|
ÖZET: Bu karar, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir öğretmenin, MEBBİS sisteminde kayıtlı üç başarı belgesine sahip olmasına rağmen üstün başarı belgesi verilmemesi üzerine yaptığı başvurunun incelenmesine dayanmaktadır. Başvuran, belgelerinin sistemde kayıtlı olmasına rağmen, ilgili idarelerin belgesinin bulunmadığını belirterek talebinin reddedilmesine itiraz etmiştir. İdare, başvuranın belgelerinin asıllarının gerekliliğini savunmuş, ancak CİMER üzerinden yapılan başvuruda, belgelerin sistemde kayıtlı olması durumunda asıllarının gerekmediği ifade edilmiştir.
Danıştay, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 122. maddesi ve Millî Eğitim Bakanlığı Personeline Başarı, Üstün Başarı Belgesi ve Ödül Verilmesine Dair Yönerge uyarınca, üç başarı belgesi alan personele üstün başarı belgesi verilmesi gerektiğine hükmetmiştir. İdarenin, başvuranın belgelerinin sistemde kayıtlı olmasına rağmen, belge eksikliği nedeniyle üstün başarı belgesi vermemesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, başvurunun kabulüne ve üstün başarı belgesinin verilmesi hususunda Milli Eğitim Bakanlığına tavsiyede bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/1925-S.23.3210
BAŞVURU NO : 2022/14241
KARAR TARİHİ : 16/02/2023
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Tarafına üstün başarı belgesi verilmesi talebine ilişkindir.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 30/09/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak Samsun ili ilçesinde öğretmen olarak görev yaptığını, iki tanesi Bakan takdiri ile olmak üzere MEBBİS sistemine kayıtlı üç adet başarı belgesi bulunduğu, üç başarı belgesi bulunan personele üstün başarı belgesi verileceğinin mevzuatla düzenlenmesine rağmen tarafına üstün başarı belgesi verilmediğini, konuya ilişkin başvuru yaptığında tarafına ‘Ordu ili kaymakamı tarafından verilen başarı belgesinin bulunmadığı, belgenin bir kopyasını ibraz etmesi gerektiği’ şeklinde cevap verildiğini, CİMER üzerinden yaptığı başvuruya Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından verilen cevapta ‘belgenin tarihi ve sayısı sistemde kayıtlıysa aslına gerek olmadığı’ hususunun belirtildiğini, bağlı bulunduğu okul idaresi ve
İlçe Milli eğitim Müdürlüğünün ‘Personel Genel Müdürlüğü’ tarafından verilen cevabı yeterli görmediğini ve belgesinin bulunmadığının tespiti için Ordu ile yazışma silsilesi başlattığını, belgesinin tarafına hiç verilmediğini ve direkt olarak sisteme tanımlandığını belirtmesine rağmen tarafına ‘ilgilinin belgesi bulunamamıştır’ şeklinde cevap verildiğini, 2022 yılı Haziran döneminde üstün başarı belgesine sahip olan öğretmenlerin aylıkla ödüllendirilmesinin teklif edildiğini ancak hak ettiği halde kendisinin saf dışı bırakıldığını belirterek konuyla ilgili gerekli incelemelerin yapılmasını ve hak kaybının giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 16/11/2022 tarihli bilgi belge isteme yazısına istinaden Samsun Valiliği İl Milli
Eğitim Müdürlüğünün 16/12/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvurana ait güncel hizmet belgesinin ve kadro veya sözleşme durumuna ilişkin bilgilerin yazı ekinde sunulduğu,
2.2. Başvuru konusu idari işleme ilişkin somut olayla ilgili 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 122 nci maddesi ile Milli Eğitim Bakanlığı Personeline Başarı, Üstün Başarı Belgesi ve Ödül Verilmesine Dair
Yönergenin 6 ncı maddesi hükümlerinin uygulandığı, 2.3. Başvurana verilen başarı belgelerinin onaylı bir örneği ile MEBBİS sisteminde başvurana ait tanımlanan başarı belgelerini gösteren bilgi ve belgelerin yazı ekinde sunulduğu, 2.4. Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından CİMER sistemi üzerinden başvurana verilen cevapta “Başarı belgelerinin sisteme tarihi ve sayısının kayıtlı olması halinde aslına gerek olmadığı” cevabının İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünce verilmediği, milli Eğitim Bakanlığı
İletişim Merkezine (MEBİM) yapılmış olan 30390024 numaralı başvuruya verilen cevapta “Talep edilen belgenin MEBBİS sisteminde kayıtlı olduğu, ancak dosyanızda olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle üstün başarı belgesi ve aylıkla ödüllendirme işlemlerinde belge eksikliği nedeniyle teklif sunulamamıştır.” ifadelerine yer verildiği, 2.5. Başvuruya konu talebin idare tarafından reddedilmesine ilişkin herhangi bir hukuki gerekçe bulunmadığı, 2.6. Şikâyet konusu talebe ilişkin olarak şikâyet sahibi veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış aynı konuda başka bir dava bulunmadığı, Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili
“ şikâyetleri inceler.
3.2. “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesi; “Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.
Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010-5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.” 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesi; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Başarı, üstün başarı değerlendirmesi ve ödül” başlıklı 122 nci maddesi; /
“Görevli oldukları kurumlarda olağanüstü gayret ve çalışmaları ile emsallerine göre başarılı görev yapmak suretiyle; kamu kaynağında önemli ölçüde tasarruf sağlanmasında, kamu zararının oluşmasının önlenmesinde ve önlenemez kamu zararlarının önemli ölçüde azaltılmasında, kamusal fayda ve gelirlerin beklenenin üzerinde artırılmasında veya sunulan hizmetlerin etkinlik ve kalitesinin yükseltilmesinde somut olaylara ve verilere dayalı olarak katkı sağladıkları tespit edilen memurlara, merkezde bağlı veya ilgili bakan, illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar tarafından başarı belgesi verilebilir. (Ek cümle: 22/5/2012 – 6318/44 md.) Türk Silahlı Kuvvetlerinde (…) görevli Devlet memurları için Millî Savunma Bakanı bu yetkisini devredebilir. Üç defa başarı belgesi alanlara üstün başarı belgesi verilir.
Üstün başarı belgesi verilenlere, merkezde bağlı veya ilgili bakan ve illerde valiler tarafından uygun görülmesi hâlinde en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) % 200’üne kadar ödül verilebilir.
Bu maddeye göre bir malî yıl içinde ödüllendirileceklerin sayısı, kurumun yılbaşındaki dolu kadro mevcudunun binde onundan, Gümrük Müsteşarlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı kadroları için binde yirmisinden fazla olamaz. Yıl içinde ödüllendirilen personel sayısı kurumlarınca izleyen yılın Ocak ayı sonuna kadar Devlet
Personel Başkanlığına bildirilir.
Kamu kurum ve kuruluşları yürütmekte oldukları hizmetlerin özelliklerini göz önünde bulundurarak memurlarının başarı, verimlilik ve gayretlerini ölçmek üzere, Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alınmak kaydıyla, değerlendirme ölçütleri belirleyebilir.” 6. Millî Eğitim Bakanlığı Personeline Başarı, Üstün Başarı Belgesi ve Ödül Verilmesine Dair
Yönergenin; 6.1. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesi; “Bu Yönergede geçen; …
d) Başarı Belgesi : Olağanüstü gayret ve çalışmaları ile emsallerine göre başarılı görev yapmak suretiyle, kamu kaynağında önemli ölçüde tasarruf sağlanmasında, kamu zararının oluşmasının önlenmesinde ve önlenemez kamu zararlarının önemli ölçüde azaltılmasında, kamusal fayda ve gelirlerin beklenenin üzerinde artırılmasında veya sunulan hizmetlerin etkililik ve kalitesinin yükseltilmesinde somut olaylara ve verilere dayalı olarak katkı sağladıkları tespit edilenlere verilebilen belgeyi, e) Üstün Başarı Belgesi: Üç defa Başarı Belgesi alanlara verilen belgeyi, f) Ödül: Üstün Başarı Belgesi verilenlere en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) %200’üne kadar yapılabilecek ödemeyi, g) Ödül Belgesi: Ödül alanlara verilen belgeyi, ifade eder.” 6.2. “Üstün Başarı Belgesi verilecek personel” başlıklı 6 ncı maddesi; “Üstün Başarı belgesi, üç defa başarı belgesi alan personele verilir.” 6.3. “Ödül verilebilecek personel” başlıklı 7 nci maddesi; “Ödül, Üstün Başarı Belgesi alan personele verilebilir.”
Hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebine ilişkin tavsiye karar önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; iki tanesi Bakan takdiri ile olmak üzere MEBBİS sistemine kayıtlı üç adet başarı belgesi bulunduğu, üç başarı belgesi bulunan personele üstün başarı belgesi verileceğinin mevzuatla düzenlenmesine rağmen tarafına üstün başarı belgesi verilmediğini, konuya ilişkin başvuru yaptığında tarafına ‘Ordu ili kaymakamı tarafından verilen başarı belgesinin bulunmadığı, belgenin bir kopyasını ibraz etmesi gerektiği’ şeklinde cevap verildiğini, CİMER üzerinden yaptığı başvuruya Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından verilen cevapta ‘belgenin tarihi ve sayısı sistemde kayıtlıysa aslına gerek olmadığı’ hususunun belirtildiğini, bağlı bulunduğu okul idaresi ve
İlçe Milli eğitim Müdürlüğünün ‘Personel Genel Müdürlüğü’ tarafından verilen cevabı yeterli görmediğini, belgesinin tarafına hiç verilmediğini ve direkt olarak sisteme tanımlandığını belirtmesine rağmen tarafına
‘İlgilinin belgesi bulunamamıştır.’ şeklinde cevap verildiğini belirterek konuyla ilgili gerekli incelemelerin yapılmasını ve hak kaybının giderilmesini talep etmektedir.
9. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda ise özetle; başvuranın talebinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 122 nci maddesi gereğince ilgili Valilikçe yerine getirilmesi gerektiği, Samsun Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazıda ise özetle başvuruya konu talebin idare tarafından reddedilmesine ilişkin herhangi bir hukuki gerekçe bulunmadığı hususları ifade edilmiştir.
10. Başvuranın hizmet belgesi incelendiğinde; 19/12/2002 – 07/06/2004 tarihleri arasında ders karşılığı ücretli olarak Eskişehir Milli Eğitim Müdürlüğünde görev yaptığı, 04/09/2006 tarihinde 657 sayılı Kanuna tabi olarak Ordu İlköğretim Okulunda aday öğretmen olarak göreve başladığı, Ordu ilinde sırasıyla Lisesi, İlköğretim Okulu ve Anadolu Lisesinde görev yaptığı, 31/07/2013 tarihinde isteğe bağlı tayin kapasamında Samsun iline atamasının yapıldığı ve Samsun ilinde 31/07/2013 – 19/06/2017 tarihleri arasında Samsun ili Terme ilçesi Anadolu Lisesinde, 19/06/2017 tarihinden itibaren de Samsun ili ilçesi Mesleki ve Teknik Anadolu
Lisesinde görev yaptığı bilgisi edinilmiştir.
11. Samsun Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen belgelerin tetkikinde;
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 122 nci maddesi kapsamında başvurana 17/01/2022 tarihli ve
01/06/2022 tarihli Bakan imzalı Başarı Belgesi tanımlandığı görülmektedir. 22/06/2022 tarihli MEBBİS
E-Personel Modulü ekranında ise 25/01/2013 tarihinde başvurana Kaymakamlık makamı tarafından başarı belgesi verildiği; ancak idare tarafından başvurana verilen cevapta talep edilen belgenin MEBBİS sisteminde kayıtlı olmasına rağmen dosyasında bulunmadığı gerekçesi ile üstün başarı belgesi verilmesinde belge eksikliği nedeniyle teklif sunulamadığı hususunun ifade edildiği görülmektedir.
12. Başvuru konusu mevzuat incelendiğinde; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 122 nci maddesinde, sunulan hizmetlerin etkinlik ve kalitesinin yükseltilmesinde somut olaylara ve verilere dayalı olarak katkı sağladıkları tespit edilen memurlara, merkezde bağlı veya ilgili bakan, illerde valiler, ilçelerde
/
kaymakamlar tarafından başarı belgesi verilebileceği, üç defa başarı belgesi alanlara ise üstün başarı belgesi verileceği düzenlemesine yer verilmiştir. Yine Millî Eğitim Bakanlığı Personeline Başarı, Üstün
Başarı Belgesi ve Ödül Verilmesine Dair Yönergenin 6 ncı maddesinde de üç defa başarı belgesi alan personele üstün başarı belgesi verileceği hüküm altına alınmıştır.
13. Başvuranın uyuşmazlık konusuna ilişkin CİMER üzerinden 24/06/2022 tarihinde sayı ile başvuruda bulunduğu, Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından başvurana 28/06/2022 tarihinde verilen cevabi yazıda “24/06/2022 tarihli ve sayılı başvurunuz incelenmiştir. Almış olduğunuz 3 başarı belgesi MEBBİS Ödül kaydınızda tarih ve sayısı ile yer alıyorsa Üstün Başarı Belgesi düzenlenebilmesi için belge asıllarına gerek olmadığı hususunda bilgileriniz rica ederim” ifadelerine yer verildiği bilgilerine ulaşılmıştır. Dosya kapsamında yapılan incelemede; MEBBİS sisteminde başvuranın almış olduğu başarı belgelerinin, tarih ve sayısı ile sisteme işlendiği açıkça görülmektedir.
14. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 122 nci maddesinde ve Millî
Eğitim Bakanlığı Personeline Başarı, Üstün Başarı Belgesi ve Ödül Verilmesine Dair Yönergenin 6 ncı maddesinde üç defa başarı belgesi alan personele üstün başarı belgesi verileceği hususunun düzenlendiği ve “Üç defa başarı belgesi alanlara üstün başarı belgesi verilir.” şeklinde keskin bir ifadeyle hüküm altına alındığı, bu hükümde de görüleceği üzere “verilebilir” şeklinde mualak bir ifade yerine “verilir” şeklinde kesin bir emir cümlesi kullanıldığı için 3 başarı belgesi alan devlet memuruna ( öğretmene) üstün başarı belgesinin verilmesi gerektiği, Üstün Başarı Belgesinin verilmesinde amirlerin takdir yetkisinin söz konusu olmadığı, idare tarafından başvuranın 2013 yılında almış olduğu başarı belgesi bulunmadığı gerekçesi ile tarafına üstün başarı belgesi verilemediği hususu ifade edilmiş olsa da Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından 28/06/2022 tarihinde başvuruna verilen cevabi yazıda 3 başarı belgesinin MEBBİS Ödül kaydında tarih ve sayısı ile yer alması halinde Üstün Başarı Belgesi düzenlenebilmesi için belge asıllarına gerek olmadığı hususunun ifade edildiği, başvuranın MEBBİS e-personel modülünde tarih ve sayısı ile üç başarı belgesinin bulunduğu konusunda da tereddüt bulunmadığı anlaşıldığından başvuranın tarafına Üstün Başarı Belgesi verilmesi talebinin idarece reddedilmesi yönünde tezahür eden işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarelerin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Samsun İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın yapmış olduğu başvuruya istinaden Üstün Başarı Belgesinin başvurana verilmesi hususunda
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve gereği için MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi