerekli gördüklerini merkezde elektronik ortamda tutarlar…”
hükümleri yer almıştır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ: Kamu
Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; hazırlanan kısmen tavsiye kısmen ret kararına ilişkin öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme:
10.) Başvuran Kocaeli Merkez Adliyede zabıt katibi olarak görev yapmakta iken hakkında açılan soruşturma sonucunda 29/10/2016 tarihinde 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca kamu görevinden çıkarılan ve 685 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname ile kurulan OHAL İşlemleri İnceleme Komisyon Kararı gereği 20/4/2016 tarihinde görevine iade edilmiş olup özlük dosyası içerisinde ve özlük dosyası dışında tutulan tüm hizmete ilişkin bilgi ve belgelerden, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP), hizmet belgesi, hizmet cetveli, sicil hareketleri ve Personel Bilgi Sistemi gibi tüm elektronik veri tabanlarından/platformlarından hem uzaklaştırma tedbirine ilişkin, hem de kamu görevinden ihracına ilişkin tüm kayıtların silinmesi/ ilişki tüm kayıtlarının silinmesini talep etmektedir.
11.) İdarenin yukarıda özetlenen yazılarında başvuranın personel özlük dosyasında tutulan kayıtlarının silinemeyeceği hususuna yer verildiği, personel özlük dosyası dışında personele ait bilgilerin tutulduğu başkaca sistem bulunmadığı, Genel Müdürlüğün taşra teşkilatında çalışmakta olan bütün personelin özlük işlemlerine ilişkin kayıtların tamamının UYAP sisteminde yer aldığı, ilgilinin durumu değerlendirildiğinde; hakkında yapılan soruşturmalara ilişkin kararların, ilgilinin özlük dosyasında yer alması gereken bilgiler olduğu ve ilgilinin malî ve sosyal durumuna etki etmediği de gözetilerek UYAP kayıtlarından çıkarılamayacağı ve ayrıca Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı ve Hizmet
Cetveli ile UYAP’tan silinme işleminin yapılmadığı görülmüştür.
12.) Başvuruya konu dosyanın ve idarenin cevabının incelenmesinden; başvuranın 29.10.2016 tarihinde ihraç edildiği ve Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun 15.02.2022 tarihli ve sayılı kamu görevine iadesi kararı gereğince 20.04.2022 iade edildiği anlaşılmaktadır. 7098 sayılı “Olağanüstü
Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul
Edilmesine Dair Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrasında “İlgili kanun hükmünde kararname hükümleri, birinci fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılır.” düzenlemesi yer almıştır.
13.) Anayasanın 2 nci maddesinde belirtilen hukuk devleti, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir.
(Anayasa Mahkemesinin 29/11/2017 tarih 2017/137 2017/161 sayılı kararı) Bunun yanı sıra, Anayasanın
20 nci maddesinin ikinci fıkrasında “Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına
sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar.” hükmü düzenlenmiştir.
14.) Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gönderilen bilgi ve belge; “Devlet Personel Başkanlığının 27/07/2018 ve 02/11/2018 tarihli yazılarında Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararname hükümleri kapsamında görevine son verilen kamu görevlilerinden daha sonra Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde
Kararnameleri, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı veya yargı kararı üzerine görevine iade edilenler için kamu görevinden hiç çıkarılmamış gibi işlem tesis edilmesi gerektiği belirtilmiş ve bu çerçevede kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin bilgilerin hizmet belgesi/hizmet cetvellerinden silinmesi, ancak kamu görevinden çıkarılma ve iade edilmelerine ilişkin kanun hükmünde kararname örneklerinin/yargı kararlarının özlük dosyalarında saklanması gerektiği ifade edilmiştir.” yer almıştır.
15.) Tüm bu açıklamalar ve mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin bütün eylem ve işlemlerinde hukukla bağlı olduğu, ceza hukukuna ilişkin düzenlemelerde olduğu gibi idari yaptırımlar açısından da aynı ilkenin geçerli olduğu, personel hakkında yapılacak işlemlerin ve uygulanacak idari yaptırımların da hukuki ve fiili dayanağının olması gerektiği, bu kapsamda personel hakkında tutulan her türlü kayıt ve bilginin de doğru, güvenilir, hukuka ve Anayasa’da güvence altına alınan ilkelere uygun tutulması gerektiği açıktır. Diğer taraftan, ihraç işlemine dayanak teşkil eden isnat edilen suçlamaya ilişkin bilgilerin HİTAP veya benzeri personel bilgi sistemlerinde tutulmasının ilgili/ilgisiz kişilerin bu bilgilere
/
ulaşmasını mümkün kılabileceği, bu durumun başvuran ve benzer durumdakiler hakkında olumsuz algılara yol açarak başvuranın işyeri huzurunu ve çalışma barışını olumsuz yönde etkileyebileceği, kişinin maddi ve manevi zararına yol açabileceği değerlendirilmektedir.
16.) Yine Kurumumuzun emsal nitelikli 2021/3938 sayılı kararında “Tüm bu açıklamalar ve mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, KHK hükümlerine istinaden görevinden ihraç edilen kamu görevlilerinin, görevlerine dönmesini öngören iade KHK’larında kişilerin ihracına yönelik tüm hüküm ve sonuçların ortadan kalkacağı, bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakların ödeneceği hükmü karşısında kamu görevine iade edilen başvurana İdarece tüm mali ve sosyal hakları ödendiği, benzer şekilde çıkarmaya ilişkin KHK’nın diğer etki ve sonuçların da ortadan kaldırılması gerektiği, bu kapsamda başvuranın kamu görevinden çıkarmaya ilişkin bilgilerin hizmet belgesi, hizmet cetveli, sicil hareketleri vb.
sistemlerden silinmesi gerekmektedir. Bununla birlikte ihraç edilmeyip haklarında açığa alma gibi bir tedbir uygulanan kişiler açısından yukarda söz edilen hükümlerin evleviyetle uygulanması gerektiği düşünülmektedir. Aksi durumda ilgili/ilgisiz kişilerin bu bilgilere ulaşması mümkün olabileceğinden bu durumun başvuran ve benzer durumdakiler hakkında olumsuz algılara yol açarak başvuranın işyeri huzurunu olumsuz yönde etkileyebileceği ve kişinin maddi ve manevi zararına yol açabileceği anlaşıldığından başvuranın personel özlük dosyası haricinde tutulan hizmet takip programından (HİTAP) ve Üniversitenin Bilgi Yönetim Sistemi (REBİS) hizmet belgesi ve hizmet cetvelinden açığa alındığına ilişkin ile ilgili kayıtların ve açıklamaların silinmesi hususunda İdareye tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.” şeklinde karar verilmiştir.
17.) Tüm bu açıklamalar, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve Kurumumuzca daha önce benzer bir konuda yapılmış başvuruya verilmiş emsal karar birlikte incelendiğinde; OHAL süreci içerisinde gerçekleştirilen ihraç işlemi sonrasında OHAL Komisyonu kararı ile kamu görevine iade edilen başvuranın personel özlük dosyası haricinde tutulan, hizmet belgelerinde/hizmet cetvellerinde, Sosyal
Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) ve benzeri elektronik sistemlerde görevden uzaklaştırıldığına ve kamu görevinden çıkarıldığına dair kayıtların silinmesi gerektiği değerlendirilmekte olup, başvuranın personel özlük dosyası haricinde tutulan, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip
Programı (HİTAP) ve benzeri elektronik veri tabanlarındaki görevden uzaklaştırılmaya ve kamu görevinden çıkarılmaya ilişkin kayıtların silinmesi hususunda İdareye tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
18.) Bu doğrultuda; Hitap sisteminden söz konusu kayıtların silinmesi hususunda Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığı yazısında yer verildiği “Esasen, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin Ek 6 ncı maddesi gereğince personel bilgilerinin Hizmet Takip Programına (HİTAP) özlük bilgilerini tutmakla yükümlü olan görev yaptıkları Kurumlarca girilmesi ve varsa hatalı veya eksik kayıtların yine personelin görev yaptıkları Kurumlarca silinmesi veya düzeltilmesi gerekmekte olup Kurumumuzca HİTAP kayıtlarında herhangi bir silme, değiştirme veya düzeltme işlemi yapılması mümkün değildir.” üzere
Hitap kayıtlarına ilişkin silme işleminin Adalet Bakanlığınca yapılması gerekmektedir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19.) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve
/
belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği, tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20.) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle başvuranın, hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma ve ihraç işleminin özlük dosyasından silinmesi talebinin REDDİNE,
Başvuranın personel özlük dosyası haricinde tutulan, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) ve benzeri elektronik veri tabanlarındaki görevden uzaklaştırılma ve kamu görevinden çıkarılma işlemine ilişkin kayıtların silinmesi hususunda ADALET BAKANLIĞINA ve SOSYAL GÜVENLİK
KURUMU BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ADALET
BAKANLIĞI ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın başvurana ve gereği için ADALET BAKANLIĞINA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU
BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi tarafından karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi