|
ÖZET: Uyuşmazlık, Kocaeli ili, Körfez ilçesinde bulunan bir taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve tapudan yol olarak terkini talebine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi, davanın kabulüne karar vererek kamulaştırma bedelinin tespitine ve taşınmazın yol olarak terkine hükmetmiştir. Ancak, davacı idare vekili, bilirkişi raporundaki değer tespitinin hatalı olduğunu ve taşınmazın ada ve parsel numarasının değiştiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesi, davacı idarenin itirazlarını değerlendirerek, kamulaştırma bedelinin belirlenmesinde kullanılan yöntemlerin yerinde olduğunu ve taşınmazın değerinin azalışının da uygun olduğunu belirlemiştir. Ancak, taşınmazın parsel numarasındaki değişiklik nedeniyle infazda tereddüt yaşanmaması için düzeltme yapılması gerektiğine hükmetmiştir. Sonuç olarak, Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararı, davacı idarenin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile düzeltilerek onanmış ve yeni parsel numarasının tescil hükmüne eklenmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu durum, kamulaştırma süreçlerinde parsel bilgileri ve değer tespitinin önemini vurgulamaktadır. |
5. Hukuk Dairesi 2024/3970 E. , 2024/8974 K.
“İçtihat Metni”
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1302 Esas, 2024/164 Karar
DAVA TARİHİ : 28.09.2020
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Körfez 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/157 Esas, 2021/204 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, Körfez ilçesi, Sipahiler Mahallesi 3226 parsel sayılı taşınmazın 1.716,44 m²lik kısmının kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi heyetince objektif değer artırıcı unsur olarak kabul edilen raporda yazılı taşınmazın özelliklerinin, kapitalizasyon faizinin belirlenmesine esas unsurlar olduğu gözetilmeden, bilimsel yolla elde edilen bedele, ayrıca %50 objektif değer artırıcı unsur ilavesi yapılarak kamulaştırma bedelinin fazla artırıldığını, Yargıtay kararları gereği münavebeye esas alınan ürünlerin ortalama verimlerinin dikkate alınması gerektiğini, ancak bilirkişi raporunda ürünlerin en yüksek verimleri esas alınarak tespit yapıldığını, dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede sulu ve kuru arazide hangi ürünlerin ekilebileceğini, bunların yıllara göre dekara ortalama verim miktarlarının, ürünlerin sulanıp sulanmadığının, sulanıyorsa nereden ve nasıl sulandığının tutanağa eklenmesi gerektiğini, ancak bilirkişi raporunun bu hususlar gözetilmeden karara esas alındığını, kamulaştırmadan arta kalan kısmın tarımsal faaliyete uygun olup, geri kalan kısım için %10 değer düşüklüğü hesaplanmasına karar verilmesinin Yargıtay kararlarına aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi vasfında kabul edilen taşınmaza %4 oranında kapitalizasyon faizi ve %50 oranında objektif değer artışı uygulanmak suretiyle 2020 yılı itibarıyla m² birim fiyatının 121,50 TL olarak belirlendiği, söz konusu birim fiyatın, davacı idarenin ileri sürdüğü gibi yüksek olmadığı, ayrıca dava konusu taşınmazın yüzölçümü ve kamulaştırılan kısmın geometrik durumu dikkate alındığında belirlenen değer azalışının da yerinde olduğu gerekçesi ile davacı idare vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu Kocaeli ili, Körfez ilçesi, Sipahiler Mahallesi 3226 parsel sayılı taşınmazın 140 ada 318 parsel olarak yenilendiğini, kararın bu parsel dikkate alınarak düzenlenmesi gerektiğini ileri sürmüş ve istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, … olarak davacı idare ile davalı arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları ve 12 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesi yerindedir.
3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere,uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre; davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
4. Dava konusu taşınmazın ada ve parsel numarasının değiştiği gözetilerek infazda tereddüt oluşmaması için yeni bilgileri üzerinden tescil hükmü kurulması gerektiğinin düşünülmemesi doğru değildir.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2.Davacı idare vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA
3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2) nolu bendinde yer alan “3226” ibaresinin çıkarılarak yerine “140 ada 318” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine21.11. 2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.