| ÖZET: Başvuran, Rekabet Uzmanı olarak görev yaptığı dönemdeki mali ve özlük haklarının korunmadığını, maaşının düşürüldüğünü ve yıllık izin haklarının karşılanmadığını iddia ederek Ticaret Bakanlığı’na başvuruda bulunmuştur. Danıştay, başvuranın görevden uzaklaştırıldığı dönemdeki özlük haklarının korunması gerektiğine, ancak mali haklarının da korunarak denkliğinin sağlanması için gerekli hesaplamaların yapılması gerektiğine karar vermiştir. Başvuranın, 703 sayılı KHK’nın 221. maddesi uyarınca eski kadrosuna ait her türlü mali haklarını almaya devam etmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, başvuranın görevine dönüşü sonrasında 4. derece Ticaret Uzmanı olarak atanmasıyla birlikte, 4. derece Rekabet Uzmanı ek göstergesinin 3000 olarak belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın mali haklarının yeniden düzenlenmesi ve geçmiş dönemlerdeki hakedişlerinin hesaplanarak ödenmesi gerektiği tespit edilmiştir. Bu durum, idarenin hukuka aykırı işlemlerinin başvuran üzerinde yarattığı mağduriyetin giderilmesi adına önem taşımaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/13847-S.23.21872
BAŞVURU NO : 2023/7589
KARAR TARİHİ : 30/10/2023
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TİCARET BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Göreve iade sonrası çeşitli talepler hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 02/06/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanunun 34.maddesi uyarınca “kadro karşılığı sözleşmeli personel” olarak, ücret ve mali haklar dışında 657 sayılı Kanuna tabi olarak Rekabet Uzman Yardımcısı ve sonrasında da Rekabet
Uzmanı unvanıyla 26/12/2005-15/09/2015 tarihleri arasında görev yaptığını, Rekabet Kurumunda görev yaparken net sözleşme ücreti üzerinden kendilerine maaş ödendiğini, Kurumda netten brüte maaş sistemi uygulandığını, Kurumun 25/08/2015 tarih, sayılı yazısıyla Başbakanlık Sektörel İzleme ve
Değerlendirme Birimine Sektörel İzleme ve Değerlendirme Raportörü olarak naklen atandığını, Başbakanlığın anılan biriminde görev yaparken Rekabet Kurumundaki özlük haklarının, maaş miktarının ve netten brüte maaş sisteminin aynen devam ettiğini, Başbakanlıkta sözleşmeli personel olarak çalışmaya devam ettiğini, 672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarıldığını, söz konusu işlemle ilgili başvurusunun
Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun 27/10/2022 tarih, sayılı kararıyla kabul edildiğini, 11/01/2023 tarihinde tarafına tebliğ edilen göreve iade konulu yazıyla İç Ticaret Genel
Müdürlüğü emrine Ticaret uzmanı olarak atandığının belirtildiğini, buna istinaden 19/01/2023 tarihinde göreve başladığını, Bakanlık Personel Genel Müdürlüğünün kadro derece değişikliği ve derece yükselme ve kademe ilerleme onayı konulu yazısının 08/03/2023 tarihinde tebliğ edildiğini, söz konusu yazıya bakıldığında, ilgili mevzuat ve yargı kararlarına aykırı şekilde geçmiş döneme ait tüm özlük, mali ve sosyal haklarının korunmadığı ve karşılanmadığını, buna göre, kadro karşılığı sözleşmeli personel olan statüsünün korunmadığını, maaşının düşürüldüğünü, netten brüte maaş sisteminin muhafaza edilmediğini, sahip olması gereken ek göstergesinin tarafına verilmediğini, geçmiş döneme ait yıllık izin haklarının karşılanmadığını, geçmiş döneme ait banka promosyonlarının tarafına ödenmediğini, bu kayıpların telafisi amacıyla 14/04/2023 tarihinde yaptığı başvurunun 30/05/2023 tarih, sayılı yazıyla reddedildiğini belirterek, mali ve özlük hakları, statüsü, maaş miktarı ve sistemi, yıllık izinleri, banka promosyonları ve hakedişinde kanuni faizin uygulanmaması hakkında yaşadığı mağduriyetin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 04/08/2023 tarih, sayılı Bilgi ve Belge Talebi konulu yazısına istinaden
Ticaret Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen – – sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1 Başvuranın Rekabet Kurumu Başkanlığında Rekabet Uzmanı olarak görev yapmakta iken mülga
Başbakanlığın 19/08/2015 tarihli ve sayılı Onayı ile 3056 sayılı Kanun’un geçici 10’uncu maddesi kapsamında mülga Başkanlığa Sektörel İzleme ve Değerlendirme Raportörü olarak atandığı, bilahare 19/07/2016 tarihinde görevinden uzaklaştırıldığı, 01/09/2016 tarihli ve 29818 sayılı (Mükerrer) Resmi
Gazete’de yayımlanan 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile de kamu görevinden çıkarıldığı ve Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna başvuru yaptığı, anılan Komisyonun 27/10/2022 tarihli ve sayılı Kararı ile kabul edildiği, adı geçenin en son görev yaptığı kurum olan
Başbakanlığın, 02/07/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK ile ilga edilmesi sebebiyle Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığının (Çalışma Genel Müdürlüğü) 07/12/2022 tarihli ve sayılı yazısına istinaden
Bakanlık Makamının 30/12/2022 tarih ve sayılı Onayı ile İç Ticaret Genel Müdürlüğü’nde
Ticaret Uzmanı kadrosuna atandığı,
2.2 Rekabet Kurumu Başkanlığında Rekabet Uzmanı olarak görev yapmakta iken mülga Başbakanlığın
19/08/2015 tarihli ve sayılı Onayı ile 3056 sayılı Kanun’un geçici 10’uncu maddesi kapsamında mülga Başbakanlığa Sektörel İzleme ve Değerlendirme Raportörü olarak atanan adı geçenin mülga
Başbakanlıkta görev yaptığı süre boyunca Başbakanlığın 02/07/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK ile ilga edildiği tarihe kadar 3056 sayılı Kanun’un geçici 10’uncu maddesi uyarınca özlük haklarının korunduğu,
2.3 Başvuranın, Ticaret Uzmanı kadrosuna atanması sonucu mali ve özlük hakları 703 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname’nin 221’inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca muadilleriyle denkliğin sağlandığı tarihe kadar da korunduğu, başvurana 28/03/2023 tarihinde geriye dönük 776.696,55 TL maaş ödemesi yapıldığı,
2.4 Bakanlık ve ilgili banka arasında yapılan sözleşme gereğince, promosyon ödemeleri maaş ödemesi
yapılan dönemde ilgili banka tarafından gerçekleştirilmekte olup, belirtilen dönemde adı geçenin hesabına ilgili banka tarafından herhangi bir maaş ödemesi yapılmadığından, bu duruma bağlı olarak geçmişe yönelik promosyon ödemesi yapılamayacağının değerlendirildiği,
2.5 Başvuranın görevden ayrı kaldığı döneme ilişkin olarak yıllık izinlerinin toplu kullandırılmasına ilişkin
talebine yönelik olarak Bakanlığın İzin Yönergesi’nin ilgili hükümleri gereğince 19/01/2023 tarihinde fiilen göreve başlayan başvuranın 2022 yılına ait 30 gün, 2023 yılı için de 30 gün olmak üzere toplam 60 gün yıllık izin hakkı bulunmakta olup mali yönden herhangi bir telafi yapılması mümkün bulunmadığı,
2.6 Ankara 12. İdare Mahkemesinin / Esas sayılı dosyasına kayden “görevinden uzak kaldığı
süreye ilişkin ödenen maaş ödemelerine kanuni faiz uygulanmaması sebebiyle uğradığı gelir kaybının giderilmesine yönelik talebinin reddine ilişkin İç Ticaret Genel Müdürlüğü’nün 30/05/2023 tarihli ve sayılı işleminin iptali” ve Ankara 12. İdare Mahkemesinin / Esas sayılı dosyasına kayden “Göreve iadesi sonrası toplu olarak iade edilen kişi borçlarına kanuni faiz uygulanmaması sebebiyle uğradığı gelir kaybının giderilmesine yönelik talebinin reddine ilişkin İç Ticaret Genel
Müdürlüğü’nün 30/05/2023 tarihli ve sayılı işleminin iptali” istemi ile Bakanlık aleyhine açılan davalara ilişkin şu aşamada anılan Mahkemece verilmiş bir karar bulunmadığı,
3. Kurumumuza 06/10/2023 tarihinde mail yolu ile gelen ve Ticaret Bakanlığı Personel Genel
Müdürlüğünün – – sayılı Ek Gösterge- konulu yazısında özetle;
3.1 Rekabet Kurumu Başkanlığı İnsan Kaynakları Dairesinden, 26/12/2005-15/09/2015 tarihleri arasında
Rekabet Uzmanı olarak görev yapan ’a görevine dönüşü sonrasında hangi ek gösterge rakamları üzerinden ödeme yapılacağına ilişkin; 2 nci, 3 üncü ve 4 üncü dereceli Rekabet Uzmanının 15/01/2023 tarihinden önce yararlandığı ek gösterge rakamlarının bildirilmesinin istendiği,
4. Yine 06/10/2023 tarihinde Kurumumuza mail yolu ile gelen madde (3) ve alt bendinde belirtilen hususlara cevaben Rekabet Kurumu Başkanlığı İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığının – – sayılı Rekabet Uzmanı Kadrosu Ek Gösterge Rakamları konulu yazısında özetle;
4.1 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 10/12/1997 tarihli ve 282 sayılı Rekabet Kurulu
kararı uyarınca, 15/01/2023 tarihinden önce görev yapan 2 nci derece Rekabet Uzmanı kadrosunun ek göstergesinin 4800, 3 üncü derece Rekabet Uzmanı kadrosunun ek göstergesinin 3600 ve 4 üncü derece
Rekabet Uzmanı kadrosunun ek göstergesinin 3000 olarak belirlendiği ve bu ek gösterge rakamları üzerinden ödeme yapıldığı,
Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının,
5.1 “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin 5 inci fıkrası; “Devlet organları ve idare
makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar”,
5.2 “Mülkiyet hakkı” başlıklı 35 inci maddesinde; “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu
haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.”,
5.3 “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü
ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,
5.4 125 inci maddesinin 7 nci fıkrasında; “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle
yükümlüdür”,
6. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
7. 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun “Kararların
uygulanması” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “…İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir”,
8. 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 221 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında; “…Başbakanlık Uzmanı, Sektörel İzleme ve Değerlendirme Raportörü, Başbakanlık Uzman Yardımcısı kadrolarında görev yapanlar Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterliği, Mili Güvenlik Kurulu Genel
Sekreterliği ve düzenleyici ve denetleyici kurumlar ile bakanlıkların merkez teşkilatlarında bulunan durumlarına uygun ve mesleğe özel yarışmayla girilen uzmanlık, uzman yardımcılığı, kadro ve pozisyonlarına Devlet Personel Başkanlığınca bir ay içinde atanırlar. Bunların atandıkları tarih itibarıyla diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın kadroları ihdas edilmiş ve ilgili mevzuatı uyarınca Kurum kadro cetvellerine eklenmiş sayılır. Nakil işlemi tamamlanıncaya kadar, eski kadrolarına ait her türlü aylık, ek gösterge ve her türlü zam ve tazminatları, ikramiye ve sözleşme ücretleri ile diğer mali haklarını Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinden almaya devam eder. Bu fıkra kapsamındaki personelin Başbakanlıktaki anılan kadrolarda geçirdikleri süreler, kıdem bakımından muadilleriyle mali ve özlük hakları bakımından denkliğinin sağlanması da dâhil olmak üzere, yeni atandıkları kurumların kadrolarında geçmiş sayılır…” ,
9. Devlet Memurları Kanunu İle Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 6 ncı maddesinin g bendinde; “… 4 üncü derece Ticaret Uzmanı ek göstergesinin 2200, 3 üncü derece Ticaret Uzmanı ek göstergesinin 2800, 2 nci derece Ticaret Uzmanı ek göstergesinin 3600 ve 1 inci derece Ticaret Uzmanı ek göstergesinin 4200 olarak…” ,
10. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Aylığın ödeme zamanı ve esasları” başlıklı 164 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; “Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye Bakanlığı yetkilidir.”,
11. 20/07/2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007/21 sayılı Başbakanlık
Genelgesinin 4 üncü maddesinde; “Banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamı personele dağıtılacaktır”, 5 inci maddesinde; “Dağıtılacak promosyonlar, ilgili banka tarafından personel adına açılan hesaba aktarılmak suretiyle ödenecektir.”,
12. 17/07/2012 tarihli ve 28356 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğünün
34 Sıra No lu Genel Tebliğinin 1 inci maddesinde; “Bu Tebliğin amacı, merkezi yönetim kapsamında
yer alan kamu idarelerinde görevli kamu görevlileri ve işçilerin aylık ödemelerinin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.” ,
13. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yıllık izin” başlıklı 102 nci maddesinde; “Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan on yıla kadar (On yıl dahil) olanlar için yirmi gün, hizmeti on yıldan fazla olanlar için 30 gündür. Zorunlu hallerde bu sürelere gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün eklenebilir.”,
13.1 “Yıllık izinlerin kullanılışı” başlıklı 103 üncü maddesinde; “Yıllık izinler, amirin uygun bulacağı
zamanlarda, toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir. Birbirini izliyen iki yılın izni bir arada
verilebilir. Cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer. Öğretmenler yaz tatili ile dinlenme tatillerinde izinli sayılırlar. Bunlara, hastalık ve diğer mazeret izinleri dışında, ayrıca yıllık izin verilmez. Hizmetleri sırasında radyoaktif ışınlarla çalışan personele, her yıl yıllık izinlerine ilaveten bir aylık sağlık izni verilir.” ,
14. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı İzin Yönergesinin “Yıllık İzinlerin Kullanılışı” başlıklı 9 uncu maddesinde; “(1) Yıllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir. Yıllık izinlerin tamamının veya bir kısmının ait olduğu yıl içinde kullanılamaması durumunda kullanılamayan yıllık izin, bir sonraki yıl, o yılın izni ile birlikte toptan veya kısım kısım kullanılabilir. Bir önceki yıl kullanılmayan izin ile cari yıl izni olmak üzere iki yılın izni bir arada verilebilir. Bir önceki yıl kullanılmayan izninin müteakip yıla aktarılması için memur tarafından dilekçe verilmesine veya onay alınmasına gerek bulunmamaktadır. (2) Cari yıl içinde, bir önceki yıl hariç önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer. Gelecek yılın izninden düşülmek üzere yıllık izin verilemez. (3) Cari yıla ait yıllık iznin bir sonraki yıla taşması hâlinde; taşan kısım iznin alındığı yıla ait olacağından bu kısım yeni yıl izninden mahsup edilmeyecektir.” ,
15. Birleşmiş Milletler İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal
Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensiplerinde; “…Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler. Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar.”,
ifadelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
16. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan
Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
17. Başvuran (1) numaralı paragrafta belirtildiği üzere, Rekabet Uzmanı unvanıyla 26/12/2005 -15/09/2015 tarihleri arasında görev yaparken Kurumunda netten brüte maaş sistemi uygulandığını, 2015 yılında
Başbakanlık Sektörel İzleme ve Değerlendirme Birimine Sektörel İzleme ve Değerlendirme Raportörü olarak naklen atandığını, burada görev yaparken eski Kurumundaki özlük haklarının, maaş miktarının ve netten brüte maaş sisteminin aynen devam ettiğini, 672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarıldığını, söz konusu işlemle ilgili başvurusunun Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun 27/10/2022 tarih, sayılı kararıyla kabul edildiğini ve Ticaret Uzmanı olarak ataması yapılarak 19/01/2023 tarihinde göreve başladığını, burada geçmiş döneme ait kadro karşılığı sözleşmeli personel olan statüsünün korunmadığını, maaşının düşürüldüğünü, netten brüte maaş sisteminin muhafaza edilmediğini, sahip olması gereken ek göstergesinin tarafına verilmediğini, geçmiş döneme ait yıllık izin haklarının karşılanmadığını,
geçmiş döneme ait banka promosyonlarının tarafına ödenmediğini ve hakedişinde kanuni faizin uygulanmadığını belirterek; ilgili konulardaki mağduriyetlerinin giderilmesini talep etmektedir.
18. Başvuranın, Ankara 12. İdare Mahkemesinin / Esas sayılı dosyasına kayden “görevinden uzak kaldığı süreye ilişkin ödenen maaş ödemelerine kanuni faiz uygulanmaması sebebiyle uğradığı gelir kaybının giderilmesine yönelik talebinin reddine ilişkin İç Ticaret Genel Müdürlüğü’nün 30/05/2023 tarihli ve sayılı işleminin iptali” ve Ankara 12. İdare Mahkemesinin / Esas sayılı dosyasına kayden “Göreve iadesi sonrası toplu olarak iade edilen kişi borçlarına kanuni faiz uygulanmaması sebebiyle uğradığı gelir kaybının giderilmesine yönelik talebinin reddine ilişkin İç
Ticaret Genel Müdürlüğü’nün 30/05/2023 tarihli ve sayılı işleminin iptali” istemi ile Bakanlık aleyhine açılan davalarının bulunduğu, davaların konusu mahiyetiyle faiz ödemesi talepli olduğu görüldüğünden, 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Başvuru ve usulü” başlıklı 17 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlıklara ilişkin başvuruların incelenemeyeceği, hükmüne istinaden dosya kapsamında tarafına kanuni faiz ödenmesi talebi ele alınmamıştır.
Buna göre,
a. Başvuranın, 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 221 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında belirtilen hususlarla alakalı talebine ilişkin olarak,
19. Başvuranın görevinden uzaklaştırıldığı dönemde 4 üncü derecede bulunduğu, 4 üncü derecede bulunan
Rekabet Uzmanı ek göstergesinin 3000 olduğunun Ticaret Bakanlığı ve Rekabet Kurumu arasında yapılan yazışmalardan anlaşıldığı,
20. Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 6 ncı maddesinin g bendinde; 4 üncü derece Ticaret Uzmanı ek göstergesinin 2200 olarak düzenlendiği,
21. Konu hakkında Mevzuat yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın görevinden ayrı kalmadan önceki kadrosunun ismen sayılarak yer aldığı 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin
221 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında “…Nakil işlemi tamamlanıncaya kadar, eski kadrolarına ait her
türlü aylık, ek gösterge ve her türlü zam ve tazminatları, ikramiye ve sözleşme ücretleri ile diğer mali haklarını Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinden almaya devam eder. Bu fıkra kapsamındaki personelin
Başbakanlıktaki anılan kadrolarda geçirdikleri süreler, kıdem bakımından muadilleriyle mali ve özlük hakları bakımından denkliğinin sağlanması da dâhil olmak üzere, yeni atandıkları kurumların kadrolarında geçmiş sayılır…” ifadelerine yer verildiği, ilgili hükümle muadilleriyle mali ve özlük haklar bakımından denkliğinin sağlanması gerekliliğine işaret edildiği,
22. Başvuranın görevine dönüşü sonrasında 4 üncü derece Ticaret Uzmanlığı kadrosuna atamasının yapıldığı ve 4 üncü derece Ticaret Uzmanına 2200 ek gösterge rakamından maaş ödemesi yapılırken mali ve özlük haklarında denkliğinin sağlanması için başvurana 4 üncü derece Rekabet Uzmanının ek göstergesine göre 3000 rakamından maaş ödemesinin geçmiş dönemler için yapıldığı,
23. Başvuran adına düzenlenen ödeme emri belgesinden görevine iadesi sonrasında 776.696,55 TL ödeme yapıldığı, ödemelerin 08/2016 döneminde 1/3, diğer aylarda tam maaş olarak ödendiği, son ödemenin 12/2022 dönemini kapsayacak şekilde yapıldığı,
24. Rekabet Uzmanları ile Ticaret Uzmanları arasında derece karşılığı ek göstergelerde farklılık arz ettiği ve ek gösterge farklılıklarına göre yapılan maaş ödemelerinin her ne kadar başvuranın muadilleriyle özlük haklarının denkliğinin sağlandığına işaret etmiş olsa da Kurumlar arasındaki özlük hakları arasındaki farklılıklar ile birlikte mali haklar açısından da farklılıklar arz edebileceği göz önüne alınarak mali denkliğin sağlanması için derece karşılığı ek göstergeler ile birlikte dereceler arasındaki muhtemel maaş farklılıklarının da bulunabileceği,
25. Başvuranın, düzenleyici ve denetleyici kurum olan Rekabet Kurumu’na 2005 yılında Rekabet Uzmanı olarak görevine başladığı, göreve başladığı tarih itibariyle 02/11/2011 tarihli 666 Sayılı Kanun Hükmünde
Kararname öncesinde mesleğine başlamış olmasının, konunun muadilleriyle denkliğinin sağlanması için özlük hakları ile birlikte mali denkliğinin de sağlanması için muhtemel maaş farklılıklarının araştırılmasını gerekli kıldığı,
26. Kurumlar arasında derece karşılığı ek göstergelerde farklılık bulunmakla birlikte maaş ödemesi altında yapılan kalemlerde de muhtemel farklılık bulunabileceği göz önüne alınarak, başvuran adına 08/2016 dönemi itibariyle düzenlenen hakediş cetvellerinin 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü fıkrasında belirtilen muadilleriyle mali ve özlük haklarının denkliğinin sağlanarak düzenlenmesi hususlarından sadece özlük hakları bakımından denkliğinin sağlanması hususuna dikkat edildiği fakat mali hakları konusunda denkliğinin sağlanması hususuna dikkat edilmediği,
27. Bu doğrultuda, başvuranın, Rekabet Uzmanı kadrosunda görev yapmakta iken Kurumunun 25/08/2015 tarih, sayılı yazısıyla Mülga Başbakanlık Sektörel İzleme ve Değerlendirme Raportörü kadrosuna geçtikten sonra 01/09/2016 tarihinde kamu görevinden çıkarıldığı süreçteki özlük haklarının korunduğu gibi mali haklarının da korunarak denkliğinin sağlanması için gerekli hesaplamaların yapılması ve ilgili dönemlerde kendisine ödenen geçmiş döneme ait aylık hakediş miktarlarının düzenlenmesi ile toplu hakedişinin yeniden hesaplanarak başvuran lehine çıkacak muhtemel farkın başvurana ödenmesi gerektiği,
b. Başvuranın, görevinden ayrı kaldığı dönemde mahrum kaldığı banka promosyonları hakkındaki talebine ilişkin olarak,
28. Başvuruya konu incelemede ayrıca başvuranın tarafına geçmiş dönemler için yapılan ödemelerde banka promosyon ödemesinin bulunmadığı, 15/02/2023 tarihinde almış olduğu banka promosyonunun gelecek döneme ilişkin olarak tarafına ödendiği,
29. İdarenin açıklamalarında başvuranın görevinden ayrı kaldığı süreçte aylar itibariyle maaş alamadığından promosyon ödemesinin yatırılamadığı, yapılan işlemlerin mevzuat hükümlerine ve bankayla yapılan sözleşme hükümlerine uygun olduğu için ilgiliye başvuruya konu ödemenin yapılamayacağının belirtildiği,
30. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinde; madde kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya
Maliye Bakanlığı’nın yetkili olduğu, söz konusu düzenleme gereğince çıkarılan 17/07/2012 tarihli ve 28356 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü’nün 34 Sıra No’ lu Genel Tebliği’nde ise, kamu personelinin maaşlarının bankalar vasıtasıyla ödenmesine yönelik usul ve esasların belirlendiği,
31. Bu doğrultuda kamu personelinin maaşlarının ödenmesi için ilgili kurumlarla anlaşan bankalar, söz konusu mali haklara ilişkin protokoller akdetmekte ve bu protokoller gereğince elde ettiği gelirler üzerinden
“promosyon” adı verilen ek mali imkanları ilgili kurumlara sağladığı, bankaların sunduğu bu imkânların, kamu kurum-kuruluşları tarafından ne şekilde değerlendirileceği ve personelin bunlardan yararlanıp yararlanmayacağına ilişkin uygulamada yeknesaklığın bulunmayışı sebebiyle 20/07/2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007/21 sayılı Başbakanlık Genelgesi hazırlandığı,
32. Söz konusu Genelge ile bankalarla yapılacak protokollere ilişkin uyulması gereken genel çerçeve çizilmiş olup promosyon ödemeleri bağlamındaki tereddütleri bir noktaya kadar giderdiği, ancak zaman içinde değişen şartlarla birlikte, Genelgenin 4 üncü ve 5 inci maddelerinin yeniden ele alınması gerekmiş ve bu kapsamda söz konusu maddelerde değişiklik öngörmek üzere sırasıyla 2008/18 sayılı ve 2010/17 sayılı Başbakanlık Genelgelerinin çıkarıldığı,
33. 2007/21 sayılı Genelgenin 5 inci maddesindeki değişiklikle, kamu kurum ve kuruluşlarının promosyon ödemelerini ne miktarda ve ne kadar sürede yapacaklarına ilişkin sınırlayıcı hükümlerin ortadan kaldırıldığı, böylece ilgili kurumların kendi öznel şartlarını değerlendirerek bu ödemeyi yapmaları hususunda geniş bir takdir sahası oluşturulduğu,
34. Söz konusu Genelgenin 4 üncü maddesinde yapılan değişiklikte, bankadan alınacak promosyon miktarının tamamının personele dağıtılacağı esası benimsendiği ve bu suretle promosyon bedelinin üçte birine kadarki kısmının ilgili kurum personelinin ihtiyaçları doğrultusunda kullanılabileceğine ilişkin yaklaşımın terkedildiği,
35. Bu hususların, promosyon bedelinin, kamu personelinin aylık veya ücretinin tamamlayıcı parçası olduğu gerçeğinin kabulüne işaret ettiği,
36. Ayrıca hukuk devletinin gereklerinden biri de idarenin hukukla bağlılığı ve hukuka aykırı işlem ve eylemlerinden dolayı kişilere verdiği zararların tazmini olup, Anayasanın 125 inci maddesinde de İdarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğunun açıkça hüküm altına alındığı,
37. Bu doğrultuda, sözleşme imzalanmayarak kamu görevinden bir nevi uzaklaştırılan ancak Olağanüstü
Hal Komisyonu kararıyla görevine dönen başvuranın şayet kamu görevinden çıkarılmamış olsaydı mevcut personel olarak promosyon ödeme sözleşmesine dahil edileceği ve maaşının banka aracılığıyla yatırılması nedeniyle promosyon ücretinden yararlanabileceği,
38. Başvuranın idarenin hukuka aykırı işlemi nedeniyle bu imkandan mahrum kaldığı dikkate alındığında; idarenin hatalı işlemi nedeniyle oluşan külfetin başvurana yükletilemeyeceği, başvuranın eksik kalan promosyon ödemelerinin idare tarafından karşılanması gerektiği,
c. Başvuranın, görevinden ayrı kaldığı dönemlerdeki yıllık izinlerinin toplu olarak tarafına verilmesi hakkındaki talebine ilişkin olarak,
39. Başvurana 657 sayılı Kanununun 102. Maddesinde belirtilen şartları sağlaması sebebiyle görevine dönüşü ile birlikte, cari yıl için 30 ve bir önceki yıl için 30 olmak üzere toplam 60 günlük yıllık izin verildiği,
40. Başvuranın, 09/2016 döneminde görevinden ayrı kalmış olduğu an itibariyle 42 günlük izninin bulunması ve görevinden ayrı kaldığı dönem için yıllık 30 gün üzerinden 7 yıl için 210 günlük izin istemi ile birlikte 252 günlük yıllık iznin tarafına verilmesini talep ettiği,
41. Konu hakkında Mevzuat yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunun; “Yıllık izinlerin kullanılışı” başlıklı 103 üncü maddesinde; “Yıllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir. Birbirini izliyen iki yılın izni bir arada verilebilir. Cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer.” hükmünün yer aldığı, ilgili hükümde bir önceki yıl hariç kullanılmayan izin hakkının düşeceğinin açıkça belirtildiği,
42. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı İzin Yönergesinin “Yıllık İzinlerin Kullanılışı” başlıklı 9 uncu maddesinde; “(1) … Bir önceki yıl kullanılmayan izin ile cari yıl izni olmak üzere iki yılın izni bir arada verilebilir… (2) Cari yıl içinde, bir önceki yıl hariç önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer…” , hükümlerinin yer aldığı, anılan hükümlerin kanunun işleyişine açıklık getirdiği ve devlet memurları hakkındaki bu uygulamanın sabit olduğu,
43. Devlet memurunun yıllık izin hakkının, 657 sayılı Kanununun 102. Maddesinde belirtilen şartların sağlanması durumunda önceki dönem yıllık izin hakkının hiç kullanmamış olduğu varsayıldığında cari yıl ile birlikte 60 günden fazla olamayacağı anlaşılmış olup, başvurana görevine dönüşü sonrasında bir önceki yıl izni ile cari yıl izninin toplamı olan 60 günlük izin hakkı verildiği,
44. Bu kapsamda, söz konusu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, İdarece yürütülen işlemde anılan mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmadığı,
45. Bu çerçevede tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuru konusu ile ilgili olarak yapılan değerlendirmede IV numaralı başlığın;
(a) maddesinde belirtilen talebi ile ilgili olarak, Kurumlar arasında derece karşılığı ek göstergelerde farklılık bulunmakla birlikte maaş ödemesi altında yapılan kalemlerde de muhtemel farklılık bulunabileceği göz önüne alınarak, başvuran adına 08/2016 dönemi itibariyle düzenlenen hakediş cetvellerinin 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü fıkrasında belirtilen muadilleriyle mali ve özlük haklarının denkliğinin sağlanarak düzenlenmesi hususlarından sadece özlük hakları bakımından denkliğinin sağlanması hususuna dikkat edildiği fakat mali hakları konusunda denkliğinin sağlanması hususuna dikkat edilmediği, Rekabet Uzmanı kadrosunda görev yapmakta iken Kurumunun 25/08/2015 tarih, sayılı yazısıyla Mülga Başbakanlık Sektörel İzleme ve Değerlendirme Raportörü kadrosuna atandıktan sonra 01/09/2016 tarihinde kamu görevinden çıkarıldığı süreçteki mali ve özlük hakları korunarak İdari işlem tesis edilmesi gerekirken, mali denkliğinin sağlanması için gerekli hesaplamaların yapılmadan ilgili dönemlerin hakediş cetvellerinin düzenlendiği görülmüş olup, İdarece yapılan işlemin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu,
(b) maddesinde belirtilen talebi ile ilgili olarak, Komisyon kararı ile kamu görevine geri dönmesine karar verilen kişiler bakımından idarenin almış olduğu kamu görevinden uzaklaştırma işlemlerinin tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılacağı, bu kapsamda göreve başlayanlara kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakların ödenmesi gerektiği, ayrıca başvuranın idarenin tesis etmiş olduğu idari işlem nedeniyle kendi iradesi dışında görevinden uzak kaldığı, komisyon kararı ile görevine geri döndüğü, idarenin haksız işlemi nedeniyle oluşan külfetin başvurana yükletilemeyeceği, başvurana
mahrum kaldığı miktar kadar promosyon ödemesinin yapılmasının gerektiği tespit edilmiş olup başvuranın tarafına banka promosyonu ödenmesinin yapılması talebinin ilgili İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu,
(c) maddesinde belirtilen talebi ile ilgili olarak, başvuranın 252 günlük izin hakkının tarafına verilmesi talebinin “bir önceki yıl hariç kullanılmayan izin hakkının düşeceği” düzenlemesinin Kanunun emredici hükmü olmasından kaynaklı, görevine dönüşü sonrasında cari yıl ile birlikte bir önceki yıla ait yıllık izinler dışındaki diğer yıllık izinlerin artık kullanılabilirliğinin bulunmadığı, netice itibarıyla gelinen aşamada başvuranın 2022 yılı öncesine ait izin haklarının kullanılabilirliği kalmadığı için yıllık izin haklarının iadesinin mer’i mevzuat hükümleri uyarınca mümkün olmadığı görülmüş olup, İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı,
sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
46. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelerin
idare tarafından süresi içinde gönderildiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket ettiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin göstermemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine, uymadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
47. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvuranın, görevinden ayrı kaldığı dönemlerdeki yıllık izin haklarının toplu olarak tarafına verilmesi talebinin REDDİNE,
Göreve iadesi sonrasında muadilleriyle özlük hakları bakımından denkliğinin sağlandığı gibi mali hakları bakımından da denkliğinin sağlanarak yeniden düzenlenmesi ile görevinden ayrı kaldığı dönemde mahrum kaldığı promosyon tutarının ödenmesi yönünde makul sürede yeni bir işlem tesisi için TİCARET
BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
Ticaret Bakanlığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve TİCARET BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi