|
ÖZET: Bu Danıştay kararı, bir polis memurunun sözlü sınav sonucuna itirazını ve bu süreçteki hukuki değerlendirmeleri içermektedir. Başvuran, yazılı sınavda 89 puan alarak sözlü sınava katılmaya hak kazanmış, ancak sözlü sınavda 60 puan alarak başarısız sayılmıştır. İtirazında, sözlü sınavın objektif değerlendirmeye tabi tutulmadığını ve haksızlığa uğradığını belirtmiştir. Ancak, idarenin sunduğu belgeler doğrultusunda, sözlü sınavın ilgili mevzuata uygun olarak yapıldığı ve değerlendirme kriterlerinin belirlendiği tespit edilmiştir.
Danıştay, sözlü sınavların nesnellik, tarafsızlık ve şeffaflık ilkelerine uygun yapılması gerektiğini vurgularken, başvuranın başarısız sayılmasının mevzuata aykırı olmadığını belirtmiştir. Ayrıca, gelecekteki sınavlarda sesli ve görüntülü kayıt alınmasının önemine dikkat çekilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş, ancak idareye gelecekteki sınavlarda daha iyi yönetim ilkelerine uygun davranması yönünde tavsiyelerde bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/13098-S.23.20695
BAŞVURU NO : 2023/5433
KARAR TARİHİ : 16/10/2023
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Sözlü Mülakatın İptal Edilmesi Talebi Hk.
BAŞVURU TARİHİ : 17/04/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Adana ili Tufanbeyli İlçe Emniyet Amirliği bünyesinde polis memuru olduğunu, 26/06/2022 tarihinde gerçekleştirilen Polis Amirleri Eğimi Merkezi Emniyet
Mensubu Öğrenci Adayı Yazılı Sınavına girdiğini ve 89 puan alarak fiziki yeterlilik ve sözlü sınava katılmaya hak kazandığını, Fiziki Yeterlilik Sınavında başarılı olduğunu, 05/08/2022 tarihinde Sözlü
Sınava girdiğini ve açıklanan sınav sonucunda Başarısız sayıldığını belirtmektedir. Başvuran, sözlü sınavda kendisine bilgi içerikli hiçbir soru yöneltilmediği ve objektif değerlendirmeye tutulmadığı iddiasıyla meslekte yükselme imkânının elinden alındığını ve haksızlığa uğradığını kaydederek söz konusu sözlü mülakat işleminin iptal edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünün 07.042023 tarihli ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. “Emniyet Teşkilatında İlk Derece Amirlik Eğitimi Sınav işlemleri 25/4/2001 tarihli ve 4652 sayılı
Polis Yüksek Öğretim Kanunun 30’uncu maddesi ve 16.07.2015 tarihli ve 29418 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş ve EğitimÖğretim Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda yapılmaktadır.”,
2.2. “Ayrıca 657 Sayılı Kanunun 3. Maddesinde, “sınıflandırma”, “kariyer” ve “liyakat” ilkeleri bu
Kanunun temel ilkeleri olarak belirlenmiştir. Sınıflandırma, Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve bu görevlerde çalışan Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara
ayırmak; Kariyer ilkesi, Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıflan içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânını sağlamak; Liyakat ilkesi ise, Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlamıştır.”,
2.3. “Anlaşılacağı üzere Kanun devlet memurluğunu bir meslek olarak kabul etmekte ve sınıflan içerisinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânı sağlanmasını, sınıflar içinde yükselmeyi liyakat sistemine dayandırılmasını emretmektedir. Bu kapsamda kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde gerçekleştirilmesi için hizmetin ehil kamu görevlilerince yerine getirilmesi ilke olarak benimsenmiştir.”,
2.4. “3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunun 55’inci maddesi 13’üncü fıkrası ‘İhtiyaç hâlinde meslekte fiilen ikiydim dolduran lisans mezunu polis memurları arasında yapılacak yazılı ve sözlü sınavda başarılı olanlardan, Polis Akademisi Başkanlığınca düzenlenecek ilk derece amirlik eğitimini başarıyla bitirenler Komiser Yardımcılığı rütbesine atanır. Adaylarda aranacak diğer nitelikler, sınavlara ve ilk derece amirlik eğitimine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir. ” hükümleri amirdir.
Sınav komisyonlarının oluşturulması başlıklı 7’nci maddesinde; (1) Komisyonlar Başkanlık tarafından aşağıdaki şekilde oluşturulur.
ç) (Değişik:RG-8/11/2019-30942) Mülakat sınav komisyonu; Bakanın, biri öğretim elemanı (sivil veya emniyet müdürü), biri psikolog veya rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümü mezunu olmak üzere görevlendireceği beş personelden oluşur. Bakan tarafından üyeler arasından biri başkan olarak görevlendirilir. İhtiyaca göre aynı usulle birden fazla mülakat sınav komisyonu kurulabilir… ” hükümleri doğrultusunda Mülakat/sözlü sınav komisyonu belirlenmiştir.
Mülakat sınavı başlıklı 19’uncu maddesinde; (1) Fiziki yeterlilik sınavında başarılı olan adaylar, mülakat sınav komisyonu tarafından mülakat sınavına tabi tutulurlar.
(2) Adayların psikolojik yeterliliği; duygusal dengesizlik, dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk, açıklık ve adayın polislik mesleğine istekli olması kıstaslarına göre psikolog veya rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümü mezunu üye tarafından değerlendirilir ve bu değerlendirme mülakat komisyonu ile paylaşılır.
Adaylara, Başkanlıkça belirlenecek soruların yazılı olduğu bir kart çektirilir. Konu hakkında düşünmesi ve sunum yapması için süre verilir. Konu ile ilgili komisyonca adaya sorular sorulabilir. Değerlendirmede adayın; a) Konu hakkında bilgi düzeyi, b) Kendisinden istenileni kavrama, c) Özgüveni, ç) İfade etme yeteneği, d) Beden dilini kullanma becerisi, olmak üzere beş ayrı kritere göre ve her bir kriter yirmi puan olmak üzere toplam yüz tam puan üzerinden yapılır. Adayın mülakat sınavından başarılı olabilmesi için yüz puan üzerinden en az yetmiş puan alması gerekir.
u (2) Mülakat sınavı komisyonu; başarılı olan adaylar hakkında Polis Amirleri Eğitimi Merkezi öğrenci adayı olur”, başarısız adaylar hakkında “Polis Amirleri Eğitim Merkezi öğrenci adayı olamaz”
kararı verir. Puanlama ve karar, değerlendirme karar formuna işlenir…
(5) Adayların sınav sonuçları, sınav ile ilgili işlemler tamamlandıktan sonra Başkanlıkça ilan edilir. Kararın bir sureti adayın dosyasına konulur. ” hükümleri doğrultusunda mülakat/sözlü sınavın kriterleri ve usulü belirtilmiştir.”,
2.5. “Sözlü sınava ilişkin görüntülü ve/veya sesli kayıtlar alınmamıştır. Nitekim Kaymakamlık, Hakimlik ve Savcılık sözlü sınavlarında adayların başarılı olabilmek için en az yetmiş puan almaları istenmekte ve sözlü sınav esnasında kamera kaydı yapılmamaktadır. Bu nedenle sözlü sınavda verilen yanıtların teknolojik imkânlardan yararlanılarak sesli ve görüntülü kayıt altına alınmasını öngören bir düzenlemenin mevzuatta yer almadığı dikkate alındığında, sözlü sınavın sesli ve görüntülü kayıt yapılmak suretiyle gerçekleştirilmesi koşulunun zorunlu tutulamayacağı görülmektedir.”,
2.6. “Sınavda sorular Sınav komisyonlarının oluşturulması başlıklı 7’nci maddesinin l’inci bendinin “d” ve
“e” fıkralarında Soru Hazırlama Komisyonu ve Soru Denetleme ve Soru Bankası Oluşturma Komisyonu tarafından hazırlanıp belirlenmektedir.”,
2.7. “Bahse konu yönetmeliğin 18’ inci ve 19’ uncu Maddelerinde belirtilen kriterler doğrultusunda mülakat/sözlü sınav süreci yürütülmektedir. Şahsın yapılan mülakatta çekmiş olduğu soruya dair verdiği cevap adayın psikolojik yeterliliği; duygusal dengesizlik, dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk, açıklık ve adayın polislik mesleğine istekli olması kıstaslarına göre psikolog üye tarafından değerlendirilmiş ve bu değerlendirme mülakat komisyonu ile paylaşılarak “Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi
Merkezi Giriş Ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliği” (Ek.l) 19’uncu maddesinin 2’nci fıkrasının a,b, e, ç, d bentlerine göre “a) Konu hakkında bilgi düzeyi, b) Kendisinden istenileni kavrama, c) Özgüveni, ç) İfade etme yeteneği, d) Beden dilini kullanma becerisi” kapsamında komisyon üyeleri tarafından verilen puanların genel ortalaması alınarak belirlenmiştir.”,
2.8. “Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda adı geçen Yazılı sınavda (89) puan, Fiziki
Yeterlilik aşamasında (70) puan, mülakat/sözlü sınav aşamasında (60) puan alarak mülakat/sözlü sınavda başarısız olmuştur. Bu nedenle adı geçen hakkında Başkanlığımızca yapılacak iş ve işlem bulunmamaktadır.”, şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla
Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve
davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun 55 inci maddesinin 13 üncü fıkrasında; “İhtiyaç hâlinde meslekte fiilen iki yılını dolduran lisans mezunu polis memurları arasında yapılacak yazılı ve sözlü sınavda başarılı olanlardan, Polis Akademisi Başkanlığınca düzenlenecek ilk derece amirlik eğitimini başarıyla bitirenler Komiser Yardımcılığı rütbesine atanır. Adaylarda aranacak diğer nitelikler, sınavlara ve ilk derece amirlik eğitimine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.” 6. Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş Ve Eğitim-Öğretim
Yönetmeliğinin 6.1. “Sınav Komisyonlarının oluşturulması ” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1) Komisyonlar Başkanlık tarafından aşağıdaki şekilde oluşturulur.
a) Müracaat kabul komisyonu; biri en az şube müdürü düzeyinde dört rütbeli personel ile en fazla yirmi memurdan oluşur.
b) Ön sağlık kontrolü komisyonu; iki rütbeli personel ve bir doktordan oluşur.
c) Fiziki yeterlilik sınav komisyonu; üç rütbeli personel ile Başkanlıkta görevli veya kurum dışından iki beden eğitimi öğretim elemanı/öğretmeninden oluşur.
ç) Mülakat sınav komisyonu; ikisi emniyet müdürü rütbesinde, ikisi öğretim elemanı ile psikolog veya rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümü mezunu bir kişiden oluşur.
d) Soru hazırlama komisyonu; üç rütbeli personel ve sınav konularına göre yeterli sayıda öğretim elemanından oluşur.
e) Soru denetleme ve soru bankası oluşturma komisyonu; üç rütbeli personel ve yeterli sayıda öğretim elemanından oluşur.
f) Yazılı sınav komisyonu; üç rütbeli personel ile iki öğretim elemanından oluşur.
g) Merkezi sınav komisyonu; üç emniyet müdürü rütbesinde personel ile iki öğretim elemanından oluşur.
ğ) Sınav değerlendirme komisyonu; üç rütbeli personel, iki öğretim elemanı ve yeteri kadar memurdan oluşur.
h) Soru basım komisyonu; iki rütbeli personel ve bir öğretim elemanından oluşur.
(2) Başkan tarafından, komisyonların emrine en fazla yirmişer memur görevlendirilebilir.
(3) Başkanlıkça aday sayısı ve işlemlerin yoğunluğu dikkate alınarak her alanda birden fazla komisyon kurulabilir.
(4) Sınavların yapılması, hazırlanması, işleyişi, sınav sonuçlarının açıklanması işlemleri Merkezi Sınav
Komisyonu tarafından koordine edilir.” 6.2. “Mülakat Sınavı” başlıklı 19 uncu maddesinde; “(1) Fiziki yeterlilik sınavında başarılı olan adaylar, mülakat sınav komisyonu tarafından mülakat sınavına tabi tutulurlar.
(2) Adayların psikolojik yeterliliği; duygusal dengesizlik, dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk, açıklık ve adayın polislik mesleğine istekli olması kıstaslarına göre psikolog veya rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümü mezunu üye tarafından değerlendirilir ve bu değerlendirme mülakat komisyonu ile paylaşılır.
Adaylara, Başkanlıkça belirlenecek soruların yazılı olduğu bir kart çektirilir. Konu hakkında düşünmesi ve
sunum yapması için süre verilir. Konu ile ilgili komisyonca adaya sorular sorulabilir. Değerlendirmede adayın; a) Konu hakkında bilgi düzeyi, b) Kendisinden istenileni kavrama, c) Özgüveni, ç) İfade etme yeteneği, d) Beden dilini kullanma becerisi, olmak üzere beş ayrı kritere göre ve her bir kriter yirmi puan olmak üzere toplam yüz tam puan üzerinden yapılır. Adayın mülakat sınavından başarılı olabilmesi için yüz puan üzerinden en az yetmiş puan alması gerekir.
(3) Mülakat sınavı komisyonu; başarılı olan adaylar hakkında “Polis Amirleri Eğitimi Merkezi öğrenci adayı olur”, başarısız adaylar hakkında “Polis Amirleri Eğitim Merkezi öğrenci adayı olamaz” kararı verir. Puanlama ve karar, değerlendirme karar formuna işlenir.
(4) Mülakat sınav komisyonu kararına itiraz edilemez. Hakkında “Polis Amirleri Eğitimi Merkezi öğrenci adayı olamaz” kararı verilen adaylar o yılın başvuru dönemi içinde yeniden başvuruda bulunamazlar.
(5) Adayların sınav sonuçları, sınav ile ilgili işlemler tamamlandıktan sonra Başkanlıkça ilan edilir.
Kararın bir sureti adayın dosyasına konulur.
1) Sözlü sınava; yazılı sınav yapılması halinde, yazılı sınavda başarılı olan adaylar yazılı sınavdaki başarı
sırasına göre, sadece sözlü sınav yapılması halinde ise Bakanlıkça belirlenen KPSS (B) puan türünden puanı en yüksek adaydan başlamak üzere yapılan sıralamaya göre atama yapılacak pozisyon sayısının en fazla üç katı kadar aday çağrılır. Son sıradaki aday ile eşit puana sahip adaylar da sınava çağrılır.
(2) Sözlü sınavda adaylar; a) Yazılı sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, sadece sözlü sınav yapılması halinde pozisyon unvanına ilişkin mesleki bilgi düzeyi, b) Kavrama, muhakeme etme, özetleme ve ifade etme yeteneği, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, d) Genel yetenek ve genel kültürü, e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, yönlerinden ayrı ayrı puan verilmek suretiyle değerlendirilirler.
(3) Adaylar, sınav komisyonu tarafından ikinci fıkranın (a) bendi için elli puan, diğer bentlerde yazılı özelliklerin her biri için onar puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir.
Bunun dışında sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz. Sözlü sınavda başarılı sayılmak için, Giriş Sınavı Komisyonu başkan ve üyelerinin yüz tam puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalamasının en az yetmiş olması şarttır.” 7. Başpolis Memuru Ve Kıdemli Başpolis Memurlarının İlk Derece Amirlik Eğitimine Giriş Şartları, Sınav ve Eğitimine İlişkin Usul Ve Esasların 9 uncu maddesinde; “ (1) Adayların ilk derece amirlik eğitimine giriş sınavı, sözlü sınav şeklinde yapılır.
Sınavın yeri ve zamanı Başkanlığın internet sitesinden veya uygun iletişim araçları vasıtasıyla duyurulur.
(2) Sözlü sınavın hazırlıkları ve gerçekleştirilmesi işlemleri Başkanlık tarafından yapılır.
(3) Şahsen müracaatı kabul edilen adaylar, sözlü sınav komisyonu tarafından sınava tabi tutulurlar.
(4) Adayların psikolojik yeterliliği; duygusal dengesizlik, dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk, açıklık ve adayın polislik mesleğine istekli olması kıstaslarına göre psikolog veya rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümü mezunu üye tarafından değerlendirilir ve bu değerlendirme sözlü sınav komisyonu ile paylaşılır.
Adaylara, Başkanlıkça belirlenecek soruların yazılı olduğu bir kart çektirilir. Konu hakkında düşünmesi ve sunum yapması için süre verilir. Konu ile ilgili komisyonca adaya sorular sorulabilir.
Adayın; a)Konu hakkındaki bilgi düzeyi, b) Kendisinden istenileni kavrama, c) Özgüveni, ç) İfade etme yeteneği, d) Beden dilini kullanma becerisi olmak üzere beş ayrı kritere göre ve her bir kriter yirmi puan olmak üzere toplam yüz tam puan üzerinden değerlendirme yapılır. Adayın sözlü sınavdan başarılı olabilmesi için yüz puan üzerinden en az yetmiş puan alması gerekir.
(5) Sözlü sınav komisyonu; başarılı olan adaylar hakkında İlk Derece Amirlik Eğitimine Uygundur, başarısız adaylar hakkında İlk Derece Amirlik Eğitimine Uygun Değildir kararı verir. Puanlama ve karar, değerlendirme karar formuna işlenir.
(6) Sözlü sınav komisyonu kararına itiraz edilemez.
(7) Adayların sınav sonuçları, sınav ile ilgili işlemler tamamlandıktan sonra Başkanlıkça ilan edilir ve buna ilişkin kararın bir sureti adayın dosyasına konulur.” hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan ‘Kısmen Tavsiye
Kısmen Ret Karar Önerisi’ Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran özetle; 26/06/2022 tarihinde gerçekleştirilen Polis Amirleri Eğimi Merkezi Emniyet Mensubu
Öğrenci Adayı Yazılı Sınavına girdiğini ve 89 puan alarak fiziki yeterlilik ve sözlü sınava katılmaya hak kazandığını, Fiziki Yeterlilik Sınavında başarılı olduğunu, 05/08/2022 tarihinde Sözlü Sınava girdiğini ve açıklanan sınav sonucunda Başarısız sayıldığını, mülakatla ilgili gerekli incelemenin yapılarak uğradığı haksızlığın giderilmesini talep etmiştir.
10. Başvuruyla ilgili idarece sunulan bilgi ve belgelerden özetle; sözlü sınava ilişkin görüntülü ve/veya sesli kayıtların alınmadığı, sözlü sınavda verilen yanıtların teknolojik imkânlardan yararlanılarak sesli ve görüntülü kayıt altına alınmasını öngören bir düzenlemenin mevzuatta yer almadığı, sözlü sınavın sesli ve görüntülü kayıt yapılmak suretiyle gerçekleştirilmesi koşulunun zorunlu tutulamayacağı, sınavda sorularının hazırlanması ile mülakat/sözlü sınav sürecinin ilgili mevzuata göre yürütüldüğü, şahsın yapılan mülakatta çekmiş olduğu soruya dair verdiği cevabın, adayın psikolojik yeterliliği, duygusal dengesizlik, dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk, açıklık ve adayın polislik mesleğine istekli olması kıstaslarına göre
psikolog üye tarafından değerlendirildiği ve bu değerlendirmenin mülakat komisyonu ile paylaşılarak Polis
Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinin 2 nci fıkrasının a. b, c, ç, d bentlerine göre “a) Konu hakkında bilgi düzeyi, b) Kendisinden istenileni kavrama, c) Özgüveni, ç) İfade etme yeteneği, d) Beden dilini kullanma becerisi” kapsamında komisyon üyeleri tarafından verilen puanların genel ortalaması alınarak belirlendiği kaydedilmiştir.
11. Başvuranın Yazılı sınavda (89) puan, Fiziki Yeterlilik aşamasında (70) puan, mülakat/sözlü sınav aşamasında (60) puan alarak mülakat/sözlü sınavda başarısız olduğu görülmüştür.
12. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
13. Danıştay 2. Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E.2016/7249, K.2016/7249 sayılı kararında “Sözlü sınavda değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmiştir.
14. Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından da sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “Nesnellik”, “Tarafsızlık”, “Şeffaflık”, “Hesap verilebilirlik” ve “Kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarelerin düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları yanında cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması önerilmektedir (Kamu Denetçiliği Kurumu’nun 2022/5673 başvuru numaralı ve 16/08/2022 tarihli
Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı, 2022/5489 başvuru numaralı ve 16/08/2022 tarihli Kısmen Tavsiye
Kısmen Ret Kararı).
15. Başvuruya konu sınava ilişkin; sınav kurulunun ilgili Yönetmelik düzenlemesi çerçevesinde oluşturulduğu, sözlü sınava katılmaya hak kazanan adaylara sorulmak üzere soruların önceden belirlenerek sınav kurulu tarafından karara bağlandığı, kapalı zarflardan birinin aday tarafından seçilerek açılması ve zarf içinde yer alan soruların sınav kurulu tarafından sorulması yönteminin sınav kurulunca benimsendiği anlaşılmış, idare tarafından gönderilen başvurana ait sınav tutanağında; sınav kurulunun her bir üyesi tarafından değerlendirme kıstaslarına ilişkin ayrı ayrı puanlamaya yer verildiği, verilen puanların birbirini destekler nitelikte olduğu, anılan tutanakların ‘Toplam’ alanında her bir kıstas için üyelerin verdikleri notların aritmetik ortalamasının alınarak not edildiği görülmüş, buna göre; sınav sürecinin ilgili düzenlemelere uygun yürütülmediğine ve sözlü sınav değerlendirme tutanağındaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığına ve subjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir veriye dosya kapsamında rastlanılmamıştır.
16. Ayrıca ilgili Yönetmelikte, sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanların başarılı sayılacağı düzenlenmiş olup sözlü sınav kurulu üyeleri tarafından verilen puanların toplanarak ortalamasının alınması suretiyle ulaşılan puanın 60 olması nedeniyle başvuranın başarısız sayılması işleminde mevzuata aykırılık olmadığı değerlendirilmiştir.
17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın sözlü sınavının, ilgili mevzuat çerçevesinde yapıldığı değerlendirildiğinden başvuruya konu işlemde mevzuata aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği görülmüştür.
19. Ayrıca, İdarenin sözlü sınav esnasında ses ve görüntü ile sözlü sınavı kayıt altına alması sınavın objektif olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tespiti bakımından önem arz etmektedir. Zira ses ve görüntü kaydının mevcudiyeti halinde olası bir ihtilafta yapılacak incelemede objektif sonuçlara ulaşılacaktır.
Ancak idare tarafından sözlü sınavda ses ve görüntü kaydı alınmamış olup, idarenin bundan sonraki sınavlarda anılan hususlara uygun davranması gerektiği değerlendirilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi(varsa) gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi(varsa) kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KISMEN REDDİ ve KISMEN KABULÜNE, Başvuranın sözlü sınav sonucunun yeniden değerlendirilmesi talebinin REDDİNE, Sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen İdarenin bundan sonra düzenleyeceği benzer sınavlarda; adaylara sorulan sorulara adayların verdiği cevapların tutanağa geçirilmesi tedbirler alması ile sözlü sınavlarda sesli ve görüntülü kayıt imkânlarından faydalanılması yönünde İÇİŞLERİ BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İÇİŞLERİ
BAKANLIĞINACA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve İÇİŞLERİ BAKANLIĞINANA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi