|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, İzmir Sektörel Denetim Daire Başkanlığı’nda Vergi Müfettişi olarak görev yapan başvuranın, avukatlık stajı süresince yarım gün idari izinli sayıldığı dönemde performans puanının yeniden değerlendirilmesi talebi incelenmiştir. Başvuran, 04.11.2022-31.12.2022 tarihleri arasında yarım gün staj yaptığı için performans puanının yarım gün esas alınarak hesaplanmasını istemiştir. Ancak, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği uyarınca, avukatlık stajı süresinin fiili çalışma süresinden sayılmadığı belirtilmiştir.
İlgili mevzuat, performans değerlendirmelerinin en az 90 gün çalışılan süreler üzerinden yapılmasını öngörmektedir. Bu nedenle, başvuranın yarım gün idari izinli olduğu süreler dikkate alınmadığı için talebi reddedilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın performans puanının yeniden değerlendirilmesi talebinin hukuka uygun olarak reddedildiği sonucuna varılmıştır. Bu karar, kamu kurumlarında avukatlık stajı yaparken performans değerlendirmelerinin nasıl yapılacağına dair önemli bir içtihat oluşturmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/12648-S.23.20020
BAŞVURU NO : 2023/6629
KARAR TARİHİ : 04/10/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI
Avukatlık stajı yaparken yarım gün idari izinli sayıldığı süreye ilişkin
BAŞVURUNUN KONUSU :
performans puanının, yarım gün esas alınarak yeniden değerlendirilmesi taleplidir.
BAŞVURU TARİHİ : 11/05/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Yönetmeliği uyarınca yapılan
değerlendirme sonucunda 2022 yılı performans puanının 67,50 olarak hesaplandığını, Avukatlık
Kanununda yapılan düzenlemelerle kamu görevlilerine avukatlık stajını faal olarak görevde bulundukları sırada yapabilme imkanı tanındığını, idarenin de izniyle 04.11.2022 tarihinden itibaren avukatlık stajına başladığını ve 1 yıl süreyle yarım gün idari izinli sayıldığını, 04.11.2022-31.12.2022 tarih aralığında yarım gün süreyle adliye stajında olması nedeniyle ilgili dönem performans puanının yarım gün esas alınarak yeniden değerlendirilmesi talebinin idarece reddedildiğini ifade etmiş olup avukatlık stajı nedeniyle yarım gün idari izinli sayıldığı süre boyunca performans değerlendirmesinin yarım gün esas alınarak yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 06.06.2023 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talebine istinaden
Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı tarafından gönderilen 22.06.2023 tarihli ve sayılı yazıda özetle;
2.1) Başvuranın 04.11.2022-31.12.2022 tarih aralığında yarım gün süreyle yaptığı adliye stajının,
07.04.2021 tarihli ve 31447 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Performans Değerlendirme Sistemi
Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin (ğ) fıkrası düzenlemesi kapsamına girmediğinden dikkate alınmadığı,
ilgili dönem performans puanının yarım gün esas alınarak yeniden değerlendirilmesi talebinin söz konusu
Yönetmelik düzenlemesi ile Kurul Başkanlığı İnsan Kaynakları Şube Müdürlüğü uhdesindeki izin bilgileri kapsamında başvuru talebinde yer alan mezkur iznin, anılan mevzuat düzenlemesinde fiili çalışma süresinden sayılmayacağına ilişkin bir açıklama yapılmadığından 2022 yılı genel performans değerlendirmesi hesaplanmasında dikkate alınmadığı,
2.2) Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkraları
düzenlemelerinden de anlaşılacağı üzere, performans değerlendirmelerinin en az 90 gün çalışılan takvim yılı esas alınarak yapılmakta olduğu ve Vergi Müfettişlerinin başarılı olabilmesi için 90 gün çalışmasının yeterli görüldüğü,
2.3) 22.06.2022 tarihli ve 31874 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görev
Yapanlar ile Sigortalı Olarak Çalışanların Avukatlık Stajı Hakkında Yönetmelik kapsamında başvurana idare tarafından avukatlık stajı için yarım gün idari izin verilmiş olmasına rağmen idari izinli olarak geçirilen yarım günlük sürelerin fiili çalışma süresinden sayılmayacağına ilişkin bir düzenlemeye anılan mevzuat hükmünde yer verilmemiş olduğu, bunun yanı sıra 11.01.2016 tarihli ve 29590 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliğinde de avukatlık stajında geçirilen sürelerin fiili çalışma sürelerine dahil edilmemesine ilişkin ayrı bir düzenlemenin de olmamasından kaynaklı olarak konuya ilişkin yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı belirtilmiş olup talep edilen belgeler yazı ekinde gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 1136 sayılı Avukatlık Kanununun;
5.1) “Staj” ara başlığı altında yer alan “Genel olarak” başlıklı 15 inci maddesinde (Değişik: 30/1/1979
– 2178/4 md.) “Avukatlık stajı bir yıldır. Stajın bu kısmında yer alan hükümler uyarınca ilk altı ayı mahkemelerde ve kalan altı ayı da en az beş yıl kıdemi olan (bu beş yıllık kıdem hesabına Kanunun 4 üncü maddesinde yazılı hizmette geçen süreler de dahildir.) ve staj yaptığı baroya kayıtlı bir avukat yanında yapılır. Stajın hangi mahkeme ve adalet dairelerinde, ne surette yapılacağı yönetmelikte gösterilir.”,
5.2) “Aranacak şartlar” başlıklı 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında “(Ek fıkra:8/6/2022-7409/1 md.)
Avukatlık stajına fiilen engel olmamak şartıyla herhangi bir işte sigortalı olarak çalışılması avukatlık stajının yapılmasına engel değildir. Adli ve idari yargı hâkim ve savcı adayları ile hâkim ve savcılar hariç olmak üzere, kamu kurum ve kuruluşlarının kadro veya pozisyonlarında görev yapanlar da görevleri sırasında avukatlık stajı yapabilir. İlgili birimlerce stajın yapılması konusunda gereken kolaylık sağlanır.
Bu fıkraya ilişkin usul ve esaslar Adalet Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikte düzenlenir.”,
6) Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliğinin;
6.1) “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde “Bu Yönetmeliğin amacı, Vergi Müfettişlerinin ve Vergi
Müfettiş Yardımcılarının mesleki yeterlik ve yetkinliklerinin objektif, nesnel ve mukayeseli bir şekilde değerlendirilmesi için performans değerlendirme sisteminin oluşturulması ve yönetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”,
6.2) “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde (Değişik:RG-7/4/2021-
31447) “(1) Bu Yönetmelikte geçen;…
ğ) Fiilen çalışma süresi: Kurulda, Vergi Müfettişi veya Vergi Müfettiş Yardımcısı kadrolarında, aylıksız izin, analık izni, resmi sağlık kurulu raporuna göre verilen sıhhi izinler ve yurt dışı lisansüstü eğitiminde geçen süreler hariç geçirilen süreyi,… ifade eder.”,
6.3) “Performans değerlendirme süresi” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında “(1)
Vergi Müfettişlerinin performanslarının değerlendirilmesinde esas itibarıyla takvim yılı dikkate alınır.
(2) Vergi Müfettişleri ve Vergi Müfettiş Yardımcıları hakkında performans değerlendirmesi yapılabilmesi için performans puanının hesaplandığı dönem itibarıyla en az 90 gün çalışılmış olması şarttır. Bu sürenin hesabında fiilen çalışılan süreler dikkate alınır.”,
7) Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görev Yapanlar ile Sigortalı Olarak Çalışanların Avukatlık
Stajı Hakkında Yönetmeliğin;
7.1) “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde “Bu Yönetmelik, kamu kurum ve kuruluşlarının kadro veya
pozisyonlarında görev yapanlar ile sigortalı olarak çalışanların avukatlık stajını kapsar.”,
7.2) “Stajın yapılması” başlıklı 5 inci maddesinde “(1) Adli ve idari yargı hâkim ve savcı adayları ile
hâkim ve savcılar hariç olmak üzere, kamu kurum ve kuruluşlarının kadro veya pozisyonlarında görev yapanlar ile sigortalı olarak çalışanlar, Kanunda yazılı staja kabul şartlarını haiz olmak şartıyla staj yapabilirler.
(2) Kamu kurum ve kuruluşlarının kadro veya pozisyonlarında görev yapanlara avukatlık stajının yapılması hususunda ilgili birimlerce gereken kolaylık sağlanır.
(3) Kamu kurum ve kuruluşları, stajyerlerin yarı zamanlı, dönüşümlü, vardiyalı, nöbet usulü, uzaktan veya esnek çalışma gibi imkânlardan yararlanmalarını sağlar.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Ret Karar Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) İzmir Sektörel Denetim Daire Başkanlığında Vergi Müfettişi olarak görev yapmakta olan başvuran
tarafından; 04.11.2022-31.12.2022 tarih aralığında yarım gün süreyle avukatlık adliye stajında olmasından bahisle, yarım gün idari izinli sayıldığı süre boyunca performans puanının yarım gün esas alınarak yeniden değerlendirilmesi talep edilmektedir.
10) 1136 sayılı Kanunda; avukatlık stajının bir yıl olduğu, stajın ilk altı ayının mahkemelerde ve kalan altı
ayının da en az beş yıl kıdemi olan ve staj yaptığı baroya kayıtlı bir avukat yanında yapılacağı, avukatlık stajına fiilen engel olmamak şartıyla herhangi bir işte sigortalı olarak çalışılmasının avukatlık stajının yapılmasına engel olmayacağı, adli ve idari yargı hâkim ve savcı adayları ile hâkim ve savcılar hariç olmak üzere, kamu kurum ve kuruluşlarının kadro veya pozisyonlarında görev yapanların da görevleri sırasında avukatlık stajı yapabilecekleri, ilgili birimlerce stajın yapılması konusunda gereken kolaylığın sağlanacağı, bu fıkraya ilişkin usul ve esasların Adalet Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikte düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
11) Kamu kurum ve kuruluşlarının kadro veya pozisyonlarında görev yapanlar ile sigortalı olarak
çalışanların avukatlık stajını kapsayan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görev Yapanlar ile Sigortalı
Olarak Çalışanların Avukatlık Stajı Hakkında Yönetmelikte; adli ve idari yargı hâkim ve savcı adayları ile hâkim ve savcılar hariç olmak üzere, kamu kurum ve kuruluşlarının kadro veya pozisyonlarında görev yapanlar ile sigortalı olarak çalışanların, 1136 sayılı Kanunda yazılı staja kabul şartlarını haiz olmak şartıyla staj yapabilecekleri; kamu kurum ve kuruluşlarının kadro veya pozisyonlarında görev yapanlara avukatlık stajının yapılması hususunda ilgili birimlerce gereken kolaylığın sağlanacağı; kamu kurum ve kuruluşlarının, stajyerlerin yarı zamanlı, dönüşümlü, vardiyalı, nöbet usulü, uzaktan veya esnek çalışma gibi imkânlardan yararlanmalarını sağlayacakları hususları düzenlenmiştir.
12) Vergi Müfettişlerinin ve Vergi Müfettiş Yardımcılarının mesleki yeterlik ve yetkinliklerinin objektif,
nesnel ve mukayeseli bir şekilde değerlendirilmesi için performans değerlendirme sisteminin oluşturulması ve yönetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanan Vergi Denetim Kurulu
Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliğinde; Vergi Müfettişlerinin performanslarının değerlendirilmesinde esas itibarıyla takvim yılının dikkate alınacağı, Vergi Müfettişleri ve Vergi Müfettiş
Yardımcıları hakkında performans değerlendirmesi yapılabilmesi için performans puanının hesaplandığı dönem itibarıyla en az 90 gün çalışılmış olmasının şart olduğu ve bu sürenin hesabında fiilen çalışılan sürelerin dikkate alınacağı hususları düzenlenmiştir.
13) Dosya kapsamından;
13.1) Hazine ve Maliye Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün ‘Avukatlık Stajı’ konulu, Bakanlık
Hizmet Birimleri ile 81 İl Valiliğine (Defterdarlıklar) dağıtımlı, 29.07.2022 tarihli ve sayılı yazısında özetle; Bakanlık personelinin avukatlık stajı yapma talebinde bulunması halinde uygulamanın,
1136 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi ile söz konusu maddeye dayanılarak hazırlanan ve 22.06.2022 tarihli
ve 31874 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görev Yapanlar ile Sigortalı
Olarak Çalışanların Avukatlık Stajı Hakkında Yönetmeliğin “Stajın Yapılması” başlıklı 5 inci maddesi hükümleri doğrultusunda ilgililerin görev yaptığı hizmet birimleri ile Defterdarlık birimleri tarafından yürütülmesi hususunda gereğinin belirtildiği,
13.2) Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının ‘Avukatlık Stajı’ konulu, 05.08.2022 tarihli ve
yazısında özetle; ilgili düzenlemeler gereğince Daire Başkanlıklarında görev yapan Vergi
Müfettişlerinden avukatlık stajı yapacak olanların staj süresince 1 yıl süreyle yarım gün idari izinli sayılmasının uygun görüldüğü,
13.3) Başvuranın İzmir Sektörel Denetim Daire Başkanlığına hitaplı, ‘Performans puan itirazı’ konulu,
26.04.2023 tarihli ve sayılı dilekçesinde; Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme
Yönetmeliği uyarınca yapılan değerlendirme sonucunda 2022 yılı performans puanının 67,50 olarak hesaplanmış olduğu, bir yıllık staj süresi boyunca Kurul Başkanlığının izniyle 04.11.2022 tarihinden
itibaren avukatlık stajına başlamış olması nedeniyle bir yıl süreyle yarım gün idari izinli sayılmış olduğunu, 04.11.2022-31.12.2022 tarih aralığında yarım gün süreyle adliye stajında olması nedeniyle ilgili dönem performans puanının yarım gün esas alınarak yeniden değerlendirilmesi hususunun talep edildiği,
13.4) Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının İzmir Sektörel Denetim Daire Başkanlığına hitaplı, 09.05.2023
tarihli ve sayılı yazısında özetle; Vergi Müfettişi ‘ın 04.11.2022-31.12.2022 tarih aralığında yarım gün süreyle adliye stajında olması nedeniyle ilgili dönem performans puanının yarım gün esas alınarak yeniden değerlendirilmesi talebine ilişkin olarak Performans Değerlendirme Sistemi
Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin (ğ) fıkrasında yer alan düzenleme kapsamında 2022 yılı genel performans değerlendirmesinin yeniden yapılması ile ilgili olarak Kurul Başkanlığınca yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı ve adı geçen Vergi Müfettişine bilgi verilmesi hususunda gereğinin belirtildiği,
13.5) Başvuran tarafından, 04.11.2022-31.12.2022 tarih aralığında yarım gün süreyle avukatlık adliye
stajında olduğu ve yarım gün idari izinli sayıldığı süre boyunca performans puanının yarım gün esas alınarak yeniden değerlendirilmesi talebiyle Kamu Denetçiliği Kurumuna tarihinde başvuru yapıldığı anlaşılmıştır.
14) Buna göre; İzmir Sektörel Denetim Daire Başkanlığında Vergi Müfettişi olarak görev yapmakta olan
başvuranın, kamu kurum ve kuruluşlarının kadro veya pozisyonlarında görev yapanların da görevleri sırasında avukatlık stajı yapabileceklerine ilişkin düzenleme kapsamında avukatlık stajını başlattığı, Vergi
Denetim Kurulu Başkanlığı bünyesinde görev yapmakta olan Vergi Müfettişlerinden avukatlık stajı yapacak olanların staj süresince 1 yıl süreyle yarım gün idari izinli sayılmasının uygun görüldüğü hususunun ilgili idare tarafından birimlerine yazıyla bildirilmiş olduğu, böylelikle avukatlık stajının yapılmasına dair ilgili birimlerce gereken kolaylığın sağlanacağı düzenlemesi gereği idare tarafından gerekli kolaylığın sağlanmış olduğu, Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi
Yönetmeliğinde; Vergi Müfettişleri ve Vergi Müfettiş Yardımcıları hakkında performans değerlendirmesi yapılabilmesi için performans puanının hesaplandığı dönem itibarıyla en az 90 gün çalışılmış olmasının şart olduğu ve bu sürenin hesabında fiilen çalışılan sürelerin dikkate alınacağı hususlarının düzenlenmiş olduğu, avukatlık stajında geçen 1 yıl süreyle yarım gün idari izinli sayılma süresinin fiilen çalışılan süreler olarak dikkate alınmasına ilişkin bir düzenlemeye de rastlanılmadığı hususları göz önünde bulundurularak şikayet edilen idare tarafından başvuruya konu talebe ilişkin mevzuat çerçevesinde işlem tesis edildiği değerlendirilmiştir.
15) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Vergi Müfettişi olarak görev yapmakta olan
başvuranın, avukatlık stajı yapması nedeniyle 04.11.2022-31.12.2022 tarih aralığında yarım gün süreyle idari izinli sayıldığı süre boyunca performans puanının, yarım gün esas alınarak yeniden değerlendirilmesi talebinin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği görülmüştür.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İzmir İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile VERGİ DENETİM KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi