Ayniyat saymanlığı kadrosu için ek gösterge oranlarının farklı düzenlenmesi emekli aylığı hesaplamasını nasıl etkiler (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/11866-S.23.18875

BAŞVURU NO : 2023/5293

KARAR TARİHİ : 19/09/2023

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI

Emekli aylığının 3600 ek gösterge üzerinden hesaplanması talebi

BAŞVURUNUN KONUSU :

hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 13/04/2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Orman Bakanlığı Bolu Bölge Müdürlüğü emrinde 3.Derece THS Sınıfı

Teknisyen Kadrosunda 2. Derece 3. Kademe ile görev yapmakta iken 2001 yılında Bakanlık tarafından düzenlenen Görevde Yükselme Sınavını kazanarak İstanbul Marmara Bölge Müdürlüğüne Bağlı Çanakkale emrine GİH Sınıfı 1.D 2/3 Kd. Fon Saymanı olarak atandığını, TBMM tarafından çıkartılan kanun ile Orman Köylülerini Kalkındırma Fonu kapatılınca Ocak 2002 tarihinde Fon Bütçe den maaş alan personel durumlarına uygun boş bulunan Genel Bütçeli kadrolara atandığını, Kendisinin de GİH

Sınıfı 1. Derece Ayniyat Saymanı Kadrosuna(1/1) atandığını, 2006 Yılında bu kadrodan 1. Derece 4.

Kademeden emekli olduğunu, 1050 Sayılı Kanuna göre Görev yaptığı Kamu Tüzel Kişiliğinin harcama sürecinde Fon Saymanı olarak çalıştığını, 05 Temmuz 2022 tarih ve 31887 Sayılı Resmi Gazete yayımlanan

Devlet Memurları Kanunu İle Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı KHK de değişiklik yapılmasına Dair Kanun eki 1 Sayılı Cetvel Genel İdare Hizmetleri (ı) bendinde 3600 Ek Göstergeli unvanlar arasında “Sayman” kadrosu da yer aldığını, 2023 Yılı Ocak ayı emekli maaşının 3600 ek gösterge üzerinden hesaplanması gerekirken 2800 ek gösterge esas alınarak hesaplandığını belirterek ilgili hatanın düzeltilmesini talep etmektedir

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Bilgi – belge isteme yazımıza istinaden Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından gönderilen 15/05/2023 tarihli yazıda özetle; İlgilinin, 11/05/2001-31/12/2001 tarihleri arasında fon saymanı olarak, 31/12/2001-17/07/2006 tarihleri arasında ise ayniyat saymanı olarak görev yaptığı, 17/07/2006 tarihinde de isteği üzerine emekliye sevk edildiği, 31/05/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık

Sigortası Kanununun “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4 üncü maddesinde, 5510

sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 2008/Ekim ayı başından önce 5434 sayılı Kanun uyarınca emekli aylığı bağlananlar ile iştirakçi iken bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle 5510 sayılı Kanunun 4/1-(c)

bendi kapsamına alınanlar ve yine 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup 4/1-(c) bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında 5510 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı

Kanun hükümlerine göre işlem yapılmaya devam edileceğinin düzenlendiği, 5434 sayılı Kanunun mülga ek 48 inci maddesinin; “a) Aylıklarını Personel Kanunlarına göre alan iştirakçilerin emeklilik keseneklerine; emekli keseneğine esas aylık derece ve kademelerinin gösterge rakamlarına almakta oldukları ek gösterge rakamları eklenmek suretiyle bulunacak rakamın her yıl Bütçe Kanununda tespit edilen katsayı ile çarpımı sonunda bulunacak tutar esas alınır. …” hükmünü, 657 sayılı Devlet Memurları

Kanununun 43 üncü maddesinin; “Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylık ve ek

göstergeleri aşağıda gösterildiği şekilde tespit edilir: B) (Değişik: 9/4/1990 – KHK-418/2 md.; İptal:

Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme:

18/5/1994 – KHK-527/2 md.) Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir. …” hükmünü amir olduğu, 05/07/2022 tarihli ve 31887 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7417 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile değişik 657 sayılı Kanunun ekli (I) sayılı ve “Hizmet Sınıfları İtibariyle Unvan veya Aylık

Alınan Derecelere Göre Ek Göstergeler” başlıklı cetvelin I-Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümüne; “ı)

Bölge müdür yardımcısı, il müdür yardımcısı, ilçe müdürü, daire başkan yardımcısı, başkan yardımcısı, şube müdürü, sayman, şube müdür yardımcısı, müdür yardımcısı, sayman yardımcısı, hazine sayman yardımcısı, yüksekokul sekreteri, enstitü sekreteri, merkez sekreteri, kurum sekreteri, birlik sekreteri, savunma sekreteri, genel sekreter, genel sekreter yardımcısı, sivil savunma uzmanı kadrolarında bulunanlar, diğer müdür ve başkan unvanlı kadrolar ile bunların yardımcıları, (II) sayılı Cetvelde sayılan unvanların birinci derece dışındaki kadrolarında bulunanlar” sırası eklenerek, bu kapsamdakilerden 1 inci derecenin kademelerinden aylık alanların (3600) ek göstergeden, 2 inci derecenin kademelerinden aylık alanların (3000) ek göstergeden, 3 üncü derecenin kademelerinden aylık alanların (2200) ek göstergeden ve 4 üncü derecenin kademelerinden aylık alanların ise (2100) ek göstergeden 15.01.2023 tarihinden itibaren yararlandırılmalarının sağlandığı, ayrıca, aynı madde ile (i) bendindeki “Bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar dışında kalanlardan,” bölümüne dahil olan kamu görevlilerinden, 1. derecenin kademelerinden aylık alan yükseköğrenim mezunlarının ek göstergeleri “2200” gösterge rakamından “2800” gösterge rakamına yükseltildiği, (ı) bendinde sayman, sayman yardımcısı ve hazine sayman yardımcısı kadro unvanlarının “3600” ek göstergeden yararlandırılacağı düzenlendiği ayniyat saymanı, fon saymanı gibi diğer sayman unvanlı kadroların “3600” ek göstergeden yararlanacağına dair herhangi bir hükme yer verilmediği, birbirinden farklı kadro unvanları olan sayman, fon saymanı, ayniyat saymanı unvanları hakkında her bir kadro unvanı için belirlenmiş olan ek gösterge rakamlarının uygulanmasının gerektiği belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler….”

4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; /

“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

5. Tarım Ve Orman Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin

“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar ve hizmet grupları” 5 inci maddesinde (1)

Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir:

a) Yönetim hizmetleri grubu;

1) Şube müdürü,

2) Şef, koruma ve güvenlik şefi,

b) Hukuk hizmetleri grubu;

1) Hukuk müşaviri,

c) Araştırma ve savunma hizmetleri grubu;

1) Eğitim uzmanı, uzman, sivil savunma uzmanı, araştırmacı,

ç) Bilgi işlem hizmetleri grubu;

1) Çözümleyici,

d) İdari hizmetler grubu;

1) Sayman, ayniyat saymanı,

2) Memur, daktilograf, ambar memuru, santral memuru, mutemet, veznedar, sekreter, bilgisayar işletmeni,

veri hazırlama ve kontrol işletmeni, orman muhafaza memuru, şoför, haberleşme memuru, koruma ve güvenlik görevlisi, spiker, e) Yardımcı hizmetler grubu;

1) Teknisyen yardımcısı, rasatçı yardımcısı, hizmetli, aşçı, kaloriferci, bekçi, dağıtıcı ve bahçıvan.

(2) Bu Yönetmelik kapsamında unvan değişikliğine tabi kadrolar; veteriner hekim, mühendis, biyolog, mimar, kimyager, jeolog, jeomorfolog, arkeolog, fizikçi, jeofizikçi, avukat, istatistikçi, matematikçi, şehir plancısı, sosyolog, sosyal çalışmacı, psikolog, eczacı, tercüman, mütercim, diyetisyen, redaktör, ev ekonomisti, ekonomist, grafiker, tekniker, veteriner sağlık teknikeri, sağlık teknikeri, hemşire, programcı, dekoratör, teknisyen, laborant, veteriner sağlık teknisyeni, sağlık teknisyeni, sağlık memuru, muhasebeci, teknik ressam, topograf, kütüphaneci, rehber, fotoğrafçı, kameraman, rasatçı, makinist, matbaacı, gemi adamı, kaptan ve haberleşme teknisyeni kadrolarıdır.

6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun “göstergeler” başlıklı 43 üncü maddesine göre “Aylık

Göstergesi: Bütün sınıflar itibariyle her derece ve kademenin aylıklarının hesaplanmasına esas teşkil edecek

Aylık Gösterge Tablosu aşağıdaki I Numaralı Cetvelde gösterilmiştir. Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir” 7. 7417 sayılı Devlet Memurları Kanunu İle Bazı Kanunlarda Ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 6 ncı maddesi ile değişik 657 sayılı Kanunun ekli (I) sayılı ve “Hizmet Sınıfları İtibariyle Unvan veya Aylık Alınan Derecelere Göre Ek

Göstergeler” başlıklı cetvelin I-Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümüne; İ) Bölge müdür yardımcısı, İl müdür yardımcısı, İlçe müdürü, daire başkan yardımcısı, başkan yardımcısı, şube müdürü, sayman, şube müdür yardımcısı, müdür yardımcısı, müdür yardımcısı, sayman yardımcısı, hazine sayman yardımcısı, yüksekokul sekreteri, enstitü sekreteri, merkez sekreteri, kurum sekreteri, birlik sekreteri, savunma sekreteri, genel sekreter, genel sekreter yardımcısı, sivil savunma uzmanı kadrolarında bulunanlar, diğer müdür ve başkan unvanlı kadrolar ile bunların yardımcıları (II) sayılı Cetvelde sayılan unvanların birinci derece dışındaki kadrolarında bulunanlardan 1. Derecedeki 3600, 2. Derecedeki 3000, 3. Derecedeki 2200, 4. Derecedeki 2100 ek göstergeye tabii olduğu, bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar dışında

kalanlardan 1) Yükseköğrenim mezunlarından, 1. Derecedeki 2800, 2. Derecedeki 2200… ek göstergeye tabiidir.”

Hükümleri amirdir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

9. Ayniyat saymanlığı kadrosu ile saymanlık kadrosunun aynı olduğundan bahisle saymanlık kadrosunda olduğu gibi emeklilik aylığının 3600 ek gösterge üzerinden hesaplanmasını talep etmektedir.

10. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; başvuranın ayniyat saymanlığı kadrosundan emekli olduğu bu nedenle bu kadro için kanunda düzenlenmiş olan ek göstergeden yararlanması gerektiği ve 3600 ek göstergenin saymanlık kadrosu için düzenlendiği, başvuranın emekliliğe ayrılmış olduğu ayniyat saymanlığı için 2800 ek göstergenin düzenlendiğinden bahisle 2800 ek gösterge üzerinden emekli maaşının hesaplandığı belirtilmiştir.

11. İlgili Bakanlığın görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmeliğinden de görüleceği üzere ayniyat saymanı ile saymanlık kadroları farklı kadrolar olarak düzenlenmiştir. Aynı durum 7417 sayılı kadrolara göre ek gösterge Devlet Memurları Kanunu İle Bazı Kanunlarda Ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun ek gösterge cetvellerinde de sayman ayrıca sayılmış olup, saymanlık kadrosunda bulunanlara 3600 ek gösterge, bu sayılanların dışında kalanlardan yükseköğrenim mezunlarına da 2800 ek gösterge verileceği düzenlenmiştir. Yani Kanun bu iki kadroyu birbirinden ayırmış olup, söz konusu sistematik içinde farklı ek göstergelerden yararlanabilecekleri düzenlenmiştir.

12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Kanunda hangi kadrolara hangi oranda ek gösterge verileceği açıkça düzenlendiği için idare tarafından yapılan işlemde kanuna aykırılık bulunmamaktadır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin işlemlerinde söz konusu ilkelere aykırılık saptanamamıştır.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/