|
ÖZET: Başvuran, Antalya Müzesi Müdürlüğünde koruma ve güvenlik görevlisi olarak çalışmakta olup, daha önce Türk Silahlı Kuvvetleri’nde uzman çavuş olarak görev yapmıştır. Hususi damgalı pasaport talebinin reddedilmesine itiraz eden başvuran, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14/A maddesi ile Ek-4’üncü maddesine dayanarak, emekli ve müstafi olan emsallerinin hususi pasaport alma hakkına sahip olduğunu iddia etmektedir. Ancak, başvuranın 5. kadro derecesinde çalıştığı ve Ek-4’te belirtilen subay veya astsubay unvanlarına sahip olmadığı gerekçesiyle talebi reddedilmiştir.
Danıştay kararları ve ilgili mevzuat incelendiğinde, hususi damgalı pasaportların yalnızca birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan kamu görevlilerine verilebileceği anlaşılmaktadır. Başvuranın mevcut kadro derecesi ve unvanı, bu şartları sağlamadığından, hususi pasaport alma hakkı bulunmamaktadır. İdarenin başvuruya ilişkin işlemi, mevcut kanun ve yönetmeliklere uygun olarak tesis edilmiştir. Bu nedenle, başvuranın talebinin reddi hukuka uygun bulunmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/7582-S.23.12399
BAŞVURU NO : 2023/491
KARAR TARİHİ : 16/06/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
ANTALYA İL KÜLTÜR VE TURİZM MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, hususi damgalı pasaport verilmesi talebi hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 10/01/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda şikayetçi dilekçesinde kayıtlı olan hususlarda özetle; “Antalya
Müzesi Müdürlüğünde sicil no ile “657 sayılı Devlet Memuru Kanuna tabi” koruma ve güvenlik görevlisi olarak görev yaptığını, daha önce 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanuna tabi – sicil no ile Türk
Silahlı kuvvetlerinde uzman çavuş olarak görev yapmakta iken 11.7.2008 tarihinde kendi isteğiyle görevinden ayrılarak Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde 30.01.2009 tarihinden itibaren çalışmaya başladığını ve halen çalıştığını, kendi isteğiyle Türk Silahlı kuvvetlerinden ayrılarak Kültür ve Turizm
Bakanlığı bünyesinde görev yaptığı kurumun mevzuatındaki değişiklik nedeniyle istihdam şekli değiştirilen ve Emekli Sandığı ile ilgili ilgilendirilip emekli kesenekleri halen Emekli Sandığı üzerinden kesilenlerin
Emekli Sandığı ile ilgisi devam ettiği sürece tıpkı bu hakkın elde edilmesinden sonra hususi damgalı pasaport hakkının korunması gerektiği uzman çavuş kadrosunda çalışırken son olarak kadro derecesinin 4’e kadar düştüğü ve TSK’da görev yapmaya devam etseydi kadro derecesinin 1’e kadar düşeceğini, ayrılacağı sırasında kadro derecesine dair belgenin ekte olduğunu, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14/A a maddesinin bendi ile Kanuna 1988 yılında 3463 sayılı Kanun ile eklenen Ek-4 üncü maddesi gereğince “…
ile subay ve astsubayların taşıdıkları unvan ve/veya rütbeleri taşımakla beraber 1 inci, 2 nci ve 3 üncü derece kadroları almadan emekli olan veya ayrılanlardan Devlet memuriyetindeki hizmet süreleri, taşıdığı unvan ve/veya rütbeleri itibariyle bugün Hususi Damgalı Pasaport almaya hak kazananlar emsal alınmak suretiyle bunlara da Hususi Pasaport verilir.” şeklinde ifade edildiği, Türk Silahlı kuvvetlerinde çalışmakta olan emekli ve müstafi olan emsallerinin hususi pasaport alma hakkını kazanmış bulunduğu, ayrıca Makine ve
Kimya Endüstrisi Kurumu A.Ş. Genel Müdürlüğü özelleştirildikten sonra Kurumlarına sözleşmeli olarak
naklen atanan ve Kurumlarında kadroya geçen kendisiyle aynı unvana sahip koruma ve güvenlik görevlisi personellerin ayrıldıkları kurumda sözleşmeli olmalarına rağmen hususi pasaport aldıklarını ve
Kurumlarına naklen atanan koruma ve güvenlik görevlisi personellerin de pasaport müracaatı sonucunda hususi pasaportunu Kurumlarından aldıklarını, Danıştay Onuncu Dairesi Başkanlığının Esas No.
/ Karar No. / sayılı karar yazısında, emekli bir polis memurunun lise ve denge okul mezunu olmadığı için hususi pasaport verilmediği, bu sebeple mahkeme sonucunda hususi pasaportunu almış olduğunun görüldüğü, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne yapmış olduğu müracaat sonucunda 5 nci derecede görev yaptığından dolayı kendisine hususi pasaportun uygun görülmediğini” iddia ve ifade ederek “mağduriyetin giderilmesi hususunda gereğinin yapılmasını” talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzca, verilecek karara esas olmak üzere 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanunun “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18 inci maddesi hükmü uyarınca Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden 08/03/2023 tarih ve S. sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.
3. Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden alınan 23/03/2023 tarih ve E- sayılı cevabi yazıda özetle; “
3.1. Şikayetçinin İdareye verdiği 06.06.2022 tarihli dilekçesi ile yeşil pasaport talebinde bulunduğu, talebinin 13.06.2022 tarih ve E- – – sayılı yazı ile gerekçeleri de belirtilerek reddedildiği,
3.2. Şikayetçinin başvurusu ekinde sunduğu Danıştay 10. Daire Başkanlığının kararına konu davada, davacının 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun Ek 2. maddesine dayanılarak hazırlanan Pasaport Kanunu’nun
Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 7. maddesinin 2. fıkrasındaki “Hususi pasaport alacaklarda en az lise veya dengi okul mezunu olma şartı aranır” kuralının iptalini talep etmekte olup söz konusu maddenin şikayetçinin talebini reddetme gerekçesi ile ilgisinin bulunmadığı,
3.3. Şikayetçinin başvuru dilekçesinde de ifade ettiği gibi Türk Silahlı Kuvvetlerinde 3269 sayılı Uzman
Erbaş Kanuna tabi görev yapmakta iken 11.07.2008 tarihinde kendi isteği ile istifa ettiği, 30.01.2009 tarihinde ise o dönem lise mezunu bulunduğundan durumuna uygun olarak Bakanlıkta Bekçi kadrosuna atandığı, daha sonra Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Kamu Yönetimi bölümünden mezun olduğu ve mezuniyetine istinaden intibakı yapılarak 08.07.2019 tarihinde 5. Kadro derece Koruma ve Güvenlik
Görevlisi kadrosuna atandığı, o tarihten bu yana aynı kadro derecede çalışmaya devam ettiği,
3.4. Şikayetçinin 5682 sayılı Kanunun Ek.4.maddesinde ifade edilen unvanlar veya derecelerde hiç görev yapmadığı, maddede ifade edilen subay veya astsubay unvan ve/veya rütbelerini ya da kadro derece şartlarını taşıdığına dair bir belge de sunmadığı, zira Bakanlık öncesinde Türk Silahlı Kuvvetlerindeki görevi sırasında Uzman Erbaş olduğu ve kendisi de kabul ettiği gibi 3269 sayılı yasaya tabi olduğu, oysa subay ve astsubayların 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa tabi olduğu, bu nedenle
yapılan işlem mevcut kanun ve yönetmelikler doğrultusunda yürütüldüğünden hususi damgalı pasaport talebinin karşılanmasının mümkün olmadığı,
3.5. Yine şikayetçinin vermiş olduğu dilekçenin üçüncü paragrafında emsal olarak gösterdiği, kendisi ile aynı unvan ve kadro derecede bulunan personel .’nin daha önce özelleştirilen Makine Kimya
Endüstrisi Kurumunda 1, 2 ve 3 üncü derece kadrolar karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli statüde görev yapmakta iken Kurumun özelleştirme kapsamına alınması nedeniyle kendi kusuru olmaksızın
Kurumundan ayrılarak Bakanlığa atandığı, .’nin Makine Kimya Endüstrisi Kurumunda görev yaptığı sırada hususi damgalı pasaporta hak kazanmış olduğu ve aldığı, kendilerine ise süresi dolan pasaportunun yenilenmesi için müracaat ettiği, kendisinin ilk talebinin reddedildiği, ikinci kez talepte bulunduğunda
İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden görüş sorulduğu ve gelen cevap yazısına istinaden gerekli formun şerh düşülerek düzenlendiği, .’ye bu form ile müracaat ettiği Nüfus
Müdürlüğünce, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün 20.06.2022 tarih ve E– – sayılı görüşü doğrultusunda yeni hususi damgalı pasaportu verildiği,
3.6. Şikayetçinin halen 5 inci kadro derecede görev yapmakta olup bulunduğu unvan itibariyle hiçbir kamu kurumunda daha aşağı bir kadro derece bulunmadığından başka bir ünvanlı kadroya (şef, bilgisayar işletmeni, vb.) atanması halinde mümkün olabileceğinden 3 üncü derece kadro verilmesi halinde kendisine hususi damgalı pasaport düzenlenebileceği,
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.” ,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun
5.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” ,
5.2. “İnceleme ve araştırma başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,
6. 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun,
6.1. 14/A maddesinde, “Hususî damgalı pasaportlar; birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T . C . Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli
/
kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle Sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri, vakıf yükseköğretim kurumlarında görev yapanlardan en az 15 yıl mesleki kıdemi olan öğretim üyeleri ile birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına; diplomatik pasaport verilmesini gerektiren vazifelerden başka herhangi bir resmi vazife ile veya kendi hesaplarına yabancı ülkelere gittikleri zaman verilir. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu ve Tasarruf Mevduatı
Sigorta Fonu Kurulu üyeleri ile vakıf yükseköğretim kurumlarında görev yapancı öğretim üyeleri için, T.C.
Emekli Sandığı ile ilgilendirilme ve emekli keseneklerinin bu derecelerden kesilmesi şartı aranmaz.
Bunlardan emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanlara da bu nevi pasaport verilir.” hükmü yer almaktadır.
6.2. 14/C maddesinde, “Hususi ve Hizmet Damgalı Pasaportlar Talep edenin mensup bulunduğu makamın yetkili amirinin başvurusu üzerine İçişleri Bakanlığınca verilir. Bu nev’i pasaportlar aynı şart dâhilinde İçişleri Bakanlığının muvafakati ve Dışişleri Bakanlığının vereceği talimat üzerine, Türkiye
Cumhuriyeti büyükelçilik ve elçiliklerince de verilebilir. … Emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanların hususi damgalı pasaport alabilmeleri için durumlarını gösteren belgelerle, doğrudan İçişleri Bakanlığına müracaat etmeleri lazımdır. Hususi damgalı pasaportlar altı aydan az olmamak kaydıyla İçişleri Bakanlığınca belirlenecek sürelerde; hizmet damgalı pasaportlar altı aydan az olmamak kaydıyla pasaport sahibinin görevinin müddetine göre İçişleri Bakanlığınca tespit edilecek süre için geçerli olmak üzere tanzim edilir…”,
6.3. Ek 4’üncü maddesinde; “Devlet memuru olarak 1’inci, 2’nci ve 3’üncü derece kadrolarda bulunup da Hususi Damgalı Pasaport almaya hakkı olan Devlet memurları ile subay ve astsubayların taşıdıkları unvan ve/veya rütbeleri taşımakla beraber 1’inci, 2’nci ve 3’üncü derece kadroları almadan emekli olan veya ayrılanlardan Devlet memuriyetindeki hizmet süreleri, taşıdığı unvan ve/veya rütbeleri itibariyle bugün Hususi Damgalı Pasaport almaya hak kazananlar emsal alınmak suretiyle bunlara da
Hususi Pasaport verilir.”,
7. 14/08/2014 tarihli ve 29088 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Pasaport Kanunu’nun
Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin:
7.1. “Hususi pasaport” başlıklı 7’nci maddesinde; “(1) Hususi pasaport; Kanunda belirtilen şartları taşıyanlara altı aydan az olmamak kaydıyla İçişleri Bakanlığınca tespit edilecek sürelerde, yurt içinde
İçişleri Bakanlığının vereceği yetkiye göre Valilikler, yurt dışında ise İçişleri Bakanlığının muvafakati ve
Dışişleri Bakanlığının talimatı ile dış temsilcilikler vermeye yetkilidir. (2) (Danıştay Onuncu Dairesinin 12/10/2020 tarihli ve E.:2015/4576; K.:2020/3666 sayılı kararı ile iptal fıkra; Danıştay İDDK’nın 30/12/2021 tarihli E.:2021/902, K.:2021/3542 sayılı Onama kararı ile mezkûr karar kesinleşmiştir.)”,
7.2. “Pasaport müracaatlarının alınması” başlıklı 15’inci maddesinde; “… (2) Hususi, hizmet ve umuma mahsus pasaportlar İçişleri Bakanlığı adına valiliklerce verilir. Valiler, bu yetkilerini vali yardımcılarına, kaymakamlara, il veya ilçe birimlerine devredebilir. (3) Hususi ve hizmet pasaportlarının müracaat işlemleri, yurt içinde sadece il emniyet müdürlüklerince, yurt dışında ise İçişleri Bakanlığının muvafakati ve Dışişleri Bakanlığının talimatı ile dış temsilciliklerce yapılır…”, /
7.3. “Pasaport müracaatında gerekli belgeler” başlıklı 16’ncı maddesinde; “(1) Pasaport alacak kişinin bizzat müracaatı esastır. İlgiliden durumuna göre aşağıdaki belgeler istenir: a) T.C. Kimlik Numarası bulunan nüfus cüzdanı. b) Son altı ay içerisinde çekilen 2 adet biyometrik fotoğraf. c) Pasaport değerli kâğıt bedeli ödendi makbuzu. ç) Umuma mahsus pasaportlar için harç bedeli ödendi makbuzu. d) Ergin olmayanlar ve kısıtlılar için muvafakat belgesi. e) Kısıtlılar için veli, vasi veya kayyum kararı. f) Varsa daha önce alınmış geçerliliği olan pasaport. g) Diplomatik, hususi ve hizmet pasaportları için talep formu.
ğ) Hak sahibinden dolayı diplomatik, hususi veya hizmet pasaportu alacak ergin olan çocukları için öğrenci belgesi. h) Hak sahibinden dolayı diplomatik pasaport alacak ergin çocuklar için taahhütname belgesi. ı)
Diplomatik pasaport alacak resmi unvan sahibi için atama, görevlendirme veya olur belgesi. i) 7 yaşını bitirmiş müracaat sahiplerinden polis makamlarınca verilen parmak izi alındı belgesi. (2) Birinci fıkranın (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen belgeler konsolosluklarda yapılan işlemlerde istenmez. Teknolojik gelişmelere bağlı olarak farklı belgelerin istenmesi veya bu belgelerin elektronik ortamda teyit edilmesi ile bunların geçerliliği genelge ile düzenlenir.”,
7.4. “Pasaport müracaatına ve tanzimine ait usul ve esaslar” başlıklı 19’uncu maddesinde; “(1)
Kanunun uygulanması ile pasaport ve pasaport yerine geçerli belgelerin düzenlenmesine ait bu
Yönetmelikte belirtilmeyen hususlar ayrıca Bakanlıkça çıkarılacak genelgeler ile düzenlenir.”,
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Şikayetçi, iş bu kararın 1 No.lu paragrafında “Başvuranın İddia ve Talepleri” başlıklı bölümünde açıklandığı üzere, Antalya Müzesi Müdürlüğünde koruma ve güvenlik görevlisi olarak görev yaptığını, daha önce 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanuna tabi uzman çavuş olarak görev yapmakta iken kendi isteğiyle görevinden ayrılarak Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde çalışmaya başladığını, uzman çavuş kadrosunda çalışırken son olarak kadro derecesinin 4’e kadar düştüğü ve TSK’da görev yapmaya devam etseydi kadro derecesinin 1’e kadar düşeceğini, ayrılacağı sırasında kadro derecesine dair belgenin ekte olduğunu, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14/A a maddesinin bendi ile Ek-4 üncü maddesi gereğince
Türk Silahlı kuvvetlerinde çalışmakta olan emekli ve müstafi olan emsallerinin hususi pasaport alma hakkını kazanmış bulunduğunu, Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu A.Ş. Genel Müdürlüğü özelleştirildikten sonra Kurumlarına sözleşmeli olarak naklen atanan ve Kurumlarında kadroya geçen kendisiyle aynı unvana sahip koruma ve güvenlik görevlisi personellerin ayrıldıkları kurumda sözleşmeli olmalarına rağmen hususi pasaport aldıklarını ve Kurumlarına naklen atanan koruma ve güvenlik görevlisi personellerin de pasaport müracaatı sonucunda hususi pasaportunu Kurumlarından aldıklarını, Danıştay
Onuncu Dairesi Başkanlığının Esas No. 2015/4576 Karar No. 2020/3666 sayılı karar yazısında, emekli bir polis memurunun lise ve denge okul mezunu olmadığı için hususi pasaport verilmediği, bu sebeple
/
mahkeme sonucunda hususi pasaportunu almış olduğunun görüldüğünü, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne yapmış olduğu müracaat sonucunda 5 nci derecede görev yaptığından dolayı kendisine hususi pasaportun uygun görülmediğini iddia ve ifade etmektedir.
10. Kanunda belirlenmiş yetkili makamlarca verilen ve sahiplerine milli hudutlardan diğer ülkelere geçmeyi sağlayan ve geçilen diğer hudutta, milli hudutlar içerisinde kullanılan kimlik belgesinin yerini tutan belge şeklinde tanımlanan pasaportlar, 5682 sayılı Pasaport Kanununun 12’nci maddesine göre
Diplomatik (Siyah) Pasaport, Hususi Damgalı (Yeşil) Pasaport, Hizmet Damgalı (Gri) Pasaport, Umuma
Mahsus (Kırmızı) Pasaport ve e-Pasaport adı altında 5 gruba ayrılmaktadır
11. Kararın “İlgili Mevzuat” başlıklı bölümünde de açıklandığı üzere, hususi damgalı pasaportlar, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14’üncü maddesinin (A) fıkrasına göre, “devlet memuru/diğer kamu görevlisi” olarak, birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan/sözleşmeli olarak çalıştırılan, diğer ifadeyle bu kadro derecelerinde “bilfiil” çalışmakta olan veya bu kadro derecelerinde “devlet memuru/diğer kamu görevlisi” olarak görev yapmakta iken emekliye ayrılmış/çekilmiş olan kişilere, buna ilaveten belli şartları taşımaları halinde anılan Kanun maddesinde sıralan şahıslara verilebilmektedir.
Pasaport Kanunu’nun Uygulanmasına Dair Yönetmelik’in “Hususi pasaport” başlıklı 7’nci maddesinde de hususi damgalı pasaportların, Kanunda belirtilen şartları taşıyanlara verileceği açık olarak belirtilmektedir.
12. İnceleme ve araştırma kapsamında, Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün Kurumumuz tarafından istenen bilgi-belge isteme yazısına istinaden gönderdiği 23/03/2023 tarihli cevabi yazı tetkik edildiğinde, şikayetçinin Türk Silahlı Kuvvetlerinde 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanuna tabi görev yapmakta iken 11.07.2008 tarihinde kendi isteği ile istifa ettiği, 30.01.2009 tarihinde ise o dönem lise mezunu bulunduğundan durumuna uygun olarak Bakanlıkta Bekçi kadrosuna atandığı, daha sonra Anadolu
Üniversitesi İktisat Fakültesi Kamu Yönetimi bölümünden mezun olduğu ve mezuniyetine istinaden intibakı yapılarak 08.07.2019 tarihinde 5. Kadro derece Koruma ve Güvenlik Görevlisi kadrosuna atandığı, o tarihten bu yana aynı kadro derecede çalışmaya devam ettiği; şikayetçinin 5682 sayılı Kanunun Ek 4.maddesinde ifade edilen unvanlar veya derecelerde hiç görev yapmadığı, maddede ifade edilen subay veya astsubay unvan ve/veya rütbelerini ya da kadro derece şartlarını taşıdığına dair bir belge de sunmadığı, zira Bakanlık öncesinde Türk Silahlı Kuvvetlerindeki görevi sırasında Uzman Erbaş olduğu ve kendisi de kabul ettiği gibi 3269 sayılı yasaya tabi olduğu, oysa subay ve astsubayların 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa tabi olduğu, bu nedenle yapılan işlem mevcut kanun ve yönetmelikler doğrultusunda yürütüldüğünden hususi damgalı pasaport talebinin karşılanmasının mümkün olmadığı şikayetçinin halen 5 inci kadro derecede görev yaptığı, bulunduğu unvan itibariyle hiçbir kamu kurumunda daha aşağı bir kadro derece bulunmadığından başka bir ünvanlı kadroya (şef, bilgisayar işletmeni, vb.) atanması halinde mümkün olabileceğinden 3 üncü derece kadro verilmesi halinde kendisine hususi damgalı pasaport düzenlenebileceği bilgilerine yer verildiği anlaşılmaktadır.
13. Başvuru konusu somut olay incelendiğinde,
13.1. Hususi damgalı pasaportların umuma mahsus pasaportlardan farklı olarak, sadece belli kişilere, belli şartları taşımaları halinde verilebilen bir pasaport türü olduğu, Pasaport Kanunu’nun 14/A maddesi uyarınca birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T . C . Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle
Sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri ile aynı maddede belirtilen diğer kişilere, bunlardan emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanlara verileceği; hususi damgalı pasaport alabilmek için talep edenin mensup bulunduğu makamın yetkili amirinin başvurusunun gerektiği ve pasaportun İçişleri Bakanlığınca verileceği; bu haktan yararlanabilmek için ilgili Kanunun Ek 4’üncü maddesi uyarınca “Devlet memuru olarak 1’inci, 2’nci ve 3’üncü derece kadrolarda bulunup da Hususi Damgalı Pasaport almaya hakkı olan Devlet memurları ile subay ve astsubaylar” için özel bir hükme yer verildiği, bu şartları taşıyan kişilerin
“taşıdıkları unvan ve/veya rütbeleri taşımakla beraber 1’inci, 2’nci ve 3’üncü derece kadroları almadan emekli olan veya ayrılanlardan Devlet memuriyetindeki hizmet süreleri, taşıdığı unvan ve/veya rütbeleri itibariyle bugün Hususi Damgalı Pasaport almaya hak kazananlar emsal alınmak suretiyle” hususi pasaport alma hakkına sahip bulunduğunun hüküm altına alındığı,
13.2. Şikayetçinin ilgili Ek 4’ncü madde hükmü kapsamında ifade edilen subay veya astsubay unvan ve/veya rütbelerini taşımadığı, 3269 sayılı yasaya tabi Uzman Erbaş olduğu; madde hükmünde subay ve astsubayların taşıdıkları unvan ve/veya rütbelerin taşınması gerektiğinin belirtildiği, ayrıca şikayetçinin halen 5’inci kadro derecede görev yapıyor olması nedeniyle Kanunun 14/A maddesinde ifade edilen kadro derece şartlarını da taşımadığı, başvuran “TSK’da görev yapmaya devam etseydi kadro derecesinin 1’e kadar düşeceğini” iddia etmişse de fiilen çalıştığı “uzman çavuş kadrosunda çalışırken son olarak kadro derecesinin 4’e kadar düştüğü”
13.3. Şikayetçinin başvurusunda, konu ile ilgili emsal kararların ve hususi pasaport alabilen emsali durumunda olan kişilerin mevcut olduğunu iddia ettiği, bu durumun idareden sorulduğu, şikayetçinin başvurusu ekinde sunduğu Danıştay 10. Daire Başkanlığının kararına konu en az lise ve dengi okul mezuniyetine ilişkin davada şikayetçinin talebini reddetme gerekçesi ile başvurunun ilgisinin bulunmadığı; şikayetçinin emsal olarak gösterdiği, kendisi ile aynı unvan ve kadro derecede bulunan personelin daha önce özelleştirilen Makine Kimya Endüstrisi Kurumunda 1, 2 ve 3 üncü derece kadrolar karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli statüde görev yapmakta iken Kurumun özelleştirme kapsamına alınması nedeniyle kendi kusuru olmaksızın Kurumundan ayrılarak Bakanlığa atandığı, Makine Kimya Endüstrisi
Kurumunda görev yaptığı sırada hususi damgalı pasaporta hak kazanmış olduğu ve aldığı, çalıştığı idareye ise süresi dolan pasaportunun yenilenmesi için müracaat ettiği, kendisinin ilk talebinin reddedildiği, ikinci kez talepte bulunduğunda İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden görüş sorulduğu ve gelen cevap yazısına istinaden gerekli formun şerh düşülerek düzenlendiği, kendisinin müracaat ettiği Nüfus Müdürlüğünce görüş yazısı doğrultusunda yeni hususi damgalı pasaportu verildiğinin belirtildiği, emsal gösterilen durumların başvuru konusu idari işlemin hukukilik denetiminde esas alınma imkanının olmadığı tespit edilmiştir.
14. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri, konuyla ile ilgili tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; ilgili mevzuat gereği şikayetçinin şuan
bulunduğu kadro derecesi ile Ek 4’nücü madde hükmü kapsamında, önceki çalışmasının kendisine hususi damgalı pasaport alma hakkını vermediği; en son uzman çavuş kadrosunda çalışırken son olarak kadro derecesinin 4’e kadar düştüğü, hususi damgalı pasaport verilebilmesi için subay veya astsubay unvan ve/veya rütbelerini taşırken emekli olması veya ayrılması gerektiği, bu nedenlerle, halen 5 inci kadro derecede görev yapan şikâyetçinin, birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunmuyor olması nedeniyle hususi damgalı pasaport alma hakkının bulunmadığı, yasada öngörülen şartlar yerine gelmeden İdare’nın kendisine hususi pasaport verme yetkisinin bulunmadığı, bu noktada hususi pasaport şartlarını sağlamayan şikayetçinin talebinin idarece reddedilmesi yönünde tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin makul sürede karar verme ve kararların gerekçeli olması ilkelerine uygun şekilde Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili idarenin işlem ve eylemine karşı Antalya İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN
REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile ANTALYA İL KÜLTÜR VE TURİZM MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi