Aile birliği mazeretine dayalı nakil taleplerinde idarenin takdir yetkisi kamu yararı ve hizmet gerekleriyle nasıl dengelenir (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/8426-S.23.13718

BAŞVURU NO : 2023/3980

KARAR TARİHİ : 11/07/2023

KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : KIRKLARELİ VALİLİĞİ

BAŞVURUNUN KONUSU : Nakil talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 22/03/2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, 2022 yılı Ekim ayında görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı ile Kırklareli 112 Acil

Çağrı Merkezi Müdürlüğüne atandığını, anne ve babasının yaşlı ve bakıma muhtaç olduğunu, eşinin Bilecik

Şeyh Edebali Üniversitesinde çalıştığını ve çalıştığı kurumdan muvafakat alamadığını, çocuklarının

Bilecik’te eğitim görmesi sebebiyle Bilecik Valiliğine başvurarak 10/10/2022 tarihinde eş durumundan tayin talebinde bulunduğunu, kurumun 30/11/2022 tarihli yazısı ile personel yetersizliğini sebep göstererek ve daha sonra tekrar değerlendireceğini belirtilerek olumsuz cevap verdiğini, ancak 5 kişilik teknisyen kadrosunun tamamının dolu olmasına ayrıca 3 personelin de sözleşmeli olarak teknisyen kadrosunda çalışmasına rağmen personel yetersizliği sebebiyle tayin talebinin reddedilmesinin gerçeğe uygun olmadığını, ayrıca tarafına muvafakat verilmezken kendisinden sonra atanan personele muvafakat verilmesinin kendisine iletilen sebebe uygun olmadığını, yaklaşık 6 aydır ailesinden ayrı kalmanın da maddi ve manevi mağduriyetini arttırdığını ve çalışma performansını olumsuz etkilediğini belirterek Bilecik ili

112 Acil Çağrı Merkezine naklini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kırklareli Valiliği tarafından gönderilen 27/04/2023 tarihli ve sayılı yazısında; 112 Acil Çağrı Merkezlerinin kesintisiz olarak 7 gün 24 saat boyunca hizmet vermesi gerektiği, bunun için sistem alt yapısının da çalışabilirliğinin sağlanması gerektiği, bu nedenle Bakanlık tarafından müdürlüğe 2 Mühendis, 1 Tekniker, 8 Teknisyen kadro tahsisi yapıldığını, Mühendis kadrolarına hiç atama yapılmaması, diğer mühendisin de istifa etmesi, 1 Teknisyenin Bursa İl Afet Durum Müdürlüğüne atamasının yapılması, görev yapan teknisyenlerin de yıllık izin, sağlık raporu ve vardiya istirahatleri düşünüldüğünde görevin aksamadan yerine getirilmesi için 24/72 şeklinde çalıştıkları, ilgilinin Teknisyen kadrosunda çalıştığı, 112 Acil Çağrı Merkezi Müdürlüğü kadro doluluk oranının Teknik Hizmetler

Sınıfında %64 doluluk oranı ile hizmet verdiği, Bilecik İli 112 Acil Çağrı Merkezi Müdürlüğünce İlan edilen boş kadroya atanmayı tercih/talep etmiş ve görevine başladıktan çok kısa bir süre sonra Bilecik İline

atanmayı talep ettiği, başvuranın hizmetine kurumda elzem ihtiyaç olduğu için Devlet Memurları Kanunun

14 üncü maddesi gereğince eşinin başvuranın çalıştığı ilde çalışabileceği münhal kadrolara atanabilmesinin

mümkün olduğu, başvuranın atamasının yapıldığını iddia ettiği Teknik Personelin bakmakla yükümlü olduğu engelli bir aile ferdinin olduğu, Bakanlıktan 29/03/2023 tarihinde personel talebinde bulunulduğu, Teknik personel sayısında herhangi bir artış olması durumunda veya Bakanlık tarafından yapılacak il atamada tayin talebinin yeniden değerlendirileceği belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Kamu hizmetlerine girme hakkı” başlıklı 70 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir.”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”,

5. T.C. Anayasasının “Ailenin korunması ve çocuk hakları” başlıklı 41 inci maddesinde “Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır.

Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar.

(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/4 md.) Her çocuk, korunma ve bakımdan yararlanma, yüksek yararına açıkça aykırı olmadıkça, ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir.

(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/4 md.) Devlet, her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alır.”

6. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Aile Birliği

Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği başlıklı 14 üncü maddesinde; “(Değişik: 30/6/2014-2014/6578 K.)

Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun; a) Kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkânının olmaması veya mevzuatı uyarınca eşin zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması durumunda bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere, b) Eşlerin her ikisinin de aynı kurumda çalışıyor olması halinde, kurumun daha fazla hizmet ihtiyacı duyduğu yere, c) Eşlerin farklı kurumda çalışıyor olması halinde kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanmak suretiyle her iki kurumun da öncelikli hizmet ihtiyacının bulunduğu yere, d) Kamu personeli olmayan eşinin, talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde bu durumda olan eşin bulunduğu yere, (2) e) Milletvekili, belediye başkanı, muhtar veya noter olan eşlerinin bulunduğu yere, atanması suretiyle yapılabilir. Aile birliği mazeretine dayanarak yer değiştirme isteğinde bulunan memur, eşinin kamu kurum ve kuruluşlarında kamu personeli olarak çalıştığına veya atanmayı talep ettiği yerde eşinin başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak halen çalıştığına ya da birinci fıkranın (e) bendinde sayılan görevlerde bulunduğuna ilişkin belgeyi kurumuna ibraz etmekle yükümlüdür. Ayrıca yer değiştirme başvurusuna, evlilik durumunu kanıtlayan belgenin de eklenmesi gerekir.(2) (Ek fıkra: 8/8/2016-2016/9097

K.) Genel sağlık bakımından önemi haiz sağlık personeli hakkında özel yönetmelikte düzenleme yapılması kaydıyla birinci fıkranın (d) bendine ilişkin farklı usul ve esaslar belirlenebilir.”

Hükümleri mevcuttur.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebi ile ilgili yazılan

“Kısmen Tavsiye Kısmen Ret” kararı önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, 2022 yılı Ekim ayında görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı ile Kırklareli 112 Acil

Çağrı Merkezi Müdürlüğüne atandığını, 6 aydır ailesinden ayrı kalmanın maddi ve manevi mağduriyetini arttırdığını ve çalışma performansını olumsuz etkilediğini belirterek Bilecik ili 112 Acil Çağrı Merkezine naklini talep etmektedir.

9. İdare tarafından gönderilen belgelerde; 112 Acil Çağrı Merkezlerinin kesintisiz olarak 7 gün 24 saat boyunca hizmet vermesi gerektiği, bunun için sistem alt yapısının da çalışabilirliğinin sağlanması gerektiği, görev yapan teknisyenlerin yıllık izin, sağlık raporu ve vardiya istirahatleri düşünüldüğünde görevin aksamadan yerine getirilmesi için 24/72 şeklinde çalıştıkları, ilgilinin Teknisyen kadrosunda çalıştığı, 112

Acil Çağrı Merkezi Müdürlüğü kadro doluluk oranının Teknik Hizmetler Sınıfında %64 doluluk oranı ile hizmet verdiği, Bilecik İli 112 Acil Çağrı Merkezi Müdürlüğünce İlan edilen boş kadroya atanmayı tercih/talep etmiş ve görevine başladıktan çok kısa bir süre sonra Bilecik İline atanmayı talep ettiği, başvuranın hizmetine kurumda elzem ihtiyaç olduğu, ayrıca başvuranın atamasının yapıldığını iddia ettiği

Teknik Personelin bakmakla yükümlü olduğu engelli bir aile ferdinin olduğu gerekçesi ile yapıldığı belirtilmiştir.

9.1. Ayrıca, ilgili idarenin cevabi yazısında; 112 Acil Çağrı Merkezinin düzgün çalışması için Teknik

Personelin de yeterli sayıda ve yoğun çalışma temposunda çalışmak zorunda olduğu, Bakanlık tarafından tahsis edilen kadronun 5, hali hazırda çalışan personel sayısının da 4 olduğu dolayısıyla eksik personel olduğu ancak yeni personel gelmesi durumunda yeniden değerlendirme yapılacağı belirtilmiştir.

10. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Aile Birliği

Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği başlıklı 14 üncü maddesinde Eşlerin farklı kurumda çalışıyor olması halinde kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanmak suretiyle her iki kurumun da öncelikli hizmet ihtiyacının bulunduğu yere atamasının yapılabileceği düzenlenmiştir. İlgili düzenlemeden de anlaşılacağı üzere aile birliği mazeretine dayalı atamalarda da öncelikli amaç idari hizmette aksamaya sebebiyet vermeyecek şekilde aile birliğinin sağlanması yönündedir. Bu nedenle eşlerin farklı kurumlarda çalışıyor olması durumunda personel ihtiyacının daha fazla bulunduğu yerde personelin devam etmesi ve eşin oraya gelmesi yönünde düzenleme yapıldığı görülecektir.

11. Dolayısıyla aile birliği mazeretine dayalı yer değişikliğinde de idarenin takdir yetkisine bağlı olarak nakil talebinin değerlendirileceği açıktır. İdare takdir yetkisini kullanırken kamu yararı ve hizmet gereklerini göz önünde bulundurarak işlem tesis etmelidir. İdare tarafından verilen cevapta kamu yararı ve hizmet gerekleri ile ilgili olarak 112 Acil Çağrı Merkezinin yoğun ve 7/24 çalışma esasına göre çalıştığı ve teknik alt yapısının her zaman düzgün işliyor olması gerektiği açıkça belirtilmiştir. Kadro doluluk oranına bakıldığında zaten personelin eksik olduğu, buna rağmen yoğun bir çalışma temposunun olduğu anlaşılmaktadır.

12. Kadro doluluk oranının tam olmaması ve ilgili birimin yoğun çalışma temposunun olduğu ve ayrıca aile birliği mazeretinde diğer eşin hizmetin yoğun olduğu ve bu nedenle personel ihtiyacının olduğu yere gelmesi gerektiği mevzuatta düzenlendiği görüldüğünden idarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

13. Kurumumuz tarafından yapılan değerlendirme neticesinde; Başvuranın nakil talebinin reddine ilişkin idare tarafından yapılan işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte, bilgi ve belge talebine cevap yazısında belirtildiği üzere yeni personel gelmesi halinde Başvuranın talebinin yeniden değerlendirilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin söz konusu ilkelere aykırı davrandığı tespit edilememiştir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15.6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından

reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Anılan Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)

dava açma süresinden arta kalan sürede Edirne İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Personel açığının karşılanması durumunda başvuranın talebinin yeniden değerlendirilmesi yönünde

KIRKLARELİ VALİLİĞİNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,

Kırklareli Valiliği tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Kararın Başvurana ve Kırklareli Valiliğine tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi