|
ÖZET: Danıştay kararında, Gençlik ve Spor Bakanlığı’nda kadro karşılığı sözleşmeli mühendis olarak çalışan bir başvuranın, ikramiye ödemelerinin hatalı yapıldığı iddiası incelenmiştir. Başvuran, 2010 yılından beri çalıştığını ve yıllık dört ikramiye alması gerektiğini, ancak 2012 sonrası bu ödemelerin maaşından kesinti yapılarak gerçekleştirildiğini belirtmiştir. İdare, başvuranın maaş ve ikramiye bordrolarının incelendiğinde herhangi bir hata veya eksik ödeme tespit edilmediğini ifade etmiştir.
Yapılan değerlendirmeler sonucunda, başvuranın iddialarının yasal dayanağının bulunmadığı, maaş ve ikramiye ödemelerinin mevzuata uygun olarak yapıldığı sonucuna varılmıştır. Bilirkişi raporları ve idarenin açıklamaları ışığında, başvuranın mali hak kaybına uğramadığı ve idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/9946-S.23.16002
BAŞVURU NO : 2022/12848
KARAR TARİHİ : 09/08/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Gençlik ve Spor Bakanlığında kadro karşılığı sözleşmeli statüde mühendis olarak istihdam edilen personelin ücret ve ikramiye ödemelerinin eksik ve hatalı yapıldığı iddiası hk.
BAŞVURU TARİHİ : 06/09/2022
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle 2010 yılından beri Kadro Karşılığı Sözleşmeli pozisyonda Mühendis olarak görev yaptığını, kadro karşılığı sözleşmeli pozisyonda olması nedeniyle ilgili mevzuat ve sözleşmesi gereği kendisine yılda dört ikramiye ödemesi yapıldığını, bu ikramiyelerin başlangıçta maaş+ikramiye biçiminde hesaplanarak ödenmekte iken 2012 yılı sonrasında aylık maaşından kesinti yapılmak suretiyle tarafına ikramiye adı altında ödendiğini, bu hesaplama usulüne göre, tarafına ödenen ikramiye aylık maaş kesintilerinden oluştuğu için fiilen ikramiye hakkının ortadan kaldırıldığını, eşit işe eşit ücret ilkesi doğrultusunda diğer Mühendis kadrolarında çalışanlarla eşit ücret ödenmesi gayesiyle böyle bir uygulamaya gidildiğini öğrendiğini, ancak 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin geçici 16.
maddesine göre, kadro karşılığı sözleşmeli personelin mali ve sosyal hakları hakkında aynı kadrolarda bulundukları sürece bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce yürürlükte olan mevzuat hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı hüküm altına alındığını, açık mevzuat hükmü karşısında yılda dört ikramiyenin tarafına aylık maaşına ilaveten ödenmesi gerektiğini, eşit işe eşit ücret gerekçe gösterilerek aylık maaşından kesinti yapılması ve bu kesintilerin üç ayda bir ikramiye adı altında ödenmesinin mevzuatın açık hükmüne aykırı olduğu gibi mağduriyetine de sebep olduğunu belirterek ikramiye hesabındaki yanlışlığın düzeltilmesini, ikramiyelerimin aylık maaşından hiçbir kesinti yapılmadan maaş + ikramiye biçiminde ödenmesini, ayrıca bu yanlış uygulamanın başından bu yana mahrum kaldığı aylık maaş ve ikramiyelerin hesaplanarak tarafına iadesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge yazısına cevaben Gençlik ve Spor Bakanlığı Personel Genel
Müdürlüğü’nün 17/2/2023 tarihli sayılı yazısında özetle;
2.1. Başvuranın Bakanlık bünyesinde Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğünde 2010 yılından itibaren kadro karşılığı sözleşmeli memur olarak Mühendis kadrosunda görev yaptığı, konuya ilişkin yapılan inceleme neticesinde kadro karşılığı sözleşmeli personelin maaş ödemelerinin Bakanlığımız tarafından her yıl Ocak ayında hazırlanan ve ilgili kişilerce imzalanan sözleşmede belirtilen sözleşme ücreti (Ocak ve
Temmuz aylarında Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Mali ve Sosyal haklar konulu Genelgeye göre sözleşme ücreti artış oranı belirlenmektedir.), özel hizmet tazminatı tutarı, emekli keseneği devlet katkısı ve genel sağlık sigortası primi katkısı toplamından gelir vergisi, damga vergisi, bireysel emeklilik kesintisi, sendika aidatı ve Sosyal Güvenlik Kurumu kesintileri çıkartılarak kişiye ödenecek net tutarın hesaplandığı, ikramiye ödemelerinde ise sözleşme ücretinden gelir vergisi ve damga vergisi kesintilerinin çıkartılarak ele geçen net tutarın hesaplandığı,
2.2. Adı geçenin 04/07/2022 tarihli dilekçe ile “ikramiye hesabındaki yanlışlığın düzeltilmesini, ikramiyelerinin aylık maaşından hiçbir kesinti yapılmadan ‘maaş+ikramiye’ biçiminde ödenmesini, ayrıca yanlış uygulamadan dolayı mahrum kaldığı aylık maaş ve ikramiyelerinin hesaplanarak ödenmesi” talebiyle Bakanlığımıza başvuruda bulunduğu, söz konusu talebe ilişkin 19/10/2022 tarihli sayılı yazımız ile cevap verildiği,
2.3. Başvuru konusuyla ilgili anılan hakkında kayıtlarımızda yargı organlarında görülmekte olan veya karara bağlanan herhangi bir davaya rastlanmadığı, üçüncü kişilerin taraf olduğu emsal dava/karar örneklerinde ise; Ankara Akyurt Gençlik ve Spor İlçe Müdürü olarak görev yapmakta iken araştırmacı kadrosuna atanan davacının, ilçe müdürü olarak almakta olduğu maaşının dondurularak maaş artış ve zamlarından yoksun bırakılmasına ilişkin işlemin iptali talebiyle açmış olduğu davada; Ankara 5. İdare
Mahkemesinin 24/11/2020 tarihli ve sayılı kararıyla, “…araştırmacı kadrosuna atanmadan önce aldığı son aylığının dondurulmasının yasal bir zorunluluk olduğu, son aylığına maaş artış ve zamlarının yansıtılamayacağı, aksi halde aradaki farkın kapanmasının söz konusu olamayacağı, dolayısıyla dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı” gerekçesiyle davanın reddine karar verdiği ve söz konusu kararın temyiz ve karar düzeltme yasa yolu incelemesinden geçerek kesinleştiği,
2.4. Ayrıca Bakanlığımız taraf olmasa da; Petrol Ofisi Anonim Şirketinde (POAŞ) sözleşmeli statüsünde görev yapmakta iken kurumunun özelleştirilmesi sonucu Milli Savunma Bakanlığına naklen atanan davacının, POAŞ’dan ilişiği kesildiği tarihten kuruma atandığı tarihe kadar geçen süre zarfında sözleşmeli personele yapılan ücret artışlarından yararlandırılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı ücret farklarının yasal faiziyle ödenmesi talebiyle açtığı davada; Danıştay 11. Dairesi 19/01/2004 tarih ve sayılı kararında; “davacının POAŞ’la ilişiğinin kesilerek davalı idareye naklen atandığı (geçtiği) tarih itibariyle aldığı en son sözleşme ücretinin dondurularak, daha sonraki ücret artışlarından yararlandırılmamasında mevzuata aykırılık bulunmadığından, aksi yöndeki idare mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.” gerekçesiyle aksi yöndeki ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verildiği,
2.5. Bu kapsamda; başvuranın görev yaptığı Bakanlığımız hizmet birimi Yatırım ve İşletmeler Genel
Müdürlüğü tarafından 15/02/2019 tarihinden itibaren ilgilinin maaş ve ikramiye bordrolarının Kamu
Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi (KBS) üzerinden incelemesi neticesinde herhangi bir hata ve/veya eksik ödemeye rastlanmadığı,
3. Kurumumuzun bilgi ve belge yazısına cevaben Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve
Dönüşüm Genel Müdürlüğünün 9/2/2023 tarihli sayılı yazısında özetle;
3.1. Bilindiği üzere, bazı kamu idarelerinde kendi teşkilat kanunlarında yer alan hükümler uyarınca, Devlet memurlarına ilişkin unvanlara ait kadrolar karşılık gösterilmek suretiyle 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın kadro karşılığı sözleşmeli personel istihdam edilebilmekte ve bu personelin sözleşme usul ve esasları ile sözleşme ücretleri ve her çeşit diğer ödemeleri, kendi teşkilat kanunlarında yer alan hükümler çerçevesinde her bir kurum için ayrı ayrı çıkarılan ilgili Bakanlar Kurulu kararları ekinde yer alan sözleşmeli personel hakkında hizmet esasları ile düzenlenmiş bulunmakta idi.
3.2. Bununla birlikte, genel olarak, 21/5/1986 tarihli ve 3289 sayılı Kanunun ek 6 ncı maddesi de dahil olmak üzere kadro karşılığı sözleşmeli personel çalıştırılmasına dayanak teşkil eden mevzuat hükümleri, 11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnameye eklenen ek 12 nci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca 14/01/2012 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmış, yürürlükten kaldırılan hükümler uyarınca anılan tarih itibarıyla bu kapsamda çalışmakta olan mevcut personelin mali haklarının korunmasına ilişkin de bazı düzenlemeler yapılmıştır.
Bu çerçevede, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek 10 uncu maddede “Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı ve Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak kurulan başkanlıklar ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı, Başbakanlık ve bakanlıklar ile bunların bağlı ve ilgili kuruluşları (Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı, Toplu Konut
İdaresi Başkanlığı ile 2659 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 2 nci maddesi kapsamında bulunanlar hariç), sosyal güvenlik kurumları, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik
Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Yüksek Seçim Kurulu, Yükseköğretim Kurulu, Üniversitelerarası Kurul ve Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının; (…)
hükmüne, geçici 16 ncı maddede; “Ek 10 uncu madde kapsamında yer alan kamu idarelerinde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte kadro karşılığı sözleşmeli olarak istihdam edilen personelden (aylıksız izinde bulunanlar ile idari görevlerde bulunanlardan daha önce bulundukları kadrolara yeniden atananlar dahil) eldi (II) ve (III) sayılı
Cetvellerde unvanları yer almayan personelin malî ve sosyal hakları hakkında, aynı kadrolarda bulundukları sürece bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte olan mevzuat hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.” hükmüne, geçici 10 uncu maddede ise;
“Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin; (…)
c) Geçici 16 ncı maddesi kapsamında yer alan personelin mali ve sosyal haklarına, ilişkin bu maddenin yayımı tarihinde mevcut karar, onay veya diğer mevzuatı uyarınca yapılmış bulunan belirlemelerde (sözleşme ücreti artışları hariç) herhangi bir değişiklik yapılamaz ve yeni bir unsur eklenemez.” hükmüne yer verilmiştir.
3.3. Buna göre, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 12 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yürürlükten kaldırılan hükümler uyarınca 14/1/2012 tarihi itibarıyla kadro karşılığı sözleşmeli personel statüsünde olanlardan anılan geçici 16 ncı madde kapsamına girenlerin mali ve sosyal hakları hususunda, aynı kadrolarda bulundukları sürece anılan maddenin yürürlüğe girdiği 15/1/2012 tarihinden önce yürürlükte olan mevzuat hükümlerinin geçici 10 uncu madde hükümleri dikkate alınmak suretiyle uygulanmasına imkan sağlanmıştır.
3.4. 1/1/2012 tarihli ve 28160 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 161 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu
Genel Tebliğinde yukarıda yer verilen madde hükümlerinin uygulanmasına ilişkin detaylı açıklamalara yer verilmiş olup anılan Tebliğin “C) Kadro Karşılığı Sözleşmeli Personele İlişkin Açıklamalar” bölümünün 3 üncü maddesinde de;
“15/1/2012 tarihinden önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin uygulanmasına devam olunurken, 2/11/2011 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mali ve sosyal haklara ilişkin mevcut karar, onay veya diğer mevzuatı uyarınca yapılmış bulunan belirlemelerde herhangi bir değişiklik yapılmayacak ve yeni bir unsur eklenmeyecektir. Yılın belirli dönemlerinde kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarında yapılan artışlar çerçevesinde sözleşme ücreti ve ikramiye gibi ödeme unsurları mevcut durumda olduğu gibi aynı usul ve esaslar çerçevesinde artırılmaya devam olunacaktır.”
hususları belirtilmiştir.
3.5. Diğer taraftan, 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanununda 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin ek 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (h) bendi ile yürürlükten kaldırılan ek 6 ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında;
“Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Merkez Teşkilatında; Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Daire
Başkanı ve Federasyon Genel Sekreteri, Spor Kontrolörü ve Yardımcısı, Tabip, Hukuk Müşaviri, Avukat, Mimar, Mühendis, Müfettiş, Şube Müdürü, Mütercim, Aşçı kadroları karşılık gösterilmek suretiyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın sözleşmeli personel çalıştırılabilir. Ancak, bu görevlerde çalıştırılacaklar için yükseköğretim yanında, Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinde belirtilen şartlar aranır. Bu şekilde çalıştırılacakların sözleşme usul ve esasları ile ücret miktarı ve her çeşit ödemeleri Bakanlar
Kurulunca tespit edilir.”
hükümlerine yer verilmek suretiyle mülga Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü merkez teşkilatında madde kapsamında sayılan kadro unvanlarına atananların, atandıkları kadrolarda 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılmasına ilişkin hükümlerine bağlı olmaksızın mülga Bakanlar
Kurulunca belirlenecek sözleşme usul ve esasları ile çalıştırılabilecekleri öngörülmüş ve anılan fıkra hükümleri uyarınca 24/4/1991 tarihli ve 91/1747 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünde Çalıştırılacak Sözleşmeli Personel Hakkında Hizmet Sözleşmesi
Esaslarında da bu kapsamda çalıştırılan personelin ücret ve diğer mali haklarına ilişkin hususlar belirlenmiştir.
3.6. Anılan Esasların “Ücret ve diğer mali haklar” başlıklı 8 inci maddesinde sözleşmeli olarak çalıştırılan personele; sözleşmede öngörülen görev unvanları dikkate alınarak, anılan 8 inci maddede her bir unvan için belirlenmiş olan “en az” ve “en çok” ücret sınırları dahilinde tespit edilen tutarda aylık ücret, Devlet memurlarına ödenen aile, doğum-ölüm yardımları ödenekleri ve çalıştıkları günlerle orantılı olarak (hastalık ve yıllık izin süreleri dahil) mali yılı içinde aylık ücret tutarında dört ikramiye verileceği düzenlenmiş olup söz konusu ücret sınırlarında ise, 2012 yılına kadar ilgili Bakanlar Kurulu kararlarında belirlenen oranlarda, 2012 yılından itibaren ise 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu
Sözleşme Kanunu hükümleri uyarınca ilgili Toplu Sözleşme ve Hakem Kurulu Kararları ile öngörülen oranlarda artış sağlanmıştır.
3.7. Bununla birlikte, 6/2/1997 tarihli ve 97/9021 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yapılan düzenlemeyle, anılan Karara ekli (2) sayılı listede adları yazılı kuruluşlarda kadro karşılığı sözleşmeli olarak
çalıştırılanlara, atandıkları kadrolar göz önüne alınmak suretiyle, 657 sayılı Kanunun 152 nci maddesine istinaden yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararda belirlenen özel hizmet tazminatının da ayrıca ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Mülga Gençlik ve Spor Genel
Müdürlüğü de söz konusu ekli (2) sayılı listede yer verilen kurumlar arasında bulunmaktadır.
3.8. Bu çerçevede, 3/6/2011 tarihli ve 638 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 31 inci maddesi ile teşkilatı yeniden düzenlenmiş olan mülga Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü merkez teşkilatında, 3289 sayılı Kanunun 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (h)
bendi ile yürürlükten kaldırılan ek 6 ncı maddesi uyarınca “Mühendis” kadrosu karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli statüde istihdam edilmiş olan ve hakkında 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 10 uncu maddesi dikkate alınmak suretiyle aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 16 ncı maddesinin uygulanması mümkün olan personelin mali haklarının tespitinde, yukarıda yer verilen yasal çerçeve ve açıklamaların dikkate alınması gerektiği değerlendirilmektedir.
Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
6. 30/06/1989 tarihli ve 20211 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin Geçici 16 ncı maddesinde “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte kadro karşılığı sözleşmeli olarak istihdam edilen personelden (aylıksız izinde bulunanlar ile idari görevlerde bulunanlardan daha önce bulundukları kadrolara yeniden atananlar dahil) ekli (II) ve (III) sayılı
Cetvellerde unvanları yer almayan personelin mali ve sosyal hakları hakkında, aynı kadrolarda bulundukları sürece bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte olan mevzuat hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle 2010 yılından beri Kadro Karşılığı Sözleşmeli pozisyonda Mühendis olarak görev yaptığını, kadro karşılığı sözleşmeli pozisyonda olması nedeniyle ilgili mevzuat ve sözleşmesi gereği kendisine yılda dört ikramiye ödemesi yapıldığını, bu ikramiyelerin başlangıçta maaş+ikramiye biçiminde hesaplanarak ödenmekte iken 2012 yılı sonrasında aylık maaşından kesinti yapılmak suretiyle tarafına ikramiye adı altında ödendiğini, bu hesaplama usulüne göre, tarafına ödenen ikramiye aylık maaş kesintilerinden oluştuğu için fiilen ikramiye hakkının ortadan kaldırıldığını, eşit işe eşit ücret ilkesi doğrultusunda diğer Mühendis kadrolarında çalışanlarla eşit ücret ödenmesi gayesiyle böyle bir uygulamaya gidildiğini öğrendiğini, ancak 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin geçici 16.
maddesine göre, kadro karşılığı sözleşmeli personelin mali ve sosyal hakları hakkında aynı kadrolarda bulundukları sürece bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce yürürlükte olan mevzuat hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağının hüküm altına alındığını, açık mevzuat hükmü karşısında yılda dört ikramiyenin tarafına aylık maaşına ilaveten ödenmesi gerektiğini, eşit işe eşit ücret gerekçe gösterilerek aylık maaşından kesinti yapılması ve bu kesintilerin üç ayda bir ikramiye adı altında ödenmesinin mevzuatın açık hükmüne aykırı olduğu gibi mağduriyetine de sebep olduğunu belirterek ikramiye hesabındaki yanlışlığın düzeltilmesini, ikramiyelerimin aylık maaşından hiçbir kesinti yapılmadan maaş + ikramiye biçiminde ödenmesini, ayrıca bu yanlış uygulamanın başından bu yana mahrum kaldığı aylık maaş ve ikramiyelerin hesaplanarak tarafına iadesini talep etmektedir.
9. İdare konuyla ilgili açıklamalarında özetle; başvuranın görev yaptığı Bakanlık hizmet birimi Yatırım ve
İşletmeler Genel Müdürlüğü tarafından 15/02/2019 tarihinden itibaren ilgilinin maaş ve ikramiye bordrolarının Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi (KBS) üzerinden incelemesi neticesinde herhangi bir hata ve/veya eksik ödemeye rastlanmadığı, sunduğu yargı kararlarından Ankara 5. İdare
Mahkemesinin 24/11/2020 tarihli ve sayılı kararında “…araştırmacı kadrosuna atanmadan önce aldığı son aylığının dondurulmasının yasal bir zorunluluk olduğu, son aylığına maaş artış ve zamlarının yansıtılamayacağı, aksi halde aradaki farkın kapanmasının söz konusu olamayacağı, dolayısıyla dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı” gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, başka bir örnek olarak Petrol Ofisi Anonim Şirketinde (POAŞ) sözleşmeli statüsünde görev yapmakta iken kurumunun özelleştirilmesi sonucu Milli Savunma Bakanlığına naklen atanan davacının, POAŞ’dan ilişiği kesildiği tarihten kuruma atandığı tarihe kadar geçen süre zarfında sözleşmeli personele yapılan ücret artışlarından yararlandırılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı ücret farklarının yasal faiziyle ödenmesi talebiyle açtığı davada; Danıştay 11. Dairesinin 19/01/2004 tarih ve sayılı kararında; “davacının
POAŞ’la ilişiğinin kesilerek davalı idareye naklen atandığı (geçtiği) tarih itibariyle aldığı en son sözleşme ücretinin dondurularak, daha sonraki ücret artışlarından yararlandırılmamasında mevzuata aykırılık bulunmadığından, aksi yöndeki idare mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.” gerekçesiyle aksi yöndeki ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verildiği, dolayısıyla idarece başvuranın maaş ve ikramiye ödemelerinin yasal düzenlemeler doğrultusunda yapıldığı bildirilmiştir.
10. Konuyla ilgili araştırmada Hazine ve Maliye Bakanlığından alınan görüşte ise özetle “3/6/2011 tarihli ve 638 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 31 inci maddesi ile teşkilatı yeniden düzenlenmiş olan mülga
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü merkez teşkilatında, 3289 sayılı Kanunun 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin ek 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (h) bendi ile yürürlükten kaldırılan ek 6 ncı maddesi uyarınca “Mühendis” kadrosu karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli statüde istihdam edilmiş olan ve hakkında 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 10 uncu maddesi dikkate alınmak suretiyle aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 16 ncı maddesinin uygulanması mümkün olan personelin mali haklarının tespitinde, yukarıda yer verilen yasal çerçeve ve açıklamaların dikkate alınması gerektiği” değerlendirilmiştir. Bu kapsamda bağımsız bir bilirkişi tarafından sunulacak teknik bilgiye ihtiyaç duyulduğundan bilirkişi tayin edilmesi gerekmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel
Müdürlüğü’nün önerisi doğrultusunda Kurumumuzca iki Hazine ve Maliye Uzmanı için Bilirkişi
Görevlendirmesi yapılmıştır. Kurumumuza 6/6/2023 tarihli sayılı yazıyla sunulan Bilirkişi
Raporunda özetle aşağıdaki tespit ve değerlendirmelere yer verilmiştir:
10.1. Bilindiği üzere, 5018 sayılı Kanunun 5436 sayılı Kanunla değişik Geçici 3 üncü maddesi ve 2006/4 sayılı Başbakanlık Genelgesi uyarınca, 5018 sayılı Kanuna ekli (I) Sayılı Cetvelde yer alan (Cumhurbaşkanlığı, TBMM ve Sayıştay personeli ile askeri personel hariç) genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile uygun görülen özel bütçeli idarelerde çalışan memurların maaş hesaplamaya esas özlük veri girişi, maaş hesaplaması, bordro ve ödeme emri belgesi ile ödeme emri ekine bağlanacak belli kanıtlayıcı belgelerin otomatik oluşturulması işlemleri KBS (Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi) üzerinden yapılmaktadır. Maaş ödeme sürecinde sistemden alınan ödeme emri belgesi ile eki kanıtlayıcı belgeler 5018 sayılı Kanunda belirlenen gerçekleştirme görevlisi, harcama yetkilisi ile muhasebe yetkilisi tarafından kontrol edildikten sonra imzalanmaktadır.
10.2. Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sisteminde (KBS) başvuru sahibi (…) T.C. Kimlik numaralı bilgileri sorgulandığında, kişinin ücret ve ikramiye ödemelerinin Kadro Karşılığı
Sözleşmeli Personel modülünden 15.02.2019 tarihinden itibaren yapılmaya başlanıldığı anlaşılmaktadır.
Bu tarih öncesinde KBS’de herhangi bir kayda rastlanamamıştır. Bu nedenle başvuru sahibine 15.02.2019 tarihinden önce yapılmış olan maaş, ikramiye vs. ödemeleri hakkında bilgi almak için başvuru sahibinin önceden görev yaptığı kuruma başvurulması gerekmektedir.
10.3. Başvuru sahibinin KBS’den hazırlanan, 15.02.2019 tarihinden günümüze kadar olan ve bir örnekleri ekte yer alan ücret ve ikramiye bordroları incelendiğinde; kişiye her ay düzenli olarak ücret bordrosu ve yılda 4 defa olmak üzere 3 ayda bir ikramiye bordrosu düzenlendiği görülmektedir. Söz konusu ücret ve ikramiye bordolarının içeriğine bakıldığında ise; kurum mutemetleri tarafından sisteme girilmiş olan hakedişlerin Kadro Karşılığı Sözleşmeli Personelin her yıl ocak ayında imzalamış olduğu ve yine bir örneği ekte yer alan hizmet sözleşmelerinde belirtilen sözleşme ücretleri üzerinden hesaplanmış olduğu, ücret hesaplaması için sosyal güvenlik, gelir vergisi, damga vergisi kesintileri ile diğer kesintilerin (bireysel emeklilik, sendika kesintisi vs), ikramiye hesaplamasında ise gelir ve damga vergisi kesintilerinin düşülerek net ödenen tutara ulaşıldığı anlaşılmaktadır. Buna göre; Kadro Karşılığı Sözleşmeli Personel Modülü üzerinden gerçekleştirilen tüm ücret ve ikramiye hesaplamalarının hizmet sözleşmeleri ile mevzuat uygun ve doğru olarak gerçekleştirildiği değerlendirilmektedir. Dolayısıyla, başvuran ikramiyelerinin maaşından kesinti yapılarak ödendiğine ilişkin talebe konu iddiayı doğrulayacak herhangi bir bulguya rastlanamamıştır.
10.4. Yukarıdaki açıklamalara göre kişiye KBS’den ücret ve ikramiye yapılmaya başlandığı 15.02.2019 tarihinden günümüze kadar; idarenin yaptığı ödemelerde herhangi bir hata olmadığı, sistematik bir sorun bulunmadığı, kadro pozisyonu itibariyle başvuranın mali yönden hak kaybına uğramadığı değerlendirilmektedir.
11. Yukarıdaki açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamalar, ilgili mevzuat ve bilirkişi raporu dahil tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarenin maaş ve ikramiye ödemeleri bakımından başvuran ile ilgili işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup başvuruya konu idarenin söz konusu ilkelere uygun davrandığı değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi