|
ÖZET: Bartın Üniversitesi’nde gerçekleştirilen Yönetim ve Organizasyon Araştırma Görevlisi sınavına ilişkin başvuru, sınavın adil değerlendirildiği yönünde şüpheler doğurması nedeniyle Kamu Denetçiliği Kurumu’na taşınmıştır. Başvuran, sınavda beklediği yüksek puanı alamadığını belirterek, sınav kağıtlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir. Yapılan incelemelerde, sınav cevap anahtarında puanlama işleminin yapılmadığı ve bu durumun ilgili yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu tespit edilmiştir.
Kamu Denetçisi, sınavın ölçülebilir ve denetlenebilir olmasını sağlamakla yükümlü olan sınav jürisinin, cevap anahtarında her bir bilginin ayrı ayrı puanlandırılmasını sağlamadığını, bu nedenle sınavın asli şekil şartını taşımadığını belirtmiştir. Sonuç olarak, sınavın iptali gerektiği yönünde tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, sınavın adil ve nesnel bir şekilde değerlendirilmesi açısından önemli bir hukuki değerlendirme sunmaktadır. İlgili yönetmelik hükümlerine aykırı olan bu durum, sınav sonuçlarının güvenilirliğini zedelemektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/15385-S.22.23540
BAŞVURU NO : 2022/9355
KARAR TARİHİ : 29/11/2022
TAVSİYE KARARI ,TCKN:20017017952
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : BARTIN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Mülakat sınavına itiraz hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 30/06/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Bartın Üniversitesi Yönetim ve Organizasyon Araştırma Görevlisi sınavına 20 Haziran 2022 tarihinde girdiğini, sınavda 5 adet soru sorulduğunu, genel açıklayıcı cevaplar yazdığını ve sınav puanının yüksek olmasını beklerken 70 puandan daha düşük puan geldiğini belirterek sınav kağıtlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında istenen bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Bartın Üniversitesi
Rektörlüğü tarafından gönderilen 22/07/2022 tarih ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; Başvuruya ilişkin istenilen belgelerin gönderildiği ve sınavla ilgili dava açılmadığı belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak
Merkezi Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin
“Giriş sınavları” başlıklı 11 inci maddesinde; “1) Giriş sınavı, sınav jürisi tarafından; bilim alanı yabancı dille ilgili olan birimlerdeki öğretim görevlisi kadroları ile 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca zorunlu yabancı dil dersini vermek üzere atama yapılacak öğretim görevlisi kadroları için adayların mesleki ifade ve bilgi becerisi ile anlatım yeteneğini ölçecek şekilde sadece sözlü, bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolar için ise ilan edilen alanla ilgili bilgi düzeyini ölçecek şekilde sadece yazılı sınav olarak yapılır. Yabancı dille eğitim ve öğretim yapılan programlardaki öğretim görevlisi kadrolarında sözlü sınav yapılır. Ancak senato kararı olması halinde sözlü sınav sonucu 60 ve üzeri puan alanlar için yazılı sınav da yapılır. Bu durumda olanların giriş sınavı puanı, sözlü sınav ile yazılı sınavın puanlarının aritmetik ortalaması alınarak hesaplanır.” (2) Sınav jürisi, yazılı ve sözlü sınavın nesnel, ölçülebilir ve denetlenebilir olmasını sağlar.
Raportör olarak belirlenen üye, yazılı ve sözlü sınavların soru ve cevaplarını tutanak altına alır.
(3) Sözlü sınav sonuçları, kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan edilir. Sözlü sınav sonucu
60 puanın altında olanlar başarısız sayılır ve nihai değerlendirme aşamasına geçemezler.”
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; bilirkişi inceleme raporu da dikkate alınarak cevap anahtarının eksik olması ve özellikle her bir sorunun puan karşılığının belirlenmemesi nedeniyle sınavın adil değerlendirildiği yönünde şüpheye sebep olunması ve Öğretim Üyesi
Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav İle Giriş Sınavlarına
İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğinin 11 inci maddesinin ikinci fıkrasına açıkça aykırı olması ayrıca asli şekil şartı noksanlığı nedeniyle sınavın iptali gerektiği yönünde “Tavsiye Kara Önerisinde” bulunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran özetle; yazılı sınavın yanlış değerlendirildiğinden bahisle ilgili sınavın iptalini talep etmektedir.
8. Başvuruya ilişkin sınav kağıtları ve cevap anahtarının incelenmesi teknik bir bilgiyi gerektirdiği için
Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığı İşletme Bölüm Başkanlığı Öğretim
Üyesi Doçent kadrosundan bilirkişiye başvurulmuş olup, ortak olarak düzenlenen raporda özetle; sınav cevap anahtarında yer alan cevaplarda eksiklik olduğu, puanlama şekillerinin gösterilmediği, değerlendirmenin iyi yapılabilmesi için cevap anahtarında puanlamanın belli olması gerektiği, özellikle
1.soru açık ve anlaşılır olmasına rağmen cevaplanması istenilen soru ile ilgili tarihsel süreç içinde çok sayıda görüş ileri sürüldüğü bu nedenle sorunun cevabının net verilebilmesi için bir referans görüşün soruda bahsedilmesi gerektiği bu nedenle cevap ve puanlamanın eksik olduğu, aynı şekilde 4. soruda da cevabı çok geniş olduğu cevap anahtarında her soruya verilecek puanın kaç olduğu açıkça belirtilmediğinden her soruya 20 puan verilecekmiş gibi değerlendirme yapıldığında, kazanan aday toplamda 31 puan alırken, Betül Altan’ın ise 39 puan aldığı belirtilmiştir. Dolayısıyla her iki adayında başarısız olduğu değerlendirilmiştir.
9. Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi
Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğinin 11 inci maddesinin ikinci fıkrasında “Sınav jürisi, yazılı ve sözlü sınavın nesnel, ölçülebilir ve denetlenebilir olmasını sağlar.” hükmü gereği, cevap kağıdında yer alan her bir bilginin ayrı ayrı puanlandırılması gerekmektedir. Aksi halde değerlendirme yapılırken değerlendirme kriterlerinin ne olduğu, hangi bilginin önemli olduğu, hangi adayın kağıdının başarılı olduğu ve en önemlisi kağıtta yer alan bilgiye göre mi yoksa sınava katılan herhangi bir adayı başarılı kılabilmek için sınav kağıdı okunurken spontane puanlama mı yapıldığı hususunda şüpheye sebep olabilmektedir. Bu durumda ilgili yönetmelikte açıkça yer alan sınavın ölçülebilir ve denetlenebilir olmasını sağlama görevini sınav jürisi tarafından yerine getirilmediği sonucuna varılmasına sebep olur.
10. Ayrıca bilirkişi raporunda bahsi geçtiği gibi sorulan soruların cevaplarının net olması ve eğer bir soru ile ilgili birden fazla verilebilecek doğru cevap var ise bir referans verilmesi gerektiği hususları da sınavın objektif değerlendirilmesi açısından önem arz etmektedir.
11. İdare hukukunda, idari işlemlerin şekil noksanlığı asli ve tali şekil noksanlığı olarak ikiye ayrılmaktadır.
Asli şekil noksanlığı idari işlem ortaya çıkarken sonucunu etkileyecek derece eksiklik olarak değerlendirilirken, tali şekil noksanlığı işlemin sonucunu etkilemeyecek (örneğin belli bir kıyafet giyme zorunluluğu olan bir meslek mensubunun iş kıyafeti olmaksızın işlem yapması gibi) derecedeki şekil noksanlığı tali şekil noksanlığı olarak kabul edilir. İlgili işlemin iptal edilebilmesi için şekil noksanlığının asli şekil noksanlığı olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Söz konusu yönetmelikte yazılı sınavın ölçülebilir ve denetlenebilir olmasına sağlamak sınav kağıdının cevaplarının önceden belirlenmesi gerektiği
gibi söz konusu bilgilerin de gerekiyorsa cümle cümle puanlandırılması gerekmektedir. Aksi halde adayların sınav sonuçlarını etkileyebilecek derecede farklı sonuçların çıkma olasılığı yüksek olacaktır. Bu nedenle cevap anahtarında puanlama işleminin yapılmamış olması ilgili yönetmeliğe aykırı bulunmuş olup, asli şekil noksanlığından dolayı sınavın iptal edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
12. Netice olarak; İlgili sınav cevap anahtarında puanlama işleminin yapılmamış olmasının mevzuata açıkça aykırı olduğu ve ayrıca asli şekil şartını taşımadığı gerekçesiyle söz konusu sınavın iptal edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; söz konusu ilkelere aykırı davranılmadığı değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Zonguldak İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
İlgili sınavın hem yönetmeliğe hem de asli şekil şartına aykırı olması nedeniyle iptal edilmesi hususunda
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, BARTIN
ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde başvurana ve Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna
Bu kararın BAŞVURANA ve BARTIN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi