|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın Munzur Üniversitesi’nde Doktor Öğretim Üyesi kadrosuna başvurusu, ilan edilen şartların karşılanıp karşılanmadığı konusunda bir hukuki uyuşmazlık doğmuştur. Başvuran, doktora programının Yükseköğretim Kurulu tarafından eş kabul edildiğini savunarak başvurusunun reddini eleştirmiştir. Ancak idare, başvuranın “Doktorasını Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi, Yönetim Bilimleri alanında yapmış olmak” şartını sağlamadığını belirterek başvuruyu reddetmiştir.
İdarenin bu kararı, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde, kamu görevine girişte liyakat ve nesnel kriterlerin esas alındığına dayanmaktadır. İdare, başvuru şartlarını açıkça belirlemiş ve bu şartları taşımayan adayların başvurularını değerlendirmeye almayacağını ilan etmiştir. Dolayısıyla, başvuranın başvurusunun reddedilmesinde hukuka aykırı bir durum tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, başvuranın itirazı reddedilmiş ve başvurunun geçersiz sayılması işlemi hukuka uygun bulunmuştur. Bu karar, kamu hizmetine girişte belirlenen şartların ve liyakat ilkesinin önemini vurgulamaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/1637-S.23.2757
BAŞVURU NO : 2022/11525
KARAR TARİHİ : 09/02/2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MUNZUR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Akademik ilan başvurusunun yeniden değerlendirilmesi talebine ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 11/08/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; 16/05/2022 tarihli ve 31837 Sayılı Resmi Gazete‘de yayımlanan akademik personel alım ilanı kapsamında, Munzur Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler
Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Yönetim Bilimleri Anabilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi kadrosuna başvuruda bulunduğunu, ilan sonucu ön değerlendirme sürecinden elendiğini, CİMER üzerinden tarafına gönderilen cevabi yazıda “Munzur Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Yükselme ve Atama İlkelerinin 4. Maddesi uyarınca yapılan ön değerlendirme sonucunda, ilanda belirtilen şartları taşımamanız nedeniyle başvurunuz hakkında bir işlem yapılamamıştır.” hususunun ifade edildiğini, başvuruda bulunduğu kadroya ilişkin ilanda “Doktorasını Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi, Yönetim Bilimleri alanında yapmış olmak” şartına yer verildiğini, doktorasını Kamu Yönetimi bölümünde yaptığını, Yükseköğretim Kurulunun aldığı karara göre ‘Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi’ ile ‘Kamu Yönetimi’ bölümlerinin her türlü müracaatta eş kabul edildiğini, doktora tezinin güvenlik yönetimi üzerine olduğunu ve doktora danışmanının da Yönetim
Bilimleri anabilim dalı öğretim üyesi olduğunu, idareye yaptığı itirazın reddedilmesinin açıklamasının net biçimde yapılmadığını ve başvurusunda Munzur Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Yükselme ve Atama
İlkelerine aykırı bir husus bulunmadığını, hangi gerekçe ile ilan şartlarını karşılamadığı hususunun açıkça belirtilmediğini, ilan şartlarını taşımasına rağmen elenmesinin ilanın kişiye özel olduğu izlenimini doğurduğunu, Kurumun başvuru sahiplerini ve kazanan adayı duyurmaması ve yayınlamamasının şeffaflık ilkesine aykırı olduğunu belirterek ilgili ilana yapılan başvuruların incelenmesini ve başvurusunun geçersiz sayılması işleminin iptal edilerek başvuran tüm adaylar arasında hakkaniyetli bir değerlendirme yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
/
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Munzur
Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığı tarafından 30/09/2022 tarihinde gönderilen sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “Dostane çözüm” başlıklı 33/A maddesi kapsamında “Şikâyet konusu talebin ilgili idare tarafından yerine getirilmesi veya şikâyetin çözüme kavuşturulduğunun taraflarca Kuruma bildirilmesi hâlinde dostane çözüm kararı verilir.” hükmüne istinaden Kuruma herhangi bir başvuru olmadığı, 2.2. Adayın başvurusunun Munzur Üniversite Öğretim Üyeliğine Atanma İlkelerinin 4 üncü maddesinde yer alan “İlan edilen öğretim üyesi kadrosuna başvuran adayların bu yönergede belirlenen ek koşullara ve ilanda belirtilen özel koşulları sağlayıp sağlamadıkları; doktor öğretim üyesi kadroları için ilgili birimin
Dekan/Müdürü, Doçent ve Profesör kadroları için ise Rektör tarafından oluşturulan üç kişilik Akademik
Başvuru Ön Değerlendirme Komisyonunca nicelik açısından incelenir. Komisyon en geç 15 gün içerisinde hazırladığı raporu ilgili birime sunar. Yönergede belirlenen ek koşulları ve ilanda belirtilen özel koşulları sağlamayan adayların başvuruları değerlendirmeye alınmaz ve dosyaları kendilerine iade edilir.” hükmüne istinaden ön inceleme jürisi oluşturularak incelendiği, bu inceleme sonucunda başvurusunun uygun olmadığının değerlendirildiği, 2.3. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 23 üncü maddesinin (a) bendi kapsamında başvuruların değerlendirmeye alındığını, değerlendirmenin 12/06/2018 tarihli ve 30449 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliğinin 6 ncı maddesi hükmü gereğince başvurusu kabul edilen tüm adayların dosyalarının üç adet Profesör Öğretim Üyesine gönderildiği, öğretim üyelerinin belirlemiş olduğu hususların dikkate alınarak ilgili raporların dekanlığa sunulduğu, ilgili öğretim üyelerinin raporları da dikkate alınarak Fakülte Yönetim Kurulunun ‘hangi adayın atanması’ gerektiğini tartışarak ilgili kararı rektörlüğe sunduğu, anılan Yönetmeliğin 7 nci maddesinde ise Üniversite Rektörünce atamaya hak kazanan adayın atamasının yapılarak ilgililere duyurulacağı hususunun düzenlendiğini, 2.4. Öğretim üyeliğine atanma hususunda adayların “Nicel Olarak Puanlama Durumunun” sadece ön inceleme aşamasında başvuruya uygun olup olmadığı incelemesinde değerlendirildiği, diğer tüm hususların
“Adayların Nitel Olarak” (yayınlarının niteliği vb.) değerlendirilmesi ile ortaya çıkan hususlar olduğu, bu durumda adayın sadece puanına bakılarak değerlendirme yapılmadığı, üç adet Profesör Doktorun adayların durumunu değerlendirmesi sonucunda önerdiği aday(ların) dikkate alınarak ve Fakülte Yönetim Kurulu
Kararı alınarak “Atanması Önerilen Aday(ların)” Rektörlüğe bildirildiği, 2.5. Üniversiteye CİMER üzerinden intikal eden dilekçede ilana başvuran adayın “YÖK’ün aldığı karar gereği, “Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi” ve “Kamu Yönetimi” bölümleri, her türlü müracaatta eş kabul edilmektedir” hususunu ifade ettiği, bu durumun ön inceleme komisyonuna sorulduğu, komisyonun 03/08/2022 tarihli yazısında; bu durumun 11/03/2020 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında alınan kararda (https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/lisansonlisansprogram-adlari/2021/2020-2021-lisans-bolum-program-isimleri.pdf) lisans programları için geçerli bir durum olduğunun ifade edildiği, aynı zamanda Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığının 10/11/2009 tarih ve
036807 sayılı kararı ile (https://personel.karabuk.edu.tr/yok_yazilar/13/54.pdf) yüksek lisans programları
için geçerli olduğu; ancak Doktora Programları için bir geçerlilik ve “Eş Kabul” kararı bulunmadığı, 2.6. İlgilinin görmüş olduğu lisans öğreniminde aldığı dersler ve içeriklerinin, kazanılan yetkinlikler ve program çıktıları açılarından “lisans öğrenimi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi mezunu olmak” şartlı ilanlara başvuru yapabileceği; ancak lisansüstü öğreniminde aynı şartın yer alması durumunda (Doktorasını
Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi, Yönetim Bilimleri alanında yapmış olmak) görmüş olduğu ileri derslerin, tezli yüksek lisans programında veya Doktora programlarında aldığı dersler ve içerikleri,
kazanılan yetkinlikler ve program çıktıları açılarından başvuru yapamayacağına ön inceleme komisyonunca karar verildiği, aynı zamanda 16/05/2022 tarihli Munzur Üniversitesinin Resmi Gazete ilanında (https://www.resmigazete.gov.tr/ilanlar/eskiilanlar/2022/05/20220516-4-9.pdf) “Notlar” başlıklı kısmında
“1- İlanda belirtilen koşulları taşımayan ve belirlenen süre içerisinde başvurusunu yapmayan adayların başvuruları dikkate alınmayacaktır” ibaresi bulunduğu, ön inceleme komisyonunca ilan şartı olan
“Doktorasını Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi, Yönetim Bilimleri alanında yapmış olmak” şartı ile adayın belirtmiş olduğu “Kamu Yönetimi Doktora Mezunu” olması sebebiyle ‘doktora mezuniyet şartını sağlamadığından’ ilan şartını kesin olarak taşımadığı kararı alındığı ve ön inceleme aşamasında başvurusunun uygun görülmediği, durumun “Doktora Programı” kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinin açık olduğu, ayrıca “Kamu Yönetimi” doktora programı ile “Yönetim Bilimleri” doktora programının “Siyaset Bilimleri ve Kamu Yönetimi” Anabilim Dalının altında bulunan iki ayrı doktora programları olduğu, bundan dolayı “Kamu Yönetimi” ile “Yönetim Bilimleri” Doktora programlarının karşılaştırılması gerektiği, ilanda “Doktorasını Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi, Yönetim Bilimleri alanında” dediği ve “alanında” kelimesinden de anlaşılacağı üzere tek bir programdan bahsedildiği, 2.7. Başvuruda bulunan adaylara ilişkin başvuruya esas bilgi ve belgelerin yazı ekinde gönderildiği; ancak adayların yapmış olduğu yayınların gönderilmediği, 2.8. Ön değerlendirme sonucuna ilişkin onaylı suretin yazı ekinde gönderildiği, 2.9. Öğretim üyeliğine başvurunun kişisel bir başvuru olduğu ve adayların nicel ve nitel değerlendirme sonucunda belirlendiği, adaylar tüm iletişim kanalları ile sürece ilişkin veya sürecin herhangi bir aşamasında istediği zamanda bilgi ve belge talebi yapabildiği, Ombudsmana ve CİMER e başvuran bu adayların süreçten haberdar oldukları, sürece ilişkin bilgilerin gizlilik ilkesi gereği sadece adaya ilişkin durum paylaşılarak bildirildiği, ilgili kişi ve kişilere hem aradıklarında telefonla, hem mail ile talep ettiklerinde mail yoluyla, hem de CİMER kanalı ile her seferinde ayrı ayrı bilgi verildiği, 2.10. Bölüm ile yüksek lisans ve doktora programlarının birbirinden ayrı kavramlar olduğu, başvuranın kavram karmaşası yaratarak Bölüm ile Doktora aşamalarının eşdeğer olarak kabul görmesini istediği, başvuruya konu ilanda “Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi” Anabilim Dalına Bağlı “Yönetim
Bilimleri” Doktora Programından bahsedildiği, “İşletme Anabilim” Dalında da “Yönetim Bilimleri” doktora programı olduğu, hatta sayılabilecek kadar hemen her anabilim dalı altında “Yönetim Bilimleri” doktora programı bulunduğu, örneğin “Eğitim Anabilim dalında Eğitim “Yönetim Bilimleri” Doktora programı olduğu, ilanda sadece “Yönetim Bilimleri” doktora programı denilmesi durumunda hangi
Anabilim Dalından Doktora Mezununun başvuru yapabileceği sorusunun cevaplanamayacağı, bu sebeple durumun “Bölüm” bazında değil “Doktora” bazında değerlendirilmesi ve doktora programlarının da
“Siyaset Bilim ve Kamu Yönetimi” Anabilim dalına bağlı “Kamu Yönetimi” doktora programı ile
“Yönetim Bilimleri” doktora programları arasında değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca Dekanlık makamınca
“Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından Görüş Alma” talebinin 18/08/2022 tarihinde KEP aracılığı ile
Rektörlük tarafından “Kamu Yönetimi” doktora programı ile “Yönetim Bilimleri” doktora programının eşdeğerliğine ilişkin yazının ayrıca gönderildiği, 2.11. Başvuru konusu talebe ilişkin olarak aday ve adaylar tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış herhangi bir işlem bulunmadığı, 2.12. Ön inceleme komisyonunun gerekli yeterliliğe sahip kendi alanında uzman kişilerden oluştuğu ve komisyonun incelemesini adil bir şekilde yaptığı, Hususları ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
/
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.2. “Kamu hizmetlerine girme hakkı” başlıklı 70 inci maddesi; “Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez.” 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 04/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kurumu Kanunu’nun “Doktor Öğretim Üyesi” başlıklı 23 üncü maddesi; “a) Yükseköğretim kurumlarında açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları rektörlükçe ilan edilir. İlan edilen bu kadrolara fakültelerde dekan; diğer birimlerde müdürler, biri o birimin yöneticisi biri de o yükseköğretim kurumunun dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür yönetim kurullarının görüşünü aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama rektör tarafından en çok dört yıl süre ile yapılır. Her atama süresinin sonunda görev kendiliğinden sona erer. Görev süresi sona erenler yeniden atanabilirler.
b) Doktor öğretim üyeliğine atanabilmek için, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak gerekir.
c) Yükseköğretim kurumları, doktor öğretim üyesi kadrosuna atama için Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler.” 6. 12/06/2018 tarihli ve 30449 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve
Atanma Yönetmeliğinin; 6.1. “Atanma şartı” başlıklı 4 üncü maddesi; “Doktor öğretim üyesi kadrolarına başvurabilmek için doktora veya tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ya da sanatta yeterlik eğitimini tamamlamış olmak gereklidir.” 6.2. “Başvuru ve atanma süreci” başlıklı 6 ncı maddesi; “Doktor öğretim üyesi kadrolarına başvuranlar özgeçmişlerini, bilimsel çalışma ve yayınlarını dört nüsha olarak ilgili dekanlık veya müdürlüğe teslim eder.
/
Fakültelerde dekan, diğer birimlerde müdür; ilan edilen kadrolar için adayların durumlarını incelemek üzere, en az biri başka üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünden olmak üzere adayın başvurduğu bilim alanı ile ilgili olan üç profesör veya doçent kadrosunda bulunan doçenti, ilana son başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde tespit eder. İlan edilen kadronun bulunduğu birimin bölüm başkanının, profesör veya doçent kadrosundaki doçent olması halinde, tespit edilecek üç profesör veya doçent kadrosundaki doçentten biri olarak belirlenmesi zorunludur.
Dekan veya ilgili müdür her aday için bu öğretim üyelerine, adaylarla ilgili bilimsel yayın ve çalışmalara ilişkin dosyaları göndererek bir ay içerisinde yazılı görüşlerini bildirmelerini ister. Dosya inceleme sonuçlarının bir ay içinde gelmemesi halinde aynı usulle tespit edilen başka profesör veya doçente dosyalar incelenmesi için gönderilir.
Dekan veya ilgili müdür yazılı görüşlerin alınmasından sonra ilk yönetim kurulu toplantısında aday veya adaylar hakkında ayrı ayrı görüş alır. Bir açık kadroya birden fazla adayın başvurması halinde yönetim kurulu gerekçeli olarak tercihini belirtir. Dekan veya ilgili müdür kanaat ve önerilerini rektöre sunar.
Rektör atamanın yapılıp yapılmayacağına karar vererek gerekli işlemleri yürütür…” 6.3. “Atama” başlıklı 7 nci maddesi; “Doktor öğretim üyeleri, ilgili yönetim kurulunun görüşü alındıktan sonra fakültelerde ilgili dekanın, diğer birimlerde müdürün önerisi ile rektör tarafından en az bir en çok dört yıl süre ile atanır.” 7. Munzur Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma İlkelerinin; 7.1. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesi; “Bu ilkeler, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun ilgili maddelerinde belirtilen Doktor Öğretim Üyeliğine, Doçentliğe ve Profesörlüğe yükseltilme ve atamada aranan asgari koşulların yanında, Yükseköğretim
Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran nitelikli bilimsel çalışmaları arttırmaya yönelik, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, ölçülebilir ve denetlenebilir nitelikteki ek koşulları düzenler.” 7.2. “Genel Esaslar” başlıklı 4 üncü maddesi; “Munzur Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma İlkelerinde, Üniversitelerarası Kurul tarafından her bir bilim ve sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenen puanlama sistemi esas alınmakladır.
İlan edilen öğretim üyesi kadrosuna başvuran adayların bu yönergede belirlenen ek koşulları ve ilanda belirtilen özel koşulları sağlayıp sağlayamadıkları; Doktor Öğretim Üyesi kadroları için ilgili birimin
Dekan/Müdürü, Doçent ve Profesör kadroları için ise Rektör tarafından oluşturulan üç kişilik Akademik
Başvuru Ön DeğerIendirme Komisyonunca nicelik açısından incelenir, Komisyon en geç 15 gün içerisinde hazırladığı raporu ilgili birime sunar. Yönergede belirlenen ek koşulları ve ilanda belirtilen özel koşulları sağlayamayan adayların başvuruları değerlendirmeye alınmaz ve dosyaları kendilerine iade edilir.”
Hükümlerini amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Munzur Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler
Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Yönetim Bilimleri Anabilim Dalı Doktor Öğretim
Üyesi kadrosuna başvuruda bulunduğunu, ilan sonucu ön değerlendirme sürecinden elendiğini, doktorasını
Kamu Yönetimi bölümünde yaptığını, Yükseköğretim Kurulunun aldığı karara göre ‘Siyaset Bilimi ve
Kamu Yönetimi’ ile ‘Kamu Yönetimi’ bölümlerinin her türlü müracaatta eş kabul edildiğini, başvurusunda
Munzur Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Yükselme ve Atama İlkelerine aykırı bir husus bulunmadığını, belirterek ilgili ilana yapılan başvuruların incelenmesini ve başvurusunun geçersiz sayılması işleminin iptal edilerek başvuran tüm adaylar arasında hakkaniyetli bir değerlendirme yapılmasını talep etmektedir.
10. İdare tarafından gönderilen cevabi yazıda ise özetle; bölüm ile yüksek lisans ve doktora programlarının birbirinden ayrı kavramlar olduğu 16/05/2022 tarihli Munzur Üniversitesinin Resmi Gazete ilanında belirtilen koşulları taşımayan ve belirlenen süre içerisinde başvurusunu yapmayan adayların başvuruları dikkate alınmayacağının belirtildiği, ön inceleme komisyonunca ilan şartı olan “Doktorasını
Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi, Yönetim Bilimleri alanında yapmış olmak” şartı ile adayın belirtmiş olduğu “Kamu Yönetimi Doktora Mezunu” olması sebebiyle ‘doktora mezuniyet şartını sağlamadığından’ ilan şartını kesin olarak taşımadığı kararı alındığı ve ön inceleme aşamasında başvurusunun uygun görülmediği hususları ifade edilmiştir.
11. Başvuranın iddiaları ve idarenin cevabi yazısı incelendiğinde söz konusu uyuşmazlığın, başvuranın Doktor Öğretim Üyesi alımı için yayınlanan ilana başvuruda bulunduğu doktora programının, idarenin ilan metninde şartlarını belirlediği doktora programı ile eşdeğer olup olmadığı noktasında düğümlendiği görülmektedir.
12. Başvuru konusu idari işlem ile ilgili mevzuat incelendiğinde; doktor öğretim üyesi kadrosuna atanabilmek için doktora eğitimini tamamlamış olmak şartının aranacağı, bir açık kadroya birden fazla adayın başvurması halinde gerekçeli olarak tercih yapılacağı, dekan veya ilgili müdür tarafından kanaat ve önerilerin Rektörlük makamına sunulacağı ve atamanın Rektörlük makamı tarafından yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
13. Kamu görevine girmenin her Türk vatandaşının hakkı olduğu yönündeki Anayasa hükmü doğrultusunda, mevzuat gereği idareler kamu görevine giriş için liyakati ölçü olarak almakta ve nesnel ve objektif sınavlar yapmak suretiyle kamu görevine girişte her vatandaşa eşit fırsat sunmaktadır. Bilindiği üzere, bütün idari işlemler, biçimi ve konusu ne olursa olsun, kamu yararı için yapılır. Yönetimin kamu yararı dışında bir amaç gütmesi durumunda yapmış olduğu işlem “amaç” yönünden hukuka aykırı olur ve iptali gerekir. Kamu görevine girmek için sınav yapılması, yukarıda da belirtildiği üzere vatandaşların Anayasal haklarının korunması yönünden gerekli bir uygulamadır. Düzenlenen bu sınavlarda katılımın şartları taşıyan her istekliye açık olması idareden beklenilmektedir. Bu kapsamda sınavlara katılım için idare tarafından ilan edilen kadro ve alanda görev alacak adaylar için ilan metninde belirtilen şartları sağlayıp sağlamadığının tespiti için belge talep edilmesi işleminin gerekli bir uygulama olduğu değerlendirilmektedir.
14. Somut olayda; 16/05/2022 tarihinde Munzur Üniversitesi tarafından 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanunu, Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği ve Üniversitenin Öğretim Üyeliğine
Yükseltilme ve Atanma Kriterleri hükümleri uyarınca öğretim üyesi alımı yapılacağı, bu kapsamda
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Yönetim Bilimleri Anabilim
Dalı için bir adet Doktor Öğretim Üyesi alımı yapılacağı ilan edilmiştir. 01/06/2022 tarihli ön değerlendirme sonuçlarına göre ise ilan edilen kadroya 5 adayın başvurduğu ve 4 adayın başvurusunun uygun olmadığı, 1 adayın başvurusunun ise ilanın gerekli şartlarını sağladığı ve başvurusunun uygun olduğu değerlendirmesinin yapıldığı anlaşılmıştır.
15. İdare; Munzur Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi
Bölümü Yönetim Bilimleri Anabilim Dalı için Doktor Öğretim Üyesi alımı çerçevesinde, ilan metninde adayların başvurularının kabul edilebilmesi için 2 özel asgari şart belirlemiştir. Öğretim üyesi adayların devlet hizmetine girmede aranılan şartlara haiz olmaları gerektiği genel şartının yanında, adaylardan
“Doktorasını Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi, Yönetim Bilimleri Alanında Yapmış Olma” şartını sağlayan adayların başvurularının kabul edileceği ilan edilmiştir.
16. Doktor Öğretim Üyesi kadrosuna başvuruda bulunacak adaylardan “Başvurdukları birim ve anabilim dalını belirten dilekçe, özgeçmiş, yayın listesi, 2 adet fotoğraf, nüfus cüzdanı örneği, adli sicil kaydı belgesi, askerlik durum belgesi (erkek adaylar için), resmi kurumlarca onaylanmış diplomalar (Lisans, Yüksek
Lisans, Doktora, yurtdışından alınan diplomaların Üniversitelerarası Kurulca denkliğinin onaylanmış olması), çalışanların (daha önceden çalışıp ayrılmış olanlar dahil) onaylı hizmet belgesi dökümü, bilimsel çalışma ve yayınlarını kapsayan dosyadaki tüm bilgilere yer vermek şartıyla dosyanın bir nüshasının fiziki olarak, üç nüshasının da jüri üyelerine gönderilmek üzere elektronik ortamda (USB Bellek)” istenilen gerekli belgeler kısmında ifade edilmiş, ilan metninin “Notlar” kısmında ise “İlanda belirtilen koşulları taşımayan ve belirlenen süre içerisinde başvurusunu yapmayan adayların başvurularının dikkate alınmayacağı” hususu idarece açıkça belirtilmiştir.
17. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde; 17.1. İdare tarafından başvurusu kabul edilmeyen ve ön değerlendirme kapsamında başvurusu geçersiz sayılan başvuranın başvurusu “adayın Kamu Yönetimi doktora programından mezun olduğu dolayısıyla ilanda aranan ‘Doktorasını Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi, Yönetim Bilimleri alanında yapmış olmak’ şartını karşılamadığı ” gerekçesiyle, kabul edilmemiş ve 16/05/2022 tarihli ve sayılı
Resmi Gazete’de Yayımlanan Akademik Personel İlanı kapsamında başvurusu ön değerlendirme aşamasında reddedildiği, 17.2. İlgili ilana başvuran ve başvurusu reddedilen diğer adayların başvuru evrakları incelendiğinde ise; aday ’nin başvurusunun ‘doktora denklik belgesinde doktora bilim alanı olarak Siyaset Felsefesi alanının belirtildiği’, aday . ve ’nin başvurularının ‘adayın sunduğu lisans ve yüksek lisans diploma belgelerinin resmi kurumlardan ıslak imzalı veya e-devlet çıktısı niteliğine sahip olmadığı’, gerekçesiyle reddedildiği, görülmektedir.
18. İlgili ilana başvuran ve başvurusu geçersiz kabul edilen adayların başvuru için gönderdiği evraklar incelendiğinde, 14 üncü paragrafta da belirtildiği üzere belirli şartları sağlamak amacıyla başvuranlardan bazı belgeler istendiği, şartlar ilan metninde belirtildiği için idarenin bu aşamada takdir yetkisini kullanamayacağı, ön başvuru aşamasında şartları ( idare tarafından ilan metninde istenilen belgeleri süresi içinde göndermek ve ilanda belirtilen Doktorasını Siyaset Bilimi ve Kamu
Yönetimi, Yönetim Bilimleri alanında yapmış olmak) karşılayan adayların başvurusunun kabul edilerek, ön değerlendirme listesinin açıklandığı görülmektedir.
/
19. Başvuru konusu ilan metni ve idare tarafından ilan edilen ön değerlendirme sonuçlarının tetkikinde; ilan metninde belirtilen ve başvurusu kabul edilen ilgili alan şartından ‘Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi
Anabilim Dalı Yönetim Bilimleri Bilim Dalının’ ifade edildiği anlaşılmaktadır. 11/03/2020 tarihli
Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında içerikleri aynı, ancak isimleri farklı olan lisans programlarındaki isim kargaşası nedeniyle mezunların karşılaştıkları sorunları ortadan kaldırmak amacıyla alanında yetkin öğretim elemanlarının katılımıyla oluşturulan komisyonlar marifeti ve yükseköğretim kurumları ile yükseköğretim paydaşlarının önerileri doğrultusunda, lisans bölüm/programlarının isimleri ve içeriklerinin gözden geçirilmesi ve sadeleştirilmesi kararı alındığı, aynı zamanda Yüksek Öğretim
Kurulu Başkanlığının 10.11.2009 tarih ve sayılı kararı ile eşdeğerlik hususunun Yüksek Lisans
Programları için de geçerli olduğu; ancak Doktora Programları için bir geçerlilik ve “Eş Kabul” kararı bulunmadığı görülmektedir.
20. Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Eğitim-Öğretim
Daire Başkanlığına gönderilen 02/12/2022 tarihli ve sayılı yazı ekinde; Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından incelenen şikâyet başvurusu çerçevesinde başvuranın mezun olduğu doktora programında görmüş olduğu öğrenimin söz konusu ilanda belirtilen şartı sağlayıp sağlamadığı hususuyla ilgili yapılan değerlendirmede; Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi programlarının bazı kurumlarda tek Anabilim Dalı olarak kurulmuşken bazı kurumlarda da Hukuk Bilimleri Anabilim Dalı, İktisat Anabilim Dalı, Kentleşme ve Çevre Sorunları Anabilim Dalı, Maliye Anabilim dalı, Siyaset ve Sosyal Bilimler anabilim Dalı, Yönetim Bilimleri Anabilim Dalı olarak kurulduğu, ilgili şahsın hem yüksek lisans hem de doktora tez konusunun Yönetim bilimleri anabilim Dalı konuları arasında olduğu, ayrıca doktora eğitimi sırasında almış olduğu derslerin ağırlıklı olarak Yönetim Bilimleri Anabilim Dalında verilen dersler olmasından dolayı mezun olduğu doktora programında görmüş olduğu öğrenimin bahse konu üniversitenin ilgili şartını sağladığının ifade edildiği görülmektedir.
21. Öğretim görevlisi ve öğretim üyesi alımı için Üniversitelerin açtığı sınavlarda genel olarak; değerlendirme sonucu açıklanan listede idarenin hangi adayı tercih ettiği konusunda ve adayların yeterliliklerinin tespitinde idarenin genel sınav esaslarına bağlı kalmak şartı ile nispeten bir takdir yetkisinden bahsedilirken, ön değerlendirme listesi hazırlanırken idarenin ilan metnine bağlı kalması gerektiği ve “şeffaflık” ve “hukuki öngörülebirlik” ilkesine bağlı kalması gerektiği değerlendirilmektedir. Bu kapsamda Kurumumuzca yapılan incelemede; başvuran tarafında ilgili ilan kapsamında yapılan başvurunun ilan metninde belirtilen doktora programı ile mezun oldukları doktora programının ilgili olmadığı nedeniyle kabul edilmemesi işleminde bir hata olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
22. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; ilan metninde yer alan şartların yukarıdaki paragraflarda da anlatıldığı üzere açık olduğu, idarenin personel alımı için adaylardan doktorasını
Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi, Yönetim Bilimleri alanında yapmış olma şartı koyduğu ve adayları bilgilendirdiği, üniversite tarafından Kurumumuza sunulan örneklerde Kamu Yönetimi ve Yönetim
Bilimleri programlarının üniversiteler düzeyinde iki farklı program olarak sunulduğunun görüldüğü, idarenin de ön değerlendirme aşamasında ilan metnine bağlı kalması gerektiği ve bu aşamada takdir yetkisi de olmadığı değerlendirildiğinden, başvuranın söz konusu akademik ilana yaptığı başvurunun kabul edilmemesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 23. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan
değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi merciye başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
24. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Erzincan İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre, BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın başvurana ve MUNZUR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi