|
ÖZET: Başvuran, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Avrupa Yakası Zabıta Şube Müdürlüğü’nde Zabıta Amiri olarak görev yapmakta ve 2022 yılı 1. Dönem Yetkinlik Bazlı Performans Değerlendirme notunun 20 puan düşerek 70 olarak verilmesini haksız bulmaktadır. İdare, performans değerlendirmesinin 5 puan üzerinden yapıldığını ve başvuranın önceki yıllardaki performans notlarının sırasıyla 85, 78, 89, 90 olduğunu belirtmiştir. Başvuranın 2022 yılı performans notunun düşmesinin sebebi, 657 sayılı Kanun’un 125. maddesi uyarınca verilen “UYARMA” cezasının etkisi olarak değerlendirilmiştir.
Performans değerlendirme sistemi, değerlendirme dönemi içerisinde gerçekleştirilen işlerin niteliğine dayanmaktadır. Başvuranın disiplin cezası, 2021 yılının son gününde verilmiş ve bu durum 2022 yılı performans değerlendirmesine yansımıştır. Danıştay içtihatları doğrultusunda, performans değerlendirmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, başvuranın itirazı reddedilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/15672-S.22.23927
BAŞVURU NO : 2022/11151
KARAR TARİHİ : 05/12/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
2022 yılı 1. dönem performans notuna itiraz hakkında.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 05/08/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Avrupa Yakası Zabıta Şube Müdürlüğü bünyesinde Zabıta Amiri olarak görev yaptığını, 2022 yılı 1. Dönem Yetkinlik Bazlı Performans Değerlendirme notunun bir önceki performans notundan 20 puan daha düşük olacak şekilde 70 puan verildiğini, 30.06.2022 tarihli dilekçesi ile yaptığı itirazın reddedildiğini belirterek; performans değerlendirme puanının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden İstanbul Büyükşehir
Belediye Başkanlığının 07/09/2022 tarih ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Avrupa Yakası Zabıta Şube Müdürlüğünde zabıta amiri kadrosunda görev yapmakta olan başvuranın özlük dosyasının incelenmesinde; Zabıta Destek Hizmetleri Müdürlüğünün Disiplin İşlemlerinin yürütülmesi konulu 31.3.2022 tarihli ve sayılı yazısı gereği Zabıta Daire Başkanlığına bağlı birimlerde görev yapan personele verilen görev, yetki ve sorumlulukların mevzuata uygun olarak yerine getirilip getirilmediği, belirlenen kılık kıyafet kurallarına uyulup uyulmadığı, görev belgelerinin bulunup bulunmadığı, görev belgelerine uygun olarak çalışılıp çalışılmadığı, görev belgesinde bulunan personelin görevde olup olmadığı, … ilgili sahada sorunların olup olmadığının tespit edilmesi ile daha etkin ve verimli hizmet verilmesini sağlamak amacıyla 28.09.2021 günü Sultanahmet Zabıta Karakolunda gerçekleştirilen habersiz saha denetimi esnasında zabıta personelleri ile istişare esnasında zabıta amiri başvuranın “yıllardır bir şeylerin düzeldiğini görmedik ” şeklinde tepki verdiği, iş hayatındaki bu isteksiz tavrının kıyafetine de yansıdığı, mesai saatleri içerisinde üniforma giymediğinin tespiti üzerine başlatılan disiplin soruşturması neticesinde düzenlenen 29/11/2021 tarihli muhakkik raporunda; 657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinin
A bendi gereğince (g) fıkrasına uyan “Belirlenen kılık ve kıyafet hükümlerine aykırı davranmak” suçundan
“UYARMA” cezası ile tecziye edilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılması üzerine 28.12.2021 tarihli
Avrupa Yakası Zabıta Şube Müdürlüğü işlemi ile Uyarma Cezası ile tecziye edilmesine karar verildiği, 2.2. Başvuranın disiplin cezasına yapmış olduğu 4.1.2022 tarihli itiraz başvurusunun Disiplin Kurulunda görüşülmesi neticesinde 18.01.2022 tarihli Disiplin Kurulu Kararı ile; “Avrupa Yakası Zabıta Şube
Müdürlüğü zabıta amiri kadrosunda görev yapan sicil hakkındaki soruşturma dosyasının incelenmesinde, Disiplin Kurulu Başkanlığına yapmış olduğu 4.1.2022 tarihli itirazı, haklı ve kabul edilebilir görülmediğinden, fiiline uygun olan; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun birinci fıkrasının (A) bendinin (g) alt bendinde ifade edilen; “Belirlenen kılık ve kıyafet hükümlerine aykırı davranmak” hükmü gereği Uyarma Cezasına ilgilisi tarafından yapılan itirazın reddine” karar verildiği, 2.3. Yine başvuran hakkında mesai saatleri dışında eşine ait işyerinde çalıştığı iddiaları hakkında yapılan bir şikâyet üzerine “başvuranın, 2-3-4-5.06.2020 tarihleri arasında istirahatli olmasına rağmen eşi adına kiralanan büfede istirahat tarihlerinde çalışıp çalışmadığı hakkında gerekli araştırma ve incelemeleri yaparak hazırlanacak raporun Müdürlük Makamına sunulması hususunda” yapılan görevlendirme kapsamında söz konusu adreste 5.6.2020 tarihinde yapılan inceleme ve araştırmada; başvuranın, bahse konu adreste bulunan büfede satış yaptığının tespiti üzerine sunulan 5.6.2020 tarihli inceleme raporuna istinaden
10.6.2020 tarihinde başvuranın konu hakkında savunmasının istenildiği,
2.4. Benzer şekilde başvuran hakkında 10.6.2020 tarihli şikâyet dilekçesi üzerinde 3.7.2020 tarihinde konu hakkında tekrar alınan savunmasının ardından muhakkik görevlendirildiği, bu kapsamda hazırlanan
24.11.2020 tarihli Disiplin Soruşturması Raporunda; “Her ne kadar Zabıta Amiri , ilgili
iddiaların gerçekdışı olduğunu belirtse de, personel hakkında daha önce de aynı iddialar ile soruşturma açıldığı görülmüştür. Bu iddiaların varlığını bilmesine rağmen, dışarıdan bakıldığında iddialara konu olabilecek görüntüleri vermeyi sürdürmüş, bu sebeple hakkında şikâyetler gelmeye devam etmiştir. Zabıta
Amiri , aynı iddialara açılan soruşturmaya rağmen bu iddiaların ileri sürülmesini engelleyecek dikkat ve özeni göstermediği, Avrupa Yakası Zabıta Müdürlüğünce yapılan ve tutanak altına alınan söz konusu incelemede elde edilen görüntüde de görülmüştür.” Soruşturma Raporu üzerine Avrupa Yakası
İtfaiye Şube Müdürlüğünün 8.10.2020 tarihli yazısı ile KINAMA cezası ile tecziyesine karar verildiği, 2.5. Başvuranın kınama cezasına yapmış olduğu itiraz başvurusunun Disiplin Kurulunda görüşülmesi neticesinde 23.11.2020 tarihli Disiplin Kurulu Kararı ile “Avrupa Yakası Zabıta Şube Müdürlüğü zabıta amiri kadrosunda görev yapan hakkındaki yazı ve ekleri incelenmiştir Disiplin Kurulu
Başkanlığı tarafından ilgiliden savunması istenilmiş, alınan 16.11.2020 tarihli savunması haklı ve kabul edilebilir bulunmadığından, adı geçenin fiiline uygun olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 inci maddesinin (B) fıkrasının (d) bendi olan “Hizmet dışında Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak” hükmü gereğince disiplin amiri tarafından verilen
“kınama cezasına” ilgilisi tarafından yapılan itirazın reddine” karar verildiği, 2.6. İlgili tarafından kınama cezası ile tecziyesine ilişkin işlemin iptali talebiyle idari yargıya başvurması üzerine yapılan yargılama neticesinde İstanbul 9.İdare Mahkemesi kararı ile davaya konu disiplin cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verildiği, 2.7. İzahı yapılan hususlar çerçevesinde adı geçen hakkında birim amirlerince 2022/1 performans değerlendirme notunun 70 olarak değerlendirildiği, ilgilinin bu nota yapmış olduğu 30.6.2022 tarihli itirazın ve yeniden değerlendirme talebinin Avrupa Yakası Zabıta Şube Müdürlüğünün 18.7.2022 tarihli yazısı ile reddedildiği anlaşılmış olduğundan başvurucunun performans notunun tekrar değerlendirilmesi hakkında yapılacak bir işlem bulunmadığı, açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 19/12/2008 tarihli İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yetkinlik Bazlı Performans Değerlendirme
Yönergesinin; 5.1. 1. Bölümünde “A. Genel Hükümler” başlığı altında; “Bireysel performansın değerlendirilmesine yönelik olarak hazırlanan bu yönergede oluşturulan kriterler, Devlet Memurları ile Sözleşmeli Personel olarak çalışan personelin performanslarını değerlendirmek amacıyla hazırlanmıştır.
Performans, çalışanın belirli bir süre içinde gerçekleştirdiği iş görme derecesi olarak tanımlanabilir.
Performans değerleme ise, çalışanın işe ait önceden saptanan standartlarla, gösterdiği performansın karşılaştırılması ve standartlara yaklaştırılması için gerekli faaliyetlerin sistematik bir yaklaşım içinde ele alınmasıdır. Daha kısa bir ifadeyle, çalışanın işinde sağladığı başarı ve gelişme yeteneğinin sistematik değerlemesidir…” 5.2. “A. 7. Değerleyiciler Tablosu” başlığı altında; “İstanbul Büyükşehir Belediyesinde çalışan Memur ve Sözleşmeli Personel için hazırlanmış olan bu yönergedeki değerleyici konumundaki yöneticiler aşağıdaki tabloda da görüldüğü üzere; Birinci (1.) ve İkinci (2.) Derece Değerleyiciler şeklinde düzenlenmiştir. Çalışanların performansları hakkında Birinci (1.) ve İkinci (2.) Derece Değerleyiciler not vereceklerdir. Bu iki değerleyicinin vermiş olduğu puanların ortalaması çalışanın o dönemdeki performans değerlendirme notunu oluşturacaktır. İki değerleyicinin vermiş olduğu puanların ortalaması kesirli bir sayı çıkması halinde bu sayı tam sayıya tamamlanır.” 5.3. “B.3. Performans Değerlendirme Formlarının Doldurulmasında Uygulanacak Not Usulü ve
Notların Derecelendirilmesi” başlığı altında; “Değerleyiciler, performans değerlendirme formunu kullanarak, çalışanların mesleki, davranışsal ve bireysel tüm ortak özelliklerini değerlendirir. Ayrıca buna ek olarak 5 soru çalışanları ve yöneticileri ayrı ayrı değerlendirmektedir. Yani her çalışan 15 ortak soru ile birlikte, 5 adet çalışanları ve 5 adet de yöneticileri kapsayacak şekilde toplamda 20 soru ve 100 tam puan üzerinden değerlendirilmektedir. Yöneticiler için hazırlanan performans değerlendirme kriterleri şef ve üstü görevlerde çalışanlar için uygulanmaktadır.” 5.4. “B.5. Performans Değerlendirme Formlarının Doldurulması” başlığı altında; “Performans
Değerlendirme Formunda yer alan kriterler, çalışanı mesleki, davranışsal ve bireysel yeterlilikleri açısından değerlendirir. Performans Değerlendirme Formunda yer alan kriterlerin her biri 1-5 puan arasında puanlandırılacaktır.” hükümleri yer almıştır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; performans değerlendirme puanının belirlenmesi işlemlerinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirildiğinden, başvurunun reddi gerektiği yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, Avrupa Yakası Zabıta Şube Müdürlüğü bünyesinde Zabıta Amiri olarak görev yaptığını, 2022 yılı 1. Dönem Yetkinlik Bazlı Performans Değerlendirme notunun bir önceki performans notundan 20 puan daha düşük olacak şekilde 70 puan verildiğini belirterek; performans değerlendirme puanının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.
8. Başvuru konusuna ilişkin olarak İdareden temin edilen bilgilerden; başvurana ait 2022 yılı 1. Dönem
Yetkinlik Bazlı Performans Değerlendirme Formunun gönderildiği, buna göre, İstanbul Büyükşehir
Belediyesi Yetkinlik Bazlı Performans Değerlendirme Yönergesi çerçevesinde performans değerlendirme formunun 5 puan üzerinden puanlama yapılarak doldurulduğu, değerlendirme amirince 1-2-3-4-5 puan aralığında değerlendirmelerde bulunulduğu, başvuranın performans değerlendirme puanlarının 2020 yılı 1.
dönem 85, 2. dönem 78; 2021 yılı 1. dönem 89, 2. dönem 90; 2022 yılı 1. dönem 70 olduğu görülmüştür.
9. Başvuranın 2022 yılı 1. dönem performans notuna 30/06/2022 tarihli dilekçesiyle itiraz ettiği, maddi hata yönünden herhangi bir hata bulunmadığının tespiti ile İdarenin 18/07/2022 tarihli yazıları ile reddedildiği anlaşılmıştır.
10. Performans değerlendirme sistemi, 19/12/2008 tarihli İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yetkinlik Bazlı
Performans Değerlendirme Yönergesi doğrultusunda yürütülmekte olup; bu kapsamda değerleyiciler tarafından, personelin değerlendirme dönemi içerisinde göstermiş olduğu performansa yönelik olarak yaptıkları görüşmeler ve kendilerine verilen takdir yetkisini kullanarak performans değerlendirmelerini yapmaktadırlar.
11. Başvuranın 2022 yılı 1. dönem performans notunun bir önceki yıla göre 20 puan düşük verilmesinin haksızlık olduğu yönündeki iddiasına ilişkin olarak; performans değerlendirme sisteminin personelin geçmiş ve gelecek çalışmalarına değil değerlendirme dönemi içerisinde gerçekleştirmiş olduğu işlerin niteliğine bağlı olduğu; bu çerçevede, başvuran hakkında, 657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinin (A)
bendi gereğince, (g) fıkrasına uyan “Belirlenen kılık ve kıyafet hükümlerine aykırı davranmak” suçundan verilen “UYARMA” cezası tecziye edilmesine ilişkin 28/12/2021 tarihli işlem olduğu, cezanın tayininin yılın son gününe rastladığı için de bu eyleminin 2022/1 performans değerlendirmesine yansıtıldığı anlaşılmıştır.
12. Danıştay 5. Dairesinin 08/12/2020 tarihli ve E.2018/4338, K.2020/5667 sayılı Kararında; “3. sınıf emniyet müdürü olan davacı tarafından 2014 yılına ait performans değerlendirme puanının 3.39 (iyi) olarak tespitine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir. Danıştay Beşinci Dairesinin 29/03/2017 tarih ve E:2016/23939, K:2017/9528 sayılı bozma kararına uyan … İdare Mahkemesinin … tarih ve E: …, K: … sayılı kararında; davacının 1. değerlendirme amirinin birim amiri olması sebebiyle performans gözlem ve takip formunun ve personel görüşmesinin zorunlu olmadığı, 2014 yılı performans değerlendirme puanının 3,39 olarak belirlendiği, bu puanın “iyi” olarak değerlendirilen performans puan türü olduğu, Performans
Değerlendirme Formunda yer alan performans değerlendirme ölçütleri için yapılan puanlamalarda, anılan
Yönetmeliğin 10. maddesinin 6. fıkrasında sayılan ve aynı Yönetmeliğin 13. maddesinin 1. fıkrasının (a)
bendinde tanımlanan “gözlenen performans ortalamanın çok altında” ölçeğinin seçilmediği, davacı ile ilgili performans yılına ilişkin kayda değer olumlu bir gelişmenin de olmadığı, ayrıca değerlendirme amirlerince kasıtlı ve subjektif hareket edilerek puan verildiği ve hak edilen puanın daha yüksek seviyede olması gerektiği yönündeki iddiaların somut bilgi ve belge ile delillendirilmediği anlaşıldığından, davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir…Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir… bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan mahkeme kararının onanmasına” karar verilmiştir.
13. Performans değerlendirme sistemi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yetkinlik Bazlı Performans
Değerlendirme Yönergesi doğrultusunda yürütülmekte olup; bu kapsamda, performans değerlendirme sonuçlarının, hizmet gerekleri yanında personelin; başarı, yeterlilik ve ehliyetlerinin tespitinde, performansının geliştirilmesinde, kıdem sırasının tespitinde, rütbe terfiinde, görevde yükselmesinde, asli memurluğa atanmasında, branş işlemlerinde, eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi ve eğitiminde, ödüllendirilmesinde, istihdamında ve görev yeri değişikliğinde kullanılabildiği hususu dikkate alındığında; personelin performansını değerlendirirken değerlendirme amirlerinin kanaatinin oluşmasına etki eden hususların, somut bilgi ve belgeye dayandırılması gerekmektedir. Bu kapsamda İdareden temin edilen bilgilerden; başvuran hakkında, 657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinin (A) bendi gereğince, (g)
fıkrasına uyan “Belirlenen kılık ve kıyafet hükümlerine aykırı davranmak” suçundan verilen “UYARMA” cezası tecziye edilmesine ilişkin 28/12/2021 tarihli işlem olduğu, cezanın tayininin yılın son gününe rastladığı için de bu eyleminin 2022/1 performans değerlendirmesine yansıtıldığı anlaşılmıştır.
Dolayısıyla 2022 yılı 1. döneme ilişkin performans değerlendirmesinin sübjektif yapıldığı yönünde herhangi bir emare oluşmadığı değerlendirilmektedir.
14. Benzer konuda Kurumumuzun 09/07/2021 tarihli ve 2021/3769 sayılı Ret Kararında da; “başvuranın olumsuz davranışlar sergilediği; bunların, performans değerlendirme puanının belirlenmesini etkiler nitelikte bilgi ve emareler olduğu; ayrıca başvuranın 2012, 2013, 2016, 2017 ve 2019 yılları performans değerlendirme puanlarının da “iyi” derecesinde olduğu; performans değerlendirme sisteminin personelin geçmiş ve gelecek çalışmalarına değil değerlendirme dönemi içerisinde gerçekleştirmiş olduğu işlerin niteliğine bağlı olduğu hususları göz önünde bulundurulduğunda, 2020 yılına ilişkin performans değerlendirmesinin sübjektif yapıldığı yönünde herhangi bir emare oluşmadığı değerlendirildiğinden” başvurunun reddine karar verilmiştir.
15. Başvuranın iddiaları, idarenin konuya ilişkin açıklamaları, ilgili mevzuat ve emsal yargı kararları ile dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Başvuranın 2022 yılı 1. dönem performans değerlendirme işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece
“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi