4924 sayılı kanuna tabi sözleşmeli sağlık personeline toplu sözleşme ile derece verilmesi mümkün müdür (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Başvuran, 4924 sayılı kanuna tabi sözleşmeli hekim olarak çalıştığı dönemde 3. dönem toplu sözleşme gereği bir derece verilmesini talep etmiştir. Ancak, Sağlık Bakanlığı’nın açıklamalarına göre, başvuranın 15.04.2015-31.12.2022 tarihleri arasında sözleşmeli statüde çalışması, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun hükümlerine tabi olmadığını ortaya koymaktadır. Bu nedenle, toplu sözleşmenin ilgili maddesinde belirtilen bir derece ilave kademe verilmesi, 4924 sayılı kanuna tabi sözleşmeli sağlık personeli için geçerli değildir.

İdare, başvuranın 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan toplu sözleşme döneminde sözleşmeli sağlık personeli olarak çalıştığını ve bu nedenle toplu sözleşme hükümlerinin uygulanamayacağını belirtmiştir. Ayrıca, Devlet Personel Başkanlığı’nın görüşleri de, sözleşmeli personelin 657 sayılı kanun kapsamında bir dereceden faydalandırılmalarının mümkün olmadığını vurgulamaktadır.

Sonuç olarak, başvuranın talebi, mevzuata uygun olarak reddedilmiştir. Başvurunun reddi, ilgili mevzuat ve idarenin açıklamaları ışığında hukuka uygun bulunmuştur.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/7284-S.23.11846

BAŞVURU NO : 2023/2628

KARAR TARİHİ : 12/06/2023

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Bir derece verilmesi talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 22/02/2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Mersin acil servisinde pratisyen hekim olarak görev yaptığını,

15.04.2015 tarihinde 4924 sayılı kanuna tabii olarak sözleşmeli statüde çalışmaya başladığını, o tarihten

itibaren derece kademesinin 7-3 olarak sabit kaldığını, emeklilik keseneğine esas derece kademe ilişkin kesintilerinin buna göre yapıldığını, bu süreçte Ocak/2016’da tüm çalışanlara 1 derece yükseltmesi verildiğini, ancak 4924’e tabii olarak derece kademesi sabit bırakıldığı için bu derece yükselmesinden faydalanamadığını, sözleşmelerin Sağlık Bakanlığı tarafından tek taraflı olarak feshedildiği 2022 yılı sonuna kadar sözleşmeli olarak çalışmaya devam ettiğini ve derecesinin 7/3 olarak kaldığını, 2016’da tüm çalışanlara verilmesi gereken derece yükseltmesinin tarafına verilmesi için 02.02.2023 tarihinde kurumuma dilekçe verdiğini, dilekçesine 2005 tarihli eski bir görüşe atıfta bulunularak olumsuz cevap verildiğini, 4924 sayılı yasaya tabii olarak çalışmasının kendisini 657 sayılı yasa kapsamı dışında bırakmadığını iddia ederek tarafına 1 derece yükselmesi verilmesini ve maaşlarının olması gereken derecesine uygun olarak yeniden hesaplanması ve eksik kısmın ek bordro ile tarafına verilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kamu Denetçiliği Kurumunun bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Sağlık Bakanlığı tarafından gönderilen 16/03/2023 tarih ve sayılı cevabi yazısında; 23/08/2015 tarih ve 29454 sayılı

Resmi Gazetede yayımlanan3 üncü Dönem Toplu Sözleşmenin 28 inci maddesi ve Devlet Personel

Başkanlığının görüşüne istinaden açıktan 28.01.2013 tarihinde göreve başlayan, 15.04.2015 tarihinde 7 nci derecenin 3 üncü kademesinde iken sözleşmeli statüye geçen ve 01.01.2023 tarihinde yeniden 657 sayılı

Devlet Memurları Kanununa tabi kadrolu Tabip olarak görev alan ilgilinin 15.04.2015-31.12.2022 tarihleri arasında 4924 sayılı Kanuna tabi sözleşmeli statüde geçen 7 yıl 8 ay 16 gün hizmeti dikkate alınarak 4 üncü derecenin 1 inci kademesinden atamasının yapıldığı ve müteakip terfi tarihi olan 28.01.2023 tarihinde 4

üncü derecenin 2 nci kademesine ilerletildiği anlaşılmıştır. Ancak, yukarıda belirtilen mevzuat ve görüşler uyarınca 3 üncü Dönem Toplu Sözleşmenin 28 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 15.01.2016 tarihinde sözleşmeli statüde görev yapan ilgilinin bir derece ilerlemesinden faydalandırılması mümkün olmadığı belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.2. Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler “Genel İlkeler” başlıklı 128’inci maddesinde

“Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017

Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşmenin “İlave Derece Verilmesi” başlıklı 28 inci maddesinde “457 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek geçici madde, 458 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 657 sayılı Devlet Memurları

Kanununa eklenen mülga ek geçici madde ve 459 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 926 sayılı Türk

Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa eklenen ek geçici madde hükümleri; anılan ek geçici maddeler kapsamında belirtilen ( sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar dahil)

ve bu ek geçici maddeler ile 2/2/2005 tarihli ve 5289 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmış olanlardan 15/1/2016 tarihinde görevde bulunanlar (aylıksız izinde bulunanlar dahil) ile bunlardan anılan tarihten önce emekli, adi malullük, vazife malullüğü, aylığı bağlananlar ile dul ve yetim aylığı alanlar hakkında uygulanır.” 6. Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması İle Bazı

Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun Amaç ve kapsam başlıklı 1 inci maddesinde “Bu Kanunun amacı; eleman temininde güçlük çekilen yerlerde ve hizmet dallarında sağlık hizmetlerinin etkili ve verimli bir şekilde yürütülebilmesini temin etmek üzere, Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşları tarafından hizmet akdi ile sözleşmeli olarak istihdam edilecek ve işçi sayılmayan sağlık personelinin hizmet şartlarını, niteliklerini, işe alınma ve işine son verilme hallerini, görev ve yetkilerini, hak, yükümlülük ve sorumluluklarını, ücret ve diğer ödemeleri ile özlük işlerini düzenlemektir.

Sözleşmeli personel istihdam edilecek hizmet birimleri yılda bir kez Cumhurbaşkanı kararı ile tespit edilir.

Dağıtımı yapılacak pozisyon sayısı 27.000’i geçemez. (Mülga üçüncü cümle: 21/2/2013-6428/12 md.)

(…) Ekli (2) sayılı cetveldeki taban oranlarını yarısına kadar indirmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir. İstihdam edilecek sözleşmeli personel unvanları ve bunlarda aranılacak nitelikler ekli (1) sayılı cetvelde

” gösterilmiştir.

Hükümleri mevcuttur.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran 3 üncü dönem toplu sözleşme kapsamında bir derece verilmesini talep etmektedir.

9. İdare tarafından gönderilen belgelerde başvuranın 28.01.2013 tarihinde göreve başladığı, 15.04.2015 tarihinde 7 nci derecenin 3 üncü kademesinde iken sözleşmeli statüye geçen ve 01.01.2023 tarihinde yeniden 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi kadrolu Tabip olarak görev alan ilgilinin 15.04.2015-

31.12.2022 tarihleri arasında 4924 sayılı Kanuna tabi sözleşmeli statüde geçen 7 yıl 8 ay 16 gün hizmeti

dikkate alınarak 4 üncü derecenin 1 inci kademesinden atamasının yapıldığı anlaşılmıştır.

10.Başvuranın 3 üncü dönem toplu sözleşmenin çıkarıldığı ve 2016 ile 2017 yıllarını kapsayan toplu sözleşme tarihlerinde başvuranın 4924 sayılı Kanununa tabi sözleşmeli sağlık personeli olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. İlgili kanunun 1 inci maddesinde bahsi geçen personelin tanımı sözleşmeli olarak istihdam edilecek ve işçi sayılmayan sağlık personeli olarak belirlenmiş olup, kendi kanunlarına tabii personel niteliği taşıdıkları anlaşılmaktadır. Toplu sözleşmenin ilgili maddesine bakıldığında bir derece ilave kademe verilecekler arasında 4924 sayılı Kanuna tabi sözleşmeli sağlık personelinin sayılmadığı görülmektedir.

11. Nitekim İdare tarafından gönderilen cevabi yazıda yer alan (mülga) Devlet Personel Başkanlığının

25.09.2014 tarihli ve – – sayılı yazısında da; “4924 sayılı Kanun kapsamında

sözleşmeli olarak çalışılan sürelerin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun geçici 37 nci maddesinde yer alan hüküm uyarınca derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilmesi gerektiği, ancak memurluk dışında başka statülerde geçen hizmet sürelerinin ise mezkur Kanunun 64 üncü maddesi kapsamında değerlendirilmesine imkan bulunmadığı” ve 20.07.2005 tarihli ve sayılı yazısında; “…657 sayılı

Devlet Memurları Kanununun 4/B veya 4924 sayılı Kanuna göre sözleşmeli olarak istihdam edilen personelin 5289 sayılı Kanun kapsamında olmaması sebebiyle bir dereceden faydalandırılmalarına imkan bulunmadığı” görüşlerine yer verilmiştir.

12. Elde edilen bilgiler ışığında; ilgili mevzuat, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, başvuranın iddiaları ile Sağlık Bakanlığının cevabi yazısı birlikte değerlendirildiğinde; 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 3 üncü dönem toplu sözleşmenin yürürlükte bulunduğu dönemde başvuranın sözleşmeli sağlık personeli olarak çalıştığı ve dolayısıyla toplu sözleşmenin ilgili maddesinin uygulanacağı personel kapsamında olmadığı için bir derece verilmemesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi

Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan

değerlendirme neticesinde; idarenin söz konusu ilkelere aykırılık teşkil edecek bir işlemine rastlanmamıştır.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14.14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)

dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Mersin İdare

Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi