2828 sayılı kanunun geçici 16. maddesi kapsamında mezuniyet tarihi atama talebini nasıl etkiler (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/15390-S.22.23545

BAŞVURU NO : 2022/11900

KARAR TARİHİ : 29/11/2022

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

Tekniker unvanına atanma talebi hakkında.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 19/08/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran özetle; “2828 sayılı kanunun geçici 16 maddesine istinaden tekniker unvanına atama talebimin reddedilmesi. 12/08/2022 tarihinde Samsun / Atakum İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne yaptığım başvuru Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 16/08/2022 tarih ve sayılı yazısı ile reddedilmiştir.” diyerek devamla “2828 sayılı kanunun geçici 16 maddesine istinaden tekniker unvanına atama talebi. Atamamın gerçekleşmemesi durumunda ilgili kadronun mali ve özlük haklarından istifade etmek istiyorum.” şeklinde talepte bulunmuştur.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebimiz üzerine Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gönderilen 26/08/2022 tarih ve – – sayılı cevabi yazıda özetle; “…Anılan Kanunun geçici 16’ncı maddesinde; “Bu Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanırlar.” hükmü yer almaktadır. Buna göre, anılan Kanunun yürürlüğe girdiği 27.03.2018 tarihinden önce mezun durumda olanlardan öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara başvuruda bulunanların değerlendirmesi yapılabilmektedir. Bir örneği ekte gönderilen başvuranın öğrenim belgesinin incelenmesinde de görüleceği üzere teknikerliği ihraz eden önlisans diploması mezuniyet tarihi 24.06.2020’dir. Dolayısıyla mezuniyet tarihi söz konusu Kanun maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten sonra olması nedeniyle başvuranın talebi doğrultusunda işlem yapılması mümkün olamamaktadır…”

Açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir.”, 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun, 5.1. Geçici 16 ıncı maddesinde (Ek: 21/3/2018-7103/25), “Bu Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanırlar. …” 5.2. Ek 1 inci maddesinde (Ek: 25/2/1988-3413/1; Değişik: 6/2/2014-6518/20), “… Bu madde kapsamına girenlerin yerleştirilmeleri; ortaöğretim ve daha üst öğrenim mezunları için kurumların talepleri doğrultusunda öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerde yer alması şartıyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunları için memur unvanlı kadro ve pozisyonlara, diğer öğrenim mezunları için ise yardımcı hizmetler sınıfında yer alan kadro ve pozisyonlara yılda üç defadan az olmamak üzere Devlet

Personel Başkanlığınca yapılır veya yaptırılır. …” 6. Sosyal Hizmetler Kanunu Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına İlişkin

Yönetmeliğin “Görevde olan hak sahiplerinin unvanlarına atanması” başlıklı geçici 2 inci maddesinde, “(1) 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar görev yaptıkları kurumların kadro durumları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak Kanunun geçici 16 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla öğrenimle ihraz etmiş oldukları unvanlara atanırlar. Bu maddeye ilişkin bütün iş ve işlemler ilgili kurumlarca yapılır.

(2) Bu maddeye ilişkin başvurular ilgililerce yazılı bir dilekçe ile görev yapılan kuruma yapılır.

(3) Bu kişilerin atanmasında ilgili kurumca mevcut kadro durumu, ilgililerin öğrenim durumu itibarıyla ihraz etmiş oldukları unvanlar ve kurumun hizmet ihtiyaçları dikkate alınarak yapılacak değerlendirme esastır.

(4) Kişilerin gördükleri öğrenim dolayısıyla unvan ihraz edip etmedikleri hususunda tereddüt hasıl olması halinde ortaöğretim düzeyi için Milli Eğitim Bakanlığından, ön lisans ve lisans düzeyi için Yükseköğretim

Kurulu Başkanlığından görüş alınır.

(5) Hak sahiplerinin öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmaması, öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmakla birlikte bu unvanlarda boş kadro bulunmaması veya kurumca kurum ihtiyaçları dikkate alınarak yapılan değerlendirme neticesinde ilgili unvanda hizmete ihtiyaç bulunmadığı sonucuna varılması halinde bu kişilerin atamaları yapılmaz.

(6) Kanunun geçici 16 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce yerleştirmesi yapılmış olup da güvenlik soruşturmasının tamamlanamaması gibi idareden kaynaklanan sebeplerle göreve başlatılamayan kişiler bu madde hükümlerinden yararlandırılır.” düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ: Kamu

Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddedilmesi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran özetle, 2828 sayılı kanunun geçici 16 ncı maddesine istinaden tekniker unvanına atanma ve bu unvan için öngörülen zam ve tazminatlardan yararlanma talebinde bulunmaktadır.

8. İlgili idare ise, yukarıda yer verilen yazısında özetle; “…Kanunun yürürlüğe girdiği 27.03.2018 tarihinden önce mezun durumda olanlardan öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara başvuruda bulunanların değerlendirmesi yapılabilmektedir. Bir örneği ekte gönderilen başvuranın öğrenim belgesinin incelenmesinde de görüleceği üzere teknikerliği ihraz eden önlisans diploması mezuniyet tarihi 24.06.2020’dir. Dolayısıyla mezuniyet tarihi söz konusu Kanun maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten sonra olması nedeniyle başvuranın talebi doğrultusunda işlem yapılması mümkün olamamaktadır.” Şeklinde görüş bildirmiştir.

Kurumumuzun emsal nitelikli 2021/16544 sayılı dosyasında; 9. “…Başvuruya ilişkin mevzuat hükümlerinde, 2828 sayılı Kanun gereği koruma ve bakım altındaki çocukların istihdamı kapsamına girenlerin yerleştirilmelerinin öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı KHK eki cetvellerde yer alması şartıyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara yapılacağı, bu kapsamda ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanların kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanacağı ancak hak sahiplerinin öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmaması, öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmakla birlikte bu unvanlarda boş kadro bulunmaması veya kurumca kurum ihtiyaçları dikkate alınarak yapılan değerlendirme neticesinde ilgili unvanda hizmete ihtiyaç bulunmadığı sonucuna varılması halinde bu kişilerin atamalarının yapılmayabileceği düzenlenmiş olup, ilgililerin öğrenim durumları itibariyle ihraz etmiş oldukları atanabileceği unvanlara rağmen atamaya ilişkin idarelere hizmet gerekleri çerçevesinde takdir yetkisinin tanındığı görülmektedir.

10. Somut olay kapsamında, başvuranın 02/07/2015 tarihinde Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğünde memur (Ş) olarak göreve başladığı, hâlihazırda Batman İl Sağlık Müdürlüğünde memur olarak görev yapmaya

devam ettiği, 11/07/2021 tarihinde Batman Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu İlk ve Acil

Yardım Önlisans Bölümü mezunu olması nedeniyle 2828 sayılı Kanunun geçici 16 ıncı maddesi kapsamında sağlık teknikeri unvanına atanmayı talep ettiği anlaşılmaktadır.

11. 2828 sayılı Kanuna eklenen geçici 16 ncı madde ile TBMM 533 Sıra Sayılı Vergi Kanunları İle Bazı

Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı (1/914) İle

Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu “madde gerekçeleri” bölümünde de belirtildiği üzere, daha önce Ek 1 inci madde kapsamında istihdam edilenlerden öğrenim durumlarına uygun kadrolara atanamamış olanların, ilerleyen süreçte öğrenim durumlarında meydana gelen değişikliğin göz önünde bulundurulmasını teminen, kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren öğrenim durumlarına uygun kadrolara atanmaları amaçlanmaktadır.

12. Adana 3. İdare Mahkemesi’nin E:2018/1064 K:2019/265 sayılı kararında; “2828 sayılı Sosyal

Hizmetler Kanununun Geçici 16 ncı Maddesinden yararlanmak için; 1) Kişinin 2828 sayılı Kanunun Ek 1 inci maddesi kapsamında atanmış olması ve fiilen görevde bulunması, 2) Kurumların kadroları ve ihtiyaçlarının göz önünde bulundurulması, 3) Talep edilen unvanın, maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz edilmiş olması, şartlarının sağlanmış olması gerekmektedir.” denilmektedir.

13. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 7103 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle 2828 sayılı

Kanuna eklenen geçici 16 ıncı madde hükmü metninden anlaşılacağı üzere, daha önce Ek 1 inci madde uyarınca atanmış olan ve halen görev yapmakta olanların bu maddenin yürürlüğe girdiği 27/03/2018 tarihindeki öğrenim durumları itibariyle atamaları konusunda, idarelere kadro durumları çerçevesinde ihtiyaç değerlendirmesi yapmak suretiyle karar verme konusunda takdir yetkisi tanındığı, başvuranın ise mezkûr maddenin yürürlüğe girdiği tarihteki öğrenim durumu itibariyle sağlık teknikeri unvanını ihraz etmediği, mezkûr maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra 11/07/2021 tarihinde Batman Üniversitesi

Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu İlk ve Acil Yardım Önlisans Bölümü mezunu olduğu anlaşıldığından, başvuranın sağlık teknikeri unvanına atanmaması işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır…” şeklinde karar verilmiştir.

14. Bilindiği üzere Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 128 inci maddesinde memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir. İdarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça mevzuatta gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden mevzuat ile belirtilen koşullara uyması gerekir. Bunun sonucu olarak idare atama, terfi veya unvan değişikliği gibi işlemleri de belirlenen kurallara göre yapmak durumundadır. Belirli bir unvan, sınıf veya göreve atamaların ne şekilde yapılacağını düzenleyen ilke, kural veya şartların (görevde yükselme yönetmeliği; sınav şartı, vb.) söz konusu unvan, görev veya sınıfa atanmak isteyen herkese objektif bir şekilde uygulanması gerekir. Kaldı ki, belirli kurallara uygun olarak atama yapılması gerektiği mevzuatta öngörülmüş olan görev veya unvanlara, söz konusu kurallara aykırı bir şekilde atama yapılması ehliyet ve liyakat ilkelerine aykırı olacağı gibi, aynı unvan veya göreve atanma şartlarına sahip olan diğer personel yönünden de adalet ve hakkaniyet ilkelerine uygun düşmeyeceği açıktır.

14.1. Yukarı belirtilen hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, hukuk ve hakkaniyet ilkeleri birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, ilgili idarenin işlemine karşı, Samsun İdare

Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Başvuru kapsamında yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda açıklanan sebep ve gerekçelerle;

BAŞVURUNUN REDDİNE,

Kararın, Başvurana ve Milli Eğitim Bakanlığına tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi tarafından karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi