|
ÖZET: Başvuran, Muğla Valiliği tarafından verilen uyarma cezasının kaldırılmasını talep etmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 124. maddesi gereğince, disiplin cezası verilmesi için yapılan soruşturmanın, isnat edilen fiilin öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde başlatılması gerekmektedir. Başvuranın, usulsüz müracaat ve şikayette bulunma iddiaları, 03/08/2021 ve 02/07/2021 tarihlerinde yaptığı şikayetlerle somutlaşmıştır. Bu şikayetlerin, 657 sayılı Kanun’un 21. maddesine aykırı olarak, amirleri atlayarak yapılması nedeniyle “usulsüz müracaat” olarak değerlendirilmiştir.
Disiplin cezasının verilmesi sürecinde, başvuranın fiilinin öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde disiplin soruşturması başlatılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğramasına yol açmıştır. Dolayısıyla, verilen uyarma cezasının uygulanmasına olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın itirazı kabul edilerek, uyarma cezasının iptal edilmesi gerektiği belirtilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/6256-S.23.10239
BAŞVURU NO : 2022/19189
KARAR TARİHİ : 23/05/2023
TAVSİYE KARARI TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MUĞLA VALİLİĞİ
BAŞVURUNUN KONUSU : Disiplin cezasına itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 23/12/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Muğla Valiliği Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığının 10/10/2022 tarihli ve sayılı yazısı ile tarafına hukuka aykırı olarak uyarma cezası verildiğini belirterek, söz konusu disiplin cezasının kaldırılmasını talep etmektedir,
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden Muğla Valiliği İl İdare Kurulu
Müdürlüğünün 02/02/2023 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. 112 Acil Çağrı Merkezi Müdürlüğünde görevli başvuran tarafından öncelikle sıralı amirlerine başvurulmaksızın ve çoğunlukla kendisi ile doğrudan ilgili olmayan, kurumsal uygulamaları da içeren şikayete konu ettiği hususların amir ve memur pozisyonundaki kamu görevlilerine ilişkin iddiaları da kapsadığı, öne sürdüğü iddialarla ilgili Valilikçe gerekli araştırma ve incelemeler yapılmasına, kendisine bilgi verilmesine, hakaret ve tehdit gibi genel hükümlere tabi hususlara ilişkin iddialarının ise gereğinin takdir ve ifası için Muğla Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği; başvuruları ile ilgili tüm iş ve işlemlerin yapılmasına/yaptırılmasına rağmen, iddiaları ile ilgili somut bilgi ve belge ortaya konulamadığı halde başvurularına devam etmesi, kamu görevlilerine haksız isnatlarda bulunulması, görevi gereği kamu yararını
esas alan, hizmet odaklı görev yapmak yerine, alışkanlık haline getirilen iddia ve şikayetleri ile kamu kurumlarının gereksiz yere meşgul edilmesi, kurumların huzur, sükun ve çalışma düzeninin bozulması ve
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 8’inci maddesinde yer alan; “Devlet Memurlarının işbirliği içinde
çalışmaları esastır.” hükmüne aykırı davranışlarda bulunduğu değerlendirilen başvuran hakkında Valilik
Makamınca disiplin soruşturması yapmak üzere görevlendirme yapıldığı, 2.2. Yapılan disiplin soruşturması neticesinde; görevli olduğu Yatırım İzleme ve Koordinasyon
Başkanlığını atlayarak, 03/08/2021 tarihinde 112 Acil Çağrı Merkezi hakkında, 02/07/2021 tarihinde de 112 Acil Çağrı Merkezi Müdürlüğünde görevli Görevlisi hakkında Muğla Valiliğine (İl İdare Kurulu Müdürlüğü) şikayet başvurusu yaptığı,
18.06.2021 tarihinde ise CİMER vasıtasıyla Valilik Makamına gönderilmesi talebiyle 112 AÇM
Müdürlüğünde görevli Görevlileri; ve hakkında şikayet başvurusu yaptığı, söz konusu şikayet başvurularının Devlet Memurlarının Şikayet ve Müracaatları Hakkında
Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğunun değerlendirildiği, bu nedenle 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 125/A-d maddesinde yer alan “Usulsüz Müracaat veya Şikayette Bulunmak” yasa hükmü kapsamında başvurana “Uyarma” cezası ile tecziye edildiği, 2.3. Başvuranın 7 (yedi) günlük süre içerisinde İl Disiplin Kuruluna itiraz etme yerine söz konusu cezanın kaldırılmasına yönelik olarak Kamu Denetçiliği Kurumuna müracaat ettiği, bahse konu cezaya karşı yaptığı itirazın İl Disiplin kurulunda görüşüldüğü, yine dosyadaki bilgi ve belgelere göre sözü edilen uyarma cezasına yapılan itirazın kabulünü gerektirecek bir durumun bulunmadığı ve başvuranın itirazının da yerinde olmadığı anlaşıldığından, İl Disiplin Kurulunun 25/11/2022 tarihli ve sayılı kararı ile başvuranın
İtirazının Reddine karar verildiği, Açıklamalarına yer verilmiş olup, söz konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ek olarak Kurumumuza gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun; 5.1. “Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 11 inci maddesinde, “Devlet memurları kanun ve diğer mevzuatta belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar.”,
5.2. “Müracaat, şikâyet ve dava açma” başlıklı 21 inci maddesinde, “Devlet memurları kurumlarıyla ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müracaat; amirleri veya kurumları tarafından kendilerine uygulanan idari eylem ve işlemlerden dolayı şikâyet ve dava açma hakkına sahiptirler. / Müracaat ve şikâyetler söz veya yazı ile en yakın amirden başlayarak silsile yolu ile şikâyet edilen amirler atlanarak yapılır. / Müracaat ve şikâyetler incelenerek en kısa zamanda ilgiliye bildirilir. Müracaat ve şikâyetlerle ilgili esas ve usuller
Cumhurbaşkanınca hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.(2)” 5.3. “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125 inci maddesinde, “Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:…
Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
A – Uyarma: Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
Uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır: (…)
d) Usulsüz müracaat veya şikayette bulunmak, (…)” 5.4. “Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar” başlıklı 126 ıncı maddesinin birinci fıkrasında, “Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir.”, 5.5. “Zamanaşımı” başlıklı 127 inci maddesinde, “Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına, b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına, Başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.”, 5.6. “Savunma hakkı” başlıklı 130 uncu maddesinde, “Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.”, 5.7. “İtiraz” başlıklı 135 inci maddesinde, “Disiplin amirleri tarafından verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilebilir. İtirazda süre, kararın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren yedi gündür.
Süresi içinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir. İtiraz mercileri, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin kendilerine intikalinden itibaren otuz gün içinde kararlarını vermek zorundadır. İtirazın kabulü hâlinde, disiplin amirleri kararı gözden geçirerek verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilirler.”, 6. 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun’un “Gönderilen makamda hata” başlıklı
5 inci maddesinde; “Dilekçe, konusuyla ilgili olmayan bir idari makama verilmesi durumunda, bu makam
tarafından yetkili idari makama gönderilir ve ayrıca dilekçe sahibine de bilgi verilir.” 7. 12/1/1983 tarih ve 17926 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurlarının Şikayet ve
Müracaatları Hakkında Yönetmeliğin, 7.1. “Yapılma Şekli” başlıklı 5 inci maddesinde; “Şikayetler söz veya yazı ile en yakın amirden başlanarak silsile yolu ile ve şikayet edilen amirler atlanarak yapılır. / Yazılı şikayetler maksadı en iyi ifade edecek şekilde ve mevzuat hükümlerine uygun olarak yazılan bir dilekçe ile yapılır. Dilekçede tespit edilen eksiklikler ile suç teşkil etmeyen usulsüzlüklerin giderilmesi şikayeti kabul eden amirlerce sağlanır. (…)” 7.2. “Şikayet Edenin Sorumluluğu” başlıklı 10 uncu maddesinde, “Şikayet haklarını kullanan Devlet
Memurlarına şikayetlerinden dolayı bir ceza verilemez. / Ancak, şikayet haklarını bu Yönetmelikte tespit edilen usul ve esaslara aykırı surette kullananların veya her ne surette olursa olsun bu haklarını kullanırken bir suç işleyenlerin sorumlulukları saklıdır.” 8. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “Ön inceleme üzerine yapılacak işlemler ve verilecek kararlar” başlıklı 20 inci maddesinin ikinci fıkrasında, “(2) İdari başvuru yolları tüketilmeden yapılan şikâyet başvurusu hakkında ilgili idareye gönderme kararı verilir. Gönderme kararı şikâyetçiye de tebliğ edilir. Kuruma şikâyet tarihi, ilgili idareye başvuru tarihi olarak kabul edilir. (…)”
Hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ile tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. 1 numaralı paragrafta da ayrıntılı belirtildiği üzere başvuran, tarafına verilen disiplin cezasının kaldırılmasını talep etmektedir.
11. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Disiplin amiri ve disiplin cezaları” başlıklı 124 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125 inci maddede sıralanan disiplin cezalarından birisinin verilebileceği düzenlenmektedir. Bu kapsamda disiplin soruşturmasına konu
isnatlarda yer alan hareketlerin sübuta erip ermediği ve söz konusu isnatlar için öngörülen disiplin cezasının başvurana uygulanmasına olanak bulunup bulunmadığı hususlarının ayrı ayrı incelenmesi gerekmektedir.
12. Başvuran hakkındaki “usulsüz müracaat ve şikayette bulunmak” iddiasının sübuta erip ermediği incelendiğinde, başvuranın 03/08/2021 tarihinde 112 AÇM bilgisayarına usulsüz format attırdığı, 02/07/2021 tarihinde personeli görev ve sorumluluğunu yerine getirmeyerek tehdit edilmesine müsaade ettiği iddiasıyla Muğla Valiliğine (İl
İdare Kurulu Müdürlüğü) şikayet başvurusunda bulunduğu, yine 18/06/2021 tarihinde 112 AÇM
Müdürlüğünde görevli Görevlileri; ve hakkında odasına gelerek şahsını tehdit ettiği iddiasıyla CİMER vasıtasıyla Valilik Makamına gönderilmesi talepli şikâyet başvurusu yaptığı görülmektedir. Söz konusu dilekçelerin “Valilik Makamına” hitaben yazılmış olması sebebiyle 657 sayılı Kanunun 21 inci maddesinde belirtilen “müracaat ve şikâyetlerin söz veya yazı ile en yakın amirden başlayarak silsile yolu ile yapılması” kuralına aykırılık teşkil ettiği değerlendirildiğinden 657 sayılı
Kanunun 125/A-d maddesinde belirtilen “usulsüz müracaat ve şikâyette bulunmak” fiilinin somut uyuşmazlıkta sübuta erdiği sonucuna varılmıştır.
13. Disiplin cezasının verilme sürecinde usule ilişkin kurallara idarece uyulup uyulmadığı incelendiğinde, 13.1. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 127 inci maddesinde, disiplin suçu niteliğindeki fiil ve halleri işleyenler hakkında bu fiil ve hallerin işlenildiğinin öğrenildiği tarihten itibaren, uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı hüküm altına alınmıştır.
13.2. Soruşturmaya başlama ve ceza verme zamanaşımı süreleri, idare açısından cezalandırma yetkisini sınırlandıran sürelerdir. Bu sebeple, disiplin soruşturmalarında disiplin suçu oluşturan fiil ve hallerin gerçekleştiği ve söz konusu fiil ve halin işlendiğinin öğrenildiği tarihlere dikkat edilmesi gerekmektedir.
Danıştay ve idari yargı kararlarında belirtildiği üzere, disiplin soruşturmasına başlanılması soruşturmacı (incelemeci) görevlendirilmesiyle başlamaktadır. Bu işleme kadar geçen süre ise, idarenin soruşturmaya başlama zaman aşımı için gözetmesi gereken süredir. Soruşturmanın açılıp açılmayacağına veya hangi merci tarafından açılacağına karar verilmesi için yapılan yazışmalar ve ön incelemeler de bu süreye dahildir. (Bakınız. Danıştay 12. Dairesinin 18/02/2009 tarihli ve E:2008/6979, K:2009/854 sayılı; Danıştay 12. Dairesinin 27/10/2015 tarihli ve E: 2012/11481, K:2015/5579 sayılı; Danıştay 10. Dairesinin 20/03/1991 tarihli ve E:1998/2495, K:1991/1002 sayılı kararları)
13.3. Konu ile ilgili Danıştay Kararlarında da belirtildiği üzere, kamu hizmetinin belli bir düzen içerisinde yürütülmesi için gerekli önlemlerden olan disiplin cezası, niteliği gereği öteki idari işlemlerden farklıdır.
Disiplin cezası vermeye yetkili organlar, bu organların oluşumu, çalışma usulü, karar oluşturması, bu kararlara itiraz ve bütün bu sürecin her aşaması için öngörülen süre koşulları ile disiplin cezası işlemi sıkı şekil şartına bağlı olarak uygulanabilmektedir.
13.4. Bu kapsamda disiplin soruşturması süreci incelendiğinde, Kurumumuzun 17/10//2022 tarihli ve 2022/14946 sayılı Gönderme Kararı üzerine Muğla Valiliği İl İdare Kurulu Müdürlüğünce başvuranın söz konusu disiplin cezasına itirazını incelesi için raportör görevlendirildiği, söz konusu raportörce yapılan inceleme neticesinde başvuranın görevli olduğu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığını atlayarak, 03/08/2021 tarihinde 112 Acil Çağrı Merkezi hakkında, 02/07/2021 tarihinde
112 Acil Çağrı Merkezi Müdürlüğünde görevli Görevlisi hakkında Muğla
Valiliğine (İl İdare Kurulu Müdürlüğü) şikâyet başvurusu yaptığı, 18/06/2021 tarihinde ise CİMER vasıtasıyla Valilik Makamına gönderilmesi talebiyle 112 AÇM Müdürlüğünde görevli
Görevlileri; ve hakkında şikâyet başvurusu yaptığı, başvuranın şikayet başvuruları üzerine şikayet konusuyla ilgili inceleme ve araştırma yürütüldüğü, yapılan incelme ve araştırma neticesinde 05/07/2021 tarih ve sayılı olura ilişkin sübuta ermeyen raporun işlemden kaldırıldığı (27/10/2021 tarih ve sayılı olur ile), 05/10/2021 tarih ve sayılı araştırma raporunun olur alınarak yine işlemden kaldırıldığı (01/12/2021 tarihli olur ile), dolayısı ile soruşturma yapmaya yetkili makamın başvuranın fiilini en geç belirtilen tarihlerde öğrendiği ancak disiplin soruşturmasının 11/02/2022 tarihinde açıldığı, bu nedenle başvuranın fiilinin öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde disiplin soruşturması oluru alınmadığından disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı yönünde tespitlerde bulunulduğu, bununla birlikte söz konusu raportörce başvuranın 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu’nun “İtiraz” başlıklı 135 inci maddesi gereğince disiplin kuruluna 7 gün içinde itiraz etmediğinden (Kamu Denetçiliği Kurumuna 13/10/2022 tarihinde şikâyet-itiraz başvurusu yaptığı)
verilen uyarma cezasının kesinleştiği, hakkında verilen uyarma cezası ile tecziyenin uygun olduğu yönünde rapor oluşturulduğu anlaşılmaktadır.
13.5. Danıştay 10. Dairesinin 20/03/1991 tarihli ve E: 2013/5834, K: 2016/6213 sayılı kararında, “657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 135. maddesi ile 3071 sayılı Kanun’un 5. maddesinin, dilekçelerin, konusuyla ilgili olmayan bir idari makama verilmesi durumunda, bu makam tarafından yetkili idari makama gönderilerek dilekçe sahibine de bilgi verileceğine ilişkin hükmü birlikte değerlendirildiğinde, disiplin cezasıyla cezalandırılan bir personel tarafından, kendisine verilen disiplin cezasının kaldırması istemiyle yetkisi bulunmayan bir disiplin kuruluna veya idari makama başvurulması durumunda, başvurunun yetkisiz idare tarafından ilgili idari makama gönderilerek başvuru sahibinin de konuyla ilgili olarak bilgilendirilmesi ve ilgili kurul tarafından disiplin cezasına karşı yapılan itirazın karara bağlanması gerektiği açıktır.
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, dava konusu 1/30 oranında aylıktan kesme cezasının kaldırılması istemiyle yetkisiz makama yapılan başvuru sonrasında, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın
18.06.2012 tarihli ve sayılı yazısıyla, anılan durumun Çanakkale Valiliği İl Gıda, Tarım ve
Hayvancılık Müdürlüğü’ne bildirildiği, ancak yukarıda bahsedilen 3071 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca davacının itirazını karara bağlama yetkisine sahip olan İl Disiplin Kurulu’na, davacının itirazı gönderilmeyerek, 657 sayılı Kanun’un 135. maddesi ile davacıya tanınan itiraz hakkının kullanılmasına engel olunduğu, böylece davacı tarafından dava konusu disiplin cezasına karşı yapılan itirazın sonuçlandırılmadığı, dolayısıyla henüz idari yönden kesinleşmediğinden usulüne uygun olarak verilmiş bir disiplin cezası bulunduğundan bahsedilemeyeceği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık, aksi yoldaki idare mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.” denilmektedir.
13.6. Yukarda yer verilen açıklamalar çerçevesinde somut uyuşmazlık incelendiğinde, soruşturma yapmaya yetkili makamın başvuranın fiilini öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde disiplin soruşturması oluru almadığından disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı, buna rağmen Muğla Valiliği
Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığınca başvurana 10/10/2022 tarihinde uyarma cezası tecziye edildiği, başvuranın söz konusu disiplin cezasına karşı 7 gün içerisinde Muğla Valiliği İl İdare Kuruluna itiraz etme hakkının bulunduğu, başvuranın ise söz konusu disiplin cezası tam olarak kesinleşmeden 13/10/2022 tarihinde Kurumumuza şikâyet başvurusu yaptığı, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun
Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 20 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca idari başvuru yolu tam olarak tüketilmeden yapılan başvurulara Gönderme Kararı verildiği, bu nedenle
17/10//2022 tarihinde Kurumumuzca Muğla Valiliğine Gönderme Kararı verildiği, mezkûr Yönetmelik gereğince Kurumumuza şikâyet tarihinin, ilgili İdareye başvuru tarihi olarak kabul edilmesi gerektiğinden başvuranın söz konusu disiplin cezasına karşı 7 gün içerisinde itiraz etmediğinden verilen uyarma cezasının kesinleştiği iddiasının hukuka uygun olmadığı, zira yukarda yer verilen Danıştay Kararında da görüldüğü üzere, Devlet memurlarının kendisine verilen disiplin cezasının kaldırması istemiyle yetkisi bulunmayan bir disiplin kuruluna veya idari makama başvurulması durumunda dahi, başvurunun yetkisiz idare tarafından ilgili idari makama gönderilerek başvuru sahibinin de konuyla ilgili olarak bilgilendirilmesi ve ilgili kurul tarafından disiplin cezasına karşı yapılan itirazın karara bağlanması gerektiği, bu nedenle başvurana verilen uyarma disiplin cezasının usule uygun olmadığı anlaşıldığından söz konusu disiplin cezasının başvurana uygulanmasına olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
14. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; disiplin cezasına konu olan “usulsüz müracaat ve şikâyette bulunmak” fiilinin somut uyuşmazlıkta sübut bulduğu, ancak bir aylık süre içerisinde disiplin soruşturmasına başlanılmaması nedeniyle disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı tespit edilmiş olup, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125 inci maddesinin (A) fıkrası (d) bendi gereğince verilen uyarma cezasının başvurana uygulanmasına olanak bulunmadığından söz konusu uyarma cezasının iptal edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Muğla İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, Başvuran hakkında verilen uyarma cezasının iptal edilmesi yönünde MUĞLA VALİLİĞİNE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve MUĞLA VALİLİĞİNE tebliğine;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Muğla
Valiliğince bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi