Yazılı sınav sonuçlarına itirazın değerlendirilmesi ve idarenin kararının hukuka uygunluğu nasıl incelenir (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/9108-S.23.14717

BAŞVURU NO : 2023/2187

KARAR TARİHİ : 21/07/2023

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın Araştırma Görevlisi giriş sınav sonucunun tekrar değerlendirilmesi talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 10/02/2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran özetle; 5 Aralık 2022 tarihli ve 32034 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Süleyman Demirel

Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İslam Tarihi ve Sanatları Bölümü Araştırma Görevlisi kadrosuna başvurduğunu, ön değerlendirme neticesinde 9. sırada yer alan, SDÜ İlahiyat Fakültesi mezunu ve SDÜ

İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı lisansüstü öğrencisi olan bir şahsın Yazılı Giriş Sınavı ile 1. sıraya taşındığını ve 28 Aralık 2022 tarihinde ilan edilen yazılı sınav sonuçlarının hatalı ve taraflı olduğunu iddia ederek, sınava giren tüm adayların cevap kâğıtlarının karşılaştırmalı olarak farklı üniversiteden görevlendirilecek bilirkişiler tarafından tekrar değerlendirilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kamu Denetçiliği Kurumunun 24/03/2023 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Süleyman Demirel Üniversitesi Rektörlüğünün 10/05/2023 tarihli ve – – sayılı cevap yazısı ve eklerinde özetle; başvuranın şikâyet başvurusunda belirtmiş olduğu iddialar hakkında

İlahiyat Fakültesi, İslam Tarihi ve Sanatları Bölümü, İslam Tarihi Anabilim Dalında istihdam edilmek üzere açılan Araştırma Görevlisi alını ilanına 39 (otuz dokuz) başvuru yapıldığı, bunlardan 34 (otuz dört)

başvurunun geçerli sayıldığı, geçerli sayılan adaylardan yönetmelik gereği ön değerlendirme sonucunda ilk 10’a giren başvuru sahibinin giriş sınavına girmeye hak kazandığı ve bu adaylardan 8 (sekiz) adayın sınava katıldığı, 2 (iki) adayın ise sınava katılmadığı, başvuranın 26.01.2023 tarih ve sayılı

Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) başvurusu kapsamında 28.12.2022 tarihinde ilan edilen yazılı sınav sonuçlarında hatanın bulunduğu dolayısıyla cevap kâğıtlarının tekrar değerlendirilmesi talebi ile ilgili olarak 03.02.2023 tarihinde gerekli inceleme ve değerlendirmelerin yapıldığı, Değerlendirme

Raporunda verilen 77 (yetmiş yedi) sınav notunun uygun olduğu, başvuruya konu sınav kâğıdı ile değerlendirme sonuçları arasında uyumsuzluk tespit edilmediğinden tekrar puanlama gerekliliğinin ortaya çıkmadığı, sınav puanlarına dair herhangi bir maddi hatanın söz konusu olmadığı, sınav cevaplarına yapılan

değerlendirici notlandırmalarında uyumsuzluk yahut Değerlendirme Komitesi Kararlarına aykırı bir durumun bulunmadığının tespit edildiği, yazılı giriş sınavına giren adaylar arasında başvuran

’ın üçüncü sırada yer aldığı, sınava katılan adayların ALES, lisans not ortalaması, dil puanı ve yazılı sınav notlarının ilgili Yönetmelikte yer alan yüzdeler ile birlikte değerlendirildiğinde, nihai değerlendirme sonucunda başvuranın 7 nci sırada yer aldığı, şikâyet konusu talebe ilişkin olarak şikâyet sahibi tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış ve kuruma intikal etmiş herhangi bir dava bulunmadığı, şikâyet konusunu çözüme kavuşturabilmek için bu aşamada yapılabilecek herhangi bir işlem bulunmadığı, Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak

Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ve 2547 sayılı

Yükseköğretim Kanunun ilgili maddelerinin ekte sunulduğu, üniversitece verilen ilanda “İlahiyat/ İslami

İlimler Fakültesi lisans mezunu olmak. İslam Tarihi alanında tezli yüksek lisans yapıyor olmak.” dışında herhangi bir özel şart belirtilmediği, aranan şartların kamu yararı, hizmet gerekleri ve akademik ihtiyaçlar dikkate alınarak belirlendiği, yapılan işlemlerin de mevzuata dayalı tesis edildiği, tesis edilen işlem hukuk ve mevzuata uygun olduğundan başvuranla uzlaşılmasının söz konusu olmadığı savunulmaktadır.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” , 3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir.” , 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” , 5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Yönetmelikler” başlıklı 65 inci maddesi; “a. Aşağıdaki

hususlar Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir:

(1) Yükseköğretim Kurulunun teşkilatı, çalışma usulleri, üyelerinin seçimi ve yetkisinde olan seçim ve atamalarla ilgili hususlar, (2) Yükseköğretim Denetleme Kurulunun kuruluş ve işleyişi, denetleme usul ve esasları ile ilgili hususlar, (3) (Mülga: 17/2/2011-6114/11 md.)

(4) Bu kanun kapsamındaki yükseköğretim kurumlarında doktor öğretim üyeliğine, doçentlik ve profesörlüğe yükseltilme ve atanma işlemleri, (5) Öğretim elemanlarının yetiştirilme esasları, (6) Haftalık ders yükü çalışma esasları, (7) Yabancı uyruklu öğrencilerin harçları ile harçlar konusuna ilişkin uygulama esasları, (8) Ders kitaplarının ve teksirlerinin bastırılmasında uygulanacak esaslar ve ödenecek telif hakları ile ilgili hususlar, (9) Öğretim elemanları, memur ve diğer personel ile öğrencilerin disiplin işlemleri, disiplin amirlerinin yetkileri ve disiplin kurullarının teşkili ve çalışması ile ilgili hususlar,

(10) Yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı kuruluş ve birimler tarafından yapılacak bilimsel, teknik inceleme ve araştırma ile yayımların gerektireceği her türlü giderlere ve üniversitelerin inşaat, makine ve teçhizatı ile ilgili işlerle bunların bakım ve onarımlarına uygulanacak esaslar, (11) Öğretim elemanları; memur ve diğer personel ile öğrencilerin sicilleri ile ilgili hususlar, (…)” 6. 09.11.2018 tarih ve 30590 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan “Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim

Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav İle Giriş Sınavlarına

İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin” 6.1. “Özel şartlar” başlıklı 7 nci maddesi; “(…) Devlet yükseköğretim kurumlarının araştırma görevlisi kadrolarına başvurularda tezli yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik eğitimi öğrencisi olmak şartı aranır.

(2) Yükseköğretim kurumlarında tıpta uzmanlık ve tıpta yan dal uzmanlık eğitimi yapmakta olan tabip veya uzman tabip araştırma görevlileri, uzmanlık eğitimlerini tamamladıklarında uzman olduklarının Sağlık

Bakanlığına bildirildiği tarihten sonraki ilk Devlet Hizmeti Yükümlülüğü Kurası sonuçlarının kurumlarına tebliğ edildiği tarihe kadar kurumları ile ilişikleri kesilmeksizin araştırma görevlisi olarak görev yapmaya devam ederler.

(3) (Değişik:RG-3/10/2019-30907) Öğretim görevlisi kadrosuna başvuracak adaylarda en az tezli yüksek lisans derecesine sahip olmak veya lisans ve yüksek lisans derecesini birlikte veren programlardan mezun olmak şartı aranır.

(4) (Değişik:RG-3/10/2019-30907) Meslek yüksekokullarının Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen uzmanlık alanlarındaki öğretim görevlisi kadrolarına başvuracak adaylarda en az tezli yüksek lisans derecesine sahip olmak ya da lisans mezunu olup belgelendirmek kaydıyla alanında en az iki yıl tecrübe sahibi olmak şartı aranır.” 6.2. “Giriş sınavları” başlıklı 11 inci maddesi; “(1) Giriş sınavı, sınav jürisi tarafından; bilim alanı yabancı dille ilgili olan birimlerdeki öğretim görevlisi kadroları ile 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı

Yükseköğretim Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca zorunlu yabancı dil dersini vermek üzere atama yapılacak öğretim görevlisi kadroları için adayların mesleki ifade ve bilgi becerisi ile anlatım yeteneğini ölçecek şekilde sadece sözlü, bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolar için ise ilan edilen alanla ilgili bilgi düzeyini ölçecek şekilde sadece yazılı sınav olarak yapılır. Yabancı dille eğitim ve öğretim yapılan programlardaki öğretim görevlisi kadrolarında sözlü sınav yapılır. Ancak senato kararı olması halinde sözlü sınav sonucu 60 ve üzeri puan alanlar için yazılı sınav da yapılır. Bu durumda olanların giriş sınavı puanı, sözlü sınav ile yazılı sınavın puanlarının aritmetik ortalaması alınarak hesaplanır.

(2) Sınav jürisi, yazılı ve sözlü sınavın nesnel, ölçülebilir ve denetlenebilir olmasını sağlar. Raportör olarak belirlenen üye, yazılı ve sözlü sınavların soru ve cevaplarını tutanak altına alır.

(3) Sözlü sınav sonuçları, kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan edilir. Sözlü sınav sonucu 60 puanın altında olanlar başarısız sayılır ve nihai değerlendirme aşamasına geçemezler.

6.3. “Nihai değerlendirme” başlıklı 12 nci maddesi;“(1) Sınav jürisinin değerlendirmesinde; bu

Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki öğretim görevlisi kadrolarında, meslek yüksekokullarında bu kadrolarda istihdam edilecekler de dâhil olmak üzere ALES puanının %30’unu, lisans mezuniyet notunun %10’unu, yabancı dil puanının %30’unu ve giriş sınavı notunun %30’unu; bu

Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolarda ALES puanının %30’unu, lisans mezuniyet notunun %30’unu, yabancı dil puanının %10’unu ve giriş sınavı notunun %30’unu; meslek yüksekokullarında ise ALES notunun %35’ini, lisans mezuniyet notunun %30’unu ve giriş sınavı notunun %35’ini hesaplayarak ilan edilen kadro sayısı kadar adayı başarı sırasına göre belirler. Değerlendirme puanı 65 puanın altında

olanlar sınavlarda başarısız sayılır. Adayların değerlendirmede dikkate alınan puanları ile lisans mezuniyet notları, kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan edilir.” hükmünü haizdir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, Süleyman Demirel Üniversitesinin 05.12.2022 tarihli ve 32034 sayılı Resmi Gazetede ilan edilen İlahiyat Fakültesi İslam Tarihi ve Sanatları Bölümü Araştırma Görevlisi kadrosuna başvuruda bulunduğunu, 28.12.2022 tarihinde ilan edilen yazılı sınav sonuçlarının hatalı ve taraflı olduğunu iddia ederek, sınava giren tüm adayların cevap kâğıtlarının karşılaştırmalı olarak farklı üniversiteden görevlendirilecek bilirkişiler tarafından tekrar değerlendirilmesini talep etmektedir.

9. İdareden istenilen bilgi ve belgelerden; üniversitece verilen ilanda “İlahiyat/ İslami İlimler Fakültesi lisans mezunu olmak. İslam Tarihi alanında tezli yüksek lisans yapıyor olmak.” dışında herhangi bir özel şart belirtilmediği, aranan şartların kamu yararı, hizmet gerekleri ve akademik ihtiyaçlar dikkate alınarak belirlendiği, yapılan işlemlerin de mevzuata dayalı tesis edildiği ifade edilerek, belirtilen gerekçelerle başvuranın yazılı sınav sonuçlarına itirazının reddedildiği anlaşılmıştır.

10. Başvuru konusu ile ilgili olarak teknik ve bilimsel değerlendirme yapılması gerektiği dolayısıyla başvuranın sınav kâğıdının değerlendirilmesi hususunda alanında uzman ve bilirkişiliğe engel hali bulunmayan Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi İslam Tarihi ve Sanatları

Bölümü Siyer-i Nebi ve İslam Tarihi Anabilim Dalından Öğretim Üyesi değerlendirme yapmak üzere bilirkişi olarak görevlendirilmiştir. 06/06/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre başvuranın girdiği araştırma görevlisi kadrosu yazılı sınav soruları ve cevap anahtarının incelendiği, ardından başvuranın cevap kâğıdı ile diğer adayların cevap kâğıtları ve sınav sonuç puanlarının yeniden değerlendirildiği, yapılan incelemede sınav komisyonu tarafından başvurana verilen puanda herhangi bir hata olmadığı ve başvuranın cevap kâğıdı ile diğer adayların cevap kâğıtları karşılaştırıldığında başvuran aleyhine sonucu etkileyecek bir puanlamanın yapılmadığı tespitinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

11. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat

Fakültesi İslam Tarihi ve Sanatları Bölümü İslam Tarihi Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi kadrosuna başvuruda bulunduğu, ilgili kadro için başvuran ile birlikte 39 kişinin müracaatta bulunduğu, bunlardan 34 kişinin başvurusunun geçerli sayıldığı, 23.12.2022 tarihinde açıklanan ön değerlendirme sonucunda başvuranın 87,569048 puan ile 3. sıradan giriş sınavına girmeye hak kazandığı, yapılan ön değerlendirmede başvurusu geçerli sayılan adaylar arasından ilk 10’a giren adayların giriş sınavına girmeye hak kazandığı ve bu adaylardan 8 adayın sınava katıldığı, 2 adayın ise sınava katılmadığı, başvuranın 26.12.2022 tarihinde yapılan giriş sınavından “77” puan aldığı, söz konusu giriş sınav notuna itiraz ettiği, mevzuata göre araştırma görevlisi kadrolarına atamalarında ALES puanının %30’u, lisans mezuniyet notunun %30’u, yabancı dil puanının %10’u ve giriş sınavı notunun %30’u hesaplanarak ilan edilen kadro sayısı kadar adayın başarı sırasına göre belirlenmesi gerektiği, kadro hakkında idarece yapılan sınavın usulüne uygun olarak yapıldığı, bilimsel verilere göre komisyon tarafından değerlendirme yapılarak puanının hesaplandığı, mevzuat hükmüne istinaden ALES puanının %30’u, lisans mezuniyet notunun %30’u, yabancı dil puanının %10’u ve giriş sınavı notunun %30’u alınarak yapılan hesaplama sonucunda

başvuranın nihai değerlendirme sonucuna göre 80,898524 puan alarak sınava giren 8 aday arasında 7. sırada yer aldığı, 1. sırada bulunan kişinin 85,218779 puan aldığı, ilgili kadro ilanı uyarınca 1 kişi istihdam edilmesi planlandığı tespit edildiğinden başvuranın puan durumuna göre araştırma görevlisi olarak atanamadığı anlaşılmıştır.

12. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, bilirkişi raporu, mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; bahse konu Süleyman Demirel

Üniversitesinin 05.12.2022 tarihli ve 32034 sayılı Resmi Gazetede ilan edilen İlahiyat Fakültesi İslam

Tarihi ve Sanatları Bölümü İslam Tarihi Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi sınavının mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği, başvuranın sınav kâğıdının bilimsel verilere göre değerlendirilerek puan verildiği, Kurumumuzca görevlendirilen bilirkişi incelemesi neticesinde başvuranın idarece belirlenen puanında herhangi bir hata olmadığı ve başvuranın cevap kâğıdı ile diğer adayların cevap kâğıtları karşılaştırıldığında başvuran aleyhine sonucu etkileyecek bir puanlamanın yapılmadığı yönünde bilimsel verilere dayalı olarak değerlendirmede bulunulduğu dolayısıyla İdarenin anılan işleminde herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi

Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Isparta İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi