|
ÖZET: Başvuran, Vakıf Katılım Bankası’ndaki sigortalı hizmet süresinin yıllık izin hesabında dikkate alınmasını talep etmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 102. maddesi, yıllık izin sürelerini belirlerken, kamu kurumlarında geçen hizmet sürelerinin dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Maliye Bakanlığı’nın 154 Seri No’lu Genel Tebliği de bu durumu desteklemektedir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın Vakıf Katılım Bankası’ndaki hizmetinin kamu fonu niteliğinde olduğunu belirterek, yıllık izin süresinin hesabında dikkate alınması gerektiğine hükmetmiştir. Bu bağlamda, başvuranın yıllık izne esas hizmet süresinin hesaplanması ve yıllık izin kullandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır. İdarenin bu talebe uygun hareket etmesi gerektiği, kamu yönetiminde iyi yönetim ilkelerine de uygun düşeceği ifade edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/10626-S.23.16978
BAŞVURU NO : 2023/5138
KARAR TARİHİ : 24/08/2023
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TİCARET BAKANLIĞI
Yıllık izin talebi hakkındadır
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 11/04/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Kurumumuza yapmış olduğu başvurusunda özetle, 2022 yılı
Nisan ayı itibariyle Ticaret Bakanlığında Uzman Yardımcısı olarak görev yapmaya başladığını, daha öncesinde 10 ay kadar Vakıf Katılım Bankasında Uzman yardımcısı olarak görev yaptığını, geçmiş hizmetlerinin yıllık izin süresinin hesabında dikkate alınması için Kurumuna başvuru yaptığını, söz konusu talebinin reddedildiğini belirterek, yıllık izin hakkının tarafına verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Ticaret Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 09/05/2023 tarihli ve yazısında özetle; başvuranın 24.05.2021-01.04.2022 tarihleri arasında Vakıf Katılım
Bankasındaki hizmetinin yıllık izin süresinin hesabında dikkate alınması talebine ilişkin Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığından (İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü) alınan 12.09.2022 tarihli ve sayılı yazıda başvuranın Vakıf Katılım Bankası Anonim Şirketinde 24.05.2021-01.04.2022 tarihleri arasında sigortalı (özel) olarak 309 gün (10 ay 9 gün) hizmetinin olduğunun bildirildiği, bu itibarla Sosyal
Güvenlik Kurumu Başkanlığının bahsedilen yazısında başvuranın Vakıf Katılım Bankası Anonim
Şirketinde sigortalı (özel) olarak geçen 309 gün (10 ay 9 gün) hizmetinin “kamu” olarak belirtilmemesi sebebiyle yıllık izin süresi hesabına dâhil edilemediği ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
2. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 3. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Yıllık İzin” başlıklı 102 inci maddesinde; “Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan on yıla kadar (On yıl dahil) olanlar için yirmi gün, hizmeti on yıldan fazla olanlar için 30 gündür. Zorunlu hallerde bu sürelere gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün eklenebilir.” 5. 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Kapsam” başlıklı 2 inci maddesinde; “Bu Kanun
Hükmünde Kararname kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşları şunlardır: a) Genel bütçeye dahil dairelerle, katma bütçeli idareler ve bunlara bağlı kuruluşlar, b) İl Özel İdareleri ve belediyeler, bunların birlikleri ve bunlara bağlı iktisadi müesseseler, işletmeler, c) İktisadi devlet teşekkülleri, kamu iktisadi kuruluşları ve bunların müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri, d) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları dışında kalan ve kamu fonu kullanan, özel kanunlarla veya bunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kamu kuruluşları ve bu nitelikteki bankalar ve bunların en az sermayesinin yarısından fazlasına iştirak suretiyle kurdukları müessese, ortaklık ve iştirakler, e) Döner sermayeli kuruluşlar ile özel kanunlarla kurulan fonlar ve kefalet sandıkları. Askeri kurum ve kuruluşların 926 sayılı Türk Silahlı
Kuvvetleri Personel Kanunu ile ek ve değişikliklerine tabi personeli bu Kanun Hükmünde Kararnamenin kapsamı dışındadır.” 6. 06/06/2002 tarihli ve 24777 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 154 seri nolu Devlet Memurları
Kanunu Genel Tebliğinde, “Bu itibarla, uygulama birliğinin sağlanması, ihtilafların kısa sürede çözümlenmesi ve gereksiz yargılama gideri ödenmemesi bakımından; 1- Yıllık izin sürelerinin hesabında, hangi statüde olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmet süreleri ile kamu kurum ve kuruluşlarında geçmese dahi Devlet memurlarının kazanılmış hak aylıklarında değerlendirilen hizmet sürelerinin dikkate alınması, 2- Bakanlığımızca daha önce bu Tebliğe aykırı olarak verilen görüşlerin dikkate alınmaması, Gerekmektedir.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından, İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun kabulü yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, Vakıf Katılım Bankası Anonim Şirketinde sigortalı olarak geçen hizmetlerinin yıllık izin süresi hesabına dâhil edilerek tarafına yıllık izin kullandırılmasını talep etmektedir.
9. 657 sayılı Kanun’un “Yıllık izin” başlıklı 102 inci maddesinde, “Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan on yıla kadar (On yıl dahil) olanlar için yirmi gün, hizmeti on yıldan fazla olanlar için 30 gündür…” hükmü yer almakta olup, yıllık izinlerin kullanılması hakkında Maliye Bakanlığınca çıkarılan
154 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde, “Yıllık izin sürelerinin hesabında, hangi
statüde olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmet süreleri ile kamu kurum ve kuruluşlarında geçmese dahi Devlet memurlarının kazanılmış hak aylıklarında değerlendirilen hizmet sürelerinin dikkate alınması,” gerektiği belirtilmektedir.
10. Devlet Personel Başkanlığının 04/12/2014 tarihli ve 6779 sayılı görüşende, “Türkiye Halk Bankası
A.Ş Genel Müdürlüğünün, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi olarak, bu Kanun Hükmünde
Kararname ile 4389 sayılı Bankalar Kanunu hükümleri çerçevesinde faaliyetini sürdürmekte olan bir iktisadi devlet teşekkülü iken, 4603 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası
Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun ile özelleştirmeye hazırlanmasını sağlamak üzere yeniden yapılandırılarak özel hukuk hükümlerine tabi anonim şirket statüsüne dönüştürüldüğü anlaşılmış olmakla birlikte, söz konusu Bankanın sermayesinin % 75,02’sinin
Özelleştirme İdaresi Başkanlığına ait olması sebebiyle kullanılan kaynağın kamu fonu niteliğinde olduğu açıktır. Bu itibarla, 154 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği gereğince yıllık izin sürelerinin hesabında, hangi statüde olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmet sürelerinin dikkate alınacağının belirtilmiş olması sebebiyle, ilgilinin Türkiye Halk Bankası A.Ş
Genel Müdürlüğünde müfettiş yardımcısı olarak görev yaptığı sürelerin yıllık iznine esas hizmet süresinin hesabında değerlendirilmesi gerektiği mütalaa edilmektedir.” denilmektedir.
11. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarda yer verilen Devlet Personel
Başkanlığının görüşünden de anlaşıldığı üzere yıllık izin süresinin hesabında 217 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname’nin “Kapsam” başlıklı 2 inci maddesinde sayılan kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmet sürelerinin esas alınması gerektiği, söz konusu Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 inci maddesinin (d)
bendinde kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları dışında kalan ve kamu fonu kullanan bankalara yer verildiği, başvuranın uzman yardımcısı olarak görev yaptığı Vakıf Katlım Bankasının da sermayesinin tamamına yakının (% 99) Vakıflar Genel Müdürlüğünde olduğu dikkate alındığında kullanılan kaynağın kamu fonu niteliğinde olduğunun açık olduğu anlaşıldığından, başvuranın Vakıf Katılım Bankası A.Ş Genel
Müdürlüğünde uzman yardımcısı olarak görev yaptığı sürelerin yıllık iznine esas hizmet süresinin hesabında değerlendirilmesi ve tarafına yıllık izin kullandırılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın Vakıf Katılım Bankası A.Ş Genel Müdürlüğünde uzman yardımcısı olarak görev yaptığı sürelerin yıllık iznine esas hizmet süresinin hesabında değerlendirilmesi ve tarafına yıllık izin kullandırılması yönünde TİCARET BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Ticaret Bakanlığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve TİCARET BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi