|
ÖZET: Başvuran, daha önce 3. derece kadroda çalışırken hususi damgalı pasaport alma hakkı kazanmış, ancak 9. derece kadroya atanmasının ardından bu hakkın iptal edilmesini hukuka aykırı bulmuştur. Danıştay, hususi damgalı pasaportların yalnızca 1., 2. ve 3. derece kadrolarda görev yapan memurlara verilebileceğini belirtmiş, başvuranın 9. derece kadroda çalıştığı için bu haktan yararlanamayacağını ifade etmiştir. Ayrıca, kazanılmış hakların korunması ilkesinin, mevcut kadro derecesinin 9 olması nedeniyle geçerli olmadığını vurgulamıştır.
Danıştay, başvuranın durumunu değerlendirirken, hususi pasaport alacak kişilerin fiilen 1., 2. veya 3. dereceli kadrolarda çalışıyor olmalarının gerektiğini, dolayısıyla başvuranın mevcut durumda bu koşulları taşımadığını belirtmiştir. Sonuç olarak, başvuranın hususi damgalı pasaport talebinin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu karar, kamu görevlilerinin kadro derecelerinin pasaport hakları üzerindeki etkisini net bir şekilde ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/11993-S.18559
BAŞVURU NO : 2019/10495
KARAR TARİHİ : 22/11/2019
RET KARARI
NÜFUS VE VATANDAŞLIK İŞLERİ GENEL
BAŞVURUYA KONU İDARE :
MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın daha önce gerekli şartları sağlayarak edindiği hususi damgalı pasaport hakkının saklı kalması ve benzer durumda olanlar için düzenleme yapılması talebine ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 23/05/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza başvuruda bulunan …; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sivil Havacılık Genel
Müdürlüğünde Avukat kadrosunda çalışmaktayken 20.1.2017 tarihinde 657 sayılı Kanun’un 68 inci maddesinin b fıkrasına göre 3 üncü derecenin 1 inci kademesine getirildiğini, buna istinaden hususi damgalı pasaport almaya hak kazandığını ve aldığını, 04.02.2019 tarihinde 3 üncü derecenin 1 inci kademesinde avukat kadrosunda çalışmakta iken muvafakat almak suretiyle naklen atama ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında A grubu kariyer uzman yardımcısı olarak 9 uncu derecede çalışmaya başladığını, Pasaport Kanunu’nun 14 üncü maddesinde, birinci ikinci üçüncü derecelerde çalışmakta iken emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanlara hususi damgalı pasaporttan faydalanma imkanı verilmekte iken memuriyetini sürdürmekte olan ve nakil sebebiyle kadro derecesi değişen kendisinin hususi damgalı pasaport hakkından faydalandırılmamasının hakkaniyete aykırı olduğunu ve tarafına hususi damgalı pasaport verilmesi talebinin İdarenin 14.05.2019 tarih ve … sayılı yazısı ile reddedildiğini belirterek daha önce gerekli şartları sağlayarak edindiği hususi damgalı pasaport hakkının saklı kalmasını ve benzer durumda olanlar için düzenleme yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Konuya ilişkin olarak başvuranın … sayılı bir önceki başvurusuna istinaden
Kurumumuzca verilen tarih ve … sayılı Gönderme Kararına cevaben
İdarenin 27/06/2019 tarih ve … sayılı yazısında özetle; 2.1. Başvuranın 3 üncü derece kadroda Avukat unvanı ile Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme
Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünde görev yapmakta iken Aile ve Sosyal Politikalar
Bakanlığının 10/07/2018 tarihli ve … numaralı Personel Hareket Onayı ile Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğüne Aile ve Sosyal Politikalar Uzman
Yardımcısı olarak atandığı ve kadro derecesinin 9 olduğunun tespit edildiği, 2.2. 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14 üncü maddesinde “birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri ile birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına; diplomatik pasaport verilmesini gerektiren vazifelerden başka herhangi bir resmi vazife ile veya kendi hesaplarına yabancı ülkelere gittikleri zaman verilir” hükmünün yer aldığı ve başvuranın atandığı kadro derecesinin 9 olması nedeniyle mezkur Kanun hükmüne istinaden hususi damgalı pasaport talebinin yerine getirilemeyeceğinin değerlendirildiği belirtilmiştir.
3. Kurumumuzun 14/06/2019 tarihli ve … sayılı bilgi ve belge talep yazısı ile 25/10/2019 tarih ve … sayılı tekit yazısına ilişkin olarak Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel
Müdürlüğünden alınan 07/11/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazısında özetle; 3.1. Başvuranın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin B bendi hükmüne istinaden Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne
3 üncü derece kadroda Avukat unvanında göreve atandığı ve bahse konu kurumda görev
yapmakta iken 31/01/2017-31/01/2022 tarihleri arasında geçerli … seri numaralı hususi damgalı pasaport aldığı ve talebine binaen pasaportun 22/04/2019 tarihinde Etimesgut İlçe
Nüfus Müdürlüğü tarafından iptal edildiği, 3.2. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin B bendinin 3 üncü paragrafında; “Bu bent hükümlerine göre atananlar atandıkları kadronun aylık (ek gösterge dahil) ve diğer haklarından yararlanırlar. Bu suretle üst dereceye atananların bu kadrolarda geçirdikleri her yıl kademe ilerlemesi ve her “3” yıl derece yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükselmesinde göz önüne alınır.
Ancak atandıkları kadro aylıkları, başka görevlere atanma halinde kazanılmış hak sayılmaz” hükmünün yer aldığı, 3.3. Danıştay Birinci Dairesinin söz konusu olaya ilişkin görüşünde; birinci, ikinci veya üçüncü dereceli kadrolarda görev yapanların kazanılmış hak derecelerinin daha düşük olması nedeniyle uygulamada farklılık yaratılmayacağının ve ilgililerin bu kadrolarda bulunmalarının hususi pasaport alabilmeleri için yeterli olduğunun kabulü gerektiği, bu itibarla tabi oldukları yasa gereğince kazanılmış hak dereceleri ile hususi pasaport almaları mümkün olmayan ancak birinci, ikinci veya üçüncü derecelere asaleten atanmış olanların artık bu kadro derecesini bizzat işgal ederek çalışmaları ve tabi olduğu yasa hükmü gereğince bu kadroyu iktisap etmeleri nedeniyle bu nevi pasaport almalarının mümkün olduğu, ayrıca hususi pasaport alacak kişilerin birinci, ikinci veya üçüncü dereceli kadroların birinde fiilen çalışıyor olmasının gerektiği, buna göre maddenin bu hükmünden yararlanacak şahısların emeklilik veya maaş derecelerinin değil bizzat iktisap ettikleri kadro derecesinin esas alınacağı, keza bu dereceli kadrolarda bulunup hususi pasaport almaya hak kazanan kişilerin daha sonra düşük dereceli (4 ve daha küçük) kadrolara atanmaları durumunda hususi damgalı pasaport alma haklarının sona ereceğinin belirtildiği, 3.4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin B bendinin üçüncü paragrafı ve konuya ilişkin Danıştay Birinci Dairesinin görüşü doğrultusunda, başvuranın yeni atandığı kadro derecesinin 9 olması ve 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14 üncü maddesinde yer alan kadro derecelerini karşılamaması nedeniyle hususi damgalı pasaport talebinin karşılanamayacağı ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 5. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 6. 15/7/1950 tarihli ve 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun; “Hususi damgalı pasaportlar” başlıklı 14 üncü maddesinin 6.1. A bendinin birinci ve ikinci fıkralarında; (1)“birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri ile birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına; diplomatik pasaport verilmesini gerektiren vazifelerden başka herhangi bir
resmi vazife ile veya kendi hesaplarına yabancı ülkelere gittikleri zaman verilir. (Ek cümle:
19.10.2005 – 5411 S.K/Madde 168) Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu ve Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonu Kurulu üyeleri için, T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilme ve emekli keseneklerinin bu derecelerden kesilmesi şartı aranmaz.(2) “Bunlardan emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanlara da bu nevi pasaport verilir.” 6.2. C bendinin birinci fıkrasında; “Hususi ve Hizmet Damgalı Pasaportlar: Talep edenin mensup bulunduğu makamın yetkili amirinin başvurusu üzerine İçişleri Bakanlığınca verilir, Bu nev’i pasaportlar aynı şart dahilinde İçişleri Bakanlığının muvafakatı ve Dışişleri
Bakanlığının vereceği talimat üzerine, Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilik ve elçiliklerince de verilebilir. Yukarıdaki “A” ve “B” bendlerinde yazılı eşlere ve çocuklara hususi veya hizmet damgalı pasaport verilmesi veya çocukların refakat hanesine kaydı için de aynı yazılı başvuruya lüzum vardır. Emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanların hususi damgalı pasaport alabilmeleri için durumlarını gösteren belgelerle, doğrudan İçişleri
Bakanlığına müracaat etmeleri lazımdır.” 7. 14.08.2014 tarihli ve 29088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Pasaport Kanununun
Uygulanmasına Dair Yönetmelik’in “Hususi pasaport” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1)
Hususi pasaport; Kanunda belirtilen şartları taşıyanlara altı aydan az olmamak kaydıyla
İçişleri Bakanlığınca tespit edilecek sürelerde, yurt içinde İçişleri Bakanlığının vereceği yetkiye göre Valilikler, yurt dışında ise İçişleri Bakanlığının muvafakatı ve Dışişleri Bakanlığının talimatı ile dış temsilcilikler vermeye yetkilidir. (2)Hususi pasaport alacaklarda en az lise veya dengi okul mezunu olma şartı aranır.” 8. İkinci Nesil Pasaport Uygulama Talimatı’nın Beşinci Kısım; “Hususi Damgalı
Pasaportlar, Hak Sahipliği ve Uygulama Esasları, Hak sahipliği” başlıklı 22 inci maddesinin 1 fıkrasının c ve k bentlerinde; “ Talep etmeleri halinde hususi damgalı pasaportlar; c) Birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya emekli kesenekleri T.C. Emekli Sandığına bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlilerine, k) Hususi damgalı pasaport alma hakkı bulunup da Bakanlık makamının onayı veya üçlü kararname ile hususi damgalı pasaport alınması mümkün olmayan başka bir kurumda göreve başlayan, görevi sona erdiğinde kanun gereği önceki kurumuna geri dönme hakkı bulunan ve bu durumunu önceki kurumundan alacağı resmi yazı ile belgeleyen kişilere… verilecektir.
hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran, 1 no’lu paragrafta açıklandığı üzere, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sivil
Havacılık Genel Müdürlüğünde Avukat kadrosunda çalışmaktayken 657 sayılı Kanun’un 68 inci maddesinin b fıkrasına göre 3 üncü derecenin 1 inci kademesine getirildiğini, buna istinaden hususi damgalı pasaport almaya hak kazandığını ve aldığını, 04.02.2019 tarihinde muvafakat almak suretiyle naklen atama ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında A grubu kariyer uzman yardımcısı olarak 9 uncu derecede çalışmaya başladığını belirterek daha önce gerekli şartları sağlayarak edindiği hususi damgalı pasaport hakkının saklı kalmasını ve benzer durumda olanlar için düzenleme yapılmasını talep etmektedir.
11. Kanunda belirlenmiş yetkili makamlarca verilen ve sahiplerine milli hudutlardan diğer ülkelere geçmeyi sağlayan ve geçilen diğer hudutta, milli hudutlar içerisinde kullanılan kimlik belgesinin yerini tutan belge şeklinde tanımlanan pasaportlar, 5682 sayılı Pasaport Kanununun
12 nci maddesine göre Diplomatik (Siyah) Pasaport, Hususi Damgalı (Yeşil) Pasaport,
Hizmet Damgalı (Gri) Pasaport, Umuma Mahsus (Kırmızı) Pasaport ve e-pasaport adı altında
5 gruba ayrılmaktadır.
12. Bu pasaportlardan, pasaport harç ücretinin ödenmemesi ve birçok Avrupa ülkesi ve diğer ülkelere vize şartı aranmaksızın seyahat avantajı sağlayan ve yeşil pasaport olarak da adlandırılan hususi damgalı pasaport, gerekli şartların taşınması kaydıyla Pasaport Kanununun 14/C maddesine göre, talep edenin mensup bulunduğu makamın yetkili amirinin başvurusu üzerine İçişleri Bakanlığınca, ayrıca aynı şart dahilinde İçişleri Bakanlığının muvafakatı ve
Dışişleri Bakanlığının vereceği talimat üzerine, Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilik ve elçiliklerince verilebilmektedir.
13. 5682 sayılı Pasaport Kanununun 14/A maddesinde; hususi damgalı pasaportların birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T.C.
Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan devlet memurları ve diğer kamu görevlileri ile bunlardan emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanlara verileceği düzenlenmiştir.
14. Diğer taraftan, mülga Devlet Personel Başkanlığının 20/06/2007- 9823 sayılı görüşünde; 03/05/2002 tarih ve 24744 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Kamu
Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik” kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarındaki kadroların (A) ve (B) grubu kadrolar olarak iki grupta değerlendirildiği, (A) grubu kadroların özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle ve belli bir yetişme programı sonrası yeterlik sınavına tabi tutularak mesleğe alınan Müfettiş ve
Uzman Yardımcısı, Stajyer Kontrolör, Kaymakam Adayı vb. personel için ihdas edilmiş kadrolar olarak tanımlandığı, (B) grubu kadroların ise; kariyer meslek olarak anılan meslekler dışında kalan diğer kadrolar olarak tanımlandığı, 657 sayılı Kanunun memurların bir kurumdan diğer bir kuruma naklinin düzenlendiği 74 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Memurların bu
Kanuna tabi kurumlar arasında kurumların muvafakatı ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan bir kadroya nakilleri mümkündür.” denildiği, bu itibarla, devlet memurlarının KPSS’ye girmelerini müteakip, Yönetmelikte (A)
grubu olarak nitelenen kadrolar için ilgili kurumların kendi mevzuatına göre yapacakları giriş sınavına girmeleri ve başarılı olmaları halinde söz konusu kadroya halen çalışmakta oldukları kurumun muvafakatiyle atanmalarının mümkün olduğu ifade edilmiştir.
15. Bu çerçevede, Başvuranın Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Sivil Havacılık
Genel Müdürlüğünde Avukat unvanı ile çalışmakta iken Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Aile ve Sosyal Politikalar Uzman Yardımcısı kadrosuna atandığı, atandığı kadroda Kazanılmış
Hak Aylık Derece Kademesi ile Emekli Keseneğine Esas Aylık Derece ve Kademesinin 5/3 olarak korunduğu ancak kadro derecesinin 3 üncü dereceden 9 uncu dereceye düştüğü görülmüştür. Başvuran Kurumumuza sunduğu … ve … sayılı şikayet başvurularına ilişkin dilekçelerinde; uzman yardımcısı kadrosuna atandığını, bir önceki görevinde kadro derecesinin
3 olması hasebiyle edinmeye hak kazandığı hususi damgalı pasaportunun yeni görevinde kadro
derecesinin 9 olması nedeniyle yenilenmemesinin, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14 üncü maddesi uyarınca hususi damgalı pasaport almaya hak kazanıp memuriyetten çekilenlerin haklarının saklı kaldığı nazara alındığında, hakkaniyetle bağdaşmadığını iddia etmektedir.
16. Danıştay Onuncu Dairesinin 23/02/2007 tarihli, E:2004/13146, K: 2007/678 sayılı kararında; 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi olarak sözleşmeli statüde çalışmakta iken emekli keseneğine esas derecesi itibarıyla hususi damgalı pasaport almaya hak kazanan davacının, 4603 sayılı Yasa uyarınca İş Kanuna tabi personel statüsüne geçtikten sonra da sosyal güvenlik yönünden Emekli Sandığı ile ilgilendirildiği, hususi damgalı pasaport verilmesi istemiyle başvurduğu tarih itibariyle de bu ilgisinin devam ettiği ve sözleşmeyi imzalamadan önce Pasaport Kanunundaki koşulları taşıdığının çekişmesiz olduğu tespitinde bulunarak kendi kusuru olmaksızın görev yaptığı kurumun mevzuatındaki değişiklik nedeniyle istihdam şekli değiştirilen ve Emekli Sandığı ile ilgilendirilip, emekli kesenekleri halen emekli keseneğine esas aylığı üzerinden kesilen davacının durumunun; Emekli
Sandığı ile ilgisi devam ettiği sürece tıpkı bu hakkın elde edilmesinden sonra emekli olan ya da çekilen Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri gibi değerlendirilerek hususi pasaport alma hakkının korunması gerektiği sonucuna varmıştır.
17. Kurumumuza yapılan … sayılı şikayet başvurusuna ilişkin olarak Kurumumuzca verilen 09/02/2017 tarih ve … sayılı Tavsiye Kararında; 3. derece kadroda İl Planlama
Uzmanı olarak çalışan başvuranın kamu tüzel kişiliğine haiz Kalkınma Ajanslarından birinde
Bakan muvafakatı ile İş Kanunu’na tabi sözleşmeli personel olarak çalışmaya başladığı, başvuranın Kalkınma Ajansına Bakan muvafakatını alarak geçmek yerine emekli olması ya da istifa yoluyla geçmesi halinde hususi damgalı pasaportu yenilemeye hak kazanacağının açık olması, başvuranın görevi sona erdiğinde önceki kurumuna geri dönme koşulunun bulunması ve geri dönmesi halinde ajansta geçen hizmetinin kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinde değerlendirileceği, bu itibarla başvuranın kamu göreviyle ilişiğinin tam olarak kopmadığının kabulünün gerektiği belirtilerek başvuranın daha önceden gerekli şartları sağlayarak almaya hak kazandığı hususi damgalı pasaportunun süresi dolduktan sonra yenilenmemesi işleminin hakkaniyet gereğince yerinde olmadığına karar verilmiş ve işlemin geri alınarak başvuranla benzer durumda olanların daha önce almaya hak kazandıkları süresi dolan hususi damgalı pasaportlarını yenileyebilmeleri için gerekli düzenlemelerin yapılması yönünde Emniyet Genel Müdürlüğüne tavsiyede bulunulmuştur. Söz konusu Tavsiye Kararına istinaden Emniyet Genel Müdürlüğünce İkinci Nesil Pasaport Uygulama Talimatı’nın 22 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (k) fıkrasında; “Talep etmeleri halinde hususi damgalı pasaportlar; … Hususi damgalı pasaport alma hakkı bulunup da Bakanlık makamının onayı veya üçlü kararname ile hususi damgalı pasaport alınması mümkün olmayan başka bir kurumda göreve başlayan, görevi sona erdiğinde kanun gereği önceki kurumuna geri dönme hakkı bulunan ve bu durumunu önceki kurumundan alacağı resmi yazı ile belgeleyen kişilere…
verilecektir.” yönünde düzenlemeye gidilmiştir.
18. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce, Danıştay Birinci Dairesinin 1., 2., veya 3. dereceli kadrolarda bulunup hususi pasaport almaya hak kazanan kişilerin daha sonra düşük dereceli (4 ve daha küçük) kadrolara atanmaları durumunda hususi damgalı pasaport alma haklarının sona ereceği yönündeki görüşü doğrultusunda; başvuranın atandığı kadro derecesinin dokuz olması ve Pasaport Kanunu’nun 14 üncü maddesinde, 1., 2., veya 3. dereceli kadrolarda bulunan Devlet memurları ve diğer kamu görevlilerine hususi damgalı pasaport verilebileceğinin düzenlenmiş olması nedeniyle başvuranın hususi damgalı pasaport talebinin yerine getirilemeyeceğinin değerlendirildiği ifade edilmiştir.
19. Somut olayda, başvuranın Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Sivil Havacılık
Genel Müdürlüğünde 3. kadro derecesinde Avukat unvanı ile çalışmakta iken Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığının 9. derece Aile ve Sosyal Politikalar Uzman Yardımcısı kadrosuna kendi isteği üzerine katıldığı sözlü sınav sonucunda başarılı olarak atandığı ve hukuki durumunda değişiklik olduğu, halihazırda kariyer uzmanlık basamağının giriş aşaması olan uzman yardımcılığı unvanında çalışması nedeniyle kadro derecesinin 9 olduğu, bu itibarla 3.
Derece kadro yönünden kazanılmış haktan söz edilemeyeceği, Pasaport Kanununda hususi damgalı pasaportun fiilen birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda görev yapan Devlet memurları ile T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan devlet memurları ve diğer kamu görevlilerine verileceğinin düzenlendiği ve başvuranın mevcut durumda hususi damgalı pasaport alma koşullarını taşımadığı nazara alındığında başvuranın tarafına hususi damgalı pasaport düzenlenmesi talebinin İdarece reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; yukarıda hukuki gerekçe başlığı altında incelendiği üzere İdarenin “kanunilik” ve “ölçülülük” ilkesine riayet ettiği ancak Kurumumuzun bilgi ve belge talebine ilişkin cevabi yazılarının süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderilmediği değerlendirildiğinden idarenin iyi yönetim ilkelerinden “dürüstlük”, “nezaket”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bundan böyle bu ilkelere de uygun hareket etmeleri beklenmektedir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre içinde Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve NÜFUS VE VATANDAŞLIK İŞLERİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi