|
ÖZET: Bu karar, bir şube müdürünün kızının pansiyona parasız yatılı olarak yerleştirilmesi talebinin reddedilmesi üzerine alınmıştır. Başvuran, öğretmenlikten şube müdürlüğüne terfi etmesi nedeniyle, Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Resmi Okullarda Yatılılık, Bursluluk, Sosyal Yardımlar ve Okul Pansiyonları Yönetmeliği’nin 12. maddesinin (d) fıkrasına dayanarak, kızının pansiyona yerleştirilmesini istemiştir. Ancak idare, şube müdürlerinin öğretmen statüsünde değerlendirilemeyeceğini belirterek talebi reddetmiştir.
Danıştay, başvuranın öğretmenlik mesleki haklarından yoksun bırakıldığını iddia etmesine rağmen, şube müdürü olarak atanan kişinin öğretmen olarak kabul edilemeyeceğine ve bu nedenle yönetmelikte belirtilen şartları sağlayan öğretmenlerin çocuklarının yararlanabileceği pansiyona yerleştirilme işleminin uygulanamayacağına hükmetmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir. Bu durum, idarenin uygulamalarının yasal çerçevede değerlendirildiğini göstermektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/344-S.23.647
BAŞVURU NO : 2022/11803
KARAR TARİHİ : 10/01/2023
RET KARARI TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Çocuğunun, pansiyona parasız yatılı olarak yerleştirilmesi taleplidir.
BAŞVURU TARİHİ : 17/08/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; sınıf öğretmeni olarak görev yapmaktayken görevde yükselme sınavı ile
Samsun/ İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne Şube Müdürü olarak atandığını, görev yaptığı ilçede fen lisesi bulunmadığını, kızının Samsun Fen Lisesini kazandığını ve öğretmenlik mesleki haklarından yoksun bırakılmasının haksızlık olduğunu belirterek Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı
Resmi Okullarda Yatılılık, Bursluluk, Sosyal Yardımlar ve Okul Pansiyonları Yönetmeliğinin “Parasız yatılılığa doğrudan yerleştirme” başlıklı 12 nci maddesinin (d) fıkrası uyarınca, kızının pansiyona parasız yatılı olarak yerleştirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kamu Denetçiliği Kurumunun 26/08/2022 tarihli ve / -S. sayılı yazısına istinaden
Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 04/10/2022 tarihli ve E– – sayılı yazıda; Genel İdare Hizmetleri Sınıfında görev yapan şube müdürleri, öğretmen statüsünde değerlendirilemeyeceğinden söz konusu öğrencinin, Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı
Resmî Okullarda Yatılılık, Bursluluk, Sosyal Yardımlar ve Okul Pansiyonları Yönetmeliğinin 12 nci maddesi kapsamında parasız yatılılığa doğrudan yerleştirilemeyeceğinin değerlendirildiği belirtilmiş, ancak talep edilen belgeler gönderilmemiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinde “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 25/11/2016 tarihli ve 29899 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Resmî
Okullarda Yatılılık, Bursluluk, Sosyal Yardımlar ve Okul Pansiyonları Yönetmeliğinin;
5.1) “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde “Bu Yönetmeliğin amacı, Millî Eğitim Bakanlığına
bağlı örgün ve resmi ortaokullar, imam-hatip ortaokulları, ortaöğretim kurumları ile özel eğitim okullarındaki yatılılık, bursluluk, sosyal yardımlar ve okul pansiyonlarıyla ilgili usul ve esasları düzenlemektir.”,
5.2) “Dayanak” başlıklı 2 nci maddesinde “Bu Yönetmelik; 17/6/1982 tarihli ve 2684 sayılı İlköğretim
ve Ortaöğretimde Parasız Yatılı veya Burslu Öğrenci Okutma ve Bunlara Yapılacak Sosyal Yardımlara
İlişkin Kanun ile 11/8/1982 tarihli ve 2698 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Okul Pansiyonları Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.”,
5.3) “Parasız yatılılığa doğrudan yerleştirme” başlıklı 12 nci maddesinde “(1) Aşağıdaki öğrenciler boş
kontenjanlara süre kaydı aranmaksızın parasız yatılı olarak yerleştirilir.
a) 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamındaki öğrenciler.
b) 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamındaki öğrenciler.
c) 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında
Kanun veya bu Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlar, 2453 sayılı Yurt
Dışında Görevli Personele Nakdi Tazminat Verilmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 2566 sayılı
Bazı Kamu Görevlilerine Nakdi Tazminat Verilmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 5434 sayılı
Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun mülga 45 inci, 56 ncı, mülga 64 üncü maddeleri ve 65 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanununun 47 nci maddesi kapsamında harp veya vazife malulü sayılanların öğrenci olan çocukları.
ç) Doğal afet ve savaş gibi olağanüstü durumlar nedeniyle korunmaya muhtaç duruma düşen öğrenciler.
d) Bakanlığa bağlı resmi ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında öğretmen olup görevli bulundukları yerleşim biriminde çocuklarının devam edeceği düzeyde ve türde okul bulunmayanların öğrenci olan çocukları.
e) Başbakanlığın izniyle ülkemizde okutulmak üzere getirilen yabancı uyruklu öğrenciler.
(2) Ortaokul veya imam-hatip ortaokulu bulunmayan yerleşim birimlerindeki öğrenciler, yatılı bölge ortaokullarına veya yatılı imam-hatip ortaokullarına yerleştirilir.
(3) Ortaokul, imam-hatip ortaokulu veya özel eğitim ortaokulunu tamamlayan görme, işitme veya ortopedik engelli öğrenciler bu durumlarını belgelendirmeleri halinde durumlarına uygun ortaöğretim kurumlarına parasız yatılı olarak yerleştirilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan ‘Ret Karar Önerisi’
Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde Şube Müdürü olarak görev yapmakta olan başvuran
tarafından, Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Resmi Okullarda Yatılılık, Bursluluk, Sosyal Yardımlar ve Okul
Pansiyonları Yönetmeliğinin 12 nci maddesinin (d) fıkrası uyarınca, kızının pansiyona parasız yatılı olarak yerleştirilmesi talep edilmektedir.
8) Millî Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve resmi ortaokullar, imam-hatip ortaokulları, ortaöğretim
kurumları ile özel eğitim okullarındaki yatılılık, bursluluk, sosyal yardımlar ve okul pansiyonlarıyla ilgili usul ve esasları düzenleyen Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Resmî Okullarda Yatılılık, Bursluluk, Sosyal
Yardımlar ve Okul Pansiyonları Yönetmeliğinin 12 nci maddesinde; Bakanlığa bağlı resmi ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında öğretmen olup görevli bulundukları yerleşim biriminde çocuklarının devam edeceği düzeyde ve türde okul bulunmayanların öğrenci olan çocuklarının, boş kontenjanlara süre kaydı aranmaksızın, parasız yatılı olarak yerleştirileceği hususu düzenlenmiştir.
9) Başvuran tarafından; sınıf öğretmeni olarak görev yapmaktayken görevde yükselme sınavı ile
Samsun/ İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne Şube Müdürü olarak atandığı, kızının Samsun
Fen Lisesini kazanmış olduğu, görev yaptığı ilçede fen lisesi bulunmadığı ve öğretmenlik mesleki haklarından yoksun bırakılmasının haksızlık olduğu belirtilmiştir. Konuya ilişkin idare tarafından ise Genel İdare Hizmetleri Sınıfında görev yapan şube müdürlerinin, öğretmen statüsünde değerlendirilemeyeceği ifade edilmiştir.
10) Bu kapsamda; Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfında öğretmen olarak görev yapmaktayken, kendi
isteğiyle görevde yükselme sınavına girerek başarılı olması sonrası, Genel İdare Hizmetleri Sınıfında Şube
Müdürü olarak atanan başvuranın, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında öğretmen olarak kabul edilemeyeceği ve söz konusu Yönetmelikte belirtilen şartları sağlayan öğretmenlerin çocuklarının yararlanabileceği pansiyona parasız yatılı olarak yerleştirilme işleminden yararlandırılamayacağı, ayrıca kendi isteğiyle görevde yükselme sınavına girmiş olan ve öğretmenlikten ayrılarak şube müdürlüğüne atanmış olan başvuranın öğretmenlik mesleki haklarından yoksun bırakılmasından bahsedilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
11) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Resmi Okullarda
Yatılılık, Bursluluk, Sosyal Yardımlar ve Okul Pansiyonları Yönetmeliğinin 12 nci maddesinin (d) fıkrası uyarınca, başvuranın kızının pansiyona parasız yatılı olarak yerleştirilmesi talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12) İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede; başvuru kapsamında Kurumumuzun 26/08/2022 tarihli ve ‘Bilgi-belge talebi’ konulu yazısına süresi içinde cevap verildiği, ancak söz konusu yazı ile talep edilen belgeler gönderilmemiş olduğundan “nezaket”, “şeff afl ık”, “hesap verilebilirlik” ilkesine uyulmadığı tespitiyle idarenin, bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Samsun İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi