|
ÖZET: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nde Teknisyen kadrosunda çalışan başvuran, hem Teknik Eğitim Fakültesi hem de Mühendislik Fakültesi mezunu olarak, ek özel hizmet tazminatının 3.0 katsayısı üzerinden ödenmesini talep etmiştir. İdare, tazminatın ödenmesinde kadro esas alındığını belirterek talebi reddetmiştir. Ancak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili Bakanlar Kurulu Kararları çerçevesinde, teknik hizmetler sınıfında bulunan ve üst öğrenim mezunu olanların tazminatlarının ödenmesinde istisnai durumlar öngörülmektedir.
Başvuranın, teknik öğretmen unvanına sahip olması nedeniyle, 3795 sayılı Kanun kapsamında kadro şartı aranmaksızın ek özel hizmet tazminatından faydalanabileceği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, geçmişe dönük 5 yıl için tazminat talep edebilmesi mümkündür. Bu bağlamda, başvuranın talebinin kabul edilmesi gerektiği ve tazminatın 3.0 katsayısı üzerinden hesaplanarak ödenmesi yönünde tavsiye kararı verilmiştir. İdarenin, bu karara uygun hareket etmesi beklenmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/353-S.23.656
BAŞVURU NO : 2022/12340
KARAR TARİHİ : 10/01/2023
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Ek özel hizmet tazminatının 3.0 katsayısı üzerinden hesaplanarak geriye dönük faiziyle birlikte ödenmesi talebi
BAŞVURU TARİHİ : 28/08/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı bünyesinde
Teknisyen kadrosunda görev yaptığını, Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesinden mezun olup 3795
Sayılı Bazı Lise Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanuna istinaden Teknik
Öğretmen unvanı alarak 2010 yılında mezun olduğunu, aynı kanun kapsamında Mühendislik Tamamlama
Programı ile Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği bölümünden İnşaat
Mühendisi unvanını alarak 2020 yılında mezun olduğunu, 2006/10344 Sayılı Devlet Memurlarına
Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının eki II Sayılı Cetvelin (E) Teknik
Hizmetler Bölümünün 1/b sırasında yer alan tazminatlardan yararlanması gerektiğini, görev yaptığı kurumuma bu durum ile ilgili talebinin reddedilerek ve teknisyen katsayısı olan 1,2 oranından hesaplanarak tarafına ödendiğini, Teknik Eğitim Fakültesi mezunu (Teknik Öğretmen) – Mühendis olması nedeniyle mezun olduğu bir üst öğrenim katsayısı üzerinden tarafına ödenmesi gereken Ek Özel Hizmet Tazminatının (Arazi Tazminatı) bir üst öğrenim katsayısı (3.0) oranından ve geriye dönük hesaplanarak faiziyle birlikte tarafıma ödenmesi hususunda Tavsiye Kararı alınmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kamu Denetçiliği Kurumunun bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
Rektörlüğü’nün yazı ve eklerinde özetle;
Biriminizde teknisyen kadrosunda görev yapmakta olan ilgi yazınız ekinde alman dilekçesi incelenmiştir.
2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı’nın eki II sayılı Cetvelin (E) Teknik Hizmetler Bölümünün 6’ncı maddesinde; “Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personellerden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuvar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarım işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.
a) l/a, b ve c sıralarında sayılanlara ………….: 3 0 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ………:2.0 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara ……… ..:1.2
Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır……hükmü yer almaktadır.”
Adı geçen teknisyen kadrosunda bulunmakta olup, özel hizmet tazminatının ödenmesinde söz konusu hüküm dikkate alınarak işlem yapılması gerekmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin
üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
3.2) Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler “Genel İlkeler” başlıklı 128’inci maddesinde
“Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir.” hükmünü haizdir.
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin
birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü yer almaktadır.
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
5.1) “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36’ncı maddesi; “II. Teknik Hizmetler Sınıfı, Bu Kanunun kapsamına
giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatcı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek
Bölge Plancısı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder”,
5.2) “Göstergeler” başlıklı 43’üncü maddesinin B fıkrası; “(Değişik: 9/4/1990 – KHK-418/2 md.; İptal:
Anayuasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme:
18/5/1994 – KHK-527/2 md.) Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir. Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz. Kurumların 1, 2, 3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek göstergeler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli I sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g) bölümünde belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamaz. (Değişik: 23/2/1995 – KHK-547/7 md.)
Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Başkan ve Üyelikleri, Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye
Kurulu Başkan ve üyelikleri, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkan ve Üyelikleri, Müşavir ve 1’inci dereceden uzman ünvanlı kadrolara atananlara bu kadrolarda bulundukları sürece daha önce almış oldukları en yüksek ek gösterge üzerinden ödeme yapılır. Kadroları Milli İstihbarat Hizmetleri
Sınıfına dahil olanlara, bu maddede gösterilen emsallerini geçmemek üzere Cumhurbaşkanı tarafından tespit edilecek ek gösterge rakamları uygulanır.” ,
5.3) “Kapsam” başlıklı 146’ncı maddesi; “Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına
giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir. Memurlara kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz. (Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirilecekler hariç.) Bu Kanun gereğince ödenecek aylık, taban aylığı, kıdem aylığı zam ve tazminatlar ile diğer ödemeler toplamının brüt tutarı, bulunulan yerde İş Kanunu gereğince işçiler için tespit olunan asgari ücretin aylık tutarından az olamaz: az olması halinde, aradaki fark memurun diğer özlük hakları ile ilgilendirilmeksizin tazminat
olarak ödenir.”,
5.4) “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152’nci maddesinin “III-Ortak Hükümler” bölümünün birinci
fıkrası; “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları (…) bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve
Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur. Ancak Milli İstihbarat Teşkilatı fiili kadrosuna dahil bulunanlara ödenecek iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük ve mali sorumluluk zammının miktarları ile özel hizmet tazminatı oranları, ödeme usul ve esasları (…) Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.”,
5.5) Ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “II-Teknik Hizmetler Sınıfı” bölümü; “a) Kadroları bu
sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte veya yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Yüksek Mühendis, Mühendis, Yüksek Mimar ve Mimar ile şehir plancısı ve Bölge Plancısı unvanını almış olanlar, b) Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte ve yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Jeolog, Hidrojeolog, Hidrolog,
Jeomorfolog, Jeofizikçi, Fizikçi, Matematikçi, İstatistikçi, Yöneylemci (hareket araştırmacısı), Matematiksel İktisatçı, Ekonomici ve Kimyager unvanını almış olanlarla Teknik Yüksek Öğretmen Okulu mezunları, c) Kadroları bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar dışındaki yüksek öğrenim mezunları ile Yüksek Tekniker ve Tekniker unvanını almış olanlar.” hükmündedir.
6) 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanunun
“Unvanlar” başlıklı 3 üncü maddesi; “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a) Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Millî Eğitim Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara “teknisyen”, b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “tekniker”, c) Lise üstü üç yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “yüksek tekniker”, d) Lise üstü dört yıl süreli yüksek teknik öğretim gören erkek teknik öğretmen okulu, erkek teknik yüksek öğretmen okulu, yüksek teknik öğretmen okulu ve teknik eğitim fakültesi mezunları ile kız teknik öğretmen okulu, kız teknik yüksek öğretmen okulunun ve mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlara “teknik öğretmen”, e) (Değişik: 2/12/2016 -6764/50 md.) Teknik öğretmen unvanını kazananlar için Yükseköğretim Kurulunca belirlenen mühendislik fakültelerince düzenlenecek iki yarıyıl süreli mühendislik eğitimi tamamlama programını en fazla dört yarıyıl içinde bitirenlere dallarında
“mühendis”, Unvanı verilir. Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.” şeklindedir.
7) 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş
borçlar” başlıklı 34 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “İlgili olduğu malî yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde alacaklıları tarafından geçerli bir mazerete dayanmaksızın, yazılı talep edilmediğinden veya belgeleri verilmediğinden dolayı ödenemeyen borçlar zamanaşımına uğrayarak kamu idareleri lehine düşer.”
8) 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 17/04//2006 tarihli ve 2006/10344
saylı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar başlıklı Bakanlar Kurulu
Kararının;
8.1) “Parasal tutarlar ve kesintiler” başlıklı 2’nci maddesi; “Bu Karara ekli I, II ve III sayılı
cetvellerdeki zam puanları ile tazminat oranlarının ödemeye esas olacak parasal tutarlara çevrilmesinde aşağıdaki usuller uygulanır: a) I sayılı Cetvelde yer alan zamların miktarı, Cetvelde gösterilen puanların yan ödeme katsayısı ile çarpılması suretiyle belirlenir. Bu şekilde bulunacak miktarlardan damga vergisi ve gelir vergisi kesilir. b) II ve III sayılı cetvellerde yer alan tazminatların miktarı, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), cetvellerde gösterilen oranların uygulanması suretiyle belirlenir. Bu suretle belirlenecek miktarlar, damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz. c) II ve III sayılı cetvellere göre ödemeye esas olacak tazminatların oranları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
“Zam ve tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinde sınıf, derece, unvan ve öğrenim durumu itibarıyla yer alan üst sınırları hiçbir şekilde geçemez.”,
8.2) “Esas alınacak sınıf, kariyer, kadro ve görev unvanları” başlıklı 3’üncü maddesi; “a) I sayılı
Cetvelin (A), (D), (E), (F), (G) ve (H) bölümlerinde yer alan zamlar ile II sayılı Cetvelin (A), (B) ve (D)
bölümlerinde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde; 1) Kurumların 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnameye ekli cetvellerinde yer alan kadro unvanları, 2) Kamu iktisadi teşebbüslerinin 233 ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelere göre tespit olunan kadro unvanları, 3) (1) ve (2) numaralı alt bentler dışında kalan çeşitli mevzuat hükümlerine göre verilmiş unvanlı ve unvansız kadrolarda, kadro veya görev unvanları, b) I sayılı Cetvelin (B) ve (C) bölümlerinde yer alan zamlar ile II sayılı Cetvelin (C), (E) ve (F) bölümlerinde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen
istisnai durumlar hariç olmak üzere, personelin işgal ettiği kadronun sınıfı ve kariyeri, c) III sayılı Cetvelde yer alan diğer tazminatların ödenmesinde Cetveldeki düzenlemeler, esas alınır.”,
8.3) Kararın 4 üncü maddesinin (e) bendi; “Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait
kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir. Kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanılamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmez.”,
8.4) Karar’a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6’ncı
sırası; “Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir.
Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara ………….. : 3,0 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ……….: 2,0 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara …………….: 1,2
Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.
Ancak, bu şekilde ödenecek ek özel hizmet tazminat toplamı üçer aylık dönemler itibarıyla, a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara …………… : 60 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ………..: 40 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara ……………..: 24 oranlarını aşamaz.” şeklindedir.
9) Başvuruyla ilgili benzer başvuruda Kurumumuzun talebine istinaden Aile, Çalışma ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen E. sayılı görüş yazısında; 9.1. “3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Unvan Verilmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinde; “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a) Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Milli Eğitim
Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara “teknisyen”, b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “tekniker”, c) Lise üstü üç yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “yüksek tekniker”,
d) Lise üstü dört yıl süreli yüksek teknik öğretim gören erkek teknik öğretmen okulu, erkek teknik yüksek öğretmen okulu, yüksek teknik öğretmen okulu ve teknik eğitim fakültesi mezunları ile kız teknik öğretmen okulu, kız teknik yüksek öğretmen okulunun ve mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlara “teknik öğretmen”, e) Teknik öğretmen unvanını kazananlar için Yükseköğretim Kurulunca belirlenen mühendislik fakültelerince düzenlenecek iki yarıyıl süreli mühendislik eğitimi tamamlama programını en fazla dört yarıyıl içinde bitirenlere dallarında “mühendis”, unvanı verilir.
Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.” hükmüne yer verilerek mesleki teknik öğretim alanlarına göre teknisyen, tekniker, yüksek tekniker, teknik öğretmen ve mühendis unvanını kimlerin kullanacağı belirtilmiştir.
9.2. Öte yandan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinin “III Ortak Hükümler” bölümünün birinci fıkrasında, “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur.” hükmü yer almaktadır.
9.3. Bu hükme istinaden, 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara
İlişkin Karar” yürürlüğe konulmuş, 22/03/2019 tarihli ve 30722 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 848 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla bu Kararın 2019 yılında da uygulanmaya devam edilmesi kararlaştırılmıştır.
9.4. Mezkur Karara ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında; “Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara ………….. : 3,0 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ……….: 2,0 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara …………….: 1,2
Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.” düzenlemesine yer verilmek suretiyle teknik hizmetlerde sınıfında bulunmak kaydıyla; en az dört yıllık yükseköğrenim görenlerden; başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperi kadrolarında bulunanlar ile 29/4/1992 tarihli ve 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanların yukarıda belirtilen alanlarda çalışanlara çalışılan her gün için %3 oranında ayrıca özel hizmet tazminatı ödenebileceği öngörülmüştür.
/
9.5. 657 sayılı Kanun kapsamında kadro, memurun çalıştığı belli bir görev yerini ifade etmekte olup, yapacağı işle bağlantısının da kurucu unsurudur. Aynı zamanda kadro personelin sayısının, niteliğinin, görev yerinin, unvanının, sınıf ve derecesinin, yükselmesinin, parasal ve özlük haklarının da genel olarak belirleyicisidir. Ancak, mezkur Karar’a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperlerinin söz konusu ek özel hizmet tazminatından faydalanması için sayılan kadrolarda bulunma şartı aranırken 29/4/1992 tarihli ve 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için özel bir düzenleme bulunması sebebiyle Teknik Yüksek Öğretmen
Okulu (ve bu okulların dönüştürüldüğü Teknik Eğitim Fakültesi) mezunlarının kadro şartı aranmaksızın söz konusu ek özel hizmet tazminatından yararlanmaları mümkün bulunmaktadır. 3 9.6. Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; Ağrı İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünde arama kurtarma teknisyeni olarak görev yapmakta iken Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi
Metal Öğretmenliği programından mezun olarak teknik öğretmen unvanını ihraz eden ilgilinin, “Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar”a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında belirtilen şart ve usuller çerçevesinde % 3 ek özel hizmet tazminatından faydalanabileceği mütalaa edilmektedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
10) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü
yönünde hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Başvuran (1) numaralı paragrafta ayrıntısına yer verilen başvurusunda özetle; Teknik Hizmetler
Sınıfında Teknisyen kadrosunda çalışan ve hem Teknik Eğitim Fakültesi mezunu hem de Mühendislik
Fakültesi mezunu olması nedeniyle tarafına ödenecek seyyar görev tazminatlarının ve Ek Özel Hizmet
Tazminatının bir üst öğrenim katsayısı (3.0) oranından faiziyle ödenmesi hakkında Tavsiye Kararı alınması talebiyle Kurumumuza başvuru yapmıştır.
12) İdarenin (2) numaralı paragrafta başvurucunun talebi ile ilgili şikâyet konusunu çözüme
kavuşturmak için bu aşamada “Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır……” denilmek suretiyle kadro esas alarak ödeme yapacağını, yapılabilecek herhangi bir işlem bulunmadığı belirtilmektedir.
13) Mevzuat yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Anayasanın 128 inci maddesinde
memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği öngörülmüş; 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu’nun 146 ncı maddesinde, memurlara, Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemeyeceği, hiçbir yarar sağlanamayacağı kurala bağlanmıştır. Anılan Kanunun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152. Maddesinde ise, hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ne miktarda, hangi usul ve esaslara göre iş güçlüğü, iş riski ve temininde güçlük zammı ile mali sorumluluk ve özel hizmet tazminatı ödeneceğinin Cumhurbaşkanı Kararı ile belirleneceği kuralına yer verilmiştir. 05/05/2006 tarihli
ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin 17/4/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile gerek hizmet sınıfları açısından gerekse kadro ve unvan itibariyle personele ne miktarda iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve özel hizmet tazminatı, denetim tazminatı ödeneceği kabul edilmiş olup, 2019/848 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile de bu Kararın 2019 yılında da uygulamaya devam edileceği kararlaştırılmıştır. Mezkur Kararın 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, özel hizmet tazminatının ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen durumlar hariç olmak üzere personelin işgal ettiği kadrosu ile sınıfı ve kariyerinin esas alınacağı, 4 üncü maddesinin (e) bendinde ise; teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunup da, hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödeneceği, ancak kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıfında bulunup da, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenemeyeceği belirtilerek zam ve tazminatların ödenmesinde personelin bulunduğu kadronun ve kariyerinin esas alınacağı ancak; istisnai durumlarda bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere de mesleki üst öğrenimleri esas alınarak zam ve tazminatların ödenebileceği yine anılan Karar eki (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı Cetvelinin Teknik
Hizmetler Bölümünün 6 ncı sırasında da, Kararda sayma suretiyle belirtilen kadrolarda bulunanlar ile 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlara, Kararda tanımı yapılan açık çalışma mahallerinde fiilen görev yapması durumunda hangi katsayı oranından özel hizmet tazminatının ödeneceği düzenlenmiştir.
14) Somut olayda Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesinden Teknik Öğretmen unvanı alarak 2010
Yılında mezun olduğu, aynı kanun kapsamında Mühendislik Tamamlama Programı ile İnşaat Mühendisliği
Bölümünden İnşaat Mühendisi unvanını alarak 2020 yılında mezun olduğu Muğla Sıtkı Koçman bünyesinde Teknisyen kadrosunda görev yapmakta olan başvuranın, teknisyen kadrosunda görev yaptığı ve hem Teknik Öğretmen unvanına sahip olarak üst öğrenimi bitirdiği ve dolayısıyla ek özel hizmet tazminat ödemelerinin 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının II Sayılı
Cetveline göre %3 katsayısı üzerinden esas alınmak suretiyle ödenmesi talebinin idarece reddedildiği anlaşılmıştır.
15) Bu çerçevede konunun değerlendirilmesinde, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma
Genel Müdürlüğünün 9 numaralı paragrafta belirtilen görüş yazısında da belirtildiği gibi, Bakanlar
Kurulu Kararında belirtilen açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara ek özel hizmet tazminatı verilebilmesi için teknik hizmetler sınıfında bulunmak kaydıyla; en az dört yıllık yükseköğrenim görenlerden; başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperi unvanları için kural olarak kadroda bulunma şartının öngörüldüğü, ancak 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için istisnai bir duruma yer verilerek kadroda bulunma koşulu yerine unvanı alma şeklinde düzenleme yoluna gidildiği, 3795 sayılı
Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için teknik öğretmenlik kadrosunda bulunma şartı aranmadan bahse konu özel hizmet tazminatından faydalanması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
16) Öte yandan, 5018 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinde, ilgili olduğu malî yılın sonundan başlayarak
beş yıl içinde alacaklıları tarafından geçerli bir mazerete dayanmaksızın, yazılı talep edilmediğinden veya belgeleri verilmediğinden dolayı ödenemeyen borçların zamanaşımına uğrayarak kamu idareleri lehine
düşeceği öngörülmektedir. Bu kapsamda, başvuranın anılan maddede öngörülen süre ile sınırlı olmak kaydıyla geçmişe dönük olarak ek özel hizmet tazminatı talep edebileceği görülmektedir.
17) Benzer konuda Kurumumuza yapılmış olan 10/08/2020 tarihli ve / numaralı başvuruya
ilişkin verilen 20/10/2020 tarihli Tavsiye Kararında da; “Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Yapı
Eğitimi Bölümü (Teknik Öğretmen) mezunu olarak “Tekniker” unvanında teknik hizmetler sınıfında teknik personel statüsünde çalışan, çalıştığı süre boyunca ek özel hizmet tazminat oranı 2,0 katsayısı üzerinden hesaplanarak tarafına ödenen başvurana, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin 17/4/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı
Cetvelinin Teknik Hizmetler Bölümünün 6 ncı sırasında belirtilen şart ve usuller çerçevesinde, geçmişe dönük 5 yıllık ek özel hizmet tazminatının 3.0 katsayısı üzerinden hesaplanarak ödenmemesine yönelik
İdarece tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı” gerekçesiyle, geçmişe dönük 5 yılı kapsamak üzere ek özel hizmet tazminatının 3.0 katsayısı üzerinden hesaplanarak ödenmesi yönünde tavsiyede bulunulmasına karar verilmiştir.
18) Elde edilen bilgiler ışığında; ilgili mevzuat, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, başvuranın iddiaları
ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünün Kurumumuza göndermiş olduğu görüş yazısı birlikte değerlendirildiğinde; Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik
Daire Başkanlığı bünyesinde Teknisyen kadrosunda görev yaptığını, Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim
Fakültesinden mezun olup 3795 Sayılı Bazı Lise Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında
Kanuna istinaden Teknik Öğretmen unvanı alarak 2010 yılında mezun olduğunu, aynı kanun kapsamında
Mühendislik Tamamlama Programı ile İnşaat Mühendisliği bölümünden İnşaat Mühendisi unvanını alarak
2020 yılında mezun olduğunu, hem teknik öğretmen hem de Mühendis unvanını ihraz eden başvuranın
Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin 17/4/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar
Kurulu Karara ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı Cetvelinin Teknik Hizmetler Bölümünün 6 ncı sırasında belirtilen şart ve usuller çerçevesinde 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara ödenmekte olan ek özel hizmet katsayısından faydalandırılmamasına yönelik İdarece tesis edilen işlemin hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ
tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Muğla İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvurana, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin 17/4/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı Cetvelinin Teknik Hizmetler
Bölümünün 6 ncı sırasında belirtilen şart ve usuller çerçevesinde geçmişe dönük 5 yılı kapsamak üzere faiziyle birlikte ek özel hizmet tazminatının 3.0 katsayısı üzerinden hesaplanarak ödenmesi yönünde
MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, MUĞLA
SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi